# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inzicht in de behoefte aan toegang tot wetenschappelijke artikelen over onderwijsonderzoek door onderwijsprofessionals.

Het gebruik van wetenschappelijke artikelen door onderwijsprofessionals in kaart brengen.

Onderzoeken wat er nodig is om de toegang structureel aan te kunnen bieden.

# data[].attributes.attachment_link.title
HOME | Gratis toegang tot wetenschappelijke publicaties voor leraren

# data[].attributes.attachment_link.description
Vanaf 29 oktober 2019 kunnen alle leraren in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs in Nederland een jaar lang gratis toegang krijgen tot meer dan een miljoen wetenschappelijke artikelen over onderwijsonderzoek. De PO-Raad, VO-raad, MBO Raad, het NRO en de KB zijn

# data[].attributes.body
https://www.slo.nl/

# data[].attributes.attachment_link.description
In opdracht van de samenleving ontwikkelt SLO samen met het onderwijsveld de doelen, kaders en instrumenten waarmee scholen hun opdracht vanuit een eigen visie kunnen vervullen.

# data[].attributes.body
https://www.leraar24.nl/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leraar24.nl helpt jou als leergierige leraar te groeien in je vak. Onze kennis en praktijkvoorbeelden zijn direct toepasbaar voor iedereen die werkt in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en speciaal onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.description
Leraar24 helpt leraren in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs groeien in hun vak.

# data[].attributes.body
https://www.zorgwelzijn.nl/aanmelden-nieuwsbrief/

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de Zorg+Welzijn e-mailnieuwsbrief bieden wij je twee keer per week duiding van het relevante nieuws uit het sociaal domein. Daarnaast bundelen we op zondagen onze beste artikelen van de week voor je in ons weekoverzicht.

# data[].attributes.body
https://didactiefonline.nl/

# data[].attributes.attachment_link.description
Didactief is een onafhankelijk vakblad voor leraren en leidinggevenden, onderzoekers en beleidsmedewerkers. Didactief vertaalt onderwijsonderzoek voor de praktijk.

# data[].attributes.body
https://www.profielactueel.nl/profiel-vakblad-over-mbo-onderwijs/

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Profiel | Onafhankelijk nieuws- en kennisplatform voor mbo-professionals

# data[].attributes.attachment_link.title
Profiel Vaktijdschrift | Verschijnt 9 keer per jaar

# data[].attributes.attachment_link.description
Profiel Vaktijdschrift | Hier vindt u onafhankelijk nieuws over het beroepsonderwijs. in ons vaktijdschrift leest u alle belangrijke nieuwsberichten, actualiteiten en personalia.

# data[].attributes.body
https://www.platformsvmbo.nl/profielen/zorg-en-welzijn

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een leerling die het profiel Z&W volgt moet naast de verplichte vakken, examen doen in biologie en één van uit het rijtje: wiskunde, maatschappijkunde, aardrijkskunde of geschiedenis. Hier volgt een opsomming van het complete examenprogramma van Zorg en Welzijn (Z&W): kern, profielmodulen en beroepsgerichte keuzevakken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zorg en Welzijn (Z&W) - Stichting Platforms vmbo

# data[].attributes.attachment_link.description
Een leerling die het profiel Z&W volgt moet naast de verplichte vakken, examen doen in biologie en één van uit het rijtje: wiskunde, maatschappijkunde, aardrijkskunde of geschiedenis. Hier volgt een opsomming van het complete examenprogramma van Zorg en Welzijn (Z&W): kern, profielmodulen en beroepsgerichte keuzevakken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op het Onderwijstijdschriftenplein treft u een bundeling van inhoudsopgaven van 50 actuele onderwijstijdschriften. Het biedt overzicht op actuele landelijke ontwikkelingen binnen het onderwijs en de onderwijsadvisering. Via het zoeksysteem selecteert u gemakkelijk de bronnen die voor u relevant zijn. Wij streven ernaar zoveel mogelijk bronnen ook digitaal te ontsluiten. Van een groot aantal geselecteerde artikelen uit de tijdschriften worden samenvattingen gemaakt voor in de Onderwijsdatabank. Abonnees van deze databank kunnen de volledige samenvatting lezen, niet-abonnees zien een gedeelte.
(Voor een los abonnement dient u zich te wenden tot de redactie/uitgever van het betreffende onderwijstijdschrift.) Bent u uitgever en wilt u uw onderwijstijdschrift ontsluiten via de Onderwijsdatabank? Neem contact met ons op en ontdek de voordelen!!

Noot van de redactie
De pleinredactie ontvangt met regelmaat verzoeken voor tijdschriftabonnementen en toezendingen van individuele edities. Wij geven de opgenomen tijdschriften echter niet uit. Voor dit soort verzoeken dient u zich te wenden tot de redactie van het betreffende tijdschrift.

# data[].attributes.attachment_link.description
Op het Onderwijstijdschriftenplein treft u een bundeling van inhoudsopgaven van 50 actuele onderwijstijdschriften. Het biedt overzicht op actuele landelijke ontwikkelingen binnen het onderwijs en de onderwijsadvisering. Via het zoeksysteem selecteert u gemakkelijk de bronnen die voor u relevant zijn. Wij streven ernaar zoveel mogelijk bronnen ook digitaal te ontsluiten.

# data[].attributes.body
https://www.parool.nl/nieuws/anti-pestwet-kan-rekenen-op-brede-kamersteun~b2ed1dd7/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een anti-pestwet is volgens staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs het beste antwoord op pesten. Hij presenteerde vandaag samen met Kinderombudsman Marc Dullaert op een school in Den Haag een wetsvoorstel om de problemen fors te verminderen. Het plan lijkt bij velen in goede aarde te vallen.

Anti-pestcoördinator
Dekker wil scholen verplichten om het pesten flink aan te pakken. Ze moeten een lesmethode gaan gebruiken tegen pesten waarvan zeker is dat deze werkt, er moet een anti-pestcoördinator worden aangesteld en de Inspectie van het Onderwijs moet nauwgezetter controleren. Ook moeten docenten beter worden opgeleid om pesten te signaleren en moet er beter worden gelet op cyberpesten, pesten via internet. Volgens Dekker is de wet hard nodig, omdat een op de tien leerlingen nu wordt gepest. 'We koesteren niet de illusie dat pesten kan worden uitgeroeid, maar we zijn moreel verplicht om gezamenlijk ons uiterste best te doen het zo ver mogelijk terug te dringen. Duidelijk moet zijn dat pesten onacceptabel is, in elke situatie.'

Kinderombudsman
Dullaert sprak van rigoureuze stappen om het pesten aan te pakken. Hij noemde het ontoelaatbaar dat zoveel kinderen worden gepest. 'Pesten is niet zomaar wat, het is een vorm van geweld die grote littekens na kan laten.' De Kinderombudsman gaat leerlingen en ouders die vastlopen met klachten over pesten proberen te helpen, staat ook in het plan van Dekker.

Realistisch plan
In de Tweede Kamer werd met tevredenheid gereageerd op het wetsvoorstel. Coalitiepartijen VVD en PvdA noemden het een goede stap vooruit. Oppositiepartij D66 sprak van een realistisch plan en ook de ChristenUnie liet zich positief uit. De PO-Raad, een vereniging van schoolbesturen, kan zich ook goed vinden in de plannen. Wel waarschuwt de vereniging dat Dekker niet op de stoel van schoolbesturen en leraren moet gaan zitten.

Hype
De Algemene Onderwijsbond (AOb) is minder enthousiast: een wet lost volgens de bond het pestprobleem niet op. 'Laat de scholen het zelf oplossen. Het is jammer dat de staatssecretaris ingaat op de hype die er nu rond pesten is', stelt een woordvoerster. Pesten kwam enkele maanden geleden hoog op de politieke agenda te staan na een aantal zware incidenten in het onderwijs. Scholieren Tim Ribberink en Fleur Bloemen pleegden zelfmoord, vermoedelijk nadat ze op school waren gepest.
Lees ook

# data[].attributes.attachment_link.title
Anti-pestwet kan rekenen op brede Kamersteun

# data[].attributes.attachment_link.description
Een anti-pestwet is volgens staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs het beste antwoord op pesten. Hij presenteerde vandaag samen met Kinderombudsman Marc Dullaert op een school in Den Haag een wetsvoorstel om de problemen fors te verminderen. Het plan lijkt bij velen in goede aarde te vallen.

# data[].attributes.body
https://www.ad.nl/binnenland/veel-meer-tieners-digitaal-gepest-tijdens-lockdown~a0929d22/

# data[].attributes.body
https://nos.nl/artikel/2052405-cyberpesten-onder-jongeren-neemt-niet-af

# data[].attributes.attachment_link.title
Cyberpesten onder jongeren neemt niet af

# data[].attributes.attachment_link.description
Bijna acht procent van de jongeren wordt wel eens gepest via internet.

# data[].attributes.body
https://www.mediawijsheid.nl/onlinepesten/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je kind zelf pest, zul je hierover in gesprek moeten gaan. Hier krijg je tips:

Welke vormen van kwetsend gedrag zijn er online?
Op sociale media kunnen we vrijwel alles zeggen en delen. We geven elkaar complimenten en likes, maar net zo vaak delen we boze en kwetsende berichten. Om aandacht te besteden aan een socialere online wereld, is het goed om te weten welke vormen van kwetsend gedrag er zijn. Een paar vormen toegelicht:
Haatberichten & bedreiging

Iemand kan haatberichten sturen om onwaarheden te verspreiden, om de mening van anderen te beïnvloeden, om onrust te veroorzaken of om boosheid over een onderwerp kenbaar te maken. Soms gaat het zo ver, dat mensen bedreigd worden. Bijvoorbeeld met geweld of chantage. Dreigberichten worden door de politie erg serieus genomen.

" Lees meer over dreig- en haatberichten en hoe je ermee omgaat

Doxing

Doxing, waarschijnlijk heb je dit woord wel eens voorbij zien komen. Vaak gaat het over politici, journalisten op opiniemakers die 'gedoxt' worden. Doxing betekent dat iemand met kwade bedoelingen persoonlijke informatie van een ander deelt. De dader wil zijn doelwit bijvoorbeeld angst aanjagen het privéadres van iemand bekend te maken: "Ik weet waar je woont, dus pas op je woorden".

" Lees meer over doxing en hoe je het voorkomt

Online pesten

Online pesten, cyberpesten, digitaal pesten: het zijn allemaal woorden die we gebruiken voor pestgedrag via sociale media. Hiervan spreken we wanneer iemand herhaaldelijk, opzettelijk schadelijke inhoud naar of over een slachtoffer verstuurt of deelt. Beschermd door anonimiteit gaat cyberpesten veel verder dan andere vormen van pesten.

