# data[].attributes.body
Wymarły gatunek ssaka, przodek niektórych ras bydła domowego. 1627 - ginie (z przyczyn naturalnych) ostatnia krowa w wieku 30 lat

# data[].attributes.headline
Rekordowa, najniższa temperatura w Polsce

# data[].attributes.subject
Rekordowa, najniższa temperatura w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na różnych stronach internetowych publikowane są wartości ekstremalnych temperatur notowanych w naszym kraju, w znakomitej jednak większości są to rekordy odnotowane w latach po roku 1951. Jedynym wyjątkiem wydają się tu wartości tzw. „rekordów absolutnych" (+40.2°C w Prószkowie, -41.0°C w Siedlcach), które wystąpiły przed 1950. Tymczasem w „Przeglądzie Geofizycznym" z 1983 r. w artykule „O zakresie zmienności temperatury w Polsce" (D. Kuziemska) cytowane mamy rekordy dla poszczególnych miesięcy w latach 1881-1975 - stąd możemy w ten sposób uzyskać wartości rekordowe dla okresu 1881-2017.

W kolejnych latach dość intensywnie przyglądaliśmy się zaprezentowanym przez D. Kuziemską wartościom. Wykryliśmy kilka oczywistych błędów, które w kolejnych wersjach tabeli zostały usunięte. Okazało się również, że rekord zimna Polski z Siedlec jest wynikiem błędu (wartości temperatur z Siedlec z pierwszej zimy II wojny światowej są znacznie zaniżone, co może być wynikiem pierwszych miesięcy okupacji).

PODKREŚLONO REKORDY ODNOTOWANE OD 1990. POGRUBIONE - PO 2010.
Tabela 1. Minimalne temperatury w Polsce w latach 1881-2018 Tabela 2. Maksymalne temperatury w Polsce w latach 1881-2017
W związku z materiałem zebranym tutaj, rekordy z Siedlec są najprawdopodobniej błędne.

Wartości i dane zaznaczone kursywą pochodzą z publikacji „Klimakunde des Deutschen Reiches (1939)". Niestety nie podawano tam dat wystąpienia ekstremów miesięcznych, wyjątki stanowią ekstrema roczne (jak na przykład temperatura +25.9°C odnotowana 20 sierpnia 1892 na Śnieżce)

W Opolu tego dnia notowano jedynie 38.0°C, dodatkowo istnieją informacje o położeniu klatki w Prószkowie zaledwie 1 metr nad powierzchnią gruntu (obecnie jest to 2 metry). Nie jest więc jasne czy rekord z Prószkowa nie był wynikiem nieprawidłowej ekspozycji przyrządów na promieniowanie słoneczne, jest to jednak rekord powszechnie uznawany.

Rocznik meteorologiczny 1963 (IMGW/PIHM)

Rocznik meteorologiczny 1962 (IMGW/PIHM)

Rocznik meteorologiczny 1921 (IMGW/PIHM)

Rocznik meteorologiczny 1959 (IMGW/PIHM)

Gumiński R., „Zima roku 1928/29 w Polsce", Przegląd Geograficzny, Tom IX, 1931.

Rocznik meteorologiczny 1966 (IMGW/PIHM)

Rocznik meteorologiczny 1965 (IMGW/PIHM)

Dane z Centralnej Bazy Danych Historycznych (IMGW), dostęp ze strony https://dane.imgw.pl

http://mojebieszczady.blogspot.com/2012/01/rekordowo-zimne-stuposiany.html

Rocznik meteorologiczny 1961 (IMGW/PIHM)

„Prace Zakładu i Obserwatorium Meteorologii i Klimatologii UWr, Obserwacje dobowe we Wrocławiu 1950" za PIHM.

Rocznik meteorologiczny 1968 (IMGW/PIHM)

Stacja położona w mieście, będąca pod wpływem Miejskiej Wyspy Ciepła. Na stacji Kraków - Balice tego dnia notowano 22.5°C

http://www.izera.pl/izerskangp.html

Urban G. „Uwarunkowania przymrozków na przykładzie epizodu z lipca 1996 roku na Hali Izerskiej w Górach Izerskich w kontekście gospodarki leśnej", Leśne Prace Badawcze 2014.

Hess M., Niedźwiedź T., Obrębska-Starklowa B. „Stosunki termiczne Beskidu Niskiego (metoda charakterystyki reżimu termicznego gór)", Prace Geograficzne nr 123, PAN 1977

Rocznik meteorologiczny 1964 (IMGW/PIHM)

Rocznik meteorologiczny 1956 (IMGW/PIHM)

Pomiary dokonywane na stacjach umiejscowionych na Puściźnie Rękowiańskiej (torfowisko k. Czarnego Dunajca) są pomiarami nieoficjalnymi, dokonywanymi jednak w sposób zgodny z zaleceniami WMO (szczególnie dotyczy to stacji Puścizna Rękowiańska I).

https://meteomodel.pl/BLOG/39-8c-i-38-9c/

Dane systemu telemetrii IMGW

Rocznik meteorologiczny 1929 (PIM)

Rocznik meteorologiczny 1931 (PIM) str. 163

Rocznik meteorologiczny 1958 (PIHM), str. 454

Na stacji klimatologicznej w Radzyniu funkcjonuje zarówno automatyczny czujnik systemu telemetrii, jak i prowadzone są odczyty z standardowych termometrów szklanych. Wartość temperatury maksymalnej z sieci telemetrii to 38.3°C, wartość odczytana przez obserwatora za pomocą „analogowego" termometru maksymalnego to 38.1°C.

Depesze SYNOP IMGW-PIB

Jak widać, rozszerzenie tabeli ekstremalnych wartości temperatury w Polsce na lata 1881-1950 powoduje pewne zmiany - okazuje się, że tegoroczna temperatura notowana w maju w Toruniu (-7.2°C) nie jest rekordowa, bowiem 11.05.1941 notowano w Mławie -8.5°C. Również rekordowa nie była temperatura z listopada 2008 w Bielsku Białej (23.1°C), bowiem 23.4°C notowano 01.11.1926 w Krakowie. Artykuł cytuje również nieoficjalne rekordy zimna:

„(...) minima bywały niższe od wymienionego w pracy Wiszniewskiego i Chełchowskiego (1975). Według Ziobrowskiego (1933) w dniu 10 II 1929 w Rabce (na poziomie 2m) temperatura obniżyła się do -45 st C. Różański (1951), za inż. Poholeskim, autorem planu zagospodarowania przestrzennego Nowego Targu, cytuje: „W roku 1928/29 minimum zimowe dosięgało -49, temperatury nie notowanej nigdzie dotąd w Polsce". Mimo braku lokalizacji owo minimum zasługuje na uwagę. Michalczewski (1962) badając genezę zastoisk mrozowych w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej przez wnikliwą analizę mikrosynoptyczną, konstatuje: „przytoczona przez Różańskiego wartość -49 st. C leży w granicach możliwości klimatycznych tego regionu, stanowiąc niewątpliwe ekstremum"

Rzeczywiście, w świetle niektórych pomiarów notowanych w zastoiskach mrozowych w znacznie cieplejszych zimach (poniżej -45°C w niemieckim Funtensee) wydaje się prawdopodobne, że w zimach rekordowo mroźnych temperatura mogła spadać znacznie niżej - jeśli w Siedlcach możliwy był spadek temperatury do -41.0°C, to w zastoiskach mrozowych z pewnością było możliwe zanotowanie temperatury dużo niższej. Oczywiście przytaczana przez Różańskiego wartość -49°C jest bardzo dyskusyjna, jednak jeśli zarówno ona, jak i rekord z Rabki są prawdziwe, oznacza to iż nawet obecnie - w zimach znacznie cieplejszych - nie jest wykluczone odnotowanie temperatur spadających do -40°C, szczególnie w nowszych stacjach położonych na Hali Izerskiej, lub w Stuposianach. Niestety te stacje nie istniały w czasie największych mrozów XX wieku.

Temperatury maksymalne niemal na wszystkich stacjach położonych na nizinach przekraczały, lub były równe 35°C. Na uwagę zasługuje rekordowa wartość z Suwałk: +37.0 notowane ponoć 11.08.1946. Jest to o tyle wątpliwe, że rekordowa wartość w niedalekim Białymstoku osiągnęła tylko 34.4 i to w roku 1943, zatem w 1946 musiała być jeszcze niższa. Z drugiej jednak strony analiza pola barycznego z dnia 11.08.1946 potwierdza, iż mógł być to dzień upalny.

Inaczej się ma sprawa z rekordami ciepła z 19/20 sierpnia 1892 roku - bardzo wysokie temperatury - dochodzące do niemal 39°C wystąpiły w południowo-zachodnich regionach naszego kraju. Tu wartości 38.9°C notowano zarówno w Zielonej Górze, jak i Legnicy. W dniach 19 i 20 sierpnia +37.2°C notowano w Kłodzku. Niższe od 38°C temperatury musiały jednak panować we Wrocławiu, gdyż 38.0°C jest rekordową wartością, jaką notowano w tym mieście w całym wieloleciu 1881-2017. Niestety w 1892 roku pomiary prowadzone były w sposób zupełnie odmienny od dzisiejszego, przede wszystkim nie stosowano klatek meteorologicznych, a termometry wisiały najczęściej na ścianach budynków. Inna była też lokalizacja stacji meteorologicznych.

Rekordowy dzień 29.07.1921 również budzi wątpliwości - jesne jest, że był to dzień wyjątkowo upalny, jednak wartość +40.2°C cytowana za Klimakunde des Deutschen Raiches (1939) wydaje się nieco za wysoka, szczególnie iż w pobliskim Opolu notowano jedynie +38.0°C. Dodatkowo istnieją informacje o położeniu klatki w Prószkowie zaledwie 1 metr nad powierzchnią gruntu (obecnie jest to 2 metry). Tego dnia w Słubicach notowano mniej niż 38.0°C (rekord dla Słubic w latach 1881-1950 to 38.0 z 20.08.1943), gorąco z kolei było w Poznaniu (38.7°C). W Łodzi notowano +37.0°C, w Częstochowie +37.5°C, zaś w Krakowie +37.4°C.

Aktualizacja:

Wygląda na to, że rekord z Tarnowa cytowany przez D. Kuziemską jest nieprawidłowy. Wskazuje na to oryginalna mapa baryczna z „Spostrzeżeń meteorologicznych PIM w Warszawie", gdzie możemy przeczytać: „Ogólny stan atmosfery 2.X.1925 Wysokie ciśnienie nad całą Europą prócz Skandynawii i Rosji północnej, które są ogarnięte niżem barometrycznym. W Polsce dość pogodnie, miejscami mgła lub opary. Dość ciepło.". Zaś tabele wskazują na temperatury rzedu 20-22 stopni.

Aktualizacja 2012-09-25

W „Klimakunde des Deutschen Reiches" rekord z Olecka nie jest wspomniany. Dla przedwojennego Olecka (Treuburg) są tam przytoczone wartości -36.4 w styczniu i -32.6 w lutym. Minimum marcowe to -29.4. Rekord został usunięty. Jednocześnie dodano kilka ciekawych danych. Dla przykładu wg „Klimakunde..." w miejscowości Neu Hammerstein (obecnie Poraj między Łebą a Lębrokiem, powiat Wicko) notowano bardzo niskie wartości w okresie wiosenno letnim. Najprawdopodobniej do tej miejscowości należy zarówno rekord maja, jak i czerwca.

Aktualizacja 2013-04-07

Kilka rekordów temperatury minimalnej zarejestrowano w Poraju k. Lęborka. Dokładniej Poraj leży niedaleko Wicka. Poniżej mapka.
Google Maps
Aktualizacja 2013-07-27

Lista rekordów uaktualniona o wartości z roczników meteorologicznych - kilka wartości ekstremalnych notowanych na stacjach i posterunkach klimatologicznych.

Strona z „Klimakunde des Deutschen Reiches" podważająca cytowany miejscami rekord -42.0°C z Olecka (Treuburg):

Aktualizacja z dnia 2.09.2013

W zasadzie dwie uwagi. W związku z materiałem zebranym przeze mnie tutaj, rekordy z Siedlec są najprawdopodobniej błędne. Z uwagi na inne wartości temperatury w Zakopanem (najprawdopodobniej w artykule D. Kuziemskiej pojawił się ‚czeski błąd', dzięki któremu wartość „16.7" została zamieniona na „17.6") została ona zmieniona i uwzględniono tym samym rekord z Jeleniej Góry (1993). Informacje o wartości 16.7 pochodzą z Przeglądu Geograficznego 1925, oraz ze Spostrzeżeń Geograficznych z tegoż roku. Skany poniżej.

W przypadku „Spostrzeżeń meteorologicznych", przy Zakopanem widnieje wartość 17°C, co jest wartością zaokrągloną do 1°C - potwierdza to wartość 16.7°C.

Dodano informacje o rekordach z 1929 na podstawie artykułu R. Gumińskiego z 1931.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rekordy temperatury w Polsce - Pogoda i Klimat

# data[].attributes.attachment_link.description
Na różnych stronach internetowych publikowane są wartości ekstremalnych temperatur notowanych w naszym kraju, w znakomitej jednak większości są to rekordy odnotowane w latach po roku 1951. Jedynym wyjątkiem wydają się tu wartości tzw. „rekordów absolutnych" (+40.2°C w Prószkowie, -41.0°C w Siedlcach), które wystąpiły przed 1950. Tymczasem w „Przeglądzie Geofizycznym" z 1983 r.

# data[].attributes.body
32 litery

# data[].attributes.body
Kamizelka kuloodporna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kamizelka kuloodporna - specjalny ubiór wykonany w formie mniej lub bardziej przypominającej kamizelkę, mający chronić przed pociskami wystrzelonymi z ręcznej broni palnej krótko- i długolufowej, takiej jak rewolwer, pistolet, karabin i strzelba. Ubiory takie są używane przez służby policyjne i wojskowe, służby ochrony osobistej oraz osoby prywatne (w tych krajach, gdzie zezwala na to prawo), w sytuacji, gdy może być zagrożone ich zdrowie i życie.

Kamizelkę kuloodporną wkłada się zwykle pod ubiór wierzchni (zachowanie typowe dla służb chroniących polityków, osób prywatnych i przestępców) lub nosi się jako ubiór wierzchni (szczególnie w służbach wojskowych).

Wynalazcami kamizelki kuloodpornej byli dwaj Polacy: Jan Szczepanik oraz Kazimierz Żegleń. W obu kamizelkach energia pocisku była pochłaniana w kolejnych warstwach tkaniny, z której uszyta była sama kamizelka. Publicznie wykonywane testy wykazały, że tkanina Szczepanika jest odporna na kule zdolne przebić grube sosnowe deski i blachę żelazną, oraz na ostrze sztyletu. Okazało się, że rozpięta na parawanie tkanina, wzmocniona warstwą cienkiej blachy, zatrzymywała nie tylko kule z rewolweru kaliber 8 mm, ale nawet z karabinu Mannlicher, które przestrzeliwały na wylot stalową blachę o grubości 12 milimetrów z odległości 100 m. Jan Szczepanik stał się znany na całym świecie w 1902, gdy kareta wyłożona tkaniną kuloodporną jego pomysłu uchroniła przed bombą i wielce prawdopodobną śmiercią króla Hiszpanii Alfonsa XIII. Pomysł Szczepanika po latach został jednak zapomniany, ponieważ pojawiły się nowe rodzaje pocisków, przed którymi kamizelka ta nie mogła chronić. Jan Szczepanik użył jedwabiu, który ma ograniczoną wytrzymałość − nie istniały wtedy włókna o większej wytrzymałości.

Jednymi z pierwszych, którzy zaczęli dbać o swoje bezpieczeństwo, byli amerykańscy gangsterzy. W latach dwudziestych XX wieku skonstruowali ten swoisty „strój zawodowy" z obszywanych tkaniną stalowych płytek, które posiadały wyższą odporność balistyczną, lecz zarazem kilkakrotnie podnosiły ciężar samej kamizelki, przez co krępowała ona ruchy chronionego.

Podczas II wojny światowej na szerszą skalę zaczęto stosować kaftany mające zatrzymywać pociski. Później, w trakcie wojny wietnamskiej, podliczono że bardzo duży procent żołnierzy ginie od odłamków granatów i min, czyli od cząstek o małej energii kinetycznej i słabych właściwościach penetracyjnych. W celu poprawienia sytuacji do wyposażenia żołnierzy amerykańskich zostały wprowadzone specjalne kurtki wykonane z kilku warstw grubej i wytrzymałej tkaniny, które miały bronić przed odłamkami.

W 1965 pracująca dla koncernu DuPont Stephanie Kwolek otrzymała nowe włókno syntetyczne − kevlar. Materiał ten charakteryzował się bardzo wysoką wytrzymałością mechaniczną i odpornością cieplną, okazał się świetny do wytwarzania lekkich kamizelek, które były w stanie zatrzymać pociski.

Pierwsze kamizelki nie zawierały sztywnych elementów, natomiast później zaczęto do nich wkładać płyty zbrojne wykonane z różnych materiałów (np. stali lub tytanu bądź materiałów ceramicznych). Wysokostopowa stal pancerna jest wytrzymalsza na przebicie od stopu tytanu lub ceramiki o tej samej grubości, ale stopy tytanu lub tworzywa ceramiczne są dużo lżejsze od stali, więc przy tej samej masie pozwalają stworzyć grubsze pancerze.

Jednym z typów kamizelki kuloodpornej jest kamizelka umożliwiająca przenoszenie wkładów kuloodpornych (z ang. kamizelka plate carrier). Posiada ona kieszenie, w których umieszcza się wymienne wkłady balistyczne, wytwarzane z materiałów kompozytowych.

Jak działa kamizelka

Zadaniem wkładu balistycznego jest zatrzymanie wnikającego pocisku jak również pochłonięcie jak największej ilości jego energii kinetycznej lub jej rozproszenie na jak największej powierzchni tak, żeby zmniejszyć jej szkodliwe oddziaływanie na ciało chronionego człowieka.

Standardowy wkład balistyczny składa się z kilkudziesięciu zszytych warstw (zwykle 24 lub 36) tkaniny z włókien aramidowych - w części wkładów stosuje się nieco inny rodzaj włókien w warstwach zwróconych na zewnątrz i do ciała chronionego człowieka; w warstwach zewnętrznych włókna charakteryzują się większą wytrzymałością na rozerwanie, a w wewnętrznych większą rozciągliwością i przez to lepszą zdolnością do pochłaniania energii kinetycznej. W niektórych przypadkach kilka warstw pokrywa się korundem (podobnie, jak to się robi przy wytwarzaniu papieru ściernego) - rozwiązanie to zwiększa odporność wkładu na działanie broni białej, ale pogarsza jego odporność na pociski (dana warstwa jest sztywniejsza i przez to pocisk może ją łatwiej przerwać). W najnowszych wkładach zastępuje się kevlar folią z polietylenu niskociśnieniowego (większa liczba warstw).

W części kamizelek na zewnątrz od wkładu balistycznego umieszcza się płytki ze stali pancernej, stopów tytanu lub ceramiki (na przykład z węgliku krzemu) - rozwiązanie to podwyższa wytrzymałość kamizelki i jej zdolność do osłabiania energii pocisku (jest ona rozpraszana na większej powierzchni ciała odpowiadającej powierzchni płytki), ale równocześnie zwiększa jej masę i ogranicza ergonomię, więc jest stosowane tylko w uzasadnionych przypadkach (płytki są wymienne i mogą być usuwane).

Są to pociski wystrzeliwane np. z pistoletów, pistoletów maszynowych i rewolwerów, jak również tak się zachowują pociski z broni czarnoprochowej i części broni myśliwskiej (oraz odłamki).

W tym przypadku pocisk uderzając w warstwy tkaniny aramidowej musi je po kolei przebijać rozrywając włókna wykonane z materiału o dużej wytrzymałości na rozerwanie - w takiej sytuacji ulega szybko deformacji i więźnie przeważnie we wkładzie (we wkładach, które mają różne rodzaje tkanin warstwy wewnętrzne służą do lepszego zmniejszenia wielkości energii kinetycznej przekazywanej ciału chronionego). Jeśli wkład wykonany jest z polietylenu, dodatkowo dochodzi do tego, że folia z rozerwanych warstw „oblepia" pocisk i przez to jest on efektywniej zatrzymywany. Gdy w kamizelce są płytki zewnętrzne, to taki pocisk przeważnie się od nich odbija (lub przy przebijaniu ulega sporej deformacji i łatwo jest zatrzymywany przez wkład) - nieprzebitą płytkę także należy wymienić, ponieważ przy ponownym trafieniu w to samo (i leżące obok) miejsce zostanie ona łatwo przebita (płytka ceramiczna będzie cała popękana).

Są to pociski wystrzeliwane np. z karabinów.

Pocisk taki łatwo przebije się przez standardowy wkład balistyczny, ponieważ jego budowa powoduje, że nie tyle musi rozrywać włókna, co je rozsuwać. Nieco trudniej przebija się przez wkład z polietylenu, bo działa efekt oblepiania (ale zwykle przebije się). Podstawową rolę pełnią płytki zewnętrzne, które są przebijane, ale przy tym pocisk traci część energii, a przede wszystkim ulega mniejszej lub większej deformacji i traci ostrołuk, a zatem uderzając potem we wkład balistyczny zachowuje się jak pocisk tępołukowy.

Typy kamizelek i klasa opancerzenia

Klasa opancerzenia według standardu NIJ 0101.04

Chroni przed

Chroni przed pociskami 0.22 cala (5,6mm) "sportowymi" typu "Long" Long Rifle Lead Round Nose (masa 2,6 g o prędkości 329 m/s) i pociskami z nabojów .380 ACP Full Metal Jacketed Round Nose (masa 6,2 g, prędkość 322 m/s).

Chroni przed pociskami 9 mm Full Metal Jacketed Round Nose (FMJ RN) z nabojów 9x19 mm Parabellum (masa 8,0 g, prędkość 341 m/s) i pociskami z nabojów .40 S&W Full Metal Jacketed (FMJ) (masa 11,7 g, prędkość 322 m/s). Opancerzenie tego typu chroni również przed tymi pociskami co typ I

Chroni przed pociskami 9 mm Full Metal Jacketed Round Nose (FMJ RN) z nabojów 9x19 mm Parabellum P+ (masa 8,0 g, prędkość 367 m/s) i pociskami z nabojów .357 Magnum Jacketed Soft Point (JSP) (masa 10,2 g, prędkość 436 m/s). Opancerzenie tego typu chroni również przed tymi pociskami co typ I i IIA.

Type III
(Pociski karabinowe)

Chroni przed ostrołukowymi pociskami 7,62 mm Full Metal Jacketed (FMJ) z nabojów 7,62x51 mm NATO, będący odpowiednikiem .308 Winchester (masa 9,6 g, prędkość 847 m/s) i pociskami o mniejszej prędkości np. z nabojów 7,62 × 39 mm wystrzelonymi z AK i podobnych. Opancerzenie tego typu chroni również przed tymi pociskami co typ I, IIA, II i IIIA.

W przybliżeniu zachowują się tak jak pociski ostrołukowe, ale z uwagi na mniejszą energię są przeważnie zatrzymywane przez pogrubiony wkład (wykonany z większej liczby warstw - tutaj wszystko zależy od tego, jak i z czego wykonany został grot); najlepiej, jeśli wkład jest polietylenowy. W przypadku płytek zewnętrznych taki pocisk prawie zawsze odbija się.

Broń sieczna działa poprzez przecinanie kolejnych warstw wkładu balistycznego (w przypadku pchnięcia szpadą bądź koncerzem większą rolę ma rozsuwanie - patrz dalej na opis broni drzewcowej) - włókna aramidowe nie są zbyt odporne na przecinanie (dlatego też przez standardowy wkład bez warstw korundowanych nierzadko przebija się nóż przy pchnięciu). W celu osłabienia tego efektu warstwy pokryte korundem (duża twardość) mają stępić ostrze broni, żeby nie mogło ono przeciąć wszystkich warstw - sprawdza się to przy takiej broni jak nóż (pchnięcie lub cięcie nożem oraz pchnięcie sztyletem jest zatrzymywane przez taki wkład), ale np. cięcie szablą (wykonaną z dobrej jakościowo stali i prawidłowo naostrzoną) lub długim mieczem (który ma dużą energię kinetyczną przy sztychu) poradziłoby sobie raczej z takim wkładem. Dobre zabezpieczenie przed bronią białą typu historycznego stanowią płytki zewnętrzne.

Dobrze i energicznie wykonane pchnięcie włócznią lub lancą z grotem dobrej jakości (efekt rozsuwania włókien przez grot) powinno przebić wkład balistyczny (nawet gruby i z warstwami korundowanymi), natomiast zostanie zatrzymane przez płytki zewnętrzne.

Cios toporem zostanie zatrzymany przez płytki zewnętrzne lub wkład balistyczny, ale osoba chroniona i tak odniesie mniejsze lub większe obrażenia, bo broń obuchowa działa na zasadzie przekazywania ciału atakowanego energii kinetycznej ciosu (nawet zatrzymanego przez pancerz).

Nazwa Kevlar jest nazwą zastrzeżoną przez firmę DuPont, więc inne firmy nazywają swoje gatunki nylonu balistycznego inaczej, co może prowadzić do nieporozumień.

W latach 1970 w Polsce wyprodukowano włókno aramidowe o nazwie polamid - w porównaniu z kevlarem ma ono mniejszą odporność na rozerwanie, ale lepiej absorbuje energię kinetyczną zatrzymanego pocisku, dlatego stosowane jest do wytwarzania warstw wewnętrznych we wkładzie balistycznym.

Do szycia bluz szermierczych używa się podobnego materiału jakiego używa się do produkcji kamizelek kuloodpornych

Cel testowy CRISAT składa się z płyty tytanowej o grubości 1,6 mm oraz 20 warstw kevlaru, co ma odpowiadać kamizelce klasy IIIA.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kamizelka kuloodporna - specjalny ubiór wykonany w formie mniej lub bardziej przypominającej kamizelkę, mający chronić przed pociskami wystrzelonymi z ręcznej broni palnej krótko- i długolufowej, takiej jak rewolwer, pistolet, karabin i strzelba. Ubiory takie są używane przez służby policyjne i wojskowe, służby ochrony osobistej oraz osoby prywatne (w tych krajach, gdzie zezwala na to prawo), w sytuacji, gdy może być zagrożone ich zdrowie i życie.

# data[].attributes.body
Powierzchnia krajów członkowskich UE

# data[].attributes.body
Nazwiska polskich laureatów Nagrody Nobla – Maria Skłodowska-Curie, Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Lech Wałęsa, Józef Rotblat, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk