# data[].attributes.headline
Σκέφτομαι ότι πρέπει να γυρίσω κάποτε στην πατρίδα

# data[].attributes.subject
Σκέφτομαι ότι πρέπει να γυρίσω κάποτε στην πατρίδα

# data[].attributes.body
του Μάριου Τσάβο Β6

# data[].attributes.headline
Κι εσύ από την Ελλάδα είσαι;

# data[].attributes.subject
Κι εσύ από την Ελλάδα είσαι;

# data[].attributes.body
Όλγα Πασχαλίδη, Χρύσα Χριστοδουλοπούλου,  Φωτεινή Παλιούρα, Άγγελος Παπαστάμου,

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΒΙΤΡΙΝΑ ΟΛΓΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

# data[].attributes.headline
'Εκανα λάθος

# data[].attributes.subject
'Εκανα λάθος

# data[].attributes.body
του Αναστάση Τσουμπελή Β6
Αγαπητό ημερολόγιο
Όταν πρωτοήρθα στη Γερμανία νόμιζα ότι στη λεωφόρο θα έχεις πολλά πράγματα να μαζέψεις. Έκανα λάθος όμως εδώ δεν υπάρχει τίποτα να χαζεψεις ούτε καυγάδες, ούτε φασαρίες, ούτε αναστατώσεις. Σπάνια άμα υπάρξει κανά ατύχημα μόνο. Κάθε μέρα τα ίδια τάκα - τάκα στο εργοστάσιο τικι - τικι το ρολόι στη λεωφόρο. Ο κόσμος είναι πολύς εδώ στο δρόμο , περνάει από δίπλα μου , πάει μαζί μου ακόμα και χαζεύει στις βιτρίνες μαζί μου και όπως πάντα βάζω τα χέρια μου στις τσέπες του παντελονιού μου , με το σακάκι ανασηκωμένο - παίρνω την λεωφόρο , την περπατάω με το κεφάλι σκυφτό σαν να ψάχνω κάτι να βρω .

# data[].attributes.headline
Η πρώτη μου μέρα στη Γερμανία

# data[].attributes.subject
Η πρώτη μου μέρα στη Γερμανία

# data[].attributes.body
της Αρετής Στασινοπούλου Β6

# data[].attributes.attachment_link.title
ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΟΟΛΟΓΙΟ ΚΑΣΠΑΡ

# data[].attributes.headline
'Ημουν αφηρημένος

# data[].attributes.subject
'Ημουν αφηρημένος

# data[].attributes.body
Σ.  Ωχ συγνώμη ήμουν αφηρημένος
Δ.  Εγώ συγνώμη δεν πρόσεχα που πήγαινα
Ν.  Παιδιά τι γίνετε εδώ
Α.  Με συγχωρείτε να ρωτήσω κάτι;
Σ.  Ναι.
Δ.  Ναι κύριε
Α.  Που είναι το καλύτερο εστιατόριο αυτής της πόλης;
Σ.  Στην γωνία πιο κάτω.
Α.  Σας ευχαριστώ πάρα πολύ!
Δ.  Δεν κάνει τίποτα

Ν.  Εκείνο το εστιατόριο είναι πολύ ακριβό
Α.  Το ξέρω για αυτό πάω εκεί.
Α. Μου είχαν πει κάτι φίλοι μου πως έχει καλό εστιατόριο εδώ γύρω.
Σ.= Στέλλα Μπούρου
Δ.= Δήμητρα Κατάρα
Ν.= Νικολαιδου Στεφανία
Α.= Αβραάμ Παπαδόπουλος

# data[].attributes.headline
Καταλαβαίνω ότι είσαι μόνος

# data[].attributes.subject
Καταλαβαίνω ότι είσαι μόνος

# data[].attributes.body
της Στέλλας Μπούρου Β2

# data[].attributes.attachment_link.title
ΜΠΟΥΡΟΥ ΓΡΑΜΜΑ

# data[].attributes.headline
Μήπως ξέρετε;

# data[].attributes.subject
Μήπως ξέρετε;

# data[].attributes.body
Διάλογος Νάνσυ Θερμιώτη, Δήμητρας Κατάρα, Στέλλας Μπούρου
-Γεια σας, μήπως μπορείτε να μου πείτε που βρίσκεται το εστιατόριο Reserto;

-Καλησπέρα, φυσικά, θα στρίψετε δεξιά και στη συνέχεια θα κατευθυνθείτε ευθεία για περίπου 5 λεπτά.

-Οχι οχιι κάνετε λάθος, αν θέλετε ακολουθήστε με γιατί και εγώ πάω στο εστιατόριο Reserto !

-Ας αρχίσουμε να πηγαίνουμε πριν νυχτώσει

-Καλύτερα να ρωτήσετε κάποιον περαστικό που γνωρίζει καλύτερα, διότι εγώ δεν είμαι και τόσο σίγουρη. -Καλή συνέχεια!

-Επίσης!

- Ευχαριστούμε πολύ επίσης

# data[].attributes.headline
Η μοναξιά...

# data[].attributes.subject
Η μοναξιά...

# data[].attributes.body
Μονόλογος της Στεφανίας Νικολαΐδου Β2

# data[].attributes.attachment_link.title
ΝΙΚΟΛΑΙΔΟΥ ΚΑΣΠΑΡ ΜΟΝΌΛΟΓΟΣ

# data[].attributes.headline
Όλοι ξενόφερτοι είμαστε;

# data[].attributes.subject
Όλοι ξενόφερτοι είμαστε;

# data[].attributes.body
Ελένης Μαλαμάκη, Μόδεστου Ασημινάκη, Νίκου Ορφανίδη,  Γιάννη Κατάρα

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΑΛΟΓΟΣ Β5 ΜΑΛΑΜΑΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ

# data[].attributes.headline
Κοίτα και αυτό το αυτοκίνητο

# data[].attributes.subject
Κοίτα και αυτό το αυτοκίνητο

# data[].attributes.body
Διάλογος  Χρυσούλας Ευθυμιάδη, Ζωής Ζαπουνίδη,  Θωμαής Ζαντιώτη και Χρήστου Μουστακάτου,

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ ΜΟΥΣΤΑΚΑΤΟΣ ΖΑΠΟΥΝΙΔΗ ΖΑΝΤΙΩΤΗ

# data[].attributes.headline
Έλαβα το γράμμα σου

# data[].attributes.subject
Έλαβα το γράμμα σου

# data[].attributes.body
του Αλέξανδρου Ζέπου

# data[].attributes.attachment_link.title
ΖΕΠΟΣ ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ

# data[].attributes.headline
Αγαπητέ μου φίλε

# data[].attributes.subject
Αγαπητέ μου φίλε

# data[].attributes.body
του Στέφανου Παλαιοδήμου Β5

# data[].attributes.attachment_link.title
ΠΑΛΙΟΔΗΛΜΟΣ ΚΑΣΠΑΡ ΓΡΑΜΜΑ

# data[].attributes.headline
Διάλογοι μπροστά σε μια βιτρίνα

# data[].attributes.subject
Διάλογοι μπροστά σε μια βιτρίνα

# data[].attributes.body
Άσκηση δημιουργικής γραφής: Φανταστείτε ότι περπατάτε το βράδυ σε μια ξένη μεγαλούπολη όπου είστε μετανάστης και καθώς σταματάτε μπροστά από μια φωτισμένη βιτρίνα ξεκινάτε μια συζήτηση με κάποιους περαστικούς.

# data[].attributes.headline
Δημήτρης Χατζής

# data[].attributes.subject
Δημήτρης Χατζής

# data[].attributes.body
Ο Δ. Χατζής, απογοητευμένος και από τη μεταπολεμική κατάσταση στην Ελλάδα αλλά κι από τη διαμορφωμένη κατάσταση στον κόσμο, που μοιραία οδηγούν στη σκλαβιά και στην εξαθλίωση τον καθημερινό άνθρωπο, εκφράζει τον πόνο του και παρουσιάζει τους "ηττημένους της ζωής".

# data[].attributes.headline
Μονόλογος ενός μετανάστη

# data[].attributes.subject
Μονόλογος ενός μετανάστη

# data[].attributes.body
της Χρύσας Χριστοδουλοπούλου Β6
Ζω στη Γερμανία ως Έλληνας μετανάστης. Ήρθα εδώ πιστεύοντας ότι οι συνθήκες θα ήταν καλύτερη σε σχέση με την Ελλάδα. Είναι όμως χειρότερα, οι άνθρωποι εδώ δεν έχουν καλές σχέσεις μεταξύ τους. Είμαι μόνος μου, δεν μου μιλάει κανένας. Ακόμα και στο εργοστάσιο που δουλεύω, οι άνθρωποι δουλεύουν σαν μηχανές. Θέλω να αποκτήσω φίλους, δεν αντέχω άλλο! Είμαι ο πιο γνήσιος πολίτης της πολιτείας των ξένων, ο ιθαγενής. Κάθε μέρα για να πάω στη δουλειά, περιμένω το λεωφορείο στη στάση και μήπως έρθει κανένας και με πλησιάζει αλλά δεν ! Κάτι Θα πρεπε να κάνω ίσως, αλλά δεν ξέρω τι. Όσον αφορά την οικονομική κατάσταση, δεν παίρνω πολλά χρήματα, ίσα-ίσα για τα απαραίτητα. Το σπίτι μου είναι πολύ μικρό. Όταν έρχεται η ώρα για να πάω σπίτι, στεναχωριέμαι λιγάκι, διότι κάνει πολύ κρύο, δεν έχει θέρμανση και είμαι ολομόναχος. Σκέφτομαι συνέχεια τι θα μπορούσα να κάνω! Κρυώνω ,νιώθω μοναξιά! Επειδή είμαι μετανάστης, δεν σημαίνει κάτι, πρέπει να μου φέρονται σαν να είμαι «κανονικός
άνθρωπος» και όχι σαν σκουπίδι !

# data[].attributes.headline
Αθήνα 1 Απριλίου 1970

# data[].attributes.subject
Αθήνα 1 Απριλίου 1970

# data[].attributes.body
της Όλγας Πασχαλίδη Β6
Γεια σου Κώστα!
Έλαβα την κάρτα σου. Ελπίζω να είσαι καλά! Έχω καταλάβει ότι η ζωή σου στην Γερμανία είναι πολύ μοναχική. Κάνεις τα ίδια κάθε μέρα και αυτό είναι βαρετό. Σου έχω κάποιες συμβουλές. Πρώτον, γιατί δεν προσπαθείς να κάνεις περισσότερους φίλους; Ίσως έτσι να είναι πιο ανεκτά. Η δεύτερη συμβουλή μου είναι κάπως παράξενη αλλά, άμα είναι τόσο χάλια, θα σου πρότεινα να γυρίσεις στην Ελλάδα. Σκέψου το!!
Με αγάπη,
Όλγα :)

# data[].attributes.headline
Αγαπητέ Κώστα

# data[].attributes.subject
Αγαπητέ Κώστα

# data[].attributes.body
του Θωμά Φουντά Β6

# data[].attributes.headline
Αγαπητό Ημερολόγιο

# data[].attributes.subject
Αγαπητό Ημερολόγιο

# data[].attributes.body
του Μάριου Τσάβο Β6

# data[].attributes.headline
Γράμμα στον Κώστα

# data[].attributes.subject
Γράμμα στον Κώστα

# data[].attributes.body
του Χάρη Ράπτη Β6
Αγαπητέ Κώστα πολύ χάρηκα για την κάρτα που μου έστειλες παρόλο που μέσα σε αυτή βλέπω να υπάρχει θλίψη. Καταλαβαίνω ότι τα περνάς δύσκολά και μάλλον δεν έχεις καταφέρει να προσαρμοστείς στην ζωή εκεί. Λίγο το ότι δεν ξέρεις την γλώσσα , λίγο η μοναξιά λίγο το ότι δεν υπάρχει ένα φιλικό πρόσωπο από αυτά που καταλαβαίνω έχουν κάνει την ζωή σου αβάσταχτη. Υπομονή φίλε μου δύσκολη η ξενιτειά και πρέπει να αντέξεις . όμως και εδώ δεν είναι όλα υπέροχα φίλε μου
Αγαπητέ Κώστα και εδώ τα πράγματα πρέπει να ξέρεις είναι δύσκολα .Πολύ φτώχεια πολύ ανεργία και πείνα. όλο και περισσότεροι σκεφτόμαστε να φύγουμε. Έχουμε βέβαια κάτι που εσύ δεν το έχεις και από ότι καταλαβαίνω το έχεις ξεχάσει μέσα σου. Αυτό είναι ότι τουλάχιστον έχουμε κοντά μας τα αγαπημένα μας πρόσωπα είμαστε στον τόπο μας , όμως και αυτό είναι από την μία χαρά και από την άλλη στενοχώρια όταν βλέπεις την δυστυχία στα πρόσωπα τους.
Φίλε μου Κώστα, δεν ξέρω τι άλλο να πω όμως για όλους μας είναι δύσκολα και εκεί και εδώ όμως να ξέρεις ότι θα έρθουν καλύτερες μέρες, Ίσως λίγο να γνωρίσεις καλύτερα την γλώσσα, ίσως κάποιος φίλος παραπάνω, ίσως πολλά πράγματα να βοηθήσουν μέρα την μέρα και να δεις λίγο χαρά.
Είναι σκληρή η ξενιτιά φίλε μου γι' αυτό να είσαι δυνατός και να προσέχεις την υγεία σου και να ελπίζεις, φίλε, στο αύριο που μπορεί να είναι καλύτερο.
Θα χαρώ σύντομα να μου απαντήσεις και θα περιμένω νέα σου
Ο φίλος σου
Χάρης

# data[].attributes.attachment_link.title
ΡΑΠΤΗΣ ΚΑΡΤΑ

# data[].attributes.headline
«Ο Κάσπαρ Χάουζερ στ

# data[].attributes.body
«Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα» είναι απόσπασμα από «Το Διπλό Βιβλίο»(1976) του Κώστα Χατζή. Το αίτημα της καλύτερης ζωής οδήγησε ανθρώπους μακριά από τα σπίτια τους, στα εργοστάσια της Κεντρικής Ευρώπης, για να ζουν σε μικρά κλουβιά, με άθλιες συνθήκες, δουλεύοντας αδιαμαρτύρητα, σε χώρους που περισσότερο μοιάζουν με φυλακές.

# data[].attributes.body
του Νικόλα Τσιώλη

# data[].attributes.headline
ΚΑΣΠΑΡ ΧΑΟΥΖΕΡ

# data[].attributes.body
ΚΑΣΠΑΡ ΧΑΟΥΖΕΡ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Θα σας πω μια ιστορία και εσείς βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα. Μια ιστορία συναρπαστική. Μια ιστορία που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο ταινίας. Μια ιστορία αληθινή. Στις 26 Μαΐου του 1828 γεννήθηκε ένα μυστήριο που ακόμα και σήμερα παραμένει άλυτο και συνεχίζει να συγκλονίζει όποιον το ακούει. Το άλυτο μυστήριο του Κάσπαρ Χάουζερ έχει δημιουργήσει πολλές θεωρίες (συνομωσίας και μη) και έχουν γραφτεί χιλιάδες βιβλία, ποιήματα και θεατρικά έργα για εκείνον. Για λίγα πρόσωπα στην ιστορία έχει γίνει τόσος λόγος.

Θυμάμαι όταν πρωτοάκουσα για την περίπτωση του Κάσπαρ Χάουζερ, άρχισα να διαβάζω μανιωδώς οτιδήποτε είχε γραφτεί για εκείνον χωρίς να μπορώ να σταματήσω για μέρες. Μίλησα, φυσικά, σε όλους μου τους φίλους για αυτό το παράξενο παιδί και την ακόμα πιο παράξενη ιστορία του.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο Κάσπαρ Χάουζερ και γιατί η ιστορία του είναι τόσο συναρπαστική; Τι του συνέβη και με ποιο απώτερο κίνητρο;

Στις 26 Μαΐου του 1828 εμφανίζεται στη Νυρεμβέργη ένα έφηβο αγόρι. Περπατάει περίεργα σαν να είναι ζαλισμένο, σαν να είναι μεθυσμένο αλλά χωρίς να μπορεί κανείς να καταλάβει σε τι κατάσταση βρίσκεται ακριβώς. Δεν μπορεί να μιλήσει καλά, δεν είναι όμως κουφός. Μάλλον δεν ξέρει να μιλάει. Στα χέρια του κρατάει ένα σφραγισμένο γράμμα με αποδέκτη τον "Αξιότιμο Διοικητή του 6ου Συντάγματος Ελαφρού Ιππικού στη Νυρεμβέργη, τον Διοικητή von Wessenig".

Ένας τσαγκάρης πλησιάζει το αγόρι και εκείνο του δίνει αμέσως το γράμμα. Ο τσαγκάρης το πάει στον Διοικητή, ο οποίος προσπαθεί να καταλάβει ποιο είναι το παιδί και από πού έρχεται. Ο Κάσπαρ δεν απαντάει σε καμία ερώτηση και επαναλαμβάνει συνεχώς τις φράσεις: "Θέλω να γίνω ιππέας, όπως ήταν ο πατέρας μου" και "Άλογο! Άλογο!". Ο Διοικητής δεν καταφέρνει να συνεννοηθεί και έτσι ο τσαγκάρης πάει το αγόρι στο αστυνομικό τμήμα. Εκεί επαναλαμβάνεται ακριβώς η ίδια ιστορία: το αγόρι δεν ανταποκρίνεται σε καμία από τις ερωτήσεις των αστυνομικών και συνεχίζει να επαναλαμβάνει τις ίδιες φράσεις. Εκείνοι του δίνουν μια κόλλα χαρτί και το παιδί γράφει μόνο: "Κάσπαρ Χάουζερ".

Το αγόρι έχει πάνω του διάφορα αντικείμενα μερικά εκ των οποίων ένα μαντίλι με τα αρχικά Κ.Η., ένα κλειδί και ένα βιβλίο με τίτλο "Η τέχνη της αντικατάστασης του χαμένου χρόνου και των ετών που ξοδεύτηκαν άσκοπα". Έχει στο σώμα του σημάδι από εμβόλιο, που σύμφωνα με κάποιους ειδικούς υποδηλώνει καταγωγή από ανώτερη τάξη.

Το γράμμα ήταν ανυπόγραφο. Ο συγγραφέας του αναφέρει μόνο πως το παιδί τού δόθηκε για κηδεμονία στις 7 Οκτωβρίου 1812 και εκείνος του έμαθε ανάγνωση, γραφή και τη χριστιανική θρησκεία. Σημειώνει πως δεν το άφησε να βγει από το σπίτι ούτε μια φορά. Το γράμμα αναφέρει επίσης πως το παιδί θα ήθελε να γίνει ιππέας, όπως ήταν ο πατέρας του και αναφερόμενος στον Διοικητή έκλεινε ως εξής: "Αν δε μπορείτε να τον κρατήσετε, σφάξτε τον ή κρεμάστε τον από την καπνοδόχο".

Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο γράμμα- υποτίθεται- από τη μητέρα του παιδιού, το οποίο το είχε δώσει εκείνη στον κηδεμόνα. Το δεύτερο γράμμα αναφέρει πως το όνομα του παιδιού είναι Κάσπαρ, ότι γεννήθηκε στις 30 Απριλίου 1812 και ότι ο πατέρας του ήταν ιππέας και πέθανε.

Υπάρχει, όμως, ένα μικρό πρόβλημα: Τα δύο γράμματα έχουν τον ίδιο γραφικό χαρακτήρα. Ποιος τα έγραψε και με ποιο σκοπό;

Τι συνέβη στον Κάσπαρ Χαουζερ όλα αυτά τα χρόνια;
Σύμφωνα με την επίσημη ιατρική γνωμάτευση, ο Κάσπαρ δεν ήταν τρελός ούτε είχε κανενός είδους διανοητική καθυστέρηση. Οι γιατροί παρατήρησαν μία ανωμαλία στα γόνατά του που αποτελούσε ένδειξη πως το παιδί δεν στεκόταν ποτέ όρθιο. Επίσης, ήταν σαφές πως είχε αποκοπεί από οποιαδήποτε ανθρώπινη επαφή. Και κάτι ακόμα πιο περίεργο: ο Κάσπαρ ένιωθε πιο άνετα τη νύχτα και η όρασή του στο σκοτάδι ήταν εκπληκτική.

Στην αρχή, πολλοί θεώρησαν ότι το παιδί μεγάλωσε στο δάσος ως άγριο ζώο (ακόμα και σήμερα θεωρείται ο πιο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος των "άγριων παιδιών") αλλά μετά από καιρό και αρκετές συζητήσεις, ο Κάσπαρ Χάουζερ έδωσε επιτέλους την δική του εκδοχή για την ιστορία του και το 1829 έγραψε την αυτοβιογραφία του.

Έτσι μαθαίνουμε πως από τότε που θυμόταν τον εαυτό του, πέρασε όλη του τη ζωή σε ένα μικρό σκοτεινό κελί διαστάσεων 2 Χ 1 Χ 1,5. Μόνη του συντροφιά ήταν τα ξύλινα παιχνίδια του: δύο αλογάκια και ένας σκύλος. Τον άνθρωπο που τον κρατούσε όμηρο δεν τον είδε ποτέ, αφού κάθε φορά που ήθελε να μπει στο κλουβί, ο Κάσπαρ έπρεπε να έχει γυρισμένη την πλάτη του. Κάθε μέρα έβρισκε στο κελί του νερό και ένα κομμάτι ψωμί. (Αυτό δικαιολογεί και το γεγονός πως από τότε που βγήκε στον κόσμο δεν μπορούσε να φάει τίποτα άλλο εκτός από ψωμί γιατί δεν το δεχόταν το στομάχι του καθώς και το γεγονός ότι δεν αναγνώριζε τα άλλα φαγητά και δεν ήξερε πώς να τα φάει). Πολλές φορές, το νερό που έβρισκε στο κελί του είχε μια πικρή γεύση και τον έπαιρνε αμέσως ο ύπνος. Όταν ξυπνούσε, φορούσε άλλα ρούχα και κάποιος του είχε κόψει τα μαλλιά και τα νύχια. Οι γιατροί που τον εξέτασαν του έβαλαν όπιο μέσα στο νερό για να δουν αν θα του φανεί γνώριμο. Ο Κάσπαρ αναγνώρισε αμέσως τη γεύση.

Την πρώτη φορά που ήρθε σε επαφή με κάποιον ήταν όταν ήρθε ένας άντρας στο κελί του και του είπε πως πρέπει να φύγουν. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, του έμαθε να στέκεται όρθιος και να περπατάει καθώς και να λέει τη φράση "Θέλω να γίνω ιππέας, όπως ήταν ο πατέρας μου". Στη συνέχεια, τον άφησε στη Νυρεμβέργη. Ο άντρας προσπαθούσε να μην του δείξει το πρόσωπό του.

Η συμπεριφορά του Κάσπαρ είναι πολύ ενδιαφέρουσα: δείχνει να μην αναγνωρίζει τη διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα παρά μόνο από τα διαφορετικά ρούχα, δεν αναγνωρίζει τι είναι ο καθρέφτης και πώς λειτουργεί, δεν αναγνωρίζει τη φωτιά, δεν έχει δει ποτέ στη ζωή του ζωντανό ζώο, ονομάζει όλα τα ζώα "άλογο" και αντιμετωπίζει τα πάντα σαν να τα βλέπει για πρώτη φορά.

Όχι, δεν πρόκειται για μια τυπική περίπτωση ομηρίας ή εγκλεισμού. Κάθε άλλο.

Στις 18 Ιουλίου του 1828 ο Κάσπαρ δόθηκε για κηδεμονία στον George Friedrich Daumer, καθηγητή πανεπιστημίου με εντυπωσιακή φήμη πάνω στη φιλοσοφία και τη μεθοδολογία της εκπαίδευσης. Εν τω μεταξύ, είχε γίνει διάσημος σε όλη την Ευρώπη και κόσμος ερχόταν από παντού να τον επισκεφθεί για να τον δουν από κοντά και να δώσουν τη θεωρία τους για την καταγωγή του. Όμως, αυτή η διασημότητα δεν του έκανε καθόλου καλό.

Μόλις δύο μήνες μετά, ένας άγνωστος μαυροντυμένος άντρας τού επιτέθηκε στο νέο του σπίτι με ένα μαχαίρι. Πήγαινε να τον πληγώσει στο λαιμό, ο Κάσπαρ, όμως, έσκυψε και πληγώθηκε στο μέτωπο. Και κατάφερε να του ξεφύγει. Σύμφωνα με το παιδί, ο άγνωστος του είπε: "Πρέπει να πεθάνεις πριν φύγεις από τη Νυρεμβέργη". Ο Κάσπαρ σε κατάσταση σοκ όταν τον βρήκαν επαναλάμβανε συνεχώς τις φράσεις: "Γιατί σκοτώσεις εμένα; Ποτέ δε σου έκανα τίποτα. Μη σκοτώσεις εμένα! Παρακαλώ να μη με κλειδώσεις ξανά. Ποτέ δε με άφησες από τη φυλακή μου, μη σκοτώσεις! Εσύ με σκοτώσεις πριν καταλάβω τί είναι η ζωή. Πρέπει να μου πεις γιατί με κλείδωσες!". Ο Κάσπαρ βρισκόταν σε σοκ γιατί αναγνώρισε τη φωνή: ήταν ο άντρας που τον κρατούσε φυλακισμένο όλα αυτά τα χρόνια. Τέσσερις μέρες μετά την απόπειρα δολοφονίας, ένας άντρας που ταίριαζε στην περιγραφή που έδωσε ο Κάσπαρ ρωτούσε ανθρώπους στο δρόμο αν γνώριζαν κάτι για την κατάσταση της υγείας του παιδιού.

Δεν πίστεψαν όλοι την ιστορία του Κάσπαρ περί αιχμαλωσίας και πολλοί τον κατηγόρησαν πως έλεγε ψέματα. Το περιστατικό με τον τραυματισμό του νεαρού αγοριού στο μέτωπο ήρθε αμέσως μετά από μια εποχή που τον κατηγορούσαν για ψεύτη. Κάποιοι θεώρησαν πως ο Κάσπαρ αυτοτραυματίστηκε με το μαχαίρι για να κερδίσει τη συμπάθεια του κόσμου και να γίνει πιστευτός.

Για ποιο λόγο να ήθελε κάποιος να φυλακίσει επί 12 χρόνια τον Κάσπαρ και μετά να προσπαθήσει να τον σκοτώσει; Η απάντηση βρίσκεται στην μυστική του ταυτότητα.

Η πρώτη απόπειρα δολοφονίας του έστρεψε ακόμα περισσότερο όλα τα βλέμματα προς το νεαρό αγόρι και η επικρατούσα θεωρία ήταν μία: Ο Κάσπαρ δεν είναι ένα οποιοδήποτε αγόρι που πέθανε ο πατέρας του και το παράτησε η μητέρα του. Κάθε άλλο. Ο Κάσπαρ Χάουζερ είναι ο γιος του Charles, του Δούκα του Baden, πράγμα που σημαίνει πως είναι ο νόμιμος διάδοχος του θρόνου. Ο Δούκας του Baden είχε ένα γιο που γεννήθηκε την ίδια χρονιά με τον Κάσπαρ αλλά πέθανε μετά από μόλις ένα μήνα. Χωρίς γιο για απόγονο, τον θρόνο θα έπαιρνε ο θείος του Δούκα ο Louis ή ο αδερφός του Louis, ο Leopold. Αυτή η θεωρία υποστηρίζει πως η μητέρα των Louis και Leopold, η Κόμισσα του Hochberg , έκλεψε τον Κάσπαρ, τον αντικατέστησε με ένα ετοιμοθάνατο βρέφος και τον κράτησε όμηρο για όλα αυτά τα χρόνια για να εξασφαλίσει πως τον θρόνο θα διαδεχθεί ο γιος της Leopold (κάτι που συνέβη τελικά το 1830). Να σημειωθεί πως η απόπειρα δολοφονίας του Κάσπαρ Χάουζερ έγινε λίγο μετά τον θάνατο του Δούκα του Baden.

O επικεφαλής της έρευνας για την απόπειρα δολοφονίας του νεαρού αγοριού, ο Feuerbach, αν και αρχικά ήταν πολύ καχύποπτος ως προς την περίπτωσή του, τελικά υποστήριξε πώς ο Κάσπαρ Χάουζερ ήταν πράγματι ο νόμιμος διάδοχος του Δούκα του Baden.

Στις 14 Δεκεμβρίου του 1832, ο Κάσπαρ επέστρεψε στο σπίτι που έμενε τότε με μια σοβαρή πληγή από μαχαίρι. Ο 20χρονος Κάσπαρ είχε πάει στο δάσος να συναντήσει έναν άγνωστο, ο οποίος του είπε πως είχε πληροφορίες για τη μητέρα του. Μόλις βρέθηκαν, έδωσε στον Κάσπαρ ένα πορτοφόλι με ένα σημείωμα και τον μαχαίρωσε στα πλευρά. Το σημείωμα έλεγε με αντίστροφη γραφή- καθρέφτη: "Ο Χάουζερ μπορεί να σας δώσει την περιγραφή μου, από πού ήρθα και ποιος είμαι. Αλλά για να τον απαλλάξω από τον κόπο θα σας τα πω μόνος μου. Είμαι από .... στα Βαυαρικά σύνορα και το όνομά μου είναι MLO".

Ο Κάσπαρ Χάουζερ πέθανε τρεις μέρες αργότερα. Όπως συνέβη και στο παρελθόν, κατηγορήθηκε πως αυτοτραυματίστηκε και πως έγραψε μόνος του το σημείωμα. Ο ιατροδικαστής, όμως, δήλωσε πώς η πληγή ήταν πολύ βαθειά για να είχε μπορέσει να την κάνει μόνος του. Εφτά μήνες πριν την δολοφονία του Κάσπαρ, ο εγκληματολόγος Φον Φόιερμπαχ, που υποστήριξε πως ο Κάσπαρ ήταν πράγματι ο διάδοχος του θρόνου, δηλητηριάστηκε και πέθανε. Με το θάνατό του, καταστράφηκε και το προσωπικό του αρχείο που υποστήριζε τη θεωρία του.

Ο Κάσπαρ Χάουζερ θάφτηκε στο Ansbach της Γερμανίας. H ταφόπετρά του γράφει: "Ενθάδε κείται ο Κάσπαρ Χάουζερ, ένα αίνιγμα της εποχής του. Η γέννησή του ήταν άγνωστη, ο θάνατός του ένα μυστήριο".

Οι ιατρικές γνώμες για τον Κάσπαρ Χάουζερ διίστανται. Κάποιοι υποστηρίζουν πως, αν ζούσε πράγματι με τον τρόπο που περιέγραψε, δε θα είχε αναπτυχθεί ο εγκέφαλός του, η νοημοσύνη του θα ήταν πάρα πολύ χαμηλή και γενικότερα δεν θα μπορούσε να είχε επιζήσει τόσα χρόνια. Άλλοι υποστηρίζουν πως, σύμφωνα με κάποια συμπτώματα του εγκεφάλου του, πρέπει να έπασχε από επιληψία και είναι πολύ πιθανό όλα όσα περιέγραφε να ήταν παραισθήσεις. Παρόλα αυτά, ο γιατρός που πραγματοποίησε την αυτοψία του εγκεφάλου του δεν παρατήρησε καμία ανωμαλία τέτοιου είδους. Άλλοι πάλι θεωρούσαν πως ήταν παρανοϊκός.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με σιγουριά εάν ο Κάσπαρ Χάουζερ έλεγε αλήθεια ή όχι ή αν ήταν πράγματι ο διάδοχος του θρόνου του Baden. Το μόνο που γνωρίζουμε με σιγουριά είναι ότι το γεγονός ότι ο κόσμος πίστευε πως μπορεί να είναι ο διάδοχος, δημιουργούσε ένα κλίμα απαξίωσης προς το θρόνο- και αυτό ήταν αρκετό. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμα άλυτο μυστήριο. Ο Κάσπαρ Χάουζερ θα αποτελεί πάντοτε το σύμβολο της πολιτικής βίας, της παιδικής κακοποίησης και της κοινωνικής αδιαφορίας. Ο εγκλεισμός τόσων χρόνων σε ένα κλουβί δεν αποτελούν απλώς μια κλειστοφοβική ιστορία. Αποτελούν μια ασφυκτική αναπαράσταση των σύγχρονων κοινωνιών και μια σοκαριστική ένδειξη για το τι είναι ικανός να κάνει ένας άνθρωπος στον συνάνθρωπό του στο όνομα της πολιτικής και της εξουσίας.
Εδώ μπορείτε να δείτε το animation μικρού μήκους με το όνομα Kaspar από την Diane Obomsawin εμπνευσμένο από τη ζωή του:
ΥΓ1. Στην Ψυχολογία υπάρχει το Σύνδρομο Κάσπαρ Χάουζερ (ή Psychosocial short stature -PSS ή Ψυχοκοινωνικός νανισμός), το οποίο παρατηρείται μεταξύ των ηλικιών 2 και 15 και προκαλείται από ακραία συναισθηματική πίεση. Είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από πολύ μικρό ανάστημα, βάρος ακατάλληλο για το ύψος και ανώριμη σκελετική ηλικία. Η εν λόγω ασθένεια προοδεύει εφόσον το παιδί συνεχίζει να βρίσκεται στο περιβάλλον που του προκαλεί αυτό το άγχος. Παρατηρείται συχνά σε παιδιά που έχουν κακοποιηθεί και μπορεί να οδηγήσει το σώμα και το μυαλό να σταματήσουν εντελώς να αναπτύσσονται. Όταν η πηγή του άγχους σταματήσει να υπάρχει, το παιδί επανέρχεται σε φυσιολογικές αναλογίες και νοητική κατάσταση.

ΥΓ2. Μία από τις πολλές ταινίες που βασίστηκαν στην ιστορία του Κάσπαρ Χάουζερ είναι η γερμανική ταινία με τίτλο "Jeder für sich und Gott gegen alle" (Ο καθένας για τον εαυτό του και ο Θεός εναντίον όλων- ή Το αίνιγμα του Kaspar Hauser) του σκηνοθέτη Werner Herzog.

ΥΓ3. Στον Κάσπαρ Χάουζερ άρεσε πολύ να ζωγραφίζει.

ΥΓ4. Αν ενδιαφέρεστε για ακόμα περισσότερες πληροφορίες, ο Brian Haughton έχει κάνει ενδελεχή έρευνα και έχει γράψει αυτό το πολύ αναλυτικό άρθρο.

ΥΓ5. Ο Peter Tradowsky στο βιβλίο του " Kaspar Hauser: The Struggle for the Spirit " μελετάει τα γεγονότα της ζωής του Κάσπαρ Χάουζερ από μια ανθρωπολογική σκοπιά.

ΥΓ6. Η ιστορία του Κάσπαρ Χάουζερ ενέπνευσε τον Γάλλο ποιητή Paul Verlaine να γράψει το ποίημά του " Gaspard Hauser chante " το 1880.

Εάν σας άρεσε αυτό το άρθρο, θα χαρώ πολύ εάν το μοιραστείτε με άλλους που θεωρείτε πως μπορεί να τους ενδιαφέρει ή εάν το μοιραστείτε στον τοίχο σας στο Facebook ή μέσω άλλων social media με μία κοινοποίηση/share.

Επίσης, θα χαρώ πολύ να μου λέτε σχόλια και εντυπώσεις κάθε φορά που διαβάζετε κάτι.

Το επόμενο μήνυμα απευθύνεται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ σε ιδιοκτήτες και διαχειριστές άλλων sites (και όχι σε απλούς χρήστες social media):

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του κειμένου ή μέρους αυτού σε άλλο site/blog (το γνωστό μας copy paste) χωρίς την έγγραφη άδεια του loukini.gr (Λουκία Μητσάκου).

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Λουκία Μητσάκου

# data[].attributes.attachment_link.title
Το άλυτο μυστήριο του Κάσπαρ Χάουζερ

# data[].attributes.attachment_link.description
Θα σας πω μια ιστορία και εσείς βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα. Μια ιστορία συναρπαστική. Μια ιστορία που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο ταινίας. Μια ιστορία αληθινή. Στις 26 Μαΐου του 1828 γεννήθηκε ένα μυστήριο που ακόμα και σήμερα παραμένει άλυτο και συνεχίζει να συγκλονίζει όποιον το ακούει.

# data[].attributes.headline
Το μεγάλο ταξίδι

# data[].attributes.body
Το μεγάλο ταξίδι

# data[].attributes.headline
Μία κάρτα για τον Κώστα                        

# data[].attributes.subject
Μία κάρτα για τον Κώστα                        

# data[].attributes.body
Άσκηση δημιουργικής γραφής: Ο Κώστας, ο ήρωας του διηγήματος, σας έστειλε μια κάρτα από τη Γερμανία. Γράψτε κι εσείς μια κάρτα ή ένα γράμμα λαμβάνοντας υπόψη σας την ιστορία του.

# data[].attributes.headline
Ημερολόγιο/ Μονόλογος

# data[].attributes.subject
Ημερολόγιο/ Μονόλογος

# data[].attributes.body
Άσκηση δημιουργικής γραφής: Παρουσιάστε τον ήρωα να εκφράζει τις σκέψεις του σε μορφή Ημερολογίου ή Μονολόγου. Μπορεί να είναι μόνος του στο φτωχικό του δωμάτιο στην ξενιτιά.

# data[].attributes.headline
Ταξίδι για την ξενιτ

# data[].attributes.body
Ταξίδι για την ξενιτιά

# data[].attributes.headline
Άφιξη στην ξένη χώρα

# data[].attributes.body
Άφιξη στην ξένη χώρα

# data[].attributes.headline
Μια κάρτα για τον Κώστα

# data[].attributes.subject
Μια κάρτα για τον Κώστα

# data[].attributes.body
της Κριστιάνα Δάμο Β5
Γεια σου, Κώστα!
Χαίρομαι παρά πολύ που μου έστειλες αυτή την κάρτα από την Γερμανία και βεβαιώθηκα ότι είσαι καλά εκεί. Ήθελα να σου υπενθυμίσω ότι δεν είσαι μόνος και ποτέ δεν θα είσαι, γιατί είμαστε εμείς μαζί σου, παρόλο που είμαστε μακριά δεν σημαίνει ότι δεν είμαστε μαζί σου. Θα  πρέπει λοιπόν να μην σκέπτεσαι έτσι και να ξεκινήσεις να κάνεις καινούριους φίλους, να γνωρίσεις κόσμο… Θα σου κάνει πολύ καλό, πιστεύω.

Ζωή δεν είναι μόνο σπίτι-δουλειά-σπίτι. Αυτό μόνο ζωή δεν είναι. Μιζέρια θα το ’λεγε κανείς. Γιατί όπως είπες και εσύ τα χρόνια περνάνε και εσύ δεν θα έχεις τίποτα καλό να θυμάσαι από αυτά. Γι’ αυτό λοιπόν προσπάθησε να μην τα βλέπεις όλα τόσο μίζερα και βγες έξω και πέρασε καλά.
Η φίλη σου Κριστιάνα

# data[].attributes.headline
Η πρώτη εικόνα 

# data[].attributes.body
Η πρώτη εικόνα της Αμερικής

# data[].attributes.headline
Στην ουρά για έλεγχο

# data[].attributes.body
Στην ουρά για έλεγχο

# data[].attributes.headline
Μετανάστες στην Αυστ

# data[].attributes.body
Μετανάστες στην Αυστραλία

# data[].attributes.headline
Ντητρόιτ 1960

# data[].attributes.body
Ντητρόιτ 1960

# data[].attributes.attachment_link.title
ΝΤΗΤΡΟΙΤ 1961

# data[].attributes.headline
1908 Έλληνες λούστρο

# data[].attributes.body
1908 Έλληνες λούστροι στην Ινδιανάπολι

# data[].attributes.attachment_link.title
1908 ΕΛΛΗΝΕς ΛΟΥΣΤΡΟΙ ΙΝΔΙΑΝΑΠΟΛΙς

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ενισχύοντας το πρόγραμμα νομικής και ψυχοκοινωνικής βοήθειας του Κέντρου Διοτίμα, στεκόμαστε στο πλευρό των γυναικών για μια πιο δίκαιη ζωή χωρίς βία και διακρίσεις.

Για πρώτη φορά, η Huawei ανοίγει την πόρτα στις εφαρμογές τρίτων εταιρειών, με το λανσάρισμα-ορόσημο του fitness app Fitify.

Φέτος τσικνίζουμε σπιτικά και απολαμβάνουμε την κρεατοφαγία. Όλες οι παραδοσιακές γεύσεις, έρχονται στο τραπέζι μας εύκολα και γρήγορα.

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι Έλληνες μετανάστες στις Η.Π.Α.: Έτσι "γεννήθηκε" η ομογένεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ενισχύοντας το πρόγραμμα νομικής και ψυχοκοινωνικής βοήθειας του Κέντρου Διοτίμα, στεκόμαστε στο πλευρό των γυναικών για μια πιο δίκαιη ζωή χωρίς βία και διακρίσεις. Για πρώτη φορά, η Huawei ανοίγει την πόρτα στις εφαρμογές τρίτων εταιρειών, με το λανσάρισμα-ορόσημο του fitness app Fitify. Φέτος τσικνίζουμε σπιτικά και απολαμβάνουμε την κρεατοφαγία.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο μύθος της Αμερικανικής "Γης της επαγγελίας", του καταφύγιου των αποδήμων όλου του κόσμου επηρέασε και την Ελλάδα ιδίως στις αρχές του 1900. Οι Έλληνες που μετανάστευαν στις υπερπόντιες χώρες, εκτός από τη σωματική ικανότητα, δε διέθεταν άλλο προσόν. Πολλοί έφταναν στον Πειραιά από την ύπαιθρο και αντίκριζαν για πρώτη φορά θάλασσα και βαπόρια. Ήταν αγράμματοι, λίγοι είχαν τελειώσει το Δημοτικό και ονειρεύονταν μια καλύτερη ζωή για τους ίδιους και για να εξασφαλίσουν το μέλλον των δικών τους.

Μεγάλο ρόλο έπαιζαν οι πράκτορες των μεταναστευτικών γραφείων και των ατμοπλοϊκών εταιρειών που διαφήμιζαν τον πλούτο και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει η Αμερική, τάζοντας "γρήγορο χρήμα". Ενδεικτικό του ότι οι Έλληνες πήγαιναν με πρόθεση να μείνουν προσωρινά στην Αμερική, είναι το γεγονός ότι έφευγαν μόνο άντρες σε αντίθεση με τους μετανάστες από άλλες χώρες.

Μέχρι το 1907 το ελληνικό μεταναστευτικό κύμα προς την Αμερική το διακινούσαν άλλωστε ξένες ατμοπλοϊκές εταιρίες ενώ στη συνέχεια "στο παιχνίδι" μπήκαν και ελληνικές. Οι συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ήταν φριχτές για τους μετανάστες. Πλοία 5-6 χιλιάδων τόνων, μετέφεραν έως 1.200-1.300 επιβάτες, σε ταξίδια που συχνά ξεπερνούσαν τις 20-22 ημέρες, ενώ οι επίδοξοι μετανάστες έπεφταν πολλές φορές θύματα οικονομικής εκμετάλλευσης από τις εταιρείες που αναλάμβαναν το ταξίδι.

Η λειτουργία των πρακτόρων των γραφείων μετανάστευσης αλλά και τα ταξίδια της εποχής περιγράφονται με τον πιο γλαφυρό τρόπο στο βιβλίο του Θανάση Βαλτινού, "Το Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη".

Στο βιβλίο, ένας απλοϊκός και αγράμματος χωρικός από την Πελοπόννησο εξιστορούσε τις αγωνιώδεις προσπάθειες του να μεταναστεύσει στην Αμερική, και μετά, τις περιπέτειες του εκεί σαν παράνομος μετανάστης.

"Το 1903 αποφάσισα κ' εγώ να ξενιτευτώ. Σηκώθηκα μιαν αυγή, στις δεκαπέντε Μαρτίου, ημέρα Παρασκευή, πήρα οχτακόσιες δραχμές και αξημέρωτα πέρναγα το Νούδιμο του Ορχομενού". Έπειτα από ανθρωποκυνηγητό σε πολλές αμερικανικές Πολιτείες, ο Αντρέας Κορδοπάτης από το χωριό Δάρα Μαντινείας απελάθηκε, αλλά δεν το έβαλε κάτω.

Απόσπασμα από τον "Κορδοπάτη":

"Πλεύρισε το καράβι στο λιμάνι, το λιμάνι πατωμένο, το τελωνείο απάνω στα νερά. Φαίνεται πως η Αυστροαμερικάνα έβγαλε πολλούς λαθραίους ελεύθερους να φεύγει ο καθένας για το δικό του μέρος κι οι άλλες εταιρείες παραπονέθηκαν... Ήρθε ο γιατρός κι άρχισε να εξετάζει έναν, έναν. Όποιος ήταν καλός του 'δινε μια κάρτα με μπλε μολύβι και έγραφε επάνω οράϊτ, αμερικάνικα. Όποιος δεν ήταν καλός του΄δινε κάρτα με κόκκινο.

Μου 'δωσε κόκκινο ο γιατρός, των άλλων μπλε. Την επαύριο ήρθε πάλι η επιτροπή, μας ξανακοίταξαν, μας έκριναν δεύτερη φορά σκάρτους. Σε τρεις μέρες καινούργια επιτροπή ανώτερη. Μας όρκισαν ότι ποτέ η κυβέρνηση δεν επιτρέπει σε άρρωστους, κλέφτες και εγκληματίες να πατήσουν αμερικανικό έδαφος. Τότε πήραμε απόφαση ότι μας γύριζαν πίσω. Μ΄ έκλεισαν στο μπουντρούμι με τους εξήντα άλλους από διάφορες φυλές. Στις 30 Νοεμβρίου (1907) έρχεται ο διερμηνέας του πλοίου, ένας Κώστας Πυλίας... Μόλις μας έβγαλαν απάνω άρχισε ο νους μου να γυρίζει. Σκεπτόμουν να το σκάσω. Με τη σκούφια, τα παπούτσια λυτά, το πανωφόρι στον ώμο, είπα να μπω σε μια βάρκα να κρυφτώ τη νύχτα, στη σκιά του πλοίου να πέσω στο νερό. Φοβήθηκα μην πνιγώ δεν το 'βρισκα καλό. Αποφάσισα να κάνω τον κόπο να κατέβω απ΄ τη σκάλα. Βάζω τα χέρια πίσω. Κατεβαίνω μπροστά στους κλητήρες. Μπαίνω τάχα για το νερό μου, βρίσκω μια πόρτα, άλλοι κλητήρες μέσα δεν δώσαν σημασία. Στρίβω δεξιά, τραβάω κάτι διαδρόμους, βλέπω γυαλί και απόξω κόσμο να περνάει. Βγαίνω και δεν το πίστευα".

Στις αρχές του 20ου αιώνα περίπου ένας στους επτά μετανάστες παρέμενε στη Νέα Υόρκη, που είχε το 1910 πάνω από 12.000 Έλληνες. Οι υπόλοιποι συνέχιζαν την πορεία τους στην Αμερικανική ενδοχώρα.

Όπως γράφει ο Μπάμπης Μαλαφούρης στο βιβλίο του, "Οι Έλληνες της Αμερικής 1528-1948": Καθώς πήγαιναν στην Αμερική με πρόθεση να μείνουν προσωρινά, πολλοί αρνιόντουσαν να μάθουν την αγγλική γλώσσα και καθώς ήσαν και ανειδίκευτοι, δεν τους απέμεινε παρά να δουλέψουν στα μεταλλεία ή στους σιδηροδρόμους ενώ πολλοί εκδηλώνοντας το "επιχειρηματικό δαιμόνιο του Έλληνα", έστηναν καροτσάκια πουλώντας λαχανικά ή φρούτα κ.λ.π. στους δρόμους. Σύμφωνα με μια έκθεση το 1901 υπήρχαν 1500 περίπου πλανόδιοι πωλητές στη Νέα Υόρκη.

Παρακάτω παραθέτουμε δέκα φωτογραφίες - ιστορικά ντοκουμέντα Ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ. Κάθε φωτογραφία και μία ιστορία ζωής. Οι φωτογραφίες διασώζονται σε αρχεία πολιτιστικών ιδρυμάτων και βιβλιοθηκών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πολλές από τις συλλογές που παρουσιάζονται κατά καιρούς δείχνουν τους Έλληνες στις επιχειρήσεις που έστησαν στις αρχές του 1900 στις μεγάλες πόλεις όλης της χώρας, ενώ άλλες απαθανατίζουν τις άθλιες συνθήκες που αντιμετώπιζαν νεαροί άντρες που δούλευαν ως λούστροι.

Οι παρακάτω φωτογραφίες από τον Gregory Pappas.

Ελληνικό καφενείο στο Μανχάταν το 1940. Καρέ του Andreas Feininger:

Τρεις Έλληνες σιδηρουργοί σε ελληνικό εστιατόριο το 1941. Φωτογράφος: Jack Delano:

Ξαποσταίνοντας μπροστά από καφετέρια. Φωτογραφία του Arthur Rothstein από το 1938:

Έλληνες μετανάστες γιορτάζουν στο Ντιτρόιτ των ΗΠΑ. Χοροί στους δρόμους της μεγαλούπολης στο φεστιβάλ ελευθερίας το 1966. Φωτογράφος, άγνωστος:

Ιδιοκτήτης ελληνικού καφενείου. Φωτογράφος, Arthur Rothstein, 1938:

Η λέξη που λείπει είναι το "Ιταλικό". Βρισκόμαστε στο 1940, ο Μουσολίνι μόλις έχει εισβάλλει στην Ελλάδα και ο Νίκος αλλάζει την πινακίδα του μαγαζιού του στο Κεντάκι. Μια εικόνα, μια εποχή ολόκληρη. Φωτογράφος, άγνωστος:

Καρέ: Harris & Ewing via Shorpy. Η φωτογραφία είναι από το μακρινό 1915. Ο εικονιζόμενος Έλληνας μετανάστης Γιώργος Χακώνας διαφημίζει την πραμάτεια του στο μανάβικο του. Στο βάθος διακρίνεται το μνημείο της Ουάσινγκτον. Το μαγαζί ήταν στην περιοχή που πλέον βρίσκονται οι περισσότεροι ομοσπονδιακές υπηρεσίες των ΗΠΑ:

Ελληνικό εστιατόριο στο Πίτσμπουργκ το 1930. Σερβίρει μαύρους πελάτες τρεις δεκαετίες πριν το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων ξεσπάσει στη χώρα. Φωτογράφος, άγνωστος:

Έλληνες λούστροι στην Ινδιανάπολη. Αύγουστος του 1908. Αρχείο, US Library of Congress:

Έλληνες μετανάστες από την Κρήτη έφτασαν στη Γιούτα. Με όπλα και λικέρ στα χέρια. Αρχείο, Utah State Historical Society:

# data[].attributes.attachment_link.title
Η μετανάστευση των Ελλήνων στις ΗΠΑ μέσα από 10 ιστορικά καρέ

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο μύθος της Αμερικανικής "Γης της επαγγελίας", του καταφύγιου των αποδήμων όλου του κόσμου επηρέασε και την Ελλάδα ιδίως στις αρχές του 1900. Οι Έλληνες που μετανάστευαν στις υπερπόντιες χώρες, εκτός από τη σωματική ικανότητα, δε διέθεταν άλλο προσόν. Πολλοί έφταναν στον Πειραιά από την ύπαιθρο και αντίκριζαν για πρώτη φορά θάλασσα και βαπόρια.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Λευκή γυναίκα εθεάθη με Έλληνα!" έγραφε το πρωτοσέλιδο αμερικανικής εφημερίδας την εποχή που οι Έλληνες μετέβαιναν κατά χιλιάδες στην ξένη ήπειρο για να κυνηγήσουν το "αμερικάνικο όνειρο". Ένα άλλο δημοσίευμα της εφημερίδας Αστήρ του Σικάγου με ημερομηνία 5/3/1909, όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Μιχάλη Γ. Τσάκαλου "Η σύγχρονη ελληνική μετανάστευση μεταξύ θεωρίας και εμπειρίας", από τις εκδόσεις Αιγέας αποτυπώνει γλαφυρά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι έλληνες μετανάστες:

Γράφει η Νίκη Παπάζογλου

" Τη φρικιώδη κατάστασιν των Ελλήνων αναγιγνώσκομεν εν τη Δέμβερ του Κολοράδου συναδέλφω "Νέα". Κατά την εν συναδέλφον ταύτην, ήτις δημοσιεύει εν πλάτει την έκθεσιν του εκεί αστυάτρου, 800 Έλληνες ζώσιν υπό τους χειρίστους της υγιεινής και ανθρωπότητος κανόνας.
Η αστυνομία εύρε περί τους 25 Έλληνας κοιμώμενους και διαιτωμένους εις εν στενότατον δωμάτιον.
Αμέσως η αστυνομία εξεδίωξε τούτους εκείθεν και απολύμανε καταλλήλως το δωμάτιον τούτο, εξ ού ηπειλείτο η υγεία του περίοικου πληθυσμού. Ένεκα τούτου η συνάδελφος εφημερίς επιτίθεται δριμύτατα κατά των Ελλήνων, λέγει δ' ότι εκ της ελεεινής τούτων υγιεινής καταστάσεως απειλείται η υγεία όλης της πόλης "

Μερικές δεκαετίες αργότερα, στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, και συγκεκριμένα στην Γερμανία για να προσδιορίσουν τους έλληνες και ιταλούς μετανάστες χρησιμοποιούσαν τον βαυαρικό υποτιμητικό ιδιωματισμό Katzelmacher που χαρακτήριζε όσους προερχόνταν από φτωχές χώρες του νότου. Κι αυτά είναι μερικά από όσα "συνόδευσαν" τα μεταναστευτικά ρεύματα των Ελλήνων που μπάρκαραν να κυνηγήσουν το εκτός ελληνικών συνόρων όνειρο.

Όπως υπογράμμιζε κι ο D.Barley ήδη από το 1966 στο βιβλίο του "Βασικές αρχές και προβλήματα της κοινωνιολογίας", "το Ξένο και το Άγνωστο θεωρείται γενικά ύποπτο, απειλή για την γνωστή, σταθερή τάξη πραγμάτων", κάτι που παρατηρεί κανείς να συμβαίνει και σήμερα όπου ο φόβος είναι παρών σαρώνοντας την ελληνική επικράτεια, λησμονώντας τις μελανές σελίδες της ιστορίας των ελληνικών μεταναστευτικών ρευμάτων.
Το γερμανικό παράδειγμα
Μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο η Ελλάδα βιώνει άλλη μια τραγική περίοδο της ιστορίας της. Ανεργία, κοινωνική ανασφάλεια, ανέχεια μαστίζουν κυρίως τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα του πληθυσμού τα οποία, ως είθισται, βρίσκουν διέξοδο για μια καλύτερη ζωή στην μετανάστευση. Το 1960 μάλιστα, την εποχή της μεγάλης εξόδου, υπογράφεται η ελληνογερμανική συμφωνία "Περί απασχολήσεως Ελλήνων εργατών στην Γερμανία". Μόνο στην Γερμανία θα μεταναστεύσουν περίπου 1.000.000 Έλληνες. Η Αμερική, ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Βέλγιο θα αποτελέσουν με τη σειρά τους κέντρα υποδοχής μεταναστών.

Κατά την άφιξή τους οι μετανάστες θα ζήσουν ομαδικά σε δωμάτια, θα δουλέψουν κάτω από σκληρές συνθήκες για να εξοικονομήσουν χρήματα το οποία στέλνουν στις οικογένειές τους. Τα παιδιά των μεταναστών έχοντας βρεθεί αίφνης ανάμεσα σε δύο πατρίδες, αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες μη γνωρίζοντας καλά καμία από τις δύο γλώσσες. Ακόμα και η συνθήκη που έχει υπογραφεί δεν δεσμεύει τις γερμανικές αρχές, οι οποίες δεν θα χαρακτηρίσουν ποτέ την Γερμανία ως χώρα υποδοχής μεταναστών με την δικαιολογία ότι η παραμονή τους ξένων εργατών είναι προσωρινή. Εξαιτίας αυτού άλλωστε δεν αναγνωρίζεται σχεδόν κανένα δικαίωμα, πολιτικό ή κοινωνικό στους μετανάστες.

Την περίοδο εκείνη, στο γερμανικό λεξιλόγιο θα προστεθεί η λέξη γκασταρμπάιτερ. Αρχικά θα προσδιορίσει τον φιλοξενούμενο εργάτη αλλά με τα χρόνια θα πάρει διάφορες αρνητικές ερμηνείες.
Το αμερικανικό όνειρο
Αυτό το σύγχρονο μεταναστευτικό ρεύμα, αν και αντιμετώπισε δυσκολίες και ρατσιστικές συμπεριφορές μάλλον ήταν λιγότερες από εκείνες με τις οποίες ήρθαν αντιμέτωπα τα προηγούμενα. Η Αμερική άλλωστε είχε γίνει πόλος έλξης για τους έλληνες μετανάστες ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, όπου άφηναν τα χωριά τους στην αναζήτηση για καλύτερες συνθήκες ζωής. Το πρώτο μαζικό μεταναστευτικό κύμα προς την Αμερική πρωτοεμφανίζεται στη δεκαετία του 1890. Μέχρι το 1920 περίπου 400.000 Ελληνες, από το μισό εκατομμύριο που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα δουλεύουν στις ΗΠΑ. Στην αμερικανική απογραφή του 1910 αναφέρονται μόλις 5.000 περίπου Ελληνες που έχουν αποκτήσει την αμερικανική υπηκοότητα, ενώ στην επόμενη απογραφή, του 1920, ο αριθμός δεν φθάνει τις 30.000, οι περισσότεροι απ΄ αυτούς την είχαν αποκτήσει, υπηρετώντας στον στρατό κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην πλειονότητά τους οι μετανάστες ήταν άντρες και άρχισαν να συγκεντρώνονται στη Νέα Υόρκη, στις περιοχές πάνω από την κοιλάδα του Μισισίπι και κυρίως στο Σικάγο και στο Σαν Φρανσίσκο, στην Οκλαχόμα στο Ομπάχο.

Κατά την άφιξή τους στην Αμερική, δουλεύουν στους σιδηροδρόμους, στα σφαγεία ή σε άλλες μικροεπιχειρήσεις.
Οι υπόλοιποι , τριγυρνούν σε διάφορα σημεία της πόλης αναμένοντας ένα νεύμα. Χωρίς να γνωρίζουν τη γλώσσα, προσπαθούσαν να επιβιώσουν σε δύσκολες συνθήκες και συχνά προέκυπταν απρόβλεπτες καταστάσεις.Όμως οι νοικοκυραίοι τάσσονται εναντίον των "ύποπτων και επικίνδυνων ξένων", που απειλούν τον "νόμο και την τάξη". Από πολλούς αντιμετωπίζονται ως υποδεέστερη φυλή, ανάξια των προγόνων της. Μαρτυρίες της εποχής θέλουν νεαρούς Έλληνες να πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης πατρώνων που τους έπαιρναν το μεροκάματο από το γυάλισμα των παπουτσιών, ενώ τους απαγόρευαν την επαφή με πολύ κόσμο από φόβο μην τους χάσουν από την δούλεψή τους.

" Στο Ροντάϊλαντ, όπου οι Ελληνες ασχολούνται εις την αλιείαν αστακών, οι Αμερικανοί αλιείς εξηγέρθησαν ζητούντες την εκδίωξίν των, ως μη όντων Αμερικανών πολιτών. Ευτυχώς ο διωγμός εματαιώθη "...

" Εις την Φλώριδαν κατά το έτος 1911 οι ιθαγενείς (ντόπιοι) εβύθισαν Ελληνικόν σπογγαλιευτικόν του οποίου τα πλήρωμα επνίγη "

Πέραν του ανθελληνικού μένους όμως δεν ήταν σπάνιες και οι παραβατικές συμπεριφορές των Ελλήνων, σύμφωνα με το τότε αστυνομικό δελτίο. Η διανυκτέρευση σε αστυνομικά τμήματα μέχρι να επιβεβαιωθεί ο τόπος κατοικίας και εργασίας ήταν συχνό φαινόμενο και φυσικά δεν έλλειπε και η εμπλοκή των ομογενών σε παράνομες δραστηριότητες με κυριότερη την εισαγωγή και εξαγωγή εμπορευμάτων.

Στα καταγεγραμμένα περιστατικά βρίσκει κανείς κι αυτό της απεργίας του Σικάγου του 1904, το οποίο αύξησε το ρατσιστικό αίσθημα των κατοίκων της περιοχής. Κατά την διάρκεια της απεργίας στα καταστήματα καυσίμων της πόλης πολλοί εργαζόμενοι που συμμετείχαν, αντικαταστάθηκαν από έλληνες μετανάστες που έκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα και πήραν τις δουλειές των απεργών. Η αντιδραση του εργατικού συνδικάτου και του Τύπου εκφράστηκε αδιακρίτως εναντίων όλων των Ελλήνων. Εξαιτίας αυτού, μερικοί έλληνες μικροκαταστηματάρχες, που είχαν ήδη νιώσει το απειλητικό χέρι των γηγενών, ανήσυχοι για την ανθελληνική υστερία, καταδίκασαν τους συμπατριώτες τους απεργοσπάστες ενώ συγχρόνως διαμαρτυρήθηκαν στον Τύπο για την επίθεσή του σε όλους αδιακρίτως τους Ελληνες. Αλλά η οικονομική κρίση που ξέσπασε στην Αμερική έκανε όλο και πιο συχνά τέτοιες ρατσιστικές συμπεριφορές και χαρακτηρισμούς.
Λευκή γυναίκα εθεάθη με Έλληνα!
Ένα άλλο που έγινε αφορμή για τον διωγμο των ελλήνων από μια περιοχή ήταν η δολοφονία ενός αμερικανού αστυνομικού από έναν έλληνα ονόατι Γιάννη Μασουρίδη. Σύμφωνα με όσα γράφτηκαν μετά τη δολοφονία του αστυνομικού, ο Γιάννης Μασουρίδης, ο οποίος βρισκόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1906, συνελήφθη έπειτα από καταγγελία ότι "διατηρούσε σχέσεις" με 17χρονη Αμερικανίδα. Καθ΄ οδόν προς το αστυνομικό τμήμα, ο Ελληνας τραυματίστηκε ενώ ο αστυνομικός έπεσε νεκρός ύστερα από ανταλλαγή πυροβολισμών. Ο Μασουρίδης διαφεύγει και επιστρέφει στο σπίτι του όπου τον συλλαμβάνουν και πάλι οι αστυνομικοί και τον κακοποιούν μέχρι αναισθησίας. Την ίδια στιγμή εκατοντάδες εξαγριωμένοι κάτοικοι σπεύδουν έξω από το σπίτι με σκοπό να τον λιντσάρουν. Τελικά, φυγαδεύεται ζωντανός από την αστυνομία στην πρωτεύουσα της Πολιτείας. Με αφορμή αυτό το περιστατικό εξαπολύεται προπαγανδιστική εκστρατεία η οποία προβάλλει την αξίωση να εξοριστούν οι έλληνες από την περιοχή. Την επόμενη μέρα συγκαλείται συλλαλητήριο κατά την διάρκεια του οποίου σημειώνονται επεισόδια με πολλούς τραυματίες και καταστροφές καταστημάτων, ενώ σημειώνεται πογκρόμ κατά των Ελλήνων και όσων έμοιαζαν με Ελληνες. Περίπου 1.300 Ελληνες αναγκάζονται τότε να εγκαταλείψουν την πόλη μαζί με άλλους Βαλκάνιους. Ο απεσταλμένος της ελληνικής πρεσβείας των ΗΠΑ, που φθάνει τον Μάρτιο στην πόλη για να καταγράψει τις καταστροφές, συστήνει στους εναπομείναντες Ελληνες να είναι "κόσμιοι" και "να μη ομιλώσιν εις τας γυναίκας" όταν τις συναντούν στο δρόμο. Εντέλει ο Μασουρίδης καταδικάζεται σε θάνατο δι΄ απαγχονισμού με την κατηγορία πως πυροβόλησε και σκότωσε τον αστυνομικό επιχειρώντας να διαφύγει . Σύμφωνα με την κατάθεση του ιδίου όταν συνελήφθη επιχείρησε να πετάξει το όπλο του για να αποφύγει το πρόστιμο. Τότε ο αστυνομικός τον πυροβόλησε και τον τραυμάτισε. Έτσι αμυνόμενος, πυροβόλησε με τη σειρά του και βρήκε τον αστυνομικό στην καρδιά. Η θανατική ποινή δεν εφαρμόστηκε λόγω ανεπαρκών στοιχείων και ο Μασουρίδης εξέτισε ποινή 5 ετων και μόλις αποφυλακίστηκε επέστρεψε στην Ελλάδα.

Οι αφηγήσεις των επιζώντων της εποχής εκείνης αλλά των ιστορικών μαρτυρούν πολλά περιστατικά ρατσιστικών διακρίσεων και προκαταλήψεων θύματα των οποίων υπήρξαν Έλληνες και μετανάστες από φτωχές χώρες του νότου. Η καραντίνα, οι εξονυχιστικές ιατρικές εξετάσεις και οι ανακρίσεις στις οποίες υποβάλλονταν με την άφιξή τους οι έλληνες ήταν σύνηθες φαινόμενο. Όσοι κατάφερναν να τις περάσουν προσλαμβάνονταν με χαμηλότατους μισθούς στις ανθυγειϊνές δουλειές που δεν προτιμούσαν οι Αμερικανοί. Η έννοια του λευκού που σήμερα περιγράφει κάθε άτομο ευρωπαϊκής καταγωγής, τότε περιοριζόταν αποκλειστικά για τους ανθρώπους με αγγλοσαξονική ή βορειοευρωπαϊκή προέλευση. Οι Έλληνες θεωρούντο φυλετικά ανάμεικτοι, γενετικά κατώτεροι από τους δήθεν αμιγείς προγόνους τους, και, ως εκ τούτου, ανίκανοι ακόμα και να προσεγγίσουν τα επιτεύγματά τους. Το 1913 στην είσοδο ενός εστιατορίου στην Καλιφόρνια έγραφε: "Αμιγώς Αμερικανικό! Όχι Έλληνες".

Ενας Ελληνοαμερικανός καθηγητής από την περιοχή, που θα ασχοληθεί πολλά χρόνια αργότερα συστηματικά με τα επεισόδια και τους διωγμούς, με κυριότερο αυτόν της Ν. Ομάχα, που σημειώνοντα τότε θα τα παραλληλίσει με τη "νύχτα των κρυστάλλων του 1938" στη ναζιστική Γερμανία.

" Στο Πίτσμπουργκ (Πενσιλβάνια) "οι εντόπιοι εύρον ως αφορμήν τον φόνον ενός μαύρου διά να δημιουργήσουν ταραχάς κατά των Ελλήνων και ολίγον δειν θα είχωμεν επανάληψιν των θλιβερών σκηνών της Ομάχας ...".

Για "αθρόους διωγμούς " γίνεται λόγος στην πρώτη αξιόλογη μελέτη για το μεταναστευτικό, απ' όπου αντλούνται και τα προηγούμενα περιστατικά. Πρόκειται για το συλλογικό έργο φοιτητών "Η Ελληνική μετανάστευσις", με πρόλογο του καθηγητή Ανδρέα Ανδρεάδη. Όπως σημειώνεται, διαβάζοντας κάποιος τον Τύπο θα "πεισθή ακραδάντως ότι κυοφορείται γενική εξέγερσις κατά των ξένων εργατών και ιδία των Ελλήνων". Προβλέπεται ότι αυτή θα έχει "ως άμεσον αποτέλεσμα την εκτόπισιν των εργατών τούτων από των διαφόρων εργασιών, εξαιρουμένων των αγροτικών".
Τους διωγμούς των Ελλήνων στην Ν. Ομάχα κατέγραψε αναλυτικά και ο ελληνοαμερικανός καθηγητής Τζον Μπίτζες, σε μια μελέτη του, η οποία δημοσιεύτηκε τη δεκαετία του 1970 και βραβεύτηκε.

Άλλες μελέτες βέβαια που είχαν εκπονηθεί στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1940 παρουσίαζαν τους Έλληνες ως τους πλέον επιρρεπείς στη διάπραξη απεχθών εγκληματικών πράξεων και μάλιστα στο σύνολο των αδικημάτων οι Έλληνες προηγούνταν τόσο των Ιταλών όσο και των Ρώσων. Οι Έλληνες κατηγορούνται ότι οι περισσότερες από τις παραβατικές πράξεις τους αναφέρονται σε ιδιαίτερα σοβαρά αδικήματα, όπως ανθρωποκτονίες, βιασμοί, επιθέσεις, κλοπές, ληστείες και εμπορία ναρκωτικών. Η αντικειμένικότητα βέβαια αυτών των κατα πολλούς μονομερών μελετών αμφισβειτείται, όπως συμβαίνει με κάθε είδους μελέτη εγκληματικότητας που αφορά την παραβατικότητα των μεταναστών σε ξένες χώρες, κατά τις οποίες οι μετανάστες πέφτουν θύματα ρατσισμού και αδίστακτης δυσφημιστικής προπαγάνδας.

Αν και η πρόβλεψη της αποχώρησης των Ελλήνων , δεν επαληθεύτηκε ποτέ, είναι ενδεικτική για τις προκαταλήψεις και την εχθρότητα που είχαν ν΄ αντιμετωπίσουν ως μετανάστες δεύτερης κατηγορίας, σ΄ ένα έθνος μεταναστών, όπως οι ΗΠΑ

Ακόμα και στην Αυστραλία, τα πράγματα για τους Έλληνες δεν σημειώνονται καλύτερα. Στα 1925, ο υφυπουργός προεδρίας του Queensland έγραφε:

" Οι Έλληνες της Βόρειας Κουϊνσλάνδης είναι γενικά ανεπιθύμητοι και δεν αποτελούν καλούς μετανάστες. Ζουν στις πόλεις της περιοχής και επιδίδονται σε επιχειρήσεις καφενείων, πανδοχείων και άλλων λιγότερο ευυπόληπτων δραστηριοτήτων. Δεν είναι γεωργοί και δεν συνεισφέρουν τίποτα στον πλούτο ή την ασφάλεια αυτής της χώρας. Δεν επιδίδονται σε καμιά χρήσιμη εργασία η οποία θα διεκπεραιωνόταν λιγότερο καλά χωρίς τη βοήθειά τους.

Συνοδευόμενος από έναν αξιωματικό της αστυνομίας, επισκέφτηκα κάμποσες από τις λέσχες και τα πανδοχεία τους, που βρίσκονται σε γενικές γραμμές σε άθλια κατάσταση. Το βιοτικό τους επίπεδο είναι χαμηλότερο από των άλλων αλλοδαπών. Κοινωνικά και οικονομικά αυτός ο τύπος του μετανάστη συνιστά απειλή για την κοινότητα στην οποία εγκαθίστανται και θα ήταν προς όφελος της πολιτείας, αν η είσοδός τους απαγορευόταν ολοσχερώς" αναφέρεταιο αναφέρεται στο βιβλίο του κ. Τσάκαλου.

Οι "λαθραίοι" έλληνες μετανάστες σε ΗΠΑ και Αυστραλία, όπου το διάστημα 1950-1974 υπολογίζονται σε τουλάχιστον 50.000, περιέγραφαν την ζωή στην ξένη χώρα σαν ένα διαρκές δίλλημα.
" Όλοι εμείς οι λαθραίοι βλέπουμε δυο εφιάλτες. Ο ένας είναι ότι θα πεθάνουμε στην Αμερική ξένοι και ανεπιθύμητοι, και ο άλλος είναι ότι θα μας πιάσει το Ιμιγρέσο (immigration service) και θα μας στείλει πίσω στην Ελλάδα να πεθάνουμε εκεί ".

Χαρακτηριστική είναι και η περιγραφή μιας Ελληνίδας εργάτριας στην Ολλανδία τη δεκαετία του 1960

" Όταν ήρθα να δουλέψω στη Φίλιπς, είχα κάτι μάτια να! Και επειδή είχα τόσο καλά μάτια, ο προϊστάμενος μου ανέθετε όλη τη λεπτή δουλειά. Δεν μετακινήθηκα ποτέ σε άλλο πόστο. Επί δέκα χρόνια καθόμουνα σκυμμένη πάνω σε κείνα τα μικρά λαμπερά εξαρτήματα και τα διάλεγα. Ήμασταν δυο. Αν φτιάχναμε μαζί 15.000 κομμάτια την ημέρα, εγώ έκανα τα 11.000. Οπότε καταλαβαίνεις! Την άλλη γυναίκα την άλλαξαν γρήγορα, αλλά εμένα μ' αφήσανε. Πολλές φορές ζήτησα να μου δώσουν άλλη δουλειά, γιατί κουραζόμουν πολύ να κάνω συνέχεια τα ίδια και τα ίδια. Αλλά τότε ο προϊστάμενος μου έλεγε: Όχι εσένα δεν σ' αλλάζουμε με καμιά κυβέρνηση. Εσύ κάνεις 11.000 κομμάτια. Είσαι η καλύτερη εργάτρια μας. Και όταν τον είδα τελευταία και του είπα ότι έχω σχεδόν τυφλωθεί στα δυο μάτια, μου είπε: Τι λες, κορίτσι μου, δεν το περίμενα να χάσουμε τέτοια καλή εργάτρια... "

Στην Αμερική, στην Αυστραλία, στην Γερμανία και σε όλες τις άλλες χώρες που δέχτηκαν τους έλληνες μετανάστες, κατά τις περιόδους οικονομικής κρίσης τα μέσα ενημέρωσης αναφέρονταν στην άνοδο της εγκληματικότητας αφού οπως συνηθίζεται, η ανεκτικότητα σταματά εκεί που σταματούν τα πλεονεκτήματα από τα φτηνά εργατικά χέρια. Καθώς περνούσαν τα χρόνια βέβαια η ζωή έπαιρνε το δρόμο της, ενώ οι Έλληνες σταδιακά ενσωματώνονταν.

Όμως η αρχή σε κάθε περίπτωση ήταν πανομοιότυπη. Έντονη ξενοφοβία με αποδέκτες έλληνες που ανασύρει στη μνήμη μας ουκ ολίγα περιστατικά αντιμεταναστευτικής υστερίας που εκφράζει η χώρα μας τα τελευταία χρόνια, μια χώρα που αν και σήμερα καταγράφεται ως κέντρο υποδοχής μεταναστών παλαιότερα πέρασε στην ιστορία ως χώρα αποστολής...

Η 18η Δεκεμβρίου ανακηρύχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η εκστρατεία του ΟΗΕ για την προστασία του παγκόσμιου μετανάστη. Την ημερομηνία αυτή το 1990 υιοθετήθηκε από τη γενική συνέλευση του ΟΗΕ η "Διεθνής Συνθήκη για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Μεταναστών Εργατών και των μελών των Οικογενειών τους". Υπολογίζεται ότι το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού, γύρω στα 150 εκατομμύρια ψυχές, ζουν εκτός της πατρίδας τους.

# data[].attributes.attachment_link.title
Όταν οι Έλληνες ήταν μετανάστες

# data[].attributes.attachment_link.description
"Λευκή γυναίκα εθεάθη με Έλληνα!" έγραφε το πρωτοσέλιδο αμερικανικής εφημερίδας την εποχή που οι Έλληνες μετέβαιναν κατά χιλιάδες στην ξένη ήπειρο για να κυνηγήσουν το "αμερικάνικο όνειρο". Ένα άλλο δημοσίευμα της εφημερίδας Αστήρ του Σικάγου με ημερομηνία 5/3/1909, όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Μιχάλη Γ.