# data[].attributes.headline
1. Czym się różni substancja lecznicza od leku?

# data[].attributes.subject
1. Czym się różni substancja lecznicza od leku?

# data[].attributes.body
Substancja lecznicza - pierwiastek lub związek chemiczny, który tak modyfikuje organizmem, by zapobiec chorobie lub ją wyleczyć.
Lek- mieszanina substancji leczniczych i pomocniczych (nadających smak, barwę oraz właściwą formę).

# data[].attributes.body
a) ze względu na efekt działania:
-eliminujące objawy choroby np. przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, nasenne;
eliminujące przyczyny np. przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe;
b) ze względu na metodę otrzymywania:
- naturalne np. chinina, tran,
-półsyntetyczne np. amplicyna (pochodna penicyliny),
-syntetyczne np. aspiryna;
c) ze względu na postać, w jakiej występują np. tabletki, syropy, maści, płyny itp

# data[].attributes.headline
3. Leki neutralizujące nadmiar kwasu w żołądku - leki na nadkwasotę (zgagę)

# data[].attributes.subject
3. Leki neutralizujące nadmiar kwasu w żołądku - leki na nadkwasotę (zgagę)

# data[].attributes.body
zawierają m.in. Ca, Al, Mg, Na, Bi np NaHCO₃ (wodorowęglan sodu-soda oczyszczona)

Wówczas zachodzi reakcja:
NaHCO₃  + HCl ->
NaCl + CO₂ + H₂O

# data[].attributes.body
Węgiel aktywny/ leczniczy/aktywowany, który ma właściwości adsorpcyjne (pochłania szkodliwe substancje).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów - naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

# data[].attributes.attachment_link.title
► Węgiel leczniczy (Norit) (węgiel aktywowany) - Medycyna Praktyczna

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni Państwo, Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów - naszych partnerów biznesowych. Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej.

# data[].attributes.body
(kwas askorbowy, askorbinowy)
- występuje naturalnie w owocach
i warzywach,
- najwięcej jej jest w dzikiej róży, czarnej porzeczce, kiwi, papryce i cytrusach,
- jej niedobór wywołuje szkorbut
(choroby dziąseł i wypadanie włosów)

# data[].attributes.headline
6. Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe

# data[].attributes.subject
6. Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe

# data[].attributes.body
Kwas acetylosalicylowy (ASPIRYNA- nazwa handlowa, na którą licencję ma firma Bayer, POLOPIRYNA)
- hamuje powstawanie związków chemicznych , które odpowiadają za powstawanie bólu i gorączki,
-działa przeciwzakrzepowo,
- naużywanie grozi krwotokiem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krystaliczny kwas acetylosalicylowy

Nazewnictwo

Nomenklatura systematyczna ( IUPAC)

kwas 2-acetoksybenzoesowy

Inne nazwy i oznaczenia

farm.

acidum acetylsalicylicum; nazwy handlowe: aspiryna, polopiryna

inne

kwas 2-acetyloksybenzoesowy, kwas o-acetoksybenzoesowy, acetylosalicylan ( anion karboksylanowy), ASA

Ogólne informacje

Wzór sumaryczny

C ₉H ₈O ₄

Inne wzory

C ₆H ₄(OCOCH ₃)COOH

Masa molowa

180,16 g/mol

Wygląd

białe kryształy o kwaśnym smaku[1]

Identyfikacja

Numer CAS

50-78-2

PubChem

2244

DrugBank

APRD00264

InChI

InChI=1S/C9H8O4/c1-6(10)13-8-5-3-2-4-7(8)9(11)12/h2-5H,1H3,(H,11,12)

Key=BSYNRYMUTXBXSQ-UHFFFAOYSA-N

Podobne związki

Podobne związki

kwas salicylowy, kwas benzoesowy

Pochodne

nitroaspiryna

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Klasyfikacja medyczna

ATC

A01AD05, B01AC06, C07FX02 C07FX03 C07FX04 C10BX, M01BA, N02BA01

Farmakokinetyka

Działanie

przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwzapalne, antyagregacyjne

Okres półtrwania

dawki:
300-650 mg: 3,1-3,2 godzin
1 g: 5 godzin
2 g: 9 godzin

Wiązanie z białkami
osocza i tkanek

99,6%

Metabolizm

wątrobowy

Wydalanie

z moczem

Uwagi terapeutyczne

Drogi podawania

doustnie

Kwas acetylosalicylowy ( łac. acidum acetylsalicylicum), potocznie aspiryna (od niem. Aspirin), skrótowiec ASA (od ang. acetylsalicylic acid) - organiczny związek chemiczny, acetylowa pochodna kwasu salicylowego, popularny środek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym oraz, przy długotrwałym stosowaniu, przeciwzakrzepowym. Jest składnikiem wielu leków złożonych. Jest też stosowany w uprawie rolnej do stymulowania odporności u roślin.

Kwas acetylosalicylowy otrzymuje się w reakcji kwasu salicylowego z bezwodnikiem octowym w obecności kwasu siarkowego lub fosforowego jako katalizatora:

Kwas acetylosalicylowy jest inhibitorem cyklooksygenazy i działa (nieodwracalnie) poprzez acetylację jej centrum katalitycznego. Enzym ten katalizuje reakcje syntezy prostaglandyn, które są mediatorami reakcji zapalnej. Aspiryna hamuje również powstawanie prostacyklin. W ten sposób kwas acetylosalicylowy wywiera działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne i jest zaliczany do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Mimo że został wprowadzony do lecznictwa w 1899, w większości krajów jest nadal najczęściej stosowanym specyfikiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (obok paracetamolu). WHO uznało kwas acetylosalicylowy za jeden z najlepszych środków do stosowania na pierwszym szczeblu przeciwbólowej drabiny analgetycznej, w leczeniu lekkich i umiarkowanych bólów towarzyszących chorobom nowotworowym[potrzebny przypis].

Małe dawki kwasu acetylosalicylowego (81-325 mg/dobę) stosowane są w profilaktyce udaru mózgu i zawału mięśnia sercowego. Aspiryna obniża ryzyko wystąpienia zawału serca bez zwiększenia ryzyka wystąpienia niebezpiecznych krwawień.

W 2007 opublikowano badanie, oparte na retrospektywnej obserwacji 79 439 kobiet w badaniu Nurse Health Study, w którym oceniono umieralność wśród kobiet przyjmujących i nieprzyjmujących ASA. W trakcie 24-letniej obserwacji wykazano zmniejszenie ogólnej umieralności o 25%. Umieralność z przyczyn sercowo-naczyniowych była zmniejszona o 38% już po roku zażywania ASA, natomiast umieralność z powodu nowotworów była zmniejszona o 12% po 10-letnim okresie stosowania leku. Korzyści te obserwowano w grupie przyjmujących poniżej 14 standardowych dawek kwasu acetylosalicylowego na miesiąc. Jednocześnie w innym badaniu wykazano, że nie ma obecnie przesłanek, aby przy długotrwałym stosowaniu aspiryny dawki były większe niż 81 miligramów.

ASA powoduje rozluźnienie zewnętrznej (rogowej) warstwy skóry i ułatwia wchłanianie kortykosteroidu, stąd zastosowanie w lekach miejscowych do leczenia łuszczycy.

Kwas acetylosalicylowy stosowany w dawkach dobowych nieprzekraczających 2 gramów hamuje nerkowe wydalanie kwasu moczowego, co może prowadzić do zwiększonej częstości napadów dny moczanowej wśród osób chorujących na tę chorobę. Dotyczy to także bardzo małych dawek, poniżej 325 mg, które są powszechnie stosowane w celu zapobiegania zawałowi mięśnia sercowego lub udarowi niedokrwiennemu mózgu. Paradoksalnie, w dawkach bardzo wysokich, czyli 5-6 gramów, kwas acetylosalicylowy zwiększa wydalanie kwasu moczowego. Zjawisko to tłumaczy się wpływem blokującym małych dawek jedynie na mechanizm wydzielania kwasu moczowego do przesączu pierwotnego, natomiast wpływem dużych dawek na proces zarówno wydzielania, jak i wchłaniania zwrotnego, przy czym blokada wchłaniania zwrotnego przeważa, co skutkuje nadmiernym wydalaniem kwasu moczowego.

Działania niepożądane

Regularne zażywanie aspiryny blisko dwukrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia mokrej postaci zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), niezależnie od faktu bycia palaczem czy stwierdzonej choroby układu krwionośnego, które same w sobie są czynnikami sprzyjającymi rozwinięciu AMD.

Leki zawierające w swym składzie kwas acetylosalicylowy są przeciwwskazane dla osób cierpiących na chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy. Aspiryna, przez hamowanie produkcji prostaglandyn, przyczynia się do zmniejszenia wydzielania przez ściany żołądka ochronnego śluzu. Poza tym wywiera bezpośrednie działanie podrażniające na błony śluzowe przewodu pokarmowego[potrzebny przypis].

Kwasu acetylosalicylowego nie należy podawać małym dzieciom oraz młodzieży w leczeniu objawowym grypy, przeziębienia i innych chorób wirusowych, ponieważ istnieją podejrzenia, że może on powodować wystąpienie potencjalnie śmiertelnego zespołu Reye'a.

Kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany przez osoby cierpiące na astmę, ponieważ może wywołać napad duszności ( astmę aspirynową). Nie może być stosowany u osób chorych na cukrzycę, gdyż nasila działanie leków przeciwcukrzycowych i może dojść do znacznego obniżenia poziomu glukozy we krwi i zasłabnięcia.

U niektórych osób odstawia się kwas acetylosalicylowy na 7-10 dni przed zabiegiem operacyjnym, aby zdolność płytek do agregacji wróciła do stanu pierwotnego, czyli łatwego krzepnięcia (podczas podejmowania decyzji o odstawieniu należy wziąć pod uwagę prawdopodobieństwo krwawienia podczas zabiegu i zagrożenia związane z zaprzestaniem przyjmowania tego leku, na przykład zwiększone ryzyko zawału serca).

Dawkowanie zależy od wskazania, zalecana dawka to najmniejsza, która przynosi pozytywny skutek. Typowa dawka dobowa to 2,5 g w dawkach 0,5-1 g podawanych co 4-8 godzin; nie należy przekraczać 4 g na dobę. W niektórych chorobach dawki są większe, na przykład w gorączce reumatycznej zaleca się 7-8 g na dobę. Lek można przyjmować bez konsultacji z lekarzem najdłużej przez trzy dni.

Chociaż nazwa Aspirin jest zastrzeżona w Polsce (i innych krajach, oprócz Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji i Rosji) dla kwasu acetylosalicylowego produkcji firmy Bayer, potocznie aspiryną nazywa się wszystkie farmaceutyki zawierające kwas acetylosalicylowy jako główny składnik.

Nazwa handlowa polskiego leku będącego czystym kwasem acetylosalicylowym to Polopiryna S (pojawiły się też inne, na przykład Cardiopirin, Hascopiryn). W sprzedaży są także specyfiki ( Ascalcin Plus, Ascodan, Asprocol, Calcipiryna, Coffepirine, Etopiryna, Kopiryna), w których występuje on z różnymi dodatkami. Popularne niegdyś „tabletki od bólu głowy z krzyżykiem" (ułatwiającym dzielenie) zostały wycofane ze sprzedaży, ponieważ dodatkowo zawierały szkodliwą fenacetynę[potrzebny przypis].

Na rynku znajduje się bardzo wiele preparatów z kwasem acetylosalicylowym, w różnych postaciach: tabletki, tabletki musujące oraz tabletki dojelitowe. Przyjmuje się, że najlepszą formą są tabletki dojelitowe ( Bestpirin, Encopirin, Polocard, Proficar), posiadające specjalną otoczkę odporną na kwasy znajdujące się w żołądku - lek uwalniany jest dopiero w jelicie cienkim, co częściowo chroni błonę śluzową żołądka (lek będzie przedostawał się do żołądka również drogą krwionośną, dlatego będzie mógł powodować chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy)[potrzebny przypis].

Leki, w których kwas acetylosalicylowy jest głównym składnikiem, są z reguły dostępne bez recepty.

Osobny artykuł: Historia aspiryny.

Kwas salicylowy zawarty w korze wierzby znany był ludzkości od zarania dziejów: właściwości kory wierzbowej opisują po raz pierwszy egipskie zwoje z okresu około 1550 roku p.n.e., była ona też środkiem leczniczym zalecanym przez na przykład Hipokratesa, Aulusa Corneliusa Celsusa, Pliniusza Starszego, Pedaniosa Dioskurydesa[potrzebny przypis]. W latach 1828-1829 niemiecki profesor farmacji Johann Buchner i Francuz Pierre-Joseph Leroux wyizolowali z kory wierzby salicynę ( glikozyd fenolowy będący połączeniem saligeniny z glukozą). W 1838 Włoch Rafaelle Piria opracował metodę hydrolizy salicyny i utlenienia saligeniny do kwasu salicylowego.

Kwas acetylosalicylowy po raz pierwszy otrzymał w 1853 francuski chemik Charles Frédéric Gerhardt, jednak nie zdołał uzyskać go w czystej formie ani nie rozwiązał jego struktury. W 1859 H. von Gilm otrzymał acetylową pochodną kwasu salicylowego w formie krystalicznej. W 1869 A. Schröder, A. Prinzhorn i K. Kraut powtórzyli procedury acetylowania Gerhardta (z salicylanu sodu) i von Gilma (z kwasu salicylowego), ustalając, że produktem obu reakcji jest kwas acetylosalicylowy.

Substancję tę, w formie nadającej się do stosowania farmaceutycznego, zsyntetyzował w 1897 Felix Hoffmann, niemiecki chemik pracujący wówczas dla przedsiębiorstwa chemicznego Friedrich Bayer & Co. Sprzedawana pod nazwą handlową Aspirin, była pierwszym lekiem uzyskanym w sposób syntetyczny, a nie wyizolowanym z surowców występujących w przyrodzie. Syntezę aspiryny uważa się za początek przemysłu farmaceutycznego. W 1949 w piśmie Pharmazie ukazała się publikacja autorstwa Arthura Eichengrüna, innego z badaczy pracujących w firmie Bayer, który twierdził, że to on był autorem pomysłu syntezy aspiryny i powierzył Hoffmannowi jej wykonanie.

Etymologia nazwy

Potoczna nazwa „aspiryna" (spolszczenie niemieckiego ) powstała jako połączenie elementów[potrzebny przypis]:

a - od acetylosalicylowy (kwas)

spir - od dawnej nazwy rośliny (Spirea ulmaria, współcześnie Filipendula ulmaria - wiązówka błotna), z której początkowo uzyskiwano lek przeciwbólowy

-in - dawniej stosowana końcówka nazw leków przeciwbólowych.

1. ↑ a Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 208, ISBN 83-7183-240-0 .b

2. ↑ a CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 3-8, 5-100, 5-156, ISBN 978-1-4822-0867-2 .b c

3. ↑ (a Kwas acetylosalicylowy (ICSC: 0822) pol. * ang.) - międzynarodowa karta bezpieczeństwa chemicznego (ICSC), Międzynarodowa Organizacja Pracy. [dostęp 2016-03-15].b c d

4. (↑ Aspirin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 2244 ang.).

5. ↑ a Kwas acetylosalicylowy (nr A5376) - karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2016-03-15]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)b

6. Tissa Senaratna i inni, (↑ Acetyl salicylic acid (Aspirin) and salicylic acid induce multiple stress tolerance in bean and tomato plants, „Plant Growth Regulation", 30 (2), 2000, s. 157-161, DOI: 10.1023/A:1006386800974 ang.).

7. ↑ Walter Sneader, a The discovery of aspirin: a reappraisal, „British Medical Journal", 321 (7276), 2000, s. 1591-1594, DOI: 10.1136/bmj.321.7276.1591, PMID: 11124191, PMCID: PMC1119266.b

8. ↑ Yuqing Zhang i inni, , a Low-dose aspirin use and recurrent gout attacks, „Annals of the rheumatic diseases", 73 (2), 2014, s. 385-390, DOI: 10.1136/annrheumdis-2012-202589 PMID: 23345599, PMCID: ISSN 0003-4967, PMC3902644.b

9. Shuai Tan i inni, , ↑ Clopidogrel and Aspirin versus Aspirin Alone for Stroke Prevention: A Meta-Analysis, „PLoS ONE", 10 (8), 2015, DOI: 10.1371/journal.pone.0135372 PMID: 26270530, PMCID: ISSN 1932-6203, PMC4536208.

10. Samuel Tchwenko, Eleanor Fleming, Geraldine S. Perry, , ↑ Aspirin Use for the Primary Prevention of Myocardial Infarction Among Men in North Carolina, 2013, „Preventing Chronic Disease", 12, 2015, DOI: 10.5888/pcd12.150342 PMID: 26583574, PMCID: PMC4655480.ISSN 1545-1151,

11. J Michael Gaziano i inni, ↑ Use of aspirin to reduce risk of initial vascular events in patients at moderate risk of cardiovascular disease (ARRIVE): a randomised, double-blind, placebo-controlled trial, „The Lancet", 2018, DOI: 10.1016/S0140-6736(18)31924-X.

12. Andrew T. Chan i inni, ↑ Long-term aspirin use and mortality in women, „Archives of Internal Medicine", 167 (6), 2007, s. 562-572, DOI: 10.1001/archinte.167.6.562, PMID: 17389287.

13. Charles L. Campbell i inni, ↑ Aspirin dose for the prevention of cardiovascular disease. A systematic review, „Journal of the American Medical Association", 297 (18), 2007, s. 2018-2024, DOI: 10.1001/jama.297.18.2018, PMID: 17488967.

14. (↑ Salbetan | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl pol.).

15. ↑ T'Sai Fan Yü, Alexander B. Gutman, , a Study of the paradoxical effects of salicylate in low, intermediate and high dosage on the renal mechanisms for excretion of urate in man., „Journal of Clinical Investigation", 38 (8), 1959, s. 1298-1315, DOI: 10.1172/JCI103905 PMID: 13673086, PMCID: PMC442084.ISSN 0021-9738,b

16. G. Liew, P. Mitchell, T.Y. Wong, E. Rochtchina i inni. ↑ The association of aspirin use with age-related macular degeneration. „JAMA Intern Med". 173 (4), s. 258-264, 2013. DOI: 10.1001/jamainternmed.2013.1583. PMID: 23337937.

17. John J. McNeil i inni, ↑ Effect of Aspirin on Cardiovascular Events and Bleeding in the Healthy Elderly, „The New England Journal of Medicine", 2018, DOI: 10.1056/NEJMoa1805819.

18. ↑ Neurologia Merrita. Lewis Rowland (red.). Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2008, s. 266. ISBN 978-83-60290-29-3 .

19. Ninove, L., Daniel, L., Gallou, J., Cougard, P.-A. i inni. (↑ Fatal case of Reye's syndrome associated with H3N2 influenza virus infection and salicylate intake in a 12-year-old patient. „Clinical Microbiology and Infection". 17 (1), s. 95-97, 2011. DOI: 10.1111/j.1469-0691.2010.03196.x. PMID: 20167009 ang.).

20. Menen E. Mund i inni, (↑ Acetylsalicylic acid as a potential pediatric health hazard: legislative aspects concerning accidental intoxications in the European Union, „Journal of Occupational Medicine and Toxicology", 11, 2016, s. 32, DOI: 10.1186/s12995-016-0118-5, PMID: 27418941, PMCID: PMC4944482 ang.).

21. Jay L Goldstein, Byron Cryer, ↑ Gastrointestinal injury associated with NSAID use: a case study and review of risk factors and preventative strategies, „Drug, Healthcare and Patient Safety", 7, 2015, s. 31-41, DOI: 10.2147/DHPS.S71976, PMID: 25653559, PMCID: PMC4310346.

22. (↑ Johann Andreas Buchner. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). T. 3. Lipsk: Duncker & Humblot, 1876, s. 487. niem.)

23. Dominique Kassel: (↑ Des pharmaciens dans leur siècle, le XIXe fr.). Ordre national des pharmaciens, 2002. [dostęp 2011-02-15].

24. ↑ Olivier Lafont. (a Du saule à l'aspirine. „Revue d'Histoire de la Pharmacie". 55 (354), s. 209-216, 2007. PMID: 18175528 fr.). [dostęp 2018-05-21].b c

25. K.C. Nicolaou, Tamsyn Montagnon: ↑ Molecules that changed the world. Wiley-VCH, 2008, s. 24. ISBN 978-3-527-30983-2 .

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Krystaliczny kwas acetylosalicylowy Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna ( IUPAC) kwas 2-acetoksybenzoesowy Inne nazwy i oznaczenia farm.

# data[].attributes.body
1) Opisz działanie tabletek musujących i placebo.
2) Zadanie 3 strona 176 w podręczniku