# data[].attributes.headline
Temat: Koncert na dwa stawy i ptaków kapelę.

# data[].attributes.subject
Temat: Koncert na dwa stawy i ptaków kapelę.

# data[].attributes.body
Poznasz piękny opis krajobrazu z epopei narodowej.

# data[].attributes.body
Wspólnie z domownikami zapoznaj się z informacjami #zostań w domu (załączam link). Kochani! Bądźcie ostrożni i do zobaczenia w szkole.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ważne! Poniższe rekomendacje dotyczą osób, które zostają w domu z wyboru. Jeśli przebywasz na kwarantannie domowej zarządzonej przez sanepid, ponieważ miałeś kontakt z przypadkiem potwierdzonym lub wróciłeś z zagranicy, musisz bezwzględnie zostać w domu i unikać kontaktu z innymi ludźmi.

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę wyjść z dzieckiem na plac zabaw?

- Kategorycznie nie - odpowiada lekarz Łukasz Durajski i dodaje: - Sprzęty na placach zabaw nie są dezynfekowane, a z dostępnych danych wynika, że koronawirus może utrzymywać się na powierzchniach przez kilka godzin.

Wychodzenie na plac zabaw ma też jeszcze jedną wadę... Mimo próśb i szerzenia akcji #zostajewdomu, na placach zabaw można spotkać bardzo dużo dzieci wraz z opiekunami. Z dostępnych danych wynika, że dzieci zarażają się koronawirusem rzadziej i łagodnie przechodzą zakażenie, ale jako nosiciele mogą zarażać np. starszych członków rodziny.

- Ta sama zasada, co w przypadku placów zabaw, dotyczy również siłowni na świeżym powietrzu - uzupełnia nasz ekspert.

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę wyjść na spacer?

Główny Inspektorat Sanitarny i Ministerstwo Zdrowia zalecają unikanie dużych skupisk ludzi. Z tego względu zostały zamknięte placówki edukacyjne i kulturalne, a także większość sklepów w galeriach.

- Na początku mniej restrykcyjnie podchodziłem do tego pytania i zalecałem spacery np. w lesie czy parku, czyli w miejscach, gdzie na co dzień nie ma wielu ludzi. Niestety, obserwujemy od kilku dni, że coraz więcej osób spędza czas na świeżym powietrzu, a te lasy i parki są pełne ludzi. Dziś, gdy słyszę pytanie, czy mogę iść na spacer, zdecydowanie odradzam - tłumaczy dr Durajski.

Ładna pogoda sprzyja wychodzeniu na świeże powietrze. Nasz ekspert obawia się, że możemy powtórzyć przez to tzw. "włoski model" - Włosi w większości zignorowali zalecenia dotyczące unikania skupisk ludzi. Liczba zachorowań na COVID-19 i zgonów w wyniku choroby w tym kraju wzrosły gwałtownie i wciąż utrzymują się na wysokim poziomie.

- We Francji np. w ogóle nie można wychodzić z domu. I tak to się powinno odbywać. Wychodzimy wyłącznie wtedy, kiedy jest pilna potrzeba. Jeśli musimy wyjść z domu, unikamy kontaktów z kimkolwiek - tłumaczy Durajski.

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę wychodzić z psem na spacer?

Spacery ze zwierzętami ograniczamy do minimum. To może być trudne, szczególnie jeśli jesteśmy właścicielami aktywnych psów, które potrzebują dużo ruchu i zabawy. Warto jednak w tym szczególnym czasie ograniczyć te spacery, unikać podczas wyjść innych ludzi. Nie umawiać się z sąsiadami na wspólne wyprowadzanie zwierząt. Im mniej ludzi spotkamy podczas spaceru, tym lepiej.

Zobacz też: Koronawirus: cenne rady, jak wytrzymać stres odosobnienia

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę jeździć na rowerze?

W przypadku jazdy na rowerze również zalecamy ostrożność.

- Jazda na rowerze jest nieco bezpieczniejsza, bo zwykle jeździmy sami i mamy mniejsze szanse spotkania się z kimś w bliskiej odległości - wyjaśnia ekspert.

Biorąc jednak pod uwagę, że na ścieżkach rowerowych nie brakuje miłośników dwóch kółek - szczególnie teraz, gdy część z nich ma "wolne" - warto ograniczyć wyjścia.

Lekarz med. Grzegorz Rajca w rozmowie z portalem bikeworld.pl tłumaczy, że spędzanie czasu na treningu o niskiej intensywności poza skupiskami ludzkimi jest nawet wskazane. "Nie widzę przeszkód, aby jeździć rowerem po dworze, szczególnie poza miastem lub w lesie. Jest jednak jeden warunek. Ne może być to wysiłek zbyt forsujący nasz organizm" - tłumaczył Rajca.

Jak przy każdej aktywności na świeżym powietrzu - zalecamy zdrowy rozsądek i umiar.

Czy podczas epidemii koronawirusa można wietrzyć mieszkanie?

Jeśli już zostaliśmy w domu, to od czasu do czasu przydałoby się wpuścić do niego odrobinę świeżego powietrza. Czy w czasie zagrożenia epidemicznego można wietrzyć mieszkanie?

- Można, a nawet trzeba. Co prawda są doniesienia, że cząsteczki koronawirusa mogą utrzymywać się w powietrzu przez jakiś czas, ale to nie znaczy, że podczas wietrzenia "wpuścimy" wirusa do domu - tłumaczy Durajski.

W zaleceniach dla osób przebywających na kwarantannie domowej znajdziemy informację o częstym wietrzeniu pomieszczeń.

Zobacz też: Jak prawidłowo wietrzyć pomieszczenia?

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę się spotykać ze znajomymi w domu?

Na to pytanie odpowiedź jest tylko jedna: nie.

- Kategorycznie nie. Nie bierzmy przykładu z Włochów. Włosi i Hiszpanie popełnili ten błąd. To są narody przyjacielskie, rodzinne i tam takie małe podgrupki zaczęły się tworzyć, były imprezy i spotkania rodzinne. To spowodowało szybkie rozprzestrzenianie się koronawirusa - dodaje Durajski.

Imprezy masowe zostały odwołane, rząd zabrania zgromadzeń powyżej 50 osób, ale dla własnego (i innych) zdrowia i bezpieczeństwa lepiej odłożyć towarzyskie spotkania na później.

Czy podczas epidemii koronawirusa mogę iść do sklepu?

Sklepy i dyskonty spożywcze, które nadal są otwarte, robią wszystko, by zapewnić bezpieczeństwo swoim pracownikom i klientom. W większości z nich pojawiły się specjalne naklejki na podłodze, które pozwalają zachować odstęp między klientami w kolejce. Przy kasie może być tylko jedna osoba, a kontakt z pracownikiem jest ograniczony do minimum. Jak możemy pomóc osobom pracującym w handlu?

Jeśli nie musisz, nie idź do sklepu. Opcja pooglądania towaru może się wydawać kusząca, jeśli siedzisz w domu od kilku dni, ale może lepiej obejrzeć towary przez internet. Mimo zaleceń sanepidu i Ministerstwa Zdrowia w sklepach wciąż jest zbyt dużo ludzi. A wytyczne są jasne: podczas epidemii unikamy tłumów.

"Oczywiście musimy robić zakupy - starajmy się jednak robić to możliwie rzadko, a przede wszystkim pojedynczo. Do sklepu nie idzie cała rodzina! W małych sklepach nie powinno przebywać jednocześnie wiele osób - w zależności od wielkości sklepu kilka do kilkunastu osób. Nie można tworzyć tłoku. Reszta czeka na zewnątrz na swoją kolej - ale nie w skupiskach, tylko w rozproszeniu. Jeżeli to tylko możliwe, płacimy nie gotówką, lecz kartą - najlepiej zbliżeniowo" - czytamy w apelu prof. Mirosława Wielgosia, rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

O rozsądek apelują też farmaceuci. Proszą, by do apteki przychodzić jedynie po leki przepisane na receptę (pamiętajcie, żeby zabrać dowód osobisty lub inny dokument, na którym jest PESEL. Numer PESEL potrzebny jest przy wydawaniu leków z e-recepty) lub leki, bez których nie możemy się obejść. Niestety, w mediach społecznościowych jest wciąż zbyt dużo informacji o tym, że w aptekach szukamy teraz szamponów do włosów, kremów do rąk, suplementów diety i innych produktów, które nie są nam niezbędne do życia w tym momencie.

Najlepszym wyjściem jest niewychodzenie z domu. Nie tylko chronimy siebie i naszych bliskich, ale też osoby, które nie mają tego przywileju, żeby w domu zostać. Polecamy #zostajewdomu

Najważniejsze informacje na temat koronawirusa SARS-CoV-2:

1. Czy grupa krwi wypływa na ryzyko zakażenia koronawirusem?

2. Jennifer Haller zgłosiła się do testowania szczepionki na COVID-19. Opowiedziała, jak to wygląda w praktyce

3. Jak dezynfekować odzież w przypadku koronawirusa?

Masz pytanie o koronawirusa? Wyślij je na adres: koronawirus@medonet.pl. Codziennie aktualizowaną listę odpowiedzi znajdziesz TUTAJ: Koronawirus - najczęstsze pytania i odpowiedzi

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Akcja #zostajewdomu, czyli co można, a czego lepiej nie robić w czasie epidemii koronawirusa SARS-CoV-2

# data[].attributes.attachment_link.description
Od 12 marca placówki oświatowe, placówki kulturalne, większość sklepów i galerii została zamknięta w związku z ograniczeniem się rozprzestrzeniania koronawirusa SARS-CoV-2 w Polsce. Wielu z nas pracuje w systemie home office, część opiekuje się dziećmi, a niektórzy muszą codziennie stawiać się do pracy. Co można, a czego lepiej nie robić podczas akcji #zostajewdomu?

# data[].attributes.headline
Temat: O przypadkach zupełnie nieprzypadkowo.

# data[].attributes.subject
Temat: O przypadkach zupełnie nieprzypadkowo.

# data[].attributes.body
Dowiesz się, że nie przez przypadek posługujemy się odmianą przez przypadki.

# data[].attributes.body
Zapisz temat w zeszycie.

Zapoznaj się z tekstem pt. Uroczysko ze strony 255. Narysuj w formie schematu to, o czym pisał Z. Nienacki w tym tekście. Nanieś w odpowiednie miejsca opisywane obiekty i je pokoloruj.

(wzgórza, wapienne skały Czartoria, podmokłe łąki, wyspa Uroczysko, moczary, kolegiata)

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z Radami dla opisujących krajobraz (s. 260). Ponadto przypomnij sobie, w jaki sposób opisywaliśmy krajobraz podczas omawiania lektury W pustyni i w puszczy.

Opisz w zeszycie krajobraz zaprezentowany na zdjęciu przy zad. 10 s. 260. Pamiętaj o odpowiedniej objętości tekstu (około 2 strony w zeszycie przynajmniej), a żeby to osiągnąć, opisuj wszystkie elementy ze zdjęcia dokładnie, zaczynając od tego, co jest najbliżej, a kończąc na elementach oddalonych. Nie zapomnij o wstępie i zakończeniu oraz akapitach. Wyślij opis na pocztę elektroniczną do piątku włącznie.

# data[].attributes.body
Otwórz link.
Rozwiąż w zeszycie zadania 1-2 i 4 (zapoznając się z informacjami w zadaniu 3), a następnie w zeszycie lub na komputerze wykonaj wybrane trzy zadania spośród pozostałych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pooglądajcie słownik języka polskiego, a potem odpowiedzcie na pytania i porozmawiajcie.

Jak sądzicie, do czego służy słownik języka polskiego?

Czym różni się od słownika ortograficznego?

Jakie informacje znajdują się w słowniku języka polskiego?

Czy są w nim stałe związki wyrazowe, powiedzenia, przysłowia? Podajcie przykłady.

Przyjrzyj się ilustracji i dowiedz się, jak korzystać ze słownika języka polskiego.

Wyszukaj w słowniku języka polskiego wyraz „słownik".

# data[].attributes.attachment_link.description
Pooglądajcie słownik języka polskiego, a potem odpowiedzcie na pytania i porozmawiajcie. Jak sądzicie, do czego służy słownik języka polskiego? Czym różni się od słownika ortograficznego? Jakie informacje znajdują się w słowniku języka polskiego? Czy są w nim stałe związki wyrazowe, powiedzenia, przysłowia? Podajcie przykłady. Przyjrzyj się ilustracji i dowiedz się, jak korzystać ze słownika języka polskiego.

# data[].attributes.body
Otwórz link, zapoznaj się z materiałami i rozwiąż w zeszycie lub na komputerze zad. 1-3. Dla chętnych: pozostałe 4-8.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Powiedz, które spośród wymienionych rzeczowników nie mają liczby pojedynczej. Zapisz je w zeszycie.
8 tablic, 2 skrzypiec, 6 wideł, 4 długopisów, 3 sanek, 5 majtek, 4 nożyc, 2 drzwi, 5 spodni, 5 półek, 7 szczypców (lub 7 szczypiec), 3 grabi

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Jeśli chodzi o lekturę z języka polskiego, zaczniemy ją omawiać po świętach (jeszcze więc możecie spokojnie doczytać do końca).
Codziennie na TVP Historia są lekcje  dla klasy piątej (dziś w godz. 10-11.30). Możecie oglądać różne lekcje przez cały tydzień. Miłego weekendu.

# data[].attributes.headline
Temat: Utrwalenie wiadomości o przyimku i wyrażeniu przyimkowym. 

# data[].attributes.subject
Temat: Utrwalenie wiadomości o przyimku i wyrażeniu przyimkowym. 

# data[].attributes.body
Otwórz podaną stronę, przeczytaj wiadomości o przyimku i rozwiąż ćwiczenia 1-3 (na komputerze lub w zeszycie.
Zadanie dodatkowe: ćw. 4 i 5 (można wysłać na maila, aby otrzymać dodatkową ocenę).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przyimek to taka część mowy, która zawsze łączy się z innym wyrazem, najczęściej z rzeczownikiem. Przyimek nigdy nie występuje samodzielnie.
Poszedł do sklepu.
Przez Kaśkę spóźniłem się do szkoły.
Założył spodnie w kratkę.
Przyimek z rzeczownikiem tworzy wyrażenie przyimkowe.
Przyimek jest nieodmienny. Rządzi przypadkiem rzeczownika, czyli narzuca mu określoną formę.
Bawili się w berka. (w + biernik)
Bawili się nad rzeką. (nad + narzędnik)
Bawili się na plaży. (na + miejscownik)

Ułóż zdania z wyrażeniami z poprzedniego ćwiczenia. Wybierz po jednym związku wyrazowym z każdym wymienionym czasownikiem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyimek to taka część mowy, która zawsze łączy się z innym wyrazem, najczęściej z rzeczownikiem. Przyimek nigdy nie występuje samodzielnie. Poszedł do sklepu. Przez Kaśkę spóźniłem się do szkoły. Założył spodnie w kratkę.Przyimek z rzeczownikiem tworzy wyrażenie przyimkowe.Przyimek jest nieodmienny. Rządzi przypadkiem rzeczownika, czyli narzuca mu określoną formę. Bawili się w berka.

# data[].attributes.headline
Temat: O filmie i gatunkach filmowych (2 nr lekcji).

# data[].attributes.subject
Temat: O filmie i gatunkach filmowych (2 nr lekcji).

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami w podanym linku. Rozwiąż zadania: 2, 3, 4, 6, 7, 8, 10 oraz 5 (5 wybranych pojęć). Dla chętnych: 9, 11 i 14 - wyślij na maila.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak wygląda sala kinowa? Opisz ją komuś, kto nigdy nie był w kinie.

Odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia:

Jakie gatunki filmowe wymienia Juliusz Machulski? Scharakteryzuj jeden z nich.

Wyjaśnij, czym jest „stała zasada scenariuszowa", o której mówi reżyser.

Jaką rolę odgrywają w filmach zwroty akcji?

Wylosujcie między sobą nazwy gatunków filmowych: komedia, dramat, melodramat, western, horror, musical, thriller, sensacja, kryminał, science fiction, film fantasy, film historyczny, film psychologiczny, film wojenny, film familijny. W dostępnych źródłach informacji znajdźcie wyjaśnienie, czym charakteryzują się poszczególne gatunki filmowe.

Jakie znasz filmy będące ekranizacjami książek? Zapisz ich tytuły tutaj lub w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak wygląda sala kinowa? Opisz ją komuś, kto nigdy nie był w kinie. Odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia: Jakie gatunki filmowe wymienia Juliusz Machulski? Scharakteryzuj jeden z nich. Wyjaśnij, czym jest „stała zasada scenariuszowa", o której mówi reżyser. Jaką rolę odgrywają w filmach zwroty akcji?

# data[].attributes.headline
Temat: O Dedalu i Ikarze - utrwalenie poznanego mitu.

# data[].attributes.subject
Temat: O Dedalu i Ikarze - utrwalenie poznanego mitu.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z treścią mitu w podanym linku i rozwiąż ćwiczenia 3-9. Życzę wszystkim spokojnych, zdrowych świąt. Po świętach, tak jak zapowiadałem, rozpoczniemy omawianie lektury: Przygody Tomka Sawyera, raczej nie w szkole, a najprawdopodobniej online - jeszcze nic nie wiadomo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ludzie od wieków zazdrościli ptakom i marzyli o lataniu. Sen o lataniu to jedno z najpopularniejszych marzeń sennych. Leonardo da Vinci, renesansowy artysta i konstruktor, już ponad pół tysiąca lat temu stworzył projekty maszyn latających. Jednak marzenie mogło się spełnić dopiero na początku XX wieku.

Wówczas Dedal wymyślił nowy i niesłychany sposób ucieczki. Z piór ptasich, sklejonych woskiem, sporządził olbrzymie skrzydła dla siebie i dla swego syna, Ikara. Obaj przytwierdzili sobie skrzydła do ramion, a zanim ruszyli w drogę, rzekł ojciec do syna: „Pamiętaj, synu, żebyś zawsze latał środkiem, między morzem a niebem. Nie wolno ci zbyt wysoko szybować, gdyż gorąco promieni słonecznych roztopi wosk, który spaja skrzydła; ani nie zlatuj zbyt nisko, aby wilgocią wody nie nasiąknęły pióra".

Dedal leciał pierwszy i pokazywał drogę synowi. Rybak, który zakładał sieci wśród sitowia, pasterz idący za swymi , postępujący za - wszyscy podnosili zdziwione oczy ku niebu, gdzie w obłokach szybowali ci dwaj niezwyczajni latawcy. Zdumienie ogarnęło ludzi na widok czarodzieja, który ptakom wydarł tajemnicę lotu i pokonał powietrze, dotychczas niedostępne dla mieszkańców ziemi. Minęli wkrótce wyspę , i . Lecz Ikar, uniesiony zachwytem nad potęgą wynalazku, zapomniał o przestrogach ojca i coraz wyżej wzbijał się w błękitne przestworza. I wówczas stało się to, co przewidział Dedal. Pod wpływem żaru słonecznego wosk stopniał i pióra, jedno po drugim, zaczęły opadać. Ikar, jak gromem rażony, runął z wysokości na ziemię i zabił się na miejscu. Po długich poszukiwaniach odnalazł ojciec żałosne szczątki syna. Wyspę, na którą spadł Ikar, nazwano Ikarią, a morze dookoła niej - Morzem Ikaryjskim. [...]

Dedal pochował syna, a sam udał się w dalszą drogę.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludzie od wieków zazdrościli ptakom i marzyli o lataniu. Sen o lataniu to jedno z najpopularniejszych marzeń sennych. Leonardo da Vinci, renesansowy artysta i konstruktor, już ponad pół tysiąca lat temu stworzył projekty maszyn latających. Jednak marzenie mogło się spełnić dopiero na początku XX wieku. Wówczas Dedal wymyślił nowy i niesłychany sposób ucieczki.

# data[].attributes.headline
Temat: Świat przedstawiony w powieści Marka Twaina.

# data[].attributes.subject
Temat: Świat przedstawiony w powieści Marka Twaina.

# data[].attributes.body
Uzupełnij tabelę (załącznik), wklej do zeszytu (możesz tabelę narysować w zeszycie i uzupełnić) oraz napisz plan wydarzeń (20-25 punktów). Powodzenia!

# data[].attributes.headline
Temat: Losy Tomka i Becky oraz inne wątki w powieści.

# data[].attributes.subject
Temat: Losy Tomka i Becky oraz inne wątki w powieści.

# data[].attributes.body
Na podstawie znajomości lektury oraz podanych linków wypisz wątki w powieści.
Wątek - wszystkie wydarzenia skupiające się wokół jednej (czasem dwóch) postaci.
W oparciu o informacje  opisz krótko (po 6-10 zdań) każdy z wątków.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W powieści Marka Twaina „Przygody Tomka Sawyera" można wyróżnić kilka wątków:

1. Wątek przygodowy - jest głównym wątkiem powieści. Narrator opowiada o licznych przygodach małego urwisa, Tomka Sawyera, który nieustannie szuka nowych wrażeń i dzięki swojej roztropności wychodzi cało z każdej opresji. Często też zyskuje podziw dorosłych i zostaje bohaterem.

2. Wątek kryminalny - wiąże się z zabójstwem młodego doktora Robinsona, którego przypadkowymi świadkami byli Tomek Sawyer i Huck Finn. Chłopcy, obawiając się, że morderca lekarza, Indianin Joe, zemści się na nich, jeśli komukolwiek opowiedzą o nocnym zajściu na cmentarzu, poprzysięgają milczenie. Główne podejrzenia padają na Muffa Pottera, który przyznaje się do zbrodni i zostaje zamknięty w więzieniu. Sawyer, dręczony wyrzutami sumienia i świadomością, że niewinny człowiek można zostać skazany na lincz, odwiedza jego adwokata i zostaje przesłuchany jako świadek. Dzięki jego zeznaniom Muff zostaje uniewinniony, lecz Indianin ucieka. Mieszaniec pojawia się później w mieście, przebrany za niemego Hiszpana, planując zemstę na wdowie Douglas. Przypadkowo wraz ze swoim wspólnikiem odnajduje skarb, ukryty w nawiedzonym domu. I ponownie świadkami tego wydarzenia są Tomek i Huck. Chłopcy śledzą mężczyzn, a Huck uniemożliwia im zemstę na kobiecie. Indianin ukrywa się w pobliskich jaskiniach, lecz po tym, jak Tomek i Becky zagubili się w grotach, drzwi, prowadzące do nich, zostają zamknięte. Kilka dni później mieszkańcy St. Petersburga odnajdują zwłoki Indianina, który nie mógł wydostać się z jaskini i zmarł z głodu.

Nie uwierzysz, ile czasu marnujesz na naukę.

Zobacz jak odzyskać stracone godziny Wchodzę >>>>>>>>

Wyłącz reklamy na klp.pl na 30 dni - wyślij sms o treści ad.klp na numer 71480 Całkowity koszt - 1,23 zł. Potwierdź kod >>>

3. Wątek miłosny - wiąże się z uczuciami, które połączyły Tomka Sawyera i Becky Thatcher. Dziewczynka zamieszkała u swojej rodziny i natychmiast wzbudziła zainteresowanie Tomka. Chłopiec dostrzegł ją w ogrodzie i za wszelką cenę starał się zwrócić jej uwagę na siebie. Becky rzuciła w jego stronę bratek, który ukrył na sercu pod kurtką. Kilka dni później panienka pojawiła się w szkole i Tomasz, na pytanie nauczyciela, dlaczego spóźnił się na lekcje, celowo odpowiedział zgodnie z prawdą i za karę musiał usiąść w jednej ławce z Becky. Na przerwie wyznał jej miłość i pocałował ją, oznajmiając, że od tej pory są zaręczeni. Nieostrożnie powiedział, że wcześniej był już zaręczony z Amy, co rozgniewało dziewczynkę. Becky odtrąciła chłopca i przez jakiś czas nie chciała przyjąć jego przeprosin. Po ucieczce Tomka z domu, żałowała, że potraktowała go tak ostro, lecz chłopiec postanowił uwolnić się od miłości do niej i przestał zwracać na nią uwagę. Sytuacja między nimi poprawiła się, kiedy urwis wziął na siebie winę za zniszczoną książką, którą podarła Becky. Od tej pory stali się nierozłączni.

Autor: Dorota Blednicka dla: Kulturalna Polska klp.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W powieści Marka Twaina „Przygody Tomka Sawyera" można wyróżnić kilka wątków: 1. Wątek przygodowy - jest głównym wątkiem powieści. Narrator opowiada o licznych przygodach małego urwisa, Tomka Sawyera, który nieustannie szuka nowych wrażeń i dzięki swojej roztropności wychodzi cało z każdej opresji. Często też zyskuje podziw dorosłych i zostaje bohaterem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
4. Losy Hucka Finna - wątek ten wiąże się z postacią drugoplanową. Huck Finn jest synem miejscowego pijaka, który nie dba o niego. Chłopiec wiedzie życie włóczęgi, nie chodzi do szkoły, czym wzbudza zazdrość swoich rówieśników. Jest nieodłącznym kompanem Tomka Sawyera i chętnie uczestniczy w jego pomysłach. Pewnej nocy Huck udaremnia zemstę Indianina na wdowie Douglas, a kobieta postanawia przygarnąć go pod swój dach i zająć się jego wychowaniem. chłopiec szybko jednak jest zmęczony chodzeniem w porządnym ubraniu i troską pani Douglas. Pewnego dnia znika bez wieści. Odnajduje go Tomek, który przekonuje przyjaciela do powrotu do domu wdowy.

Autor: Dorota Blednicka dla: Kulturalna Polska klp.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
4. Losy Hucka Finna - wątek ten wiąże się z postacią drugoplanową. Huck Finn jest synem miejscowego pijaka, który nie dba o niego. Chłopiec wiedzie życie włóczęgi, nie chodzi do szkoły, czym wzbudza zazdrość swoich rówieśników. Jest nieodłącznym kompanem Tomka Sawyera i chętnie uczestniczy w jego pomysłach.

# data[].attributes.body
Poczytaj o "zaręczynach" Tomka i Becky.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Biblioteka Wolne Lektury to podstawowe źródło bezpłatnych lektur szkolnych dla uczniów i nauczycieli. Jesteśmy za darmo, bo utrzymujemy się z dobrowolnych darowizn i dotacji. Na stałe wspiera nas 338 czytelników i czytelniczek. Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Jak nam pomóc?

1. Wpłacając niewielką, comiesięczną darowiznę. Stałe wpłaty mają wielką moc, bo dają bibliotece stabilność! Z góry dziękujemy!

2. Przekazując na Wolne Lektury 1% podatku. To nic nie kosztuje, wystarczy podać w formularzu PIT numer KRS: 0000070056 i organizacja: fundacja Nowoczesna Polska.

3. Zamieszczając informację o zbiórce na Wolne Lektury w mediach społecznościowych. Czasami wystarczy jedno dobre słowo!

W Wolnych Lekturach często mawiamy, że nasza praca to „czytanie dzieciom książek". Robimy to od 12 lat. Dziś Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy - bez wsparcia nie będziemy mogli tego robić dalej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Motyw Zaręczyny w utworze Przygody Tomka Sawyera

# data[].attributes.attachment_link.description
Biblioteka Wolne Lektury to podstawowe źródło bezpłatnych lektur szkolnych dla uczniów i nauczycieli. Jesteśmy za darmo, bo utrzymujemy się z dobrowolnych darowizn i dotacji. Na stałe wspiera nas 338 czytelników i czytelniczek. Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy! Jak nam pomóc? 1.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystko, co powinieneś wiedzieć o motywie miłości występującym w utworze Przygody Tomka Sawyera. Świetne uzupełnienie do opracowania.

# data[].attributes.headline
Temat: Charakteryzujemy bohatera "Przygód Tomka Sawyera".

# data[].attributes.subject
Temat: Charakteryzujemy bohatera "Przygód Tomka Sawyera".

# data[].attributes.body
Będziemy analizować  - jak zwykle w czasie omawiania lektury - pochodzenie, wygląd i charakter bohaterów. Mamy do wyboru: Tomka lub Hucka.
Wynotujcie jak najwięcej informacji do każdego z punktów:
1. Przedstawienie postaci (wiek, rodzina, pochodzenie bohatera).
2. Wygląd.
3. Temperament i cechy charakteru (jakie stałe cechy posiada bohater? jakie ma wady i zalety? podaj przykłady)
4. Opinia o bohaterze.

# data[].attributes.body
Napisz charakterystykę Tomka lub Hucka.
na 27 IV - poniedziałek (wyślij zdjęcie z zeszytu)

# data[].attributes.headline
Temat: Dalsze przygody bohaterów lektury. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Dalsze przygody bohaterów lektury. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Na dzisiejszych lekcjach będziemy pisać plan wydarzeń dodatkowego rozdziału - dalsze losy bohaterów lektury. Układamy po 10-12 punktów.
Propozycje tytułów rozdziałów do wyboru - do wybranego rozdziału ułóż plan wydarzeń:
1. Becky w rękach Ponurego Jacka (czyt. Dżeka).
2. Kopacze złota na Alasce.
3. Na farmie w Kolorado.
4. Tomek i Huck w Nowym Jorku.
5. W niewoli u Indian.
6. Wakacje nad Kanionem Kolorado.

# data[].attributes.body
Napisz rozdział według ustalonego przez siebie planu. (wyślij do 30 kwietnia)

# data[].attributes.headline
Temat: Poznajemy ekranizację "Przygód Tomka Sawyera".

# data[].attributes.subject
Temat: Poznajemy ekranizację "Przygód Tomka Sawyera".

# data[].attributes.body
Obejrzyj film dziś lub jutro (przepraszam: nie mam wpływu na nie zawsze mądre reklamy przed filmem i w jego trakcie). Czas przeznacz również na realizację zadań domowych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Załóż konto CDA Premium i nie trać czasu na wczytywanie.
Aktywuj teraz, a 14 dni otrzymasz gratis!Aktywuj konto premium Dlaczego widzę ten komunikat?
CDA nie limituje przepustowości oraz transferu danych.
W godzinach wieczornych może zdarzyć się jednak, iż ilość użytkowników przekracza możliwości naszych serwerów wideo. Wówczas odbiór może być zakłócony, a plik wideo może ładować się dłużej niż zwykle.

W opcji CDA Premium gwarantujemy, iż przepustowości i transferu nie braknie dla żadnego użytkownika. Zarejestruj swoje konto premium już teraz!

# data[].attributes.attachment_link.description
Załóż konto CDA Premium i nie trać czasu na wczytywanie. Aktywuj teraz, a 14 dni otrzymasz gratis!Aktywuj konto premium Dlaczego widzę ten komunikat?CDA nie limituje przepustowości oraz transferu danych. W godzinach wieczornych może zdarzyć się jednak, iż ilość użytkowników przekracza możliwości naszych serwerów wideo.

# data[].attributes.headline
Temat: (dopisać nr i datę do środowej lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: (dopisać nr i datę do środowej lekcji)

# data[].attributes.body
Proszę wysłać zdjęcia wszystkich lekcji związanych z lekturą do 24 IV (w zeszytach), oprócz zadań domowych, ponieważ jest dłuższy termin realizacji.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z podanym linkiem i rozwiąż zamieszczone tam ćwiczenia. Wszystkie informacje są podane pomiędzy ćwiczeniami, wystarczy się zapoznać. Zresztą, już się tego uczyliśmy w klasie. Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 4 ilustracje (fotografie, obrazy, rysunki), 7 ćwiczeń, w tym 6 interaktywnych.

# data[].attributes.headline
Temat: Jak powstaje słuchowisko radiowe? (2 nr)

# data[].attributes.subject
Temat: Jak powstaje słuchowisko radiowe? (2 nr)

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z informacjami, wysłuchaj nagrań i rozwiąż ćwiczenia. Dla chętnych (na ocenę): zrób "Pracę domową" podaną w linku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

1. Jak powstaje słuchowisko?

2. Posłuchajmy bajki

3. Jak z Bajki zrobić słuchowisko?

Notatka dla prowadzącego:

Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji.

Rmh7aQgU50NYb 1

W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół (symbol pobierania pliku) i napis „Pobierz załącznik". Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji.

W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 1. zatytułowane: „Co wiesz o słuchowisku?". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „Które ze stwierdzeń dotyczących słuchowiska są prawdziwe, a które fałszywe?". Pod poleceniem, jedno pod drugim, znajdują się cztery zdania. Obok nich są dwie kolumny - „Prawda" i „Fałsz". Przy każdym zdaniu należy zaznaczyć kółko w odpowiedniej kolumnie. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Które ze stwierdzeń dotyczących słuchowiska są prawdziwe, a które fałszywe?

Podczas nagrywania słuchowiska ważna jest charakteryzacja, czyli upodobnienie aktora do granej osoby np. poprzez wygląd, strój, charakterystyczne przedmioty.

□

□

Słuchowisko to rodzaj sztuki, w której najważniejszy jest dźwięk i ludzki głos.

□

□

Słuchowisko jest podobne do przedstawienia teatralnego.

□

□

W słuchowisku dużą rolę odgrywa scenografia.

□

□

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/307282/v/latest/t/student-canon http://www.epodreczniki.pl/reader/c/307282/v/2/t/student-canon/m/tBYfL5ETcK

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania pierwszego. Ćwiczenie ma tytuł: „Co wiesz o słuchowisku?". Polecenie brzmi: „Które ze stwierdzeń dotyczących słuchowiska są prawdziwe, a które fałszywe?". Poniżej znajdują się cztery zdania. Pod każdym zdaniem zamieszczona jest rozwijana lista. Na liście należy zaznaczyć, czy dane zdanie jest prawdziwe czy fałszywe. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Które ze stwierdzeń dotyczących słuchowiska są prawdziwe, a które fałszywe?

Prawda, Fałsz, Prawda, Fałsz, Prawda, Fałsz, Fałsz, Prawda

Słuchowisko to rodzaj sztuki, w której najważniejszy jest dźwięk i ludzki głos.
............
Słuchowisko jest podobne do przedstawienia teatralnego.
............
W słuchowisku dużą rolę odgrywa scenografia.
............
Podczas nagrywania słuchowiska ważna jest charakteryzacja, czyli upodobnienie aktora do granej osoby np. poprzez wygląd, strój, charakterystyczne przedmioty.
............

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 2. zatytułowane: „Magia dźwięków". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „Przyporządkuj odgłosy, które mogłyby towarzyszyć wypowiadanym przez wróżki zaklęciom. Czy potrafisz zaproponować odgłosy dla Królowej wróżek?". Poniżej znajdują się dwie kolumny z kafelkami, które należy tak przesunąć w górę lub w dół, aby do siebie pasowały. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Przyporządkuj odgłosy, które mogłyby towarzyszyć wypowiadanym przez wróżki zaklęciom. Czy potrafisz zaproponować odgłosy dla Królowej wróżek?

<i>radosna muzyka lub odgłosy wiosennego lasu</i>, <i>szum wiatru </i>, <i>delikatne pobrzękiwanie pieniędzy</i>, <i>szmer strumyka</i>

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania drugiego. Ćwiczenie ma tytuł: „Magia dźwięków". Polecenie brzmi: „Wskaż, której wróżce podczas wypowiadania zaklęcia mógłby towarzyszyć podany dźwięk". Poniżej wymienione są cztery dźwięki. Pod każdym dźwiękiem znajduje się rozwijana lista. Na liście należy zaznaczyć postać, której odpowiadałby dany dźwięk. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

Wskaż, której wróżce podczas wypowiadania zaklęcia mógłby towarzyszyć podany dźwięk.

Wróżka I, Wróżka I, Wróżka III, Wróżka II, Wróżka IV, Wróżka IV, Wróżka III, Wróżka III, Wróżka II, Wróżka IV, Wróżka IV, Wróżka II, Wróżka I, Wróżka II, Wróżka I, Wróżka III

delikatne pobrzękiwanie pieniędzy
........................
szmer strumyka
........................
szum wiatru
........................
radosna muzyka lub odgłosy wiosennego lasu
........................

Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 3. zatytułowane „Szukamy dźwięków". Poniżej znajduje się polecenie o treści: „We fragmencie scenariusza słuchowiska znajdź te partie tekstu, które informują o efektach dźwiękowych, a następnie wpisz je w puste pola we właściwej kolejności". Pod poleceniem znajdują się cztery fragmenty słuchowiska, a pod nimi puste pola, które należy wypełnić tymi partiami tekstu, które informują o efektach dźwiękowych. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

We fragmencie scenariusza słuchowiska znajdź te partie tekstu, które informują o efektach dźwiękowych, a następnie wpisz je w puste pola we właściwej kolejności.

Mała księżniczka leży w kołysce, nad nią pochyla się piastunka. Odgłosy poruszanej kołyski oraz kołysanki śpiewanej przez piastunkę słychać cały czas w tle. Przybywają wróżki z królową na czele. Zbliżają się do kolebki. Odgłosy kroków ciche rozmowy kilku osób, szelest sukien, wróżek, odgłos zamykanego okna. Wróżki pochylają się nad księżniczką, podziwiają jej urodę. ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................... Wróżka IAch, jaka piękna dziecina, jaki ma słodki uśmiech. Wróżka IICiekawe, co też jej się śni?
Królowa wróżekDrogie moje! Niechaj każda z was obdarzy ją jakim cennym darem, wedle swej możności i chęci! Słychać poruszenie wśród wróżek; zastanawiają się, cicho szepczą między sobą. Pierwsza wróżka pochyla się nad uśpioną dziewczynką i wykonuje gest magiczną różdżką. Odgłos magicznej różdżki. ........................................................
........................................................
Wróżka IJa daję ci czar piękności i mocą moją sprawię, że kto ujrzy twarz twoją, pomyśli, iż ujrzał cudny kwiat wiosenny... W trakcie, gdy Wróżka I wypowiada swoje zaklęcie, słychać radosną muzykę lub odgłosy wiosennego lasu. Pierwsza wróżka odchodzi na bok, słychać szelest sukni. ..........................................................................................
..........................
Wróżka IIA ja dam ci oczy przezrocze i głębokie jak toń wodna. W tle słychać szmer strumyka oraz szelest sukni oddalającej się wróżki. ............................
..........................
Wróżka IIIJa dam ci powiewną i wysmukłą postać młodej palmy. W tle słychać szum wiatru oraz szelest sukni oddalającej się wróżki. ......................
..........................
Wróżka IVJa dam ci wielki skarb złoty, dotychczas w ziemi ukryty. W tle delikatne pobrzękiwanie pieniędzy oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.2 sekundy ciszy. ..................................................
..........................

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania trzeciego. Ćwiczenie ma tytuł: „Szukamy dźwięków". Polecenie brzmi: „We fragmencie scenariusza słuchowiska znajdź te partie tekstu, które informują o efektach dźwiękowych, a następnie wskaż je we właściwej kolejności". Poniżej znajduje się sześć fragmentów „Bajki" Henryka Sienkiewicza. Pod każdym fragmentem zamieszczone są dwie rozwijane listy, na których należy zaznaczyć prawidłowe informacje o efektach dźwiękowych. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.

We fragmencie scenariusza słuchowiska znajdź te partie tekstu, które informują o efektach dźwiękowych, a następnie wskaż je we właściwej kolejności.

wykonuje gest magiczną różdżką, szmer strumyka, szelest sukni, szelest sukni, Dwie sekundy ciszy, szum wiatru, Pierwsza wróżka odchodzi na bok, Odgłos magicznej różdżki, Dwie sekundy ciszy, szmer strumyka, Wróżka I wypowiada swoje zaklęcie, szum wiatru, Odgłosy kroków ciche rozmowy kilku osób, szelest sukien, wróżek, odgłos zamykanego okna, radosną muzykę lub odgłosy wiosennego lasu, Odgłosy poruszanej kołyski oraz kołysanki śpiewanej przez piastunkę, szmer strumyka, cicho szepczą między sobą, Dwie sekundy ciszy, szelest sukni, pobrzękiwanie pieniędzy, Pierwsza wróżka pochyla się nad uśpioną dziewczynką, Mała księżniczka leży w kołysce, nad nią pochyla się piastunka, Wróżki pochylają się nad księżniczką, podziwiają jej urodę, szelest sukni

Mała księżniczka leży w kołysce, nad nią pochyla się piastunka.
Odgłosy poruszanej kołyski oraz kołysanki śpiewanej przez piastunkę słychać cały czas w tle. Przybywają wróżki z królową na czele. Zbliżają się do kolebki. Odgłosy kroków ciche rozmowy kilku osób, szelest sukien, wróżek, odgłos zamykanego okna. Wróżki pochylają się nad księżniczką, podziwiają jej urodę.
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wróżka Pierwsza
„Ach, jaka piękna dziecina, jaki ma słodki uśmiech."

Wróżka Druga
„Ciekawe, co też jej się śni?"

Królowa wróżek
„Drogie moje! Niechaj każda z was obdarzy ją jakim cennym darem, wedle swej możności i chęci!"

Słychać poruszenie wśród wróżek; zastanawiają się, cicho szepczą między sobą. Pierwsza wróżka pochyla się nad uśpioną dziewczynką i wykonuje gest magiczną różdżką. Odgłos magicznej różdżki.
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wróżka Pierwsza
„Ja daję ci czar piękności i mocą moją sprawię, że kto ujrzy twarz twoją, pomyśli, iż ujrzał cudny kwiat wiosenny..."

W trakcie, gdy Wróżka I wypowiada swoje zaklęcie, słychać radosną muzykę lub odgłosy wiosennego lasu. Pierwsza wróżka odchodzi na bok, słychać szelest sukni. ..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wróżka Druga
„A ja dam ci oczy przezrocze i głębokie jak toń wodna."

W tle słychać szmer strumyka oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wróżka Trzecia
„Ja dam ci powiewną i wysmukłą postać młodej palmy."

W tle słychać szum wiatru oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wróżka Czwarta
„Ja dam ci wielki skarb złoty, dotychczas w ziemi ukryty."

W tle delikatne pobrzękiwanie pieniędzy oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.

Dwie sekundy ciszy.
..........................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

Wysłuchaj uważnie nagrań i postaraj się zapamiętać, w jaki sposób powstaje słuchowisko radiowe. Po odsłuchaniu nagrań spróbuj własnych sił jako twórca słuchowiska!

RyJegofK6MHr7 m56378ac093a1ae77_1536829937592_0 1

Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok" umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz" na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst". Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz" przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst" prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny" stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz" i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka" umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej" - zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.

Wersja tekstowa z wyróżnieniem pojęć

Czym jest słuchowisko radiowe?
Rozdział 1
Jak powstaje słuchowisko?

Nagranie zawiera rozmowę nauczycielki języka polskiego w klasie IV z tatą jednego z uczniów, który jest reżyserem słuchowisk radiowych. Rozmowa odbywa się na lekcji języka polskiego i ma przygotować uczniów do stworzenia własnego słuchowiska.

- Dzień dobry. W szkole gościmy dziś tatę Kacpra, reżysera słuchowisk radiowych. Chcielibyśmy dowiedzieć się jak najwięcej o tym, w jaki sposób powstaje słuchowisko, ponieważ mamy zamiar zrealizować słuchowiska w klasach. Proszę powiedzieć - co jest najważniejsze przy tworzeniu tej formy audycji?
- Słuchowisko to opowieść dźwiękowa - bez obrazu, widoku aktorów, scenografii, rekwizytów. Cała akcja, czas, przestrzeń muszą być zagrane głosem i dźwiękiem.
- To niełatwe zadanie.
- Tak, trzeba bardzo staranie przygotować całe tło: odgłosy codziennej krzątaniny, szmery, szurania, chrząkania, trzaski, odgłosy przyrody. Słuchacz musi wiedzieć, że akcja dzieje się na przykład w lesie, na ulicy, na wsi, w mieście. Na co dzień często nie zwracamy uwagi na dźwięki, które nam towarzyszą.
- Czy to wszystko dzieje się w studiu radiowym?
-Na samym początku scenarzysta radiowy we współpracy z reżyserem dokonuje adaptacji albo sam pisze scenariusz słuchowiska. Podczas nagrania w studiu dźwiękowym oprócz aktorów pracuje reżyser, realizator akustyczny, ilustrator muzyczny bądź kompozytor. Radio posiada bogate archiwum nagranych odgłosów, nie trzeba wychodzić w plener, żeby nagrać bzyczenie pszczoły, wystarczy poprosić o odpowiednie nagranie. Zdarza się, że dźwięki tworzy kompozytor wyłącznie na potrzeby konkretnego słuchowiska.
- Rozumiem, że dźwięk to główny bohater słuchowiska. Czy coś jeszcze jest ważne?
- Przede wszystkim reżyser radiowy, który powinien być wyczulony na słowo, umieć tak pracować z aktorami, aby słowem i brzmieniem głosu umieli przedstawić emocje, ruch i akcję. Ważni są oczywiście aktorzy, którzy przede wszystkim nie mogą mieć podobnych głosów. Postaci muszą być rozpoznawalne. Na podstawie tego, jak aktor mówi, jaki ma tembr głosu, czyli barwę, słuchacz tworzy sobie obraz bohatera. Drugą ważną rzeczą jest dopasowanie charakteru postaci do aktora, młody aktor nie zagra dobrze dziadka. Aktorzy grają tylko głosem. Głosowe reakcje, typu: yhyyy, oooch, hmmm, mhmmm są bardzo ważne w słuchowisku, powodują, że nie czujemy sztuczności, sprawiają, że dialogi stają się bardziej naturalne. Aktorzy też powinni zachowywać się naturalnie, muszą mieć miejsce do gestykulacji, chociaż tego nie widać. Jeśli aktor siedzi na baczność przed mikrofonem, a ma odegrać scenę kłótni, nie wyjdzie to dobrze, tę sztywność będzie słychać. Realizator w studiu opracowuje plan przestrzeni tzw. plany akustyczne i ustawia mikrofony. Przygotowuje się rekwizyty potrzebne podczas nagrania np. sztućce, talerze, szklanki - jeśli nagrywa się scenę jedzenia. Kiedy sceny są nagrane, następuje montaż i dopasowanie muzyki, która ma podkreślić atmosferę akcji, oznaczać upływ czasu, odzwierciedlać charakter postaci i ich uczucia.
- Zawsze ciekawiło mnie, jak zachowują się aktorzy podczas nagrywania słuchowiska.
- Są bardzo dynamiczni, naturalnie odgrywają poszczególne sceny, na przykład płaczą, burzliwie dyskutują. Po prostu grają, wyrażają swoje emocje, ale bez scenografii, charakteryzacji, muszą więc skupić się na jedynym narzędziu, jakie mają, czyli głosie.
- Czyli nagrywanie słuchowiska różni się bardzo od prób w teatrze?
- Można powiedzieć, że są bardzo podobne do prób czytanych w teatrze, aktorzy wymieniają uwagi i w trakcie czytania dyskutują, nie muszą uczyć się ról na pamięć, więc nie ma tylu prób jak w teatrze. Potem następuje nagranie w studiu radiowym, realizator ustawia mikrofony i nagrywamy.
- Chcemy nagrać słuchowisko w klasie, czy mógłby Pan dać nam jakieś wskazówki, od czego zacząć?
- Najprościej posłużyć się jakimś tekstem - to może być opowiadanie, fragment powieści. Rozpisujemy tekst na poszczególne sceny, dodajemy komentarze dotyczące zachowania postaci oraz dźwięków towarzyszących akcji. Powinniśmy się zorientować, jakie dźwięki będą nam potrzebne, będziemy musieli je nagrać. W ten sposób przekształcimy tekst literacki na potrzeby słuchowiska radiowego. To się nazywa adaptacja radiowa. Proponuję, abyście najpierw nagrali dźwięki z natury: śpiew ptaków, szum wiatru, odgłosy padającego deszczu, które będą potrzebne w waszym słuchowisku, a potem na ich tle nagrali rozmowy postaci. Przygotujcie rekwizyty, czyli przedmioty, które będą potrzebne podczas nagrywania, na przykład książkę, gazetę, butelkę. Nie trzeba nagrywać osobno na przykład otwierania butelki gazowanego napoju, skoro w trakcie nagrania ktoś może tę butelkę otworzyć i syk gazu będzie słychać. Podczas powstawania słuchowiska wszystko musi odbywać się tak, jak w rzeczywistym świecie. Różnica jest taka, że przedstawionych sytuacji nie widzimy, tylko słyszymy je.
- Dziękujemy panu za rozmowę. Myślę, że teraz możemy śmiało przystąpić do tworzenia słuchowiska!

Rozdział 2
Posłuchajmy bajki

W nagraniu wykorzystano utwór Henryka Sienkiewicza pt. Bajka.

Za górami, za morzami, w dalekiej krainie czarów, przy kolebce małej księżniczki zebrały się dobre wróżki ze swą królową na czele.
I gdy, otoczywszy księżniczkę, patrzyły na uśpioną twarzyczkę dzieciny, królowa ich rzekła:
- Niechaj każda z was obdarzy ją jakim cennym darem, wedle swej możności i chęci!
Na to pierwsza wróżka, pochylając się nad uśpioną, wypowiedziała następujące słowa:
- Ja daję ci czar piękności i mocą moją sprawię, że kto ujrzy twarz twoją, pomyśli, iż ujrzał cudny kwiat wiosenny.
- Ja - rzekła druga - dam ci oczy przezrocze i głębokie jak toń wodna.
- Ja dam ci powiewną i wysmukłą postać młodej palmy - ozwała się trzecia.
- A ja - mówiła czwarta - dam ci wielki skarb złoty, dotychczas w ziemi ukryty.
Królowa zamyśliła się przez chwilę, po czym, zwróciwszy się do wróżek, tak zaczęła mówić:
- Kondycja ludzka - piękność ludzi i kwiatów więdnie. Urocze oczy gasną wraz z młodością, a i w młodości często zaćmiewają się łzami. Wicher łamie palmy, a wiatr pochyla wysmukłe postacie. Złota kto nie rozdziela między ludźmi, ten budzi ich nienawiść, a kto je rozdzieli, temu pustka zostaje w skrzyni. Przeto nietrwałe są wasze dary.
- Cóż jest trwałego w człowieku i czymże ty ją obdarzysz - o, królowo nasza? - pytały wróżki.
A na to królowa:
- Ja jej dam dobroć. Słońce jest wspaniałe i jasne, ale gdyby nie ogrzewało ziemi, byłoby tylko martwo świecącą bryłą. Dobroć serca jest tym, czym ciepło słońca: ona daje życie... Piękność bez dobroci jest jako kwiat bez woni albo jak świątynia bez bóstwa. Oczy mogą podziwiać taką świątynię, ale dusza nie znajdzie w niej ukojenia. Bogactwo bez dobroci jest piastunką samolubstwa. Nawet miłość bez dobroci jest tylko ogniem, który pali i niszczy. Wiedzcie, że wasze dary mijają, a dobroć trwa; jest ona jak źródło, z którego im więcej wody wyczerpiesz, tym więcej ci jej napłynie. Więc dobroć - to jedyny skarb niewyczerpany.
To rzekłszy królowa wróżek pochyliła się nad śpiącą dzieciną i dotknąwszy rękami jej serca, rzekła:
- Bądź dobrą!

Rozdział 3
Jak z Bajki zrobić słuchowisko?

Nagranie zawiera tekst słuchowiska opracowany na podstawie utworu Henryka Sienkiewicza pt.: Bajka.

Występują:
Wróżka I
Wróżka II
Wróżka III
Wróżka IV
Królowa wróżek
Scena w pałacowej komnacie Mała księżniczka leży w kołysce, nad nią pochyla się piastunka. Odgłosy poruszanej kołyski oraz kołysanki śpiewanej przez piastunkę słychać cały czas w tle. Przybywają wróżki z królową na czele. Zbliżają się do kolebki. Odgłosy kroków, ciche rozmowy kilku osób, szelest sukien, wróżek, odgłos zamykanego okna. Wróżki pochylają się nad księżniczką, podziwiają jej urodę.
Wróżka I
Ach, jaka piękna dziecina, jaki ma słodki uśmiech.

Wróżka II
Ciekawe, co też jej się śni?

Królowa wróżek
Drogie moje! Niechaj każda z was obdarzy ją jakim cennym darem, wedle swej możności i chęci!
Słychać poruszenie wśród wróżek; zastanawiają się, cicho szepczą między sobą.
W trakcie, gdy I wróżka wypowiada swoje zaklęcie, słychać radosną muzykę lub odgłosy wiosennego lasu. Pierwsza wróżka odchodzi na bok, słychać szelest sukni oddalającej się wróżki. Pierwsza wróżka pochyla się nad uśpioną dziewczynką i wykonuje gest magiczną różdżką. Słychać odgłos magicznej różdżki. W tle słychać szmer strumyka oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.
Wróżka I
Ja daję ci czar piękności i mocą moją sprawię, że kto ujrzy twarz twoją, pomyśli, iż ujrzał cudny kwiat wiosenny...
W tle słychać szum wiatru oraz szelest sukni oddalającej się wróżki.
Wróżka II
A ja dam ci oczy przezrocze i głębokie jak toń wodna.
W tle delikatne pobrzękiwanie pieniędzy oraz szelest oddalającej się wróżki. 2 sekundy ciszy
Wróżka III
A ja dam ci powiewną i wysmukłą postać młodej palmy.
Słychać odgłosy budzącego się dziecka, popiskiwanie, gaworzenie.
Wróżki zbliżają się ponownie do kolebki, słychać szelest ich sukien. Wróżki kłaniają się przed królową wróżek, słychać ponownie szelest ich sukien.
Wróżka IV
Ja dam ci wielki skarb złoty, dotychczas w ziemi ukryty.
Mała księżniczka budzi się i zaczyna radośnie gaworzyć. Wróżki wychodzą. Odgłosy kroków i zamykanych drzwi. Słychać kołysankę śpiewaną przez piastunkę.
Królowa wróżek
W jej głosie słychać lekkie rozdrażnienie, przyganę
Piękność ludzi i kwiatów więdnie. Urocze oczy gasną wraz z młodością, a i w młodości często zaćmiewają się łzami. Wicher łamie palmy, a wiatr pochyla wysmukłe postacie. Złota kto nie rozdziela między ludźmi, ten budzi ich nienawiść, a kto je rozdzieli, temu pustka zostaje w skrzyni. Przeto nietrwałe są wasze dary.

Wróżka I
Cóż jest trwałego w człowieku i czymże ty ją obdarzysz - o, królowo nasza?

Królowa wróżek
Ja jej dam dobroć. Słońce jest wspaniałe i jasne, ale gdyby nie ogrzewało ziemi, byłoby tylko martwo świecącą bryłą. Dobroć serca jest tym, czym ciepło słońca: ona daje życie... Piękność bez dobroci jest jako kwiat bez woni albo jak świątynia bez bóstwa. Oczy mogą podziwiać taką świątynię, ale dusza nie znajdzie w niej ukojenia. Bogactwo bez dobroci jest piastunką samolubstwa. Nawet miłość bez dobroci jest tylko ogniem, który pali i niszczy.
Królowa zwraca się do wróżek:
Wiedzcie, że wasze dary mijają, a dobroć trwa; jest ona jak źródło, z którego im więcej wody wyczerpiesz, tym więcej ci jej napłynie. Więc dobroć - to jedyny skarb niewyczerpany.

Królowa wróżek
Pochyla się nad śpiącym dzieckiem i mówi dobitnie:
Bądź dobra!

Czym różni się przedstawienie teatralne od słuchowiska radiowego?

Jakie dźwięki zaproponowałbyś przekształcając Bajkę Sienkiewicza w słuchowisko?

Podkreśl w tekście te fragmenty, które informują o zachowaniach postaci.

1. rozwija umiejętność słuchania i czytania baśni;

2. poznaje definicję słuchowiska;

3. rozwija umiejętność tworzenia wypowiedzi inspirowanych utworem literackim;

4. analizuje cechy słuchowiska na podstawie baśni;

5. nagrywa fragment słuchowiska.

Zadanie 1.

Przygotujcie scenariusz jednej sceny słuchowiska na podstawie wybranej baśni omawianej na lekcji.
Zadanie 2.
Dla chętnych: nagrajcie scenę słuchowiska.

(fr. , gr. - bęben) barwa dźwięku charakterystyczna dla poszczególnych głosów ludzkich lub instrumentów np. fortepianu, gitary, fletu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia Jak powstaje słuchowisko? Posłuchajmy bajki Jak z Bajki zrobić słuchowisko? Notatka dla prowadzącego: Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji. Rmh7aQgU50NYb 1 W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

# data[].attributes.headline
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.subject
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.body
Rozwiąż przynajmniej połowę zamieszczonych w linku ćwiczeń na komputerze oraz jedno w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

grupa 1: stół, kółko, wróg, lód, pióro, przyjaciół, wrócić, skrócić

grupa 2: kwiatów, kolczyków, Kraków, klasówka, siatkówka, Nowakówna

grupa 3: upał, usta, ucho, uwaga, kotu, psu, piecu, sklepu, miodu

grupa 4: maluje, wariuje, wyskakuje, marnuje, obiecuje, opisuje

grupa 5: piegus, opiekunka, rysunek, postura, mamusia, tatuś, malutki

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie przelewaj z pustego w próżne, czyli o ó i u

# data[].attributes.attachment_link.description
JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow grupa 1: stół, kółko, wróg, lód, pióro, przyjaciół, wrócić, skrócić grupa 2: kwiatów, kolczyków, Kraków, klasówka, siatkówka, Nowakówna grupa 3: upał, usta, ucho, uwaga, kotu, psu, piecu, sklepu, miodu grupa 4: maluje, wariuje, wyskakuje, marnuje, obiecuje, opisuje grupa 5: piegus, opiekunka, rysunek, postura, mamusia, tatuś, malutki

# data[].attributes.headline
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.subject
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.body
W zeszycie możesz dopisać nr lekcji. Rozwiąż przynajmniej połowę zamieszczonych w linku ćwiczeń na komputerze oraz jedno w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Urzekające rzęsy żaby Bożenki, czyli o rz i ż

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.subject
Temat: Pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, h, ch.

# data[].attributes.body
W zeszycie możesz dopisać nr lekcji. Rozwiąż przynajmniej połowę zamieszczonych w linku ćwiczeń na komputerze oraz jedno w zeszycie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hrabia i chińska herbata, czyli o ch i h

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z tekstem i zadaniami. Rozwiąż zadania w zeszycie lub na komputerze. Zadanie ostatnie wykonaj na kartce z bloku i możesz przesłać do oceny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dziś wiele osób postępuje ekologicznie. Taka postawa to nie tylko moda, ale przede wszystkim mądre i odpowiedzialne korzystanie z naturalnego bogactwa świata. Ten, kto jest „eko", jest też patriotą, bo dbanie o przyrodę to przejaw troski o własny kraj.

Zastanówcie się i porozmawiajcie:

Kto według was wyrzuca śmieci w niedozwolonych miejscach?

Co kieruje człowiekiem, który to robi?

Jak można nazwać takiego człowieka?

Przeczytajcie fragment książki Pawła Wakuły „Na tropie sześcioptaka", pt. „Sprzątanie Świata". Zwróćcie uwagę na to, kto pomaga leśniczemu posprzątać las.

[Leśniczy Fryderyk] Piątek z zafrasowaną miną szedł przez las, pchając przed sobą dziecięcy wózeczek. [...]
Czego to ludzie nie wyrzucali w lesie! Piątek widział już całe stosy puszek po piwie, gruz, stare lodówki, wraki samochodów i dziesiątki zużytych opon. Pewnego razu pośrodku leśnej polany natknął się na rozpruty tapczan i dwa podniszczone fotele na kółkach.
Leśniczy zachodził w głowę: co kieruje człowiekiem, który wywozi do lasu niemal całe wyposażenie swojego salonu? Czy nie ma śmietnika pod domem?
Oczywiście za takie wykroczenie grozi surowa kara. Piątek nieraz srożył się, wypisywał mandaty, apelował do sumień i uczciwości... Ale na próżno.
Ludzie wciąż wywozili śmieci do lasu. [...]
Nagle podskoczył jak oparzony, bo ktoś zatrąbił za jego plecami. Odwrócił się, żeby powiedzieć parę cierpkich słów dowcipnisiowi, ale tym razem nie był to wąsacz i jego rozrywkowa kompania.
Na drodze stała ciężarówka z napisem „Gruby Feluś - skup złomu" wymalowanym koślawymi literami na burcie.
- Korzysta pan z pięknej pogody, żeby pospacerować, co? - wyszczerzył zęby kierowca.
- Nie pańska sprawa - odparł kwaśno Piątek.
- Bez urazy! - zawołał Feluś. - Przecież widzę, że znalazł pan ten szmelc w lesie. Niech go pan wrzuci na pakę i siada obok mnie do szoferki. Podrzucę pana do leśniczówki!
Po chwili jechali razem w stronę Klechd.
- Ten wózek, to właściwie sam plastik i szmaty - stwierdził kierowca. - Ale ja go i tak wezmę, bo patrzeć nie mogę, jak takie graty zaśmiecają las.
- Jestem panu wdzięczny - zapewnił go Piątek. - Niewielu jest takich ludzi jak pan.
- Co też pan mówi! - zaprotestował Feluś. - Właśnie, że jest nas dużo! Zresztą sam się pan przekona jutro!
- Jutro? - zdziwił się Piątek. - A co takiego jest jutro?
- Nie wie pan? - zaśmiał się Feluś. - Trzeci weekend września!
- I co z tego?
- Wielka akcja Sprzątania Świata! - zawołał kierowca. - Do pańskiego leśnictwa przyjadą dzieci ze szkoły w Krzekiszkach, żeby oczyścić las ze śmieci! A to, co uzbierają, zawiozę na wysypisko. [...]
Nazajutrz rano Piątek stawił się w umówionym miejscu. Mimo wczesnej pory pod lasem czekał już na niego autokar z uczniami ze szkoły podstawowej w Krzekiszkach oraz ciężarówka Grubego Felusia.
Nauczycielki ustawiły dzieci w dwuszeregu, a potem rozdały im plastikowe worki i rękawice.
- Dzień dobry panu! - zawołała wesoło jedna z nich, niewysoka rudowłosa dziewczyna. - Dzieci, przywitajcie się z panem leśniczym! [...]
Nauczycielka wyciągnęła do Piątka dłoń.
- Na imię mi Klotylda! [...]
- Dzieci! - Nauczycielka odwróciła się do swoich podopiecznych. - Będziemy szli za panem leśniczym w odstępie dziesięciu kroków jedno od drugiego. Puszki, butelki i papiery pakujemy do worków. Jeśli znajdziecie coś ciężkiego, wołajcie, wspólnie spróbujemy zwlec to na skraj lasu!
Ruszyli . Co chwila któreś z dzieci schylało się i doładowało do worka jakiś śmieć. [...]
Gdy ostatni worek znalazł swoje miejsce na pace ciężarówki, okazało się, że sterta śmieci wznosi się wysoko ponad szoferką [...].
Piątek nie spodziewał się, że będzie ich aż tyle.
- Czy widzicie ten stos? - spytała nauczycielka. - Jest olbrzymi jak głupota tych, którzy wyrzucili śmieci w lesie. Zanieczyszczając środowisko, ludzie podcinają gałąź, na której sami siedzą! Prawda, panie leśniczy?
Piątek odchrząknął. [...]
- Ale jest ktoś, kto zrobił dla tego lasu o wiele więcej niż ja, pan Felicjan i pan leśniczy - powiedziała poważnym tonem Klotylda.
- Kto? - spytała pierwsza z brzegu pucołowata dziewczynka.
- Wy! - odparła nauczycielka. [...] - Każdy z was przyczynił się do oczyszczenia naszej planety ze śmieci, którymi zasypali ją dorośli! Dziś przed snem możecie z dumą spojrzeć w lustro! [...]
Z niknącej za zakrętem ciężarówki Felusia oderwał się jakiś biały kształt i poturlał do rowu.
- Co to było? - spytała Klotylda, osłaniając oczy od słońca.
- Reklamówka ze śmieciami - wzruszył ramionami Piątek. - Zaraz ją zabiorę i wyrzucę do śmietnika w mieście...

Wyszukajcie w tekście pt. „Sprzątanie Świata" zdanie, w którym zawarte jest przesłanie dla ludzi. Zapiszcie je tutaj lub w zeszytach. Jak je rozumiecie?

Zaznacz w tekście opowiadania na czerwono nazwy przedmiotów wyrzucanych w lesie, a na zielono nazwy lub imiona osób, które dbają o środowisko naturalne.
Na jakie pytania odpowiadają zaznaczone przez ciebie słowa? Jaka to część mowy? Odpowiedź zapisz tutaj lub w zeszycie.

W jakim nastroju byli leśniczy Piątek i Gruby Feluś? Czy ich nastrój się zmieniał? Zaznacz w tekście fragmenty, które o tym informują.

Znajdź w opowiadaniu fragment, w którym opisana jest akcja Sprzątania Świata. Przeczytaj go i odpowiedz na pytania:

Wyszukajcie w internecie informacje na temat akcji Sprzątania Świata. Sporządźcie krótką notatkę tutaj lub w zeszytach, w której zawrzecie odpowiedzi na pytania:

Który kraj jako pierwszy zorganizował tę akcję?

Od którego roku jest obecna w Polsce?

W jakim terminie się odbywa?

Jakie ma znaczenie dla Polski i świata?

Przeczytajcie swoją notatkę na forum klasy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dziś wiele osób postępuje ekologicznie. Taka postawa to nie tylko moda, ale przede wszystkim mądre i odpowiedzialne korzystanie z naturalnego bogactwa świata. Ten, kto jest „eko", jest też patriotą, bo dbanie o przyrodę to przejaw troski o własny kraj. Zastanówcie się i porozmawiajcie: Kto według was wyrzuca śmieci w niedozwolonych miejscach?

# data[].attributes.body
Otwórz link.
Wysłuchaj nagrania wiersza - zad. 4.
Rozwiąż zadania 5-10 w zeszycie lub na komputerze

# data[].attributes.headline
Temat: "Zostań przyjacielem" - oglądamy spektakl teatralny.

# data[].attributes.subject
Temat: "Zostań przyjacielem" - oglądamy spektakl teatralny.

# data[].attributes.body
Obejrzyj poniższy spektakl.

# data[].attributes.body
Otwórz podręcznik do gramatyki s. 163 i zapoznaj się z definicją.
Napisz w zeszycie:
Wyróżniamy dwie odmiany polszczyzny:
1. nieoficjalna - używana głównie w rozmowach prywatnych
2. oficjalna - stosuje się ją podczas wystąpień publicznych, w mediach.
Każda z tych odmian może mieć wersję mówioną i pisaną. Wersja pisana jest zazwyczaj staranniejsza od mówionej. Różnią się one także funkcją, budową wypowiedzi i doborem słownictwa.

# data[].attributes.body
Rozwiąż w zeszycie zad. 3 s. 163 - przepisz podane zdania i postaw literkę "O" obok wypowiedzi wygłoszonych w sytuacji oficjalnej.

# data[].attributes.body
Wypisz do zeszytu tylko te wyrazy, których użyjesz w sytuacji nieoficjalnej.

# data[].attributes.body
Podano wypowiedzi w formie nieoficjalnej. Zapisz w zeszycie dialogi, w których przekształcisz podane wypowiedzi tak, by tworzyły formę oficjalną.

# data[].attributes.body
Wykonaj zadania s. 50-52. Skorzystaj w razie potrzeby z linku, gdzie możesz wpisać słowa, których nie rozumiesz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie

... Julią, lecz pokłóciła się z nią o Witka...
- Ten twój - perorowała Julia, rozczesując przed lustrem długie, proste włosy - ten chłystek...

... prawdopodobieństwa powinien myśleć pan profesor. Pan profesor myślał tak: "Ten , ten smarkacz albo ten kretyn Cisowski..."
- Chłystek, chłystek! Pomyślałem: "chłystek...

... Jazda do pralni! Wy, reszta, też precz stąd! A ty, , czego tu jeszcze stoisz? Listy masz, koń osiodłany, ruszaj tedy...

# data[].attributes.attachment_link.title
chłystek - definicja, synonimy, przykłady użycia

# data[].attributes.attachment_link.description
Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie ... Julią, lecz pokłóciła się z nią o Witka... - Ten twój - perorowała Julia, rozczesując przed lustrem długie, proste włosy - ten chłystek... ... prawdopodobieństwa powinien myśleć pan profesor. Pan profesor myślał tak: "Ten , ten smarkacz albo ten kretyn Cisowski..."- Chłystek, chłystek!

# data[].attributes.body
Na początek ogłoszenia:
1. Nie odkładamy nauki. Staramy się na bieżąco uczyć i systematycznie prowadzimy zeszyty przedmiotowe.
2. Bardzo proszę o regularne i terminowe przesyłanie zadanych lekcji na skrzynki poszczególnych nauczycieli. Jeśli ktoś ma zaległości w tym zakresie, proszę je jak najszybciej nadrobić.
A teraz obejrzyjcie krótki film o zachowaniu podstawowej z zasad higieny, jaką jest mycie rąk. Pamiętajcie, ostrożności nigdy za wiele.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Brudne ręce są przyczyną licznych chorób, które w niektórych regionach świata mogą być nawet przyczyną śmierci. Wystarczy odruchowo dotknąć nieumytymi dłońmi okolic oczu, nosa czy ust, żeby narazić się na ryzyko infekcji. Warto o tym pamiętać szczególnie teraz, gdy do Europy dotarł koronawirus.

Od początku tego roku pochodzący z Chin koronawirus spowodował już śmierć blisko 2,8 tys. osób, a na całym świecie zanotowano ponad 81 tys....

zobacz więcej

WIĘCEJ CZYTAJ W RAPORCIE

Dlaczego trzeba myć ręce?

Każde dotknięcie klamki, banknotu czy poręczy w autobusie sprawia, że na nasze ręce dostaje się od 100 do 10 tys. komórek drobnoustrojów. To bomba bakteryjna, którą rozbroić może tylko mycie rąk. Wystarczy kilkadziesiąt sekund, by oczyścić je z 90 proc. bakterii. Żeby uzyskać najlepszy efekt potrzebna jest niecała minuta.

Jak myć ręce? Podstawowe zasady:

myj ręce ok. 30 sekund; rozpocznij od zmoczenia rąk wodą

nabierz tyle mydła, aby pokryło całą powierzchnię dłoni

dokładnie rozprowadź mydło po powierzchni, pocierając o siebie rozprostowane dłonie

pamiętaj o dokładnym umyciu przestrzeni między palcami, grzbietów palców oraz okolic kciuków

na koniec dokładnie opłucz ręce wodą i wytrzyj ręce do sucha jednorazowym ręcznikiem

Myjąc ręce w miejscu publicznym, staraj się nie dotykać umytymi dłońmi klamek, drzwi oraz innych elementów wyposażenia; mogą znajdować się na nich liczne bakterie. Wychodząc, możesz posłużyć się papierowym ręcznikiem, który ograniczy kontakt z drobnoustrojami.

źródło: GIS, portal tvp.info

# data[].attributes.attachment_link.description
Brudne ręce są przyczyną licznych chorób, które w niektórych regionach świata mogą być nawet przyczyną śmierci. Wystarczy odruchowo dotknąć nieumytymi dłońmi okolic oczu, nosa czy ust, żeby narazić się na ryzyko infekcji. Warto o tym pamiętać szczególnie teraz, gdy do Europy dotarł koronawirus. Od początku tego roku pochodzący z Chin koronawirus spowodował już śmierć blisko 2,8 tys.

# data[].attributes.body
Obejrzyj krótki film o tradycjach wielkanocnych. więcej podobnych filmów możesz znaleźć w internecie.

# data[].attributes.body
Obejrzyj filmy na temat święta Konstytucji 3 Maja, które będziemy obchodzić w tym tygodniu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Konstytucja 3 maja - historyczna prezentacja filmowa

# data[].attributes.headline
Temat: Postawić wszystko na jedną kartę.

# data[].attributes.subject
Temat: Postawić wszystko na jedną kartę.

# data[].attributes.body
Pod tematem zapisz w zeszycie:
Juliusz Verne (czytamy Wern) - 1828-1905. Został nazwany ojcem fantastyki naukowej. Autor licznych powieści science-fiction (fantastyczno-naukowych) oraz przygodowo-podróżniczych, np. "W osiemdziesiąt dni dookoła świata".

# data[].attributes.body
Otwórz podręcznik do literatury s. 282. Przeczytaj fragment powieści Juliusza Verne'a, a następnie rozwiąż zadania 1-4 i 7 s. 286-287. Zadania będą sprawdzane w późniejszym terminie.

# data[].attributes.headline
Temat: Do odważnych świat należy. Sprawozdanie. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.subject
Temat: Do odważnych świat należy. Sprawozdanie. (2 nr lekcji)

# data[].attributes.body
Na początek przypominam adres mailowy: 1zadaniezpolskiego@gmail.com
Otwórz podręcznik do literatury s. 288, przeczytaj notatkę o autorach i zapisz w zeszycie pod tematem, co było celem ich podróży.
Przeczytaj tekst i odpowiedz na pytania postawione zadaniu 1. pod tekstem.
Obejrzyj mapę zamieszczoną na s. 293 i wypisz w zeszycie państwa, które odwiedzili podróżnicy.
Rozwiąż zadanie 12 s. 294, korzystając z zamieszczonych rad dla piszących, zrób zdjęcie napisanego tekstu i prześlij je do oceny (masz czas do najbliższego piątku). Dołącz też zdjęcie wczorajszej lekcji.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z podanym linkiem i rozwiąż zadania w zeszycie lub na komputerze. Miłej zabawy, szczególnie z szyfrem w zadaniu 1, które radzę zrobić na końcu, bo może być arcytrudno.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed tobą zadanie specjalne. Wciel się w rolę detektywa i rozszyfruj poniższą wiadomość. To nie będzie takie łatwe... Przynajmniej do momentu, w którym otrzymasz wskazówki od Marka Piegusa i Pumeksa. Możesz wrócić do tego zadania pod koniec zajęć. Powodzenia!

W każdym rzędzie obrazków ukryta jest litera. Odgadniesz ją, kiedy wykonasz działania matematyczne, jakie wskazuje szyfr. Ich wynik odpowiada konkretnym literom alfabetu. Jakim? Zajrzyj do ściągawki pod obrazkami... Zapisuj kolejne działania lub wskazane liczby i odpowiadające im litery tutaj lub w zeszycie.

Przyjrzyj się obrazkom i powiedz, co je łączy. Jakim słowem można określić je wszystkie?

Jakie funkcje pełnią informacje przedstawione na obrazkach?

Wymień sytuacje, kiedy posługiwanie się podobnymi formami przekazywania informacji może się okazać potrzebne.

Przeczytaj fragment książki Edmunda Niziurskiego pt. „Niewiarygodne przygody Marka Piegusa". Zachowaj czujność: gdzieś w tekście ukryty jest klucz do rozwiązania zagadki...

- Nowy dyżurny?
- Tak jest, proszę kolegi.
- Nie wyglądasz mi zbyt mądrze - wycedził. - Wiesz, kto ja jestem? - zapytał groźnie.
- Ko... kolega jest Pumeksem, wyczynowcem - odrzekłem, czując, że nogi uginają się pode mną.
- Nieścisłe. Jestem Pumeksem Drugim - wbił we mnie bawoli wzrok. - Jestem Pumeksem Drugim i w ten sposób odróżniam się od mojego brata z jedenastej, Pumeksa Pierwszego, który zresztą nie dorasta mi do pięt. Powtórz!
- Kolega jest Pumeksem Drugim. W ten sposób kolega odróżnia się od swojego brata, Pumeksa Pierwszego, z jedenastej, który zresztą nie dorasta koledze do pięt.
- Dobrze! Podpowiadać umiesz?
- Tak, ale...
- Pytam, czy umiesz podpowiadać szyfrem fizjologicznym!
- Logicznym... Nie... nie słyszałem o czymś takim, proszę kolegi - przełknąłem ślinę przez ściśnięte gardło.
- No, to uważaj - Pumeks II przeszywał mnie swym bawolim wzrokiem. - Musisz się tego nauczyć. Dyżurni zawsze podpowiadają mi moim specjalnym szyfrem fizjologicznym. Zapamiętaj sygnały. Dotknąć czoła znaczy „jeden", dotknąć nosa - „dwa", dotknąć brody - „trzy", dotknąć ucha - „cztery", nadąć policzki - „pięć", zrobić ryjek - „sześć", zęby wyszczerzyć - „siedem", język pokazać - „osiem", kaszlnąć - „dziewięć", ziewnąć - „zero", drapać się jedną ręką - „odjąć", drapać się dwoma rękami - „dodać", pięść pokazać - „pomnożyć", dwie pięści pokazać - „podzielić"...
- Kolega żartuje! Ja mam to wszystko robić? - wybełkotałem.
- A kto? Duch Święty? - zmarszczył się Pumeks II. - A teraz powtórz! Chcę sprawdzić, czy zapamiętałeś.
- Zrobić ryjek - „sześć"... zrobić ryjek - „sześć" - powtarzałem ogłupiały.
- Tylko o ryjku zapamiętałeś - rozzłościł się Pumeks II - co za cymbał! Uważaj, nadaję sygnał!
Nadął policzki, podrapał się w głowę rękami, a potem wyszczerzył zęby.
- No, co ja zrobiłem? - zapytał.
- Małpę.
- Ech, ty idioto, zrobiłem działanie.
- Tak jest, działanie - powtórzyłem szybko.
Pumeks II spojrzał na mnie ciężkim wzrokiem.
- Od razu zauważyłem, że nie jesteś zbyt inteligentny. Ale to nic - sięgnął do kieszeni i wręczył mi kartkę papieru - tu jest spis sygnałów. Przepiszesz sobie i wkujesz na przerwie. Jak mnie Pitagoras weźmie do tablicy, będziesz sygnalizował z ławki. Ale pamiętaj, jak się omylisz, zostanie z ciebie mokra plama, rozumiesz?
- Ro... rozumiem.
- No, to pamiętaj! - powtórzył rozwlekle bardzo nosowym głosem, który nie wróżył nic dobrego, i dla zachęty obdarzył mnie małym kuksańcem pod żebro. [...]
Do klasy wszedł Pitagoras. [...]
- A teraz wszyscy na miejsca. Do tablicy przyjdzie Pumeks.
Pumeks II wyszedł z ławki. Mijając mnie, ścisnął boleśnie i znacząco moje ramię.
- Pumeks, rozwiążesz zadanie dziewiąte z podręcznika - Pitagoras wręczył mu książkę.
Pumeks II przeczytał, stanął bezradnie i zaczął mrugać na mnie swoim bawolim okiem. Udałem, że nie widzę, Czesiek trącił mnie łokciem. Zacząłem więc podpowiadać fizjologicznie. Dotknąłem czoła, nosa, brody, pokazałem język, pokazałem pięść, zrobiłem ryjek, wyszczerzyłem zęby.
Pitagoras patrzył na mnie z osłupieniem, założył okulary, jakby jeszcze nie dowierzał, wreszcie wybiegł zza .
- Dyżurny Piegus! Co się z tobą dzieje?
Wstałem gwałtownie.
- Twój dzienniczek!
Roztrzęsiony sięgnąłem pod .

Edmund Niziurski

Polski pisarz, scenarzysta, dramaturg, a także socjolog i prawnik. Popularny autor powieści dla dzieci i młodzieży. Napisał m.in. „Księgę urwisów", „Sposób na Alcybiadesa" oraz „Awanturę w Niekłaju".

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed tobą zadanie specjalne. Wciel się w rolę detektywa i rozszyfruj poniższą wiadomość. To nie będzie takie łatwe... Przynajmniej do momentu, w którym otrzymasz wskazówki od Marka Piegusa i Pumeksa. Możesz wrócić do tego zadania pod koniec zajęć. Powodzenia! W każdym rzędzie obrazków ukryta jest litera.

# data[].attributes.headline
Temat: Pisownia "nie" z różnymi częściami mowy.

# data[].attributes.subject
Temat: Pisownia "nie" z różnymi częściami mowy.

# data[].attributes.body
Otwórz podręcznik do gramatyki na s. 198. Zapisz pod tematem,
"Nie" piszemy łącznie z:
-rzeczownikami
-przymiotnikami
-przysłówkami pochodzącymi od przymiotnika
"Nie" piszemy rozdzielnie z:
-czasownikami, wyjątki: nienawidzić, niepokoić, niedomagać (!!!)
-przysłówkami niepochodzącymi od przymiotnika - wyjątek: niezbyt!
-liczebnikami - wyjątek "niejeden" w znaczeniu "wielu", np. Niejeden z nas (w znaczeniu cyfry "nie jeden, tylko dwa" piszemy rozdzielnie, czyli zgodnie z regułą)

# data[].attributes.body
Wybierz cztery dowolne zadania z podręcznika s.196-199 i wykonaj w zeszycie.

# data[].attributes.body
Dla chętnych: ćwiczenia do tej lekcji z zeszytu ćwiczeń lub pozostałe zadania z podręcznika.

# data[].attributes.headline
Godz. z wychowawcą - Jak dbać o dobry nastrój?

# data[].attributes.subject
Godz. z wychowawcą - Jak dbać o dobry nastrój?

# data[].attributes.body
Na tej lekcji spróbujecie doświadczyć pozytywnej mocy wspomnień, a także dowiecie się, jaki wpływ mają pozytywne emocje na odporność psychiczną i jakość życia. Biorąc udział w  treningu pozytywności poznacie proste praktyki pozwalające dbać o pozytywne myśli i uczucia na co dzień.
Obejrzyjcie krótki film i zastanówcie się, na ile nasze nastawienie do życia nie do końca wpływa na nas tak, jak chcemy i czy nie warto byłoby to zmienić?
Trenuj pozytywne myślenie...

# data[].attributes.body
Pod tematem zapisz w zeszycie zasady dotyczące zapisywania dialogów (załącznik)

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z linkiem i rozwiąż podane ćwiczenia w zeszycie lub na komputerze. Te ćwiczenia, które dotyczą pracy grupowej, możesz rozwiązywać, kontaktując się przez np. skype'a lub, jeśli nie ma takiej możliwości, samodzielnie.

# data[].attributes.body
Co to są za stworzenia, dowiecie się... nie tak od razu ;)
Otwórzcie link i zapoznajcie się z tekstem pt. Fumy.
Następnie wykonajcie polecenia 3-10

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fum turystyczny, czyli inaczej Fum‑turysta, a w zdrobnieniu Fumik lub Fumek, rzadziej Fumak - należy do odmiany podróżujących (animal transportera). Największe okazy spotyka się w okolicach dogodnych lub pozornie dogodnych do wycieczek i wczasów.
Fumy chodzą parami albo całymi rodzinami, wydając przy tym charakterystyczne fumkanie i cipienie. Fumkanie jest oznaką niezadowolenia, natomiast w przypadku zadowolenia zwierzę cipieje.
Fuma łatwo poznać po tym, że z dziewięciu rąk, jakie posiada, każdą ma czymś zajętą: trzymaniem torby, koca, materaca, ręcznej katarynki, olejku do opalania, plecaka albo liczeniem pieniędzy.
Wszystkie Fumy uważają, że głównym ich zajęciem jest wypoczywanie, w związku z czym usiłują wypoczywać z całych sił i bardzo je to męczy, ale ponieważ jedyną formą działania po zmęczeniu powinno być wypoczywanie, więc znów wypoczywają, co je bardzo męczy, i tak w kółko.
Jednak żaden Fum nie weźmie się do pracy w czasie odpoczynku, bo uważałby to za coś najbardziej niezdrowego.
Fumy nie posiadają specjalnie skomplikowanych obyczajów, czasem śpiewają jednak taką piosenkę:

Fum, fum, fum, fum, fum,
fum, fum, fum, fum, fum!

Do czego to podobne!
Do czego to podobne!

Jesteśmy zawiedzione,
jesteśmy złe i głodne!

Fum, fum, fum, fum, fum!
Fum, fum, fum, fum, fum!

Do czego to podobne!
Do czego to podobne!

Ach, kiedyż wypoczniemy
łagodne i wygodne!

Wcale nie są jednak takie łagodne, ponieważ ciągłe wypoczywanie bardzo je rozdrażnia i niepokoi.
Fumy żywią się wyłącznie konserwami i jajkami na twardo. Na drodze ewolucji przednie zęby wysunęły im się do przodu i służą jako klucz do otwierania konserw.
Niestety, jednak do dziś nie wyrobił im się odruch zbierania rozrzuconych skorupek.
Na ogół Fumy wędrują utartymi szlakami turystycznymi, ale zdarzyło się raz, że pewna fumia para zawędrowała przez pomyłkę nad jezioro zwane Jeziorem Bobrów.
- Mężu, mężu - zawołała Fumica - popatrz, jakie dziwne stworzenia.
- Nudne stworzenia - odpowiedział Fum - zupełnie nie rozumiem, co one robią.
Bobry piłowały drzewo na Wielką Tamę.
- Mój dobry zwierzaku - zwróciła się Fumica do Bobra, który pracował najbliżej - jak się nazywacie?
- Bóbr - mruknął Bóbr i dalej podcinał drzewo.
- Mój dobry Bobrze! Drzewa są niejadalne - powiedziała strofująco Fumica.
- Ja je podgryzam, ponieważ posłużą mi jako budulec na Wielką Tamę - odpowiedział już nieco uprzejmiej Bóbr, bo zrobiło mu się przykro, że ktoś może tak całkowicie nie rozumieć jego pracy.
- Ale to męczy - zauważył Fum.
- To dobrze - oświadczył Bóbr.
- Co wy też mówicie, mój Bobrze, to bardzo niedobrze - powiedziała Fumica. - Trzeba wypoczywać.
- Po co? - zapytał zdziwiony Bóbr.
- Żeby się nie zmęczyć.
- Ja się lubię męczyć! - oświadczył Bóbr i przyjrzał im się podejrzliwie. - Nie lubię odpoczywać, a wy?
- My - Fumy popatrzyły na siebie - my wyłącznie odpoczywamy!
Bóbr wybałuszył oczy. Nie powiedział ani słowa, tylko szybko pobiegł w kierunku swojej kolonii.
Za chwilę wszystkie Bobry zebrały się na Polanie wokół Fumów, a najstarszy z nich zapytał:
- Czy to prawda, że wy wyłącznie wypoczywacie?
- Oczywiście, mój dobry zwierzaku - odpowiedziała Fumica.
- I nawet nie próbowaliście pracować? - upewnił się najstarszy.
- Przecież praca męczy - oświadczył urażony Fum.
A wtedy wszystkie Bobry zaczęły rozpaczliwie szlochać i załamywać łapki.
- Przestańcie, dlaczego tak zawodzicie?! - wrzasnął zdenerwowany Fum.
- Bo nam was żal - oświadczył przez łzy najstarszy - nigdy nie pracujecie.
- A nam was żal - obraził się Fum - nigdy nie odpoczywacie.
Jeszcze długo obie strony przekonywały się wzajemnie, że są nieszczęśliwe, ale nikt nikogo nie przekonał.
Pozostało tylko to przysłowie: „Płacze jak Bóbr nad Fumem".

Utwór Macieja Wojtyszki można podzielić na dwie części. Jakie? Nadaj obu tytuły i zapisz je tutaj lub w zeszycie.

Na podstawie tekstu uzupełnij multimedialny dziennik obserwatora Fumów. Stwórz własne ilustracje lub poszukaj zdjęć w internecie i dodaj do dziennika.

Porównaj swoje obserwacje z obserwacjami kolegów i koleżanek z klasy.

Podyskutujcie ze sobą pisemnie. Przygotujcie dwie kartki i coś do pisania. Wyobraźcie sobie, że jedna osoba z pary jest Fumem, a druga Bobrem. Podpiszcie swoje kartki. Następnie podajcie na swojej kartce argument za tym, że życie powinno polegać na bezustannym wypoczywaniu bądź pracy. Wymieńcie się swoimi kartkami, przeczytajcie słowa swego partnera i obalcie jego argument. Ponownie wymieńcie się kartkami, przeczytajcie odpowiedź rozmówcy i pisemnie wyraźcie swoje zdanie. Cały czas bądźcie w roli Fuma lub Bobra. Po kilku wymianach na każdej kartce powinna zapisać się dyskusja.

Przeczytajcie kartki z dyskusjami innych par. Która dyskusja wydaje się wam najciekawsza?

W tekście pojawia się przysłowie: „Płacze jak Bóbr nad Fumem". Pracując w grupach, zapiszcie znane wam inne powiedzenia, w których występuje porównanie do jakiegoś zwierzęcia, np. głodny jak wilk. Skorzystajcie ze słownika języka polskiego lub słownika frazeologicznego.

Sprawdźcie, która grupa zebrała najwięcej powiedzeń.

# data[].attributes.attachment_link.description
Fum turystyczny, czyli inaczej Fum‑turysta, a w zdrobnieniu Fumik lub Fumek, rzadziej Fumak - należy do odmiany podróżujących (animal transportera). Największe okazy spotyka się w okolicach dogodnych lub pozornie dogodnych do wycieczek i wczasów.Fumy chodzą parami albo całymi rodzinami, wydając przy tym charakterystyczne fumkanie i cipienie.

# data[].attributes.body
Jeśli kogoś zaciekawiły poznane stworzenia, wysłuchajcie nagrania o jeszcze innych...

# data[].attributes.attachment_link.title
Maciej Wojtyszko - Bromba i inni - rozdział 1 - Pciuch

# data[].attributes.headline
Temat: "W pustyni i w puszczy" na ekranie.

# data[].attributes.subject
Temat: "W pustyni i w puszczy" na ekranie.

# data[].attributes.body
Obejrzyjcie film na podstawie omówionej w tym roku szkolnym lektury. Dzisiaj część I, jutro II.
Ciekawostka: Istnieją dwie ekranizacje. Ja wybrałem dla Was tę wcześniejszą, gdyż wierniej przedstawia lekturę, jest dłuższa i trochę ciekawsza.

# data[].attributes.body
Miłego oglądania!

# data[].attributes.body
Na pewno wielu z Was zna bajkę "Kruk i lis" lub wie, jaką historię ten utwór przedstawia. Często też używacie słowa "bajka". Należy jednak pamiętać, że "bajka" w sensie literackim jest osobnym gatunkiem literackim, który ma określone cechy.

# data[].attributes.body
Bajka - krótki, najczęściej wierszowany utwór o charakterze dydaktycznym (pouczającym). Jej bohaterami są zazwyczaj zwierzęta reprezentujące różne postawy i cechy człowieka. Każda bajka zawiera morał wypowiedziany wprost lub wyraźnie zasugerowany.
Morał to pouczenie, nauka umoralniająca, puenta końcowa o charakterze pouczającym.

# data[].attributes.headline
Zapoznaj się z różnymi wersjami bajki "Kruk i lis". Możesz wydrukować lub przeczytać na komputerze.

# data[].attributes.subject
Zapoznaj się z różnymi wersjami bajki "Kruk i lis". Możesz wydrukować lub przeczytać na komputerze.

# data[].attributes.headline
Na podstawie tekstów odpowiedz pełnym zdaniem na poniższe pytania w zeszycie.

# data[].attributes.subject
Na podstawie tekstów odpowiedz pełnym zdaniem na poniższe pytania w zeszycie.

# data[].attributes.body
1. Czy utwory są krótkie i wierszowane?

2. Czy w utworach występują ludzie, czy zwierzęta?

3. Jakie postawy lub cechy człowieka prezentują bohaterowie?

4. Czy utwory zawierają morał? Podkreśl w tekście lub wypisz morał.

# data[].attributes.body
Dowiesz się o jeszcze innej bajce i o tym, że w każdej bajce pod maską zwierzęcą ukryta jest ludzka cecha.

# data[].attributes.body
Informacje:

1. Proszę przesyłać wszystkim nauczycielom wyznaczone prace. Zbliża się czas wystawiania ocen rocznych, więc wszyscy powinni zadbać o to, by były jak najlepsze.

2. Na stronie internetowej szkoły są nowe ogłoszenia. Proszę się z nimi zapoznać.

Obejrzyjcie film. I pamiętajmy: tak jak w rzeczywistości, powinniśmy się szanować także w sieci.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sieciaki.pl – Zasady bezpiecznego korzystania z internetu: Szanuj innych w sieci

# data[].attributes.body
Zapisz pod tematem:
Warto sięgać po książki, ponieważ…
Od myślników (pauz) wynotuj z wiersza poniżej to, co może być dokończeniem tego zdania.

# data[].attributes.body
„Książka”

Witam cię kartek szelestem,

Tytułem na pierwszej stronie,

witam!

Bo po to przecież jestem,

Żebyś mnie ujął w dłonie

I czytał!

Kiedy jesz obiad – na zdrowie!

Gdy chcesz się bawić – baw się!

Ja ci nie bronię!

Ale gdy chcesz mieć opowieść

O wszystkim, co najciekawsze –

Ja ci się skłonię!

Kiedy ci smutno będzie,

Kiedyś samotny, chory;

Bez przyjaciela –

Ja z tobą pójdę wszędzie,

Poprzez zimowe wieczory,

W kraje wesela.

Będziesz wraz ze mną oglądać

Baśnie i cuda, i dziwy

Na końcu świata

Po niebie, po morzach, i lądach

jako te ptaki szczęśliwe

będziemy latać.

Nigdy ci się nie znudzi!

Wędrówki po każdej kartce

Nie są tak straszne.

Przygody innych ludzi.

Są przecież nie mniej warte

Niż twoje własne.

Ja cię bez trudu nauczę

Tego, co przydać się może

Choćby po latach paru.

Ja tobie słowem, jak kluczem,

W cudowny sposób otworzę

pałace czarów.

# data[].attributes.body
Obejrzyj film i dopisz do notatki, dlaczego jeszcze warto sięgać po książki.

# data[].attributes.body
Czy czytanie jest czymś wstydliwym?

Czy faktycznie przyznawanie się do tego, że się czytuje książki, to obecnie rodzaj „obciachu”?Kto z was z chęcią sięga po książki i nie wstydzi się do tego przyznawać?Dlaczego warto czytać?

# data[].attributes.body
Jak dokończyłbyś/dokończyłabyś myśl zawartą w temacie lekcji. Napisz pięć-dziesięć zdań. Jeśli się z tym nie zgadzasz, odpowiednio uzasadnij odpowiedź.

# data[].attributes.headline
Temat: Formy gramatyczne wyrazów odmiennych.

# data[].attributes.subject
Temat: Formy gramatyczne wyrazów odmiennych.

# data[].attributes.body
Obejrzyj film

# data[].attributes.headline
Popraw błędy w zdaniach (skorzystaj z podpowiedzi w nawiasach). Zapisz w zeszycie poprawioną wersję.

# data[].attributes.subject
Popraw błędy w zdaniach (skorzystaj z podpowiedzi w nawiasach). Zapisz w zeszycie poprawioną wersję.

# data[].attributes.body
Uczeń: Proszę panią, mamy to zapisać w cudzysłowiu? (pani, cudzysłowie)

Dziecko: Cofnij się do tyłu! (cofnij się)

Osoba x: Naucz się poprawnie wyłanczać komputer. (wyłączać)

Dziewczyny: Moglibyśmy pożyczyć tą książkę? (mogłybyśmy, tę)

Osoba x: Sprawdzę to na Internecie. (w)

Dziecko: Mamo, znasz jakichś króli? (królów)

Dziecko: Załóż ten swetr, jest ci w nim tak ładnie. (sweter)

Osoba x: Ale dzisiaj wieje silny wiater. (wiatr)

Osoba x: Dziś jest trzeci marzec. (marca)

Dziecko: Mi się to nie podoba. (mnie)

# data[].attributes.headline
Na koniec - sprawdź w słowniku w internecie poprawną pisownię i zapisz w zeszycie odpowiednie słowa. 

# data[].attributes.subject
Na koniec - sprawdź w słowniku w internecie poprawną pisownię i zapisz w zeszycie odpowiednie słowa. 

# data[].attributes.body
1. Ola nie potrafiła wymyśleć/wymyślić tytułu opowiadania.

2. Nie mogłaś się domyślić/domyśleć, że byłam zajęta?

3. Powinnaś przemyślić/przemyśleć swoje zachowanie.

4. Musicie przypatrzeć/przypatrzyć się tej ilustracji.

5. Nie wiem, jak można nienawidzić/nienawidzieć kotów.

# data[].attributes.body
Utrwalisz dzisiaj umiejętność stopniowania przymiotników, z uwzględnieniem metody regularnej, nieregularnej i opisowej.

# data[].attributes.body
Zwróć uwagę na to, że pierwsze dwa przykłady to stopniowanie regularne, trzeci przykład to stopniowanie nieregularne, a czwarty - opisowe.

# data[].attributes.body
Uwaga!
Są takie przymiotniki, których się nie stopniuje, bo mają tzw. cechy stałe, np.: drewniany, metalowy, skórzany, uliczny itp.

# data[].attributes.body
Przestopniuj następujące przymiotniki: gorzki, zdolny, brudny, płaski, duży, słodki. Napisz, w czym jesteś dobry, w czym lepszy, a w czym najlepszy. Zastosuj pasującą metodę stopniowania.

# data[].attributes.body
W formie słoneczka wypisz pięć skojarzeń do słowa RODZINA.

# data[].attributes.headline
Odpowiedz na pytania pełnym zdaniem, korzystając z podpowiedzi w nawiasach

# data[].attributes.subject
Odpowiedz na pytania pełnym zdaniem, korzystając z podpowiedzi w nawiasach

# data[].attributes.body
Czym jest zdanie (wypowiedzenie, które zawiera czasownik w formie osobowej)?

Co to jest orzeczenie (czasownik w formie osobowej w zdaniu)?

Co to jest podmiot (wskazuje na wykonawcę czynności, o której mówi orzeczenie)?

Jaki związek tworzą w zdaniu podmiot i orzeczenie (związek główny w zdaniu)?

# data[].attributes.body
SZERMIERZ/FECHTOWAŁ - Znany szermierz doskonale fechtował.
KWIATY/KWITŁY

SŁOŃCE/ŚWIECIŁO

DZIECI/ŚMIAŁY SIĘ

PSY/SZCZEKAŁY

KOT/SKRADAŁ SIĘ

HIMALAISTA/WSPINAŁ SIĘ

# data[].attributes.headline
Z rozsypanek ułóż zdania. Zdania zaczynamy wielką literą.

# data[].attributes.subject
Z rozsypanek ułóż zdania. Zdania zaczynamy wielką literą.

# data[].attributes.body
I.

dzieci

słuchały

miłe

chętnie

opowiadania

II.

na skrzypcach

dziewczynka

grała

pięknie

utalentowana

III.

nasza

spektakl

nauczycielka

ciekawy

przygotowuje

IV.

doskonale

komik

rozbawił

widownię

cyrkowy

# data[].attributes.body
Określenia rzeczowników w zdaniu, o które pytamy: „Jaki?”, „Który?”, „Czyj?”, „Ile?”, nazywamy przydawkami.

Określenia orzeczeń (czasowników), o które pytamy: „Jak?”, „Kiedy?”, „Gdzie?”, „Po co?”, „Dlaczego?”, nazywamy okolicznikami.

Określenia orzeczeń, o które pytamy pytaniami przypadków, oprócz mianownika i wołacza, nazywamy dopełnieniami.

# data[].attributes.headline
Z uzupełnionych wcześniej rozsypanek II-IV wybierz jedną. Uzupełnij wg wzoru.

# data[].attributes.subject
Z uzupełnionych wcześniej rozsypanek II-IV wybierz jedną. Uzupełnij wg wzoru.

# data[].attributes.body
„Jestem rzeczownikiem, w zdaniu pełnię funkcję podmiotu – dzieci”, „Ja jestem czasownikiem, pełnię funkcję orzeczenia – słuchały”
"Ja jestem przymiotnikiem, pełnię funkcję przydawki – miłe”
"Ja jestem przysłówkiem, pełnię funkcję okolicznika – chętnie”
„Ja jestem rzeczownikiem, pełnię funkcję dopełnienia (czego?) – opowiadania”

# data[].attributes.body
Wysłuchaj najpiękniejszych piosenek o mamie.

# data[].attributes.body
Wykonaj pracę plastyczną dla mamy, np. laurkę lub pomyśl, jaką inną miłą rzecz chciałbyś zrobić dla swojej mamy.

# data[].attributes.headline
Temat: Dzień Dziecka  - spotkanie filmowe z słynną bohaterką dziecięcą.

# data[].attributes.subject
Temat: Dzień Dziecka  - spotkanie filmowe z słynną bohaterką dziecięcą.

# data[].attributes.body
Dzisiaj spotkanie z Pippi Langstrumpf, czyli Pippi Pończoszanką, bo tak przetłumaczono książkę na język polski.
Tytułowa bohaterka znana jest ze swych - tylko nieco ekscentrycznych - przygód chyba każdemu dziecku na świecie.
Jeśli chcecie, żeby nawet mycie podłogi mogło być równie przyjemne, co jazda na rolkach czy łyżwach, koniecznie obejrzyjcie film, a dowiecie się jeszcze wielu innych historii, które przydarzyły się tej bardzo sympatycznej postaci.
Polecam i zachęcam do obejrzenia: to film o tym, że każdy dzień może być "dniem dziecka".

# data[].attributes.attachment_link.title
Przygody Pippi Langstrumpf (1988) Lektor PL

# data[].attributes.attachment_link.description
Ekranizacja serii książek Astrid Lindgren. Kapitan Langstrumpf samotnie wychowuje swoją córkę - Pippi. Pewnego dnia, dziewczynkę porywa ze statku wielka fala. Udaje jej się przybić na brzeg niewielkiego miasta położonego nad morzem. Urządza mieszkanie w starej willi z koniem Alfonsem i małpą, Panem Nilsonem. Zaprzyjaźnia się z dwójką dzieci - Tommym i Anniką.

# data[].attributes.headline
Temat: Bohaterowie naszych lektur – czy chcielibyśmy mieć takich przyjaciół?

# data[].attributes.subject
Temat: Bohaterowie naszych lektur – czy chcielibyśmy mieć takich przyjaciół?

# data[].attributes.body
Utrwalisz umiejętności związane z charakterystyką i oceną bohaterów literackich i filmowych.

# data[].attributes.body
Wybierz swojego ulubionego bohatera poznanej w tym roku szkolnym lektury i odpowiedz jednym, bardzo rozbudowanym zdaniem na każde z pytań w taki sposób, żeby jak najwięcej o tej postaci powiedzieć. Pamiętaj, możesz zbudować w sumie tylko cztery zdania.

1. Kim jest?

2. Jak wygląda?

3. Czym się charakteryzuje?

4. Co o nim myślę?

(do wyboru: Stanisław Tarkowski, pan Tomasz ("Katarynka"), jedno z rodzeństwa lub Aslan ("Opowieści z Narnii"), Tomasz Sawyer lub Huck Finn, Erno Nemeczek)

# data[].attributes.headline
Obejrzyj krótki film przedstawiający wypowiedź reżyserki "Tajemniczego ogrodu". 

# data[].attributes.subject
Obejrzyj krótki film przedstawiający wypowiedź reżyserki "Tajemniczego ogrodu". 

# data[].attributes.body
Dowiesz się, co reżyser myślała o Mary Lennox - bohaterce lektury poznanej w klasie IV. Film "Tajemniczy ogród" oglądaliśmy wtedy - w klasie IV.

# data[].attributes.body
Przypomnisz sobie legendy poznane w klasie 5, utrwalisz wiedzę na temat ich bohaterów.

# data[].attributes.headline
Odpowiedz na pytania. Pomoże Ci podręcznik do literatury.

# data[].attributes.subject
Odpowiedz na pytania. Pomoże Ci podręcznik do literatury.

# data[].attributes.body
1. Wymień dwa fantastyczne wydarzenia z poznanych legend ("Legendy starego Krakowa" s. 216, "Złota kaczka", s. 194, "Piast" s. 184).

2. Wymień dwa realistyczne wydarzenia z poznanych legend (patrz: te same teksty).

3. Wymień dwie postacie legendarne.

# data[].attributes.headline
Konkurs - odpowiedz (pytania dotyczą także innych, znanych legend) - odpowiadaj samodzielnie.

# data[].attributes.subject
Konkurs - odpowiedz (pytania dotyczą także innych, znanych legend) - odpowiadaj samodzielnie.

# data[].attributes.body
1. Gdzie rozgrywa się akcja poznanych przez nas legend?
"Legendy starego Krakowa"  - ......
"Złota kaczka",  - ...........
"Piast" - .............
2. Jak nazywali się bracia Lecha?
3. Od czego pochodzi nazwa pierwszej stolicy Polski?
4. Co było wskazówką dla Lecha, w którym miejscu ma się osiedlić?
5. Jaki obrzęd opisuje legenda „O Piaście”?
6. Na czym polegał cud spowodowany przez wędrowców?
7. Jak miał na imię syn Piasta?
8. Jakie rzemiosło wykonywał Piast?
9. Jak miała na imię żona Piasta?
10. Jak się nazywał i gdzie rządził niesprawiedliwy książę z legendy „O Piaście”?
11.  Kto i w jaki sposób zgładził Bazyliszka?
12. Kiedy pojawiała się według legendy królewna zaklęta w złotą kaczkę?
13. Czego Lutek nie mógł zrobić z otrzymanymi od królewny dukatami?

# data[].attributes.body
Zajrzyjcie na stronę internetową szkoły w sprawie konsultacji, jeśli ich potrzebujecie - umówimy się ewentualnie online lub w szkole.

# data[].attributes.body
Poznasz wiersz „Ojczyzna” Antoniego Słonimskiego, zastanowisz się nad przejawami szacunku do kraju, w którym żyjesz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co jeszcze może świadczyć o szacunku do kraju, w którym się żyje? Zastanów się i podaj dwie propozycje. Zapisz je tutaj lub w zeszycie.

Wysłuchaj nagrania recytacji wiersza Antoniego Słonimskiego pt. „Ojczyzna". Zastanów się, kto i w czyim imieniu mówi w tym utworze.

Fragment wiersza Ojczyzna czyta Elżbieta Golińska Fragment wiersza Ojczyzna czyta Elżbieta Golińska Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl.
Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.pl
Fragment wiersza Ojczyzna czyta Elżbieta Golińska Fragment wiersza Ojczyzna czyta Elżbieta Golińska Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl.

Antoni Słonimski

Polski poeta, satyryk, publicysta, dramatopisarz i krytyk teatralny. Razem z Julianem Tuwimem współtworzył grupę poetycką Skamander.

Przeczytaj utwór „Ojczyzna" i odpowiedz na pytania:

Jaka jest główna myśl tego wiersza?

Czy zgadzasz się z osobą mówiącą w wierszu? Dlaczego?

Co znaczą słowa: „Lecz w domu zawsze jest jakoś raźniej"?

Jak rozumiesz przysłowie: „Cudze chwalicie, swego nie znacie"?

(fragment)

Są kraje, gdzie są smaczniejsze lody
I domy większe, i samochody.
Gdzie bułki bielsze od naszej bułki,
Szkoły ładniejsze od naszej szkółki.

Są kraje większe, bogatsze kraje,
Lecz nam się w domu lepiej wydaje.
Choć mamy dla nich wiele przyjaźni,
Lecz w domu zawsze jest jakoś raźniej.

Zaznacz na zielono wszystkie rymy w utworze Antoniego Słonimskiego. Policz, ile sylab obejmuje każdy rym.

# data[].attributes.attachment_link.description
Co jeszcze może świadczyć o szacunku do kraju, w którym się żyje? Zastanów się i podaj dwie propozycje. Zapisz je tutaj lub w zeszycie. Wysłuchaj nagrania recytacji wiersza Antoniego Słonimskiego pt. „Ojczyzna". Zastanów się, kto i w czyim imieniu mówi w tym utworze. Polski poeta, satyryk, publicysta, dramatopisarz i krytyk teatralny.

# data[].attributes.body
Zapoznaj się kolejno z informacjami, a następnie podanym wierszem i rozwiązuj po kolei zadania w zeszycie lub na komputerze. Ostatnie zadanie jest dla chętnych - do wysłania na ocenę (do piątku 5. czerwca).

# data[].attributes.body
Poznasz i zinterpretujesz podanie Jana Kasprowicza „O śpiących rycerzach w Tatrach”
Na początek: obejrzyj zdjęcie i zapisz w zeszycie, z czym kojarzy Ci się wygląd tej góry.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Kasprowicz   O Śpiących Rycerzach W Tatrach   czyta   Edward Snopek

# data[].attributes.headline
Jeśli nie słuchałeś i wolisz  przeczytać, poniżej tekst legendy

# data[].attributes.subject
Jeśli nie słuchałeś i wolisz  przeczytać, poniżej tekst legendy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Urok posiadają niewypowiedziany te nagie, granitowe szczyty, te ciemne lasy świerkowe, od wieków ludzką nietknięte siekierą, te kępy kosodrzewiny, rosnące na zielonych upłazach*, te szumne, głośne siklawice, czyli potoki, po stromych spadające głazach, te turnie*, w przedziwne poszarpane kształty, te bujne trawy, te stada pasące się latem po halach, ci bacowie i juhasi, to jest pasterze i pastuszkowie, strzegący owiec po murawach lub pod wieczór spędzający je do ogrodzisk.

Słońce tu świeci promieniściej, wichry szaleją potężniej, mgły przelewają się kłębami tak potwornymi, że zda się nieraz, jakoby chciały te wszystkie góry naokoło przygnieść, zmiażdżyć wilgotnym ciężarem.

A przy tym pełno tu jest opowieści, których człowiek rad by słuchał bez końca, tak są piękne i tak głęboką myśl nieraz ukrywają w sobie.

Zapewne nie ja sam, lecz także wielu innych wędrowców po górach lubi najbardziej Dolinę Kościeliską. Przed laty zawitawszy do niej po raz pierwszy, stanąłem na moście, rzuconym przez potok, i przyglądałem się rycerzowi wykutemu w szarej skale. W szyszaku* na głowie, ze skrzydłami u ramion, z mieczem w ręku, pochylił się ten kamienny bohater i śpi.

Zadumawszy się nad tą postacią, anim spostrzegł, kiedy za mną stanął długowłosy, osiwiały góral i rzekł:

- Przypatrujecie się, panie, tej postaci, a pewno nie wiecie, co oznacza. Wykuli ją tu na pamiątkę, że w tych skaliskach, w wielkiej by kościół pieczarze, uśpione leży wojsko. Podobnoś polskie, a przywędrowało tu od Krakowa czy gdzieś od Poznania i Gniezna. Przewodził mu król znamienity, przesławny; od naszych dziadów i pradziadów mamy wieści, że nazywał się Chrobry. Za naszej pamięci nikt tego wojska tu nie ujrzał, bośmy jeszcze niegodni, lecz przed wiekami był tu we wsi Kościeliskach czy też w Zakopanem mały chłopaczek, który na lato wyganiał stado ojcowskie do tej doliny na pastwisko. Owce szczypały sobie trawę, pilnował ich biały, piękny pies owczarski, a chłopiec, że był zręczny i niesłaby, wspinał się po tych skałach, zrywał szarotki i dzwonki, czasem i korzeń goryczkowy, dobry na leki, spod ziemi wygrzebał, przeróżne też napotykał jaskinie, do których przed nim nikt jeszcze nie dotarł.

Pewnego razu zabłąkał się w ustroń nieznaną, niedostępną, w strasznie czarne urwiska, oślizłe od wody śniegowej, strzelające ku niebu spośród gęstwi kosodrzewiny, siwych świerków, drobnych żwirów i takich złomów kamienistych, że i sto koni nie ruszyłoby ich z miejsca. Rozejrzał się naokoło. Wszędy pustosz; ani śladu ścieżynki, którą przed chwilą przebył. Z początku przeraził się, ale po chwili pomyślał: "Kiedym tu doszedł, to i wrócę, jak nie tą, to inną drogą".

I aby dodać sobie odwagi, a może i z uciechy, że z tej wyżyny ujrzał całą dolinę, wartkim przeciętą potokiem, a poza nią wszerz i wzdłuż wszystkie niemal szczyty, jakie są w Tatrach, huknął na góry, na lasy, huknął raz i drugi. Odezwało mu się echo. Huknął po raz trzeci i skamieniał. Zdało mu się, że słyszy organy, które jakby grały wewnątrz turni. Bywał nieraz w kościele w niedalekim Chochołowie albo i w Czarnym Dunajcu - w Zakopanem świątynia Boża wówczas jeszcze nie istnia-ła - ale równie potężnej muzyki nigdy jeszcze nie zasłyszał. Mury rozwaliłyby się od takiego głosu; chyba na dziesięciu albo na stu zagrano mu organach.

W tej samej chwili rozstąpiły się głaźne ściany, z przeraźliwym rozwarły się trzaskiem i łomotem i przed oczami pastuszka niewidziane wyrosło zjawisko: olbrzym cały zakuty w zbroję, z szyszakiem na głowie, ze skrzydłami u ramion, z ogromnym, prostym, szerokim mieczem w dłoni. Stanął ten rycerz w słońcu, jak w złocie, i zawołał:

"Kto ośmiela się budzić nas ze snu wiekowego? Czy nadszedł już czas?"

Ale chłopiec, oniemiały z przerażenia, odpowiedzi żadnej dać nie mógł, bo też i pytania tego jeszcze nie rozumiał. Rycerz zaś, spostrzegłszy jego przestrach, powiada:

"Nie lękaj się, nic złego ci nie uczynię, bom nie zbójnik, tylko wojownik, który krew przelewał za ojczyznę, a potem razem z towarzyszami przyszedł w te skały na sen wiekowy, aby się zbudzić do życia, gdy ludzie staną się tak dobrzy jak ty - bo widzę, żeś jest dobry - gdy nabiorą takiej wiary i mądrości, że już nie będą mogli znieść jarzma, co ich gniecie. A gdy do tego dojdzie, wówczas zjawi się taki drugi chłopaczek jak ty, wybrany z tysiąca albo miliona, bo musi być najgodniejszy, zapuka do bramy złocistej i wielkim zawoła głosem:

"Wstańcie, rycerze, ze snu wiekowego, wstańcie i spłyńcie w doliny pomiędzy ludzi, którzy stali się już dobrzy i mądrzy i wielką mają wiarę, a pod panowaniem złego żadnym sposobem żyć już nie chcą dłużej! Wstańcie, rycerze skrzydlaci, podobni do aniołów z nieba!"

My to usłyszymy i uwierzymy, gdyż skłamać - on nie skłamie! Rumaki nasze zeprzemy ostrogami i z dobytym mieczem w dłoni popędzimy w świat jak wicher, jak burza.

Zerwie się naokoło szum ogromny. Świerki jak rżysko łamać się będą pod kopytami naszych wierzchowców; wielkie głazy polecą ze szczytów jak drobne kamyki. Potoki i jeziora podniosą się ze swych łożysk i lejów, mgły się zakłębią tak, że świata spod nich widać nie będzie. Całe niebo i ziemia zatrzęsie się od grzmotów; błyskawice krzyżować się będą jak miecze ongi zastępów niebieskich, co walczyły z szatanami, pioruny walić będą bez ustanku, przestrach pójdzie po wszystkim, co żyje, lecz potem nastanie spokój. Gromy ucichną, potoki i jeziora ułożą się w błękity, mgły w srebrną przemienią się rosę, błyszczącą na trawach i kwiatach, i iglicach drzew świerkowych, złote na niebie zajaśnieje słońce, a ludzie, zbawieni z niewoli, pieśni radosne zaśpiewają i dziękować będą niebiosom za cudowne zwycięstwo".

Tak mówił rycerz. A pastuszek słuchał tego jakby dziwa: upadł przed nim na kolana i rzecze:

"Udam się między ludzi, pójdę choćby na krańce świata i obwieszczę im, com słyszał. A chciałbym też zdobyć taką wiarę i taką mądrość, iżbym ich mógł tej wielkiej wiary i tej wielkiej mądrości potrzebnej do wyzwolenia nauczyć".

Podniósł go wojownik z ziemi i rzekł:

"Dostąpisz jeszcze tej łaski, że zobaczysz nas wszystkich razem, abyś do ludzi, braci swojej, zawołał: "Wierzcie mi, bracia moi, bom zbrojnych mężów tych na własne widział oczy"".

I z tymi słowy powiódł go do jaskini napełnionej światłością. A jaskinia była tak rozległa, że kilka godzin nie wystarczy, aby ją przejść, stokroć obszerniejsza niż ona grota w Kobylim Wierchu na Spiżu, pod Białą. Ściany powyżłabiane w najdziwniejsze kształty, ni to kwiaty, ni to drzewa, ni to ściekające fale, ni to figury przecudne. Z góry zwieszały się jakby w kamień obrócone złotogłowia, co to ich pełno rośnie w Tatrach, albo paprocie przeróżne i inne zioła; z ziemi wyrastały żółtawe, przejrzyste niby alabaster* głaźne pnie jakby jakichś świerków odartych z gałęzi, a tak dźwięczące, że kiedy rycerz, co wędrował z pastuszkiem, dotknął się ich przypadkowo, to po całej jaskini rozległo się najgłośniejsze brzmienie organów.

Przebyli kilka krużganków, natrafili na kaplice, na ołtarze ze złocistego głazu, na skamieniałe wodotryski, na błękitne jeziora i stawy, a w niektórych miejscach jakby na nagrobki rozrzucone po cmentarzysku, aż wreszcie wkroczyli do sali tak wielkiej, że jej okiem nie wymierzysz.

I tutaj ów pastuszek, już ośmielony, ujrzał przed sobą obraz, jakiego ani przedtem, ani potem nigdy w życiu nie oglądał. Nieprzeliczone rzędy rycerzy w hełmach i zbrojach pozłocistych, ze skrzydłami u ramion, z szerokimi mieczami w ręku, na pięknych siedziały rumakach, przyodzianych kosztownymi kobiercami i skórami z lampartów, lwów i tygrysów. Na łbach konie te miały pęki białych piór, a podkowy ze złota.

Na widok rycerza-wartownika przeszło drżenie po szeregach, konie zaparskały, a ona zbrojna husaria poprawiła się na siodłach wysadzanych turkusami, nie odezwał się jednak żaden głos, tylko wszyscy, z wodzem królewskim na czele, pytające w przybyłych wlepili spojrzenie. A gdy rycerz krótkie rzucił hasło: "Jeszcze nie!", od razu bojowe hufy te skamieniały: przytulone do karków końskich na nowo zasnęły i śpią tak od wieków.

Zasię z chłopaczkiem stało się tak:

Rycerz, nim zasnął, kazał mu tą samą drogą wrócić na świat. "Nigdy już tutaj - powiedział - nie będziesz, miejsca tego nie szukaj, bo go nie znajdziesz."

Z trzaskiem zawarła się za pastuszkiem złocista brama, zapadła się od razu w ziemię, skały się spoiły, owinięte kosodrzewiną i świerkami, i błyszczały na nich dalej szarotki i dzwonki.

Zeszedłszy ku stadu, które pasło się, strzeżone przez pięknego białego psa owczarka, pastuszek przemyśliwał nad tym, co widział i słyszał, i naprzód wiadomość o wszystkim dał ojcu, że musi iść pomiędzy ludzi i uczyć ich wielkiej wiary i wielkiej mądrości, aby wszystko spełniło się, tak jak mu rycerz o tej świętej godzinie wyzwolenia wyprorokował. A ten, ponieważ dobry człowiek był, powiada: "Snadź jesteś w łaskach u Boga, boś na własne oczy oglądał i na własne uszy posłyszał, co my tylko ze starodawnej znamy opowieści. Ale jakże ty ludzi będziesz uczył wielkiej wiary i wielkiej mądrości, kiedyś sam tego nieświadomy? Do szkół pójdziesz, oświecenia nabierzesz, a potem głosić będziesz tę cudną prawdę".

I tak było.

Pastuszek wyrósł na mędrca, a że dla siebie nic nie pragnął, jeno chciał żyć dla drugich, udał się w świat, w miasta i wioski, i naprawiał ludzi. Siły jednak za mało posiadał, a życie za krótkie, iżby wszystkiego dokonał. Poszły za nim tysiące i pójdą jeszcze tysiące, ale póki wszyscy do ostatniego człowieka nie przejmą się jego nauką, nie spełni się proroctwo o śpiącym wojsku. Myśmy dotąd jeszcze niegodni; nie wiemy na pewno, w której skale cud ten się mieści, lecz mamy nadzieję i ufność, że już niedługo mądrość i wiara w wyzwolenie po świecie się rozkrzewi i że wtedy natchnie Bóg takiego chłopaczka jak tamten, że chłopaczek ten znajdzie ową jaskinię, do bramy złocistej zapuka i będzie mógł śpiącym rycerzom słowo powiedzieć niekłamliwie:

"Już czas!"

Upłaz - porosła trawą pochyłość góry.

Turnie - strome szczyty skaliste.

* Szyszak - stożkowaty hełm zakończony ostrym szpicem.

Alabaster - kamień o białej barwie.

Str. 51-56

# data[].attributes.attachment_link.description
Przewędrowałem w życiu wiele świata, góry widziałem niebotyczne, pokryte nie tającymi nigdy lodami, widywałem rzeki tak szerokie, że trzeba całej niemal godziny, aby łodzią przepłynąć z jednego brzegu na drugi, siadywałem po dolinach tak cudnych, że ziemia wydawała mi się rajem, patrzyłem na tęcze, które tworzą się w rozbitej na drobne pyły fali ogromnych wodospadów, a przecież tęsknota moja nigdzie nie znajdowała takiego ukojenia jak w naszych Tatrach.

# data[].attributes.body
Odpowiedz na pytania:
1. Kto jest narratorem tego tekstu?
2. Czego możemy dowiedzieć się o tej postaci?
3. Jak poznaje historię o śpiących rycerzach?
4. Kto opowiada o śpiących rycerzach?

# data[].attributes.headline
Zanotuj jeszcze w zeszycie - może być tak, jak poniżej lub w formie tabeli (dzielimy na dwie części): po lewej "Najpierw", po prawej "Potem"

# data[].attributes.subject
Zanotuj jeszcze w zeszycie - może być tak, jak poniżej lub w formie tabeli (dzielimy na dwie części): po lewej "Najpierw", po prawej "Potem"

# data[].attributes.body
Najpierw
szum ogromny, łamanie świerków, ze szczytów spadną głazy, wyleją wody jezior i potoków, pojawią się gęste mgły, zatrzęsie się ziemia, pioruny będą walić
Potem
ucichną gromy, potoki i jeziora ułożą się w błękity, mgły zmienią się w rosę, będzie świecić słońce

# data[].attributes.headline
Pewnie wiecie, że jest wiele wersji tej samej legendy. Świadczy to o popularności danej legendy i o tym, że legendy powstają z podań ustnych.

# data[].attributes.subject
Pewnie wiecie, że jest wiele wersji tej samej legendy. Świadczy to o popularności danej legendy i o tym, że legendy powstają z podań ustnych.

# data[].attributes.body
Poniżej możesz zobaczyć różne wersje, w tym opowiadana gwarą podhalańską (góralską).

# data[].attributes.attachment_link.title
Śpiący rycerze w Tatrach. Pod Giewontem. Legenda

# data[].attributes.attachment_link.title
Spiacy Rycerze (Jak By O Nich Chlop Opowiedziec Powinien)