" Lees meer over online pesten en hoe je ermee omgaat

Shaming en exposing

Online shaming is een vorm van public shaming waarbij mensen online worden vernederd, bijvoorbeeld op sociale media. Sommige slachtoffers hebben hier nog jaren last van.

Een onderdeel van online shaming is het zogenaamde shame sexting. Shame sexting ontstaat als een van de twee partijen seksueel getinte beelden met anderen deelt, met het doel om de ander te kwetsen. Dat heet ook wel 'exposing': beelden worden ongevraagd verspreid op internet. Het slachtoffer wordt veroordeeld om het maken van de beelden.

" Lees meer over shame sexting

Trollen

Een internettrol probeert online onrust te stoken en ruzie, discussies of emotionele reacties uit te lokken bij anderen. Dat kan bijvoorbeeld door te beledigen of schokkende meningen of beelden te delen. Veel trollen doen dit uit verveling en voor de lol. Maar het kan ook zijn om opzettelijk het publieke debat te beïnvloeden.

" Lees meer over trollen op Stoppestennu.nl

Online discriminatie & hatespeech

Ook op internet vindt discriminatie plaats. Dat betekent dat mensen anders worden behandeld, worden achtergesteld of uitgesloten op basis van (persoonlijke) kenmerken. Bijvoorbeeld je huidskleur, beperking, geslacht of leeftijd.

Een vorm van discriminerend gedrag is hatespeech, of haatspraak. Iemand plaatst haatdragende opmerkingen of roept haat op tegen een groep die in de minderheid is. Hierbij gebruikt diegene agressieve, gewelddadige of beledigende taal, die is gericht op een specifieke groep mensen met een gedeelde eigenschap. Denk aan dezelfde huidskleur, etniciteit of politieke voorkeur.

" In de online training #DatMeenJeNiet leer je over de verschillende vormen van discriminatie en hoe je hiermee omgaat

Cancelen

Cancelen is een manier om iemand te boycotten of uit te sluiten. Het is een vorm van een publieke schandpaal, waarbij een persoon of bedrijf dat iets onwenselijks heeft gedaan terecht wordt gewezen. Cancelen gebeurt bijvoorbeeld wanneer iemand een controversiële uitspraak heeft gedaan. Op sociale media wordt dan opgeroepen om diegene te cancelen. Omdat dit vaak gebeurt wordt er ook wel gesproken over cancelcultuur.

Cancelen is te zien als een vorm van kwetsend gedrag, wanneer iemand onterecht wordt gecanceld of wanneer de gevolgen buitenproportioneel groot zijn. Het kan ook gezien worden als een positieve manier van sociale controle, waarbij mensen (met macht) worden aangesproken op ongewenst gedrag.

" Bekijk ook de tips voor het stimuleren van prosociaal gedrag
" En deze tips om zelf in actie te komen bij kwetsend gedrag

Ik word gepest. Waar kan ik terecht?

Er zijn diverse meldpunten waar je terecht kunt voor hulp en advies bij (online) pesten:

Wat is een goed anti-pestprogramma?

Er zijn veel antipestprogramma's. Om tot een wetenschappelijk verantwoorde validatie van deze programma's te komen, is in 2013 de onafhankelijke Commissie Antipestprogramma's opgesteld.

Deze commissie beoordeelde in 2018 voor het laatst welke programma's aan al hun criteria, en welke progamma's aan een aantal criteria voldoen.

" Lees hier de meest recente beoordeling van verschillende antipestprogramma's

KiVa is een schoolbreed programma, gericht op positieve groepsvorming en het versterken van de sociale veiligheid op basisscholen. De nadruk ligt daarbij op de groep als geheel.

KiVa is goedgekeurd door het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Daarnaast heeft de Rijksuniversiteit Groningen tussen 2012 en 2014 onderzoek gedaan naar KiVa, waaruit o.a. bleek dat KiVa effectief is in het tegengaan van pesten (preventief) en het oplossen daarvan (curatief) en leerkrachten vaardigheden aanleert om groepsproblemen te voorkomen en te verhelpen.

Waarom pesten kinderen elkaar?

Bij kinderen zijn de hersenen onvoldoende in staat om consequenties (op de langere termijn) te overzien.

Zij zijn zich (nog) niet bewust van de openbaarheid van internet. Ze stappen makkelijk over een (juridische) grens zonder zich daar bewust van te zijn.

Ze kunnen een situatie niet goed vanuit andermans standpunt bekijken. Kinderen en pubers zijn op dat vlak nog erg egocentrisch; ze denken vanuit zichzelf. De anonimiteit van sociale media versterkt dit effect. Een veelgehoord argument is: "het was grappig bedoeld."

Welke tips geven kinderen zelf om (online) pesten tegen te gaan?

Het is belangrijk om kinderen te betrekken bij de aanpak tegen pesten. Zij weten als geen ander wat er speelt op het schoolplein, in de klas en online.

Op Pestweb delen kinderen hun ervaringen en geven (en krijgen) zij advies over omgaan met pesten.

In verschillende programma's van Zapp praten kinderen over pesten.

In het Handboek tegen pesten van de Nationale Academie voor Media & Maatschappij staan tips door en voor jongeren verzameld. Bijvoorbeeld:

Opvoeders kunnen het goede voorbeeld geven door zelf niet te pesten, te schelden of onnodig negatief te praten over anderen

Een diverse vriendengroep kan ervoor zorgen dat je meer empathie hebt voor mensen die anders zijn dan jij

Laat leerlingen meedenken als er iets misgaat in de klas of online

Hoe ga je in gesprek over online sociaal gedrag?
Op sociale media communiceren we snel en massaal. Zorgvuldigheid, privacy en even tot tien tellen schieten er daardoor vaak bij in. Het is inmiddels geen taboe meer dat we schokkende beelden, kwetsende teksten of privacygevoelige informatie delen. Hoe kun je online omgangsvormen verbeteren? Ga erover in gesprek met deze tips:
Wat is jouw rol als maker en deler?

Ga met elkaar in gesprek over hoe we op een respectvolle manier media kunnen maken en delen:

Wie bepaalt wat er over een ander online mag worden gezet?

Wat deel je wel, wat niet?

En waarom (niet)? Welke redenen heb je bij het (niet) plaatsen of delen van content?

Wat is het effect van wat jij online plaatst of deelt? Hoe komt het over op een ander?

Mag je ongevraagd foto's van anderen op Facebook of Instagram zetten? Of moet je eerst toestemming vragen?

Kun je op internet feedback geven in gewone bewoordingen?

Wat kun je als sociale media-beheerder doen om het gesprek respectvol te laten verlopen? Bekijk de tips in het kader van de Week van de Mediawijsheid 2023: #hierniet

Discussievragen over online gedrag en respect

Door in discussie te gaan, stimuleer je actief nadenken en reflecteren op het eigen online gedrag, en of dat voldoende respectvol is. Gebruik deze stellingen om voor te leggen:

Ik ben een mediamaker

Ik tel tot tien voordat ik reageer op sociale media

Iedereen mag ongevraagd foto's en filmpjes van mij op Instagram plaatsen

Als ik denk dat een berichtje niet klopt, check ik het voordat ik het deel of erop reageer

Ik vind dat ik alle muziek, films en plaatjes mag gebruiken die ik online kan vinden

Als ik een kwetsend filmpje doorstuur, ben ik medeverantwoordelijk voor de gevolgen

Handige materialen om mee aan de slag te gaan

Hoe grijp je in bij online discriminatie?
Ook online worden mensen gediscrimineerd. Iemand wordt anders behandeld, achtergesteld of uitgesloten op basis van kenmerken zoals huidskleur, beperking, geslacht of leeftijd. Zie je op internet een agressief, gewelddadig of beledigend bericht dat haat oproept tegen een persoon of een groep die in de minderheid is? Dan kan het lastig zijn om hierop te reageren. Hoe kom je toch voor jezelf of anderen op?
10 tips om in te grijpen bij online discriminatie

Stel, je ziet op sociale media een discriminerende opmerking, gericht tegen jou of een ander. Hoe kun je ingrijpen? Movisie stelde deze tips op:

Grijp samen in
Spreek je als groep (collega's, scholieren of studenten, vrienden) uit tegen haatdragende berichten. Uit onderzoek blijkt dat online counterspeech vanuit een groep kan zorgen dat haatdragende gesprekken veranderen in meer neutrale of zelfs positieve gesprekken.
Lees ook dit artikel van Movisie
Spreek de dader aan op positieve waarden, normen en eigenschappen
Ook mensen die openlijk discrimineren, hebben vaak normen en waarden die ervan uitgaan dat je anderen gelijk en respectvol moet behandelen. Het is aan te raden om deze normen en waarden 'te activeren' bij de dader.
Een voorbeeld is: 'Ik ben verbaasd dat je dat zegt/doet, aangezien ik dacht dat jij gelijkwaardigheid belangrijk vindt.'

Meld online discriminatie
Zie je een discriminerende uiting op sociale media? Maak hier dan een melding van zodat deze discriminerende uiting kan worden verwijderd. Je kunt dit melden bij de website of platform zelf of bij het Meldpunt Internet Discriminatie (MiND).

Negatief bericht delen of 'upvoten' door het bericht negatieve likes te geven. Zo geef je het bericht meer aandacht en verschijnt het dus op meer tijdlijnen.

Reageren op oude berichten. Dit kan ervoor zorgen dat je een gesprek opnieuw aanwakker en dat mensen die het niet gezien hadden dit alsnog te zien krijgen. Timing is daarom alles. Of-tewel: reageer direct, hierdoor zet je een sociale norm neer dat discriminatie niet oké is.

Herhaling van stereotypen, óók als je ze daarna weer onderuit haalt.

Te veel aandacht geven aan de extreme geluiden.

Reageren op een 'trol' of op nepaccount.

(Eindeloos) in discussie gaan

Wat werkt juist niet als je in wilt grijpen?

Movisie geeft ook tips over wat je beter niet kunt doen:

" In de online training #DatMeenJeNiet leer je over de verschillende vormen van discriminatie en hoe je hiermee omgaat

" Bekijk ook de tips voor het stimuleren van prosociaal gedrag
" En deze tips om zelf in actie te komen bij kwetsend gedrag

Hoe moedig je online (pro)sociaal gedrag aan?

Tegenwoordig zijn online trollen of gemene berichten niet meer weg te denken van (sociale) media. Hoe kun je juist positief en online prosociaal gedrag stimuleren?

Wat is prosociaal gedrag?

1. Geef het goede voorbeeld. Wanneer je iemand ziet die iets aardigs doet voor een ander, zoals iemand troosten, werkt dat aanstekelijk. Rolmodellen (zoals leraren, ouders of influencers) hebben dus veel invloed.

2. Geef positieve feedback. Doet iemand iets aardigs voor een ander? Laat het weten! Bijvoorbeeld met een reactie op Instagram of een offline compliment

3. Bied sociale steun. Online of offline steun kan veel voor een ander betekenen. Als je je online gesteund voelt, gedraag je je ook prosocialer naar anderen toe

4. Train mindfulness. Mindfulness is de vaardigheid om bewust aanwezig te zijn in het hier en nu zonder te oordelen. Dat zorgt ervoor dat je eerder anderen wilt helpen en dat je online berichten beter kan begrijpen.

5. Creëer verantwoordelijkheidsgevoel. Als je iemand verantwoordelijk maakt voor het eigen gedrag, zal diegene minder snel meedoen met het slechte gedrag van anderen

6. Versterk het zelfvertrouwen in online en offline sociale vaardigheden. Als je je offline zelfverzekerd voelt, zal je dat online ook sneller zijn

7. Kijk en luister naar betekenisvolle media, zoals inspirerende films of podcasts. Daardoor voel je je meer verbonden en kun je meer met anderen meeleven. Lees meer over wat betekenisvolle media zijn.

Prosociaal gedrag is dat wat je doet om anderen te helpen of zich beter te laten voelen. Dit gebeurt in het echte leven en online. Denk bijvoorbeeld aan online iemand opvrolijken of troosten, reageren op berichten waarin mensen om hulp vragen, geld doneren of een petitie ondertekenen.

Bitescience heeft op basis van wetenschappelijk onderzoek verschillende manieren op een rijtje gezet om online prosociaal gedrag aan te moedigen:

Meer informatie:
Op sociale media krijg je te maken met berichten en reacties van anderen. Hoe ga je om met negatieve en kwetsende reacties? Zie je kwetsend gedrag of ontvang je zelf haatberichten of andere negatieve reacties? Dit kun jij doen.
" Bitefile: 7 tips om online sociaal gedrag te stimuleren
" Kijkwijzer over sociaal gedrag tijdens het gamen: 5 tips voor samen sociaal online
" Lesmateriaal over online omgangsvormen: dossier lesmateriaal

Hoe grijp je in bij online kwetsend gedrag?

Stappenplan bij online kwetsend gedrag

In het kader van de Week van de Mediawijsheid 2023 en het initiatief #hierniet zijn de volgende stappen opgesteld:

Stap 1: herken online kwetsend gedrag
Bedenk met welke vorm van kwetsend gedrag je te maken hebt.
Ga na of het gedrag strafbaar is en wat de gebruiksvoorwaarden op het platform hierover zeggen. Check de gebruiksvoorwaarden van Facebook, Instagram, LinkedIn, Youtube, Snapchat en TikTok.
Of vraag het de politie.

Stap 2: rapporteer
Rapporteer kwetsende berichten als eerste bij het platform waar het gedrag plaatsvindt. Er zijn ook externe meldpunten, zoals meldknop.nl waar je een melding kunt doen en extra advies kunt inwinnen. Schakel bij strafbaar gedrag altijd de politie in via politie.nl.

Stap 3: praat erover
Is het kwetsende bericht aan jou gericht? Je staat er niet alleen voor. Praat erover met iemand die je vertrouwt, dat kan enorm opluchten.
Kun je met niemand in je omgeving praten? Op helpwanted.nl kun je anoniem advies vragen.

Wordt een ander online gekwetst? Laat die persoon weten dat jij het niet oké vindt en dat je er voor diegene bent. Ook kun je de afzender van een kwetsend bericht uitleggen waarom jij dit niet oké vindt.

Wat kun je doen als beheerder van een sociale media-kanaal?

Ben jij verantwoordelijk voor het beheren van een groep of kanaal op sociale media? Dan krijg je mogelijk te maken met online kwetsend gedrag. Gebruik deze adviezen om als beheerder kwetsend gedrag te voorkomen en hoe je ingrijpt als het toch misgaat.
Online shaming, canceling, intimidatie, discriminatie of haat... Als iemand online te maken krijgt met kwetsend gedrag, zijn er meestal omstanders die getuige zijn van de situatie. Als omstander kan je een groot verschil maken door als upstander in actie te komen, oftewel: door voor de ander op te komen.
Meer tips:

Hoe stimuleer je het online opkomen voor een ander?

Spreek je uit tegen het gedrag, steun het slachtoffer of maak een melding. Als je het gedrag negeert en niks doet, dan wordt het alleen maar erger.

1. Train empathie
Je komt eerder voor een ander op als je empathisch bent. Empathische mensen kunnen de emoties van anderen herkennen en begrijpen. Daardoor kunnen zij goed meevoelen met slachtoffers van online kwetsend gedrag.
Je kan empathie trainen door je in te leven in een ander, bedenk hoe diegene zich voelt. Empathie kan ook versterkt worden door het beoefenen van mindfulness.

2. Houd rekening met angst voor vergelding
Een van de grootste belemmeringen voor omstanders om voor een ander op te komen is de angst om zelf doelwit te worden van kwetsend gedrag. Vooral als het in het openbaar is, bijvoorbeeld als het gaat om het direct aanspreken van de dader of het openlijk steunen van het slachtoffer. Maar het is goed om weten dat je ook anoniem kan reageren. Denk aan het melden van kwetsend gedrag bij het platform.

3. Train het herkennen van online kwetsend gedrag
Wanneer is iets erg genoeg om in te grijpen? Dat is vaak lastig te beoordelen. Als mensen niet zeker weten of een situatie erg genoeg is om er iets tegen te doen, dan is de kans kleiner dat zij voor anderen opkomen. Upstander-gedrag kan gestimuleerd worden door mensen te trainen om kwetsend gedrag online beter te herkennen (zie bijvoorbeeld de website eerstehulpbijonlinehaat.nl).

4. Stimuleer slachtoffers om hulp te vragen
Mensen zijn eerder geneigd om voor een slachtoffer op te komen als diegene actief om hulp vraagt. Als slachtoffers om hulp vragen dan weten omstanders beter hoe ernstig te situatie is. Omstanders voelen zich dan ook verantwoordelijker om in te grijpen.

5. Zorg dat je weet hóe je voor iemand op kan komen
Het is makkelijker om voor iemand op te komen als je weet hoe je dat moet doen. Ook helpt het als je er vertrouwen in hebt dat je dat kan en dat het effect heeft. Het is daarom belangrijk om te weten wat effectieve upstander-strategieën zijn.

6. Verminder 'morele onthechting'
Morele onthechting betekent dat iemand moreel los staat van de situatie. Diegene voelt dus geen verantwoordelijkheid om in te grijpen ("Het zijn mijn zaken niet"). Als je minder moreel onthecht bent, voel je een sterkere morele verplichting om te helpen omdat dat het juiste is. Het helpt om in gesprek te gaan over wat jij het juiste vindt om te doen: wat is jouw moreel kompas? (gebruik hiervoor het Digitaal Moreel Kompas).

7. Vergroot persoonlijk verantwoordelijkheidsgevoel
Ken je het 'omstandereffect'? Mensen zijn minder geneigd in te grijpen als zij ervan uitgaan dat anderen het zullen doen. Hoe meer toekijkers er zijn, hoe minder persoonlijke verantwoordelijkheid je voelt om iets te doen. Het omstandereffect kan verminderd worden door mensen online meer publiek zelfbewust te maken. Bijvoorbeeld door hen te laten voelen dat ze online zichtbaar zijn voor anderen.

8. Focus op het helpen van naasten
Mensen zijn over het algemeen eerder geneigd hulp te bieden aan vrienden en familieleden dan aan onbekenden. Als mensen het slachtoffer van online kwetsend gedrag kennen, zijn ze eerder geneigd om voor hen op te komen.

9. Beïnvloed de sociale norm
Omstanders komen eerder voor anderen op als ze denken dat anderen uit hun omgeving dat ook doen. Dat werkt ook omgekeerd: wanneer mensen denken dat anderen uit hun omgeving niet voor anderen opkomen, is er een grotere kans dat zij dat zelf ook niet doen.

10. Doe het samen!
Je kan de sociale norm positief veranderen door het goede voorbeeld te geven en zelf een zichtbare upstander te zijn. Maar het is nog veel krachtiger als je dat samen met anderen doet. Vorm een georganiseerde tegenbeweging! Een voorbeeld is het project #DatMeenJeNiet van Movisie, Diversity Media en Hogeschool Inholland en het initiatief #hierniet van Netwerk Mediawijsheid.

Bitescience dook in het onderzoek en zet 10 tips een rij hoe je jezelf en anderen kan stimuleren om voor anderen op te komen bij online kwetsend gedrag.

10 tips om een upstander te worden
Via anonieme accounts op TikTok, vaak onder de naam "Gossip Girl", worden roddels verspreid over leerlingen en docenten. Is jouw school doelwit geworden van roddelaccounts? Of wil je dit voorkomen? Kennisnet geeft tips om hier mediawijs mee om te gaan.
" Lees hier het volledige artikel van Bitescience over het stimuleren van upstander-gedrag

Hoe ga ik als school om met Gossip Girl-accounts?

Waarom zijn deze roddelaccounts een probleem?

Via deze Gossip Girl-accounts worden roddels maar ook gevoelige of gênante beelden van leerlingen (of docenten) online verspreid. De makers doen dit om te pesten of wraak te nemen, of gewoon om lol te trappen. Vaak zijn er geen duidelijke redenen voor het verzenden of doorzenden.

1. Houd rekening met de context
Hoe je het beste met dit soort roddelaccounts omgaat verschilt sterk per situatie. De manier waarop de school reageert kan goed, maar ook juist verkeerd uitpakken. Breng in kaart welke verantwoordelijkheid de school, ouders, TikTok en uiteraard de leerlingen zelf hebben. En bedenk dat een account over school op sociale media niet vervelend hoeft te zijn.

2. Maak een inschatting of het wel of niet strafbaar is
Roddelen zelf is niet strafbaar, maar soms kan het delen van teksten of beelden wel strafbaar zijn. Bijvoorbeeld omdat iemands imago wordt beschadigd. Bekijk dit overzicht van de strafbare feiten in het onderwijs. Aangifte doen bij de politie kan altijd, maar de politie kan er niet altijd iets mee doen. Je kan ook beginnen met contact via meldknop.nl.

3. Ga met leerlingen in gesprek
Ga met leerlingen in gesprek over gewenst en ongewenst gedrag online. Niet alleen nadat het fout is gegaan, maar ook juist daarvoor. Bespreek met leerlingen hoe zij denken dat sociale media veiliger zouden kunnen en wat hun rol daarin is. Gebruik de tips hieronder.

De gevolgen van de roddels kunnen groot zijn. Zo kunnen deze roddelaccounts ervoor zorgen dat leerlingen en docenten zich onveilig voelen. Ook kan het leerproces hierdoor verstoord worden, het kan sociale problemen geven en zelfs psychisch lijden tot gevolg hebben. Een platform zoals TikTok zorgt er bovendien voor dat de roddels razendsnel verspreid worden.

Wat kunnen scholen hieraan doen?

Kennisnet geeft in samenwerking met de VO-raad advies aan scholen om roddelaccounts tegen te gaan. De belangrijkste inzichten op een rijtje:

Tips voor preventie en gesprek

Goede voorlichting over mediawijsheid is belangrijk om vervelende situaties tegen te gaan. Deze tips helpen je verder:

Bekijk het volledige actieplan voor scholen op Kennisnet.nl. En lees ook de adviezen van Stichting School en Veiligheid.

# data[].attributes.attachment_link.title
Stop (digitaal) pesten en cyberpesten " tips en lespakket

# data[].attributes.attachment_link.description
Een overzicht van tips, lesmateriaal en de beste websites om digitaal pesten (cyberpesten) te voorkomen of te verhelpen.

# data[].attributes.body
https://www.vraaghetdepolitie.nl/pesten-en-online/online-pesten/is-cyberpesten-strafbaar.html

# data[].attributes.body
https://www.stoppestennu.nl/online-pesten-cyberpesten-kenniscentrum

# data[].attributes.attachment_link.title
Online Pesten | Cyberpesten | Kenniscentrum

# data[].attributes.attachment_link.description
Definitie online pestenNiet alles dat kwetsend is op het internet valt onder Online Pesten (Cyberpesten). Net als bij klassiek pesten zijn er een aantal voorwaarden noodzakelijk om van online pesten te kunnen spreken. Het doel is om pijn te doen De dader moet de bedoeling hebben om het slachtoffer t…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je denkt dat je iets niet kunt, bent bang om fouten te maken en wil pas beginnen als je zeker weet dat je het kunt. Faalangst is een specifieke vorm van onzekerheid en steekt vaak de kop op bij een nieuw school- of werkjaar en tijdens examens en tentamens. Hoe kun je je hiertegen wapenen?

Alle jongeren zijn weleens bang om te falen, staat er op Thuisarts.nl, een initiatief van Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Dat is normaal en motiveert om beter je best te doen. Maar zodra een kind extreem bang is om te falen, kan dat een probleem worden. Dan kan het zich niet goed meer concentreren, gaat het meer fouten maken of kan het zelfs niks meer. Deze angst komt volgens de website vooral voor op school.

Volgens psycholoog Ellen Huijsmans ontstaat faalangst vaak al op jonge leeftijd, omdat je dan te nadrukkelijk leert dat je je moet aanpassen aan de ander. Daardoor ben je bang niet aardig gevonden te worden. Het kan ook zijn dat je zo'n sterke focus hebt om te presteren dat je gevoel af gaat hangen van je prestaties.

Faalangst gaat soms ook gepaard met perfectionisme, dat je dingen te graag goed wil doen. "Dat is in de basis een goede eigenschap, als je ook leert genoegen te nemen met een 7 in plaats van altijd streeft naar een 10."

Volgens Gert-Jan Ossevoort, zelfbenoemd faalangstexpert, zit de potentie tot het ontwikkelen van faalangst diep in onze maatschappij geworteld. Cijfers zijn er niet, maar hij denkt dat zeker twee derde van de mensen een hinderlijke vorm van faalangst heeft.

Huisarts of praktijkondersteuner kan helpen

"Op school wordt bij toetsen benadrukt wat we niet goed hebben gedaan en worden daardoor punten afgetrokken", aldus Ossevoort. Hiermee wordt er volgens hem gefocust op wat er fout gaat in plaats van wat er goed gaat en ontstaat er bij veel mensen een ernstige angst om fouten te maken.

Terwijl je volgens hem het beste kunt leren van wat er misging. "De meest succesvolle mensen zullen beamen dat ze meer van hun fouten hebben geleerd dan van hun successen. Dat is omdat ze deze niet als fout hebben ervaren, maar als signaal om op zoek te gaan naar een andere manier, een andere oplossing of een andere aanpak."

Als faalangst vormen aanneemt waardoor je blokkeert en niet meer uit je woorden kunt komen bij een presentatie of steeds maar denkt dat de ander je toch niet aardig vindt, dan is het volgens psycholoog Huijsmans slim om hulp te zoeken. Dat doe je bij een huisarts, praktijkondersteuner ggz of de psycholoog.

Huijsmans. "In begeleiding zoeken we dan naar de overtuigingen en regels die je in de loop van je leven hebt aangeleerd. We gaan werken aan vertrouwen en het opdoen van succeservaringen. Hierdoor kom je weer beter uit de verf en daalt je angst tot gezonde onzekerheid."

Mensen die geen hulp zoeken maar wel lijden aan ernstige faalangst, lopen het gevaar om opgebrand te raken, zeggen de experts. De angst kan namelijk leiden tot een bore-out, omdat mensen te weinig uitdaging aangaan en daardoor uitgeput raken. Ook kan het leiden tot een burn-out, omdat de angst zo veel druk op je legt. Door op tijd hulp te zoeken, kun je dit voorkomen.
Volgens zelfbenoemd faalangstexpert Gert-Jan Ossevoort is meditatie een goede manier om faalangst tegen te gaan. (Foto: 123RF)
Meditatie tegen faalangst

Wie niet meteen in therapie wil, maar wel wat hulp kan gebruiken tijdens de eerste school- of werkdagen, presentaties, examens of tentamens, is volgens Ossevoort gebaat bij meditaties. Die techniek zorgt ervoor dat je lichaam en geest zich volledig ontspannen door focus en aandacht. "Begin ongeveer een maand voor je tentamen of examen of een ander belangrijk moment met mediteren."

Ossevoort doet het liefst meditaties wanneer hij gaat slapen. "Dan verandert de staat van je hersenen en kun je goed instructies planten. Visualiseer bijvoorbeeld het moment dat je je diploma al uitgereikt krijgt. Dan stap je met kracht in je tentamen in plaats van met het idee dat je het toch niet gaat halen."

Faalangst op zich is volgens Huijsmans helemaal niet zo erg. Onzekerheid houdt ons volgens haar alert en kritisch. "Heb je dat in een gezonde vorm, dan haal je het beste uit jezelf en kom je tot het meeste geluk. Het is daarom niet belangrijk om faalangst te elimineren, maar vooral om het tot een gezonde vorm te reduceren."

# data[].attributes.attachment_link.title
Faalangst: Wat is het en hoe ga je er mee om?

# data[].attributes.attachment_link.description
Je denkt dat je iets niet kunt, bent bang om fouten te maken en wil pas beginnen als je zeker weet dat je het kunt. Faalangst is een specifieke vorm van onzekerheid en steekt vaak de kop op bij een nieuw school- of werkjaar en tijdens examens en tentamens.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Faalangst is de angst om te falen. Je bent bang dat je iets niet kan. Bijna iedereen heeft hier in zekere mate last van in bepaalde situaties waarin gepresteerd moet worden. Je ervaart deze angst wanneer je iets moet doen wat je lastig vindt, maar wel graag goed wil doen. Zoals bijvoorbeeld het geven van een presentatie, het afleggen van een toets of bij een belangrijke opdracht voor werk.

Deze angst prijst je; je wil het graag goed doen. Soms is de faalangst echter zo sterk dat het je beperkt en helemaal lamlegt. Je zou het liefst hard weg willen rennen en er niet aan beginnen, want het gaat je toch niet lukken (denk je). Ironisch genoeg zorgt deze faalangst er juist voor dat je vaak minder goed presteert.

Wat is faalangst?

Faalangst is in de DSM niet opgenomen als opzichzelfstaande stoornis, maar is desondanks een bekende vorm van angst. Faalangst komt ook vaak voor bij mensen met een sociale- of gegeneraliseerde angststoornis. Je kunt gedachten hebben als: 'Ik ben niet goed genoeg.', 'Ze vinden me vast niet aardig.', 'Ik kan er net zo goed niet aan beginnen, want ik haal het toch niet.'

Deze gedachten belemmeren jou in je functioneren en uiteindelijk wordt het een self fulfilling prophecy: dat wat je denkt dat gebeurt gebeurt, oftewel je faalt. Je komt in een vicieuze cirkel want door het gevoel niet goed genoeg te zijn, zal je de volgende keer weer negatieve stress ervaren. Hierdoor kun je minder goed functioneren en denken 'Zie je wel ik kan het niet.'.

In welke situaties iemand last heeft van faalangst is niet bij iedereen gelijk. We kunnen drie verschillende soorten faalangst onderscheiden: cognitieve faalangst, sociale faalangst en motorische faalangst.

Cognitieve faalangst

Bij deze vorm van faalangst ben je er bang voor dat jouw kennis niet voldoende is. Je bent bang dat je niet goed geleerd hebt. Deze angst kun je bijvoorbeeld hebben wanneer je een examen moet afleggen. Het kan ervoor zorgen dat je een aantal dagen voordat je het examen hebt al heel nerveus bent. Uiteindelijk kan de spanning op het moment van het examen zo hoog oplopen dat je dichtklapt en niet in staat bent om tijdens het examen goed te presteren.

Sociale faalangst

Deze vorm van faalangst kan ontstaan wanneer je in contact komt met anderen. Je bent veel bezig met wat een ander van je vindt en bent bijvoorbeeld bang dat de ander jou niet goed genoeg vindt of niet mag. Je bent bang voor kritiek van de ander. Deze vorm kan je bijvoorbeeld ervaren wanneer je een gesprek met iemand hebt of een groep toe moet spreken tijdens een presentatie.

Motorische faalangst

Hierbij heb je moeite met motorische taken terwijl je fysiek gezien wel in staat bent om deze deze te doen. Je ervaart veel spanning wanneer je een fysieke prestatie moet leveren. Dit kun je bijvoorbeeld ervaren tijdens het sporten, maar ook tijdens het zetten van een handtekening of schilderen. Het lukt je moeilijk om je lichaam onder controle te houden.

Wat zijn de symptomen van faalangst?

Hoe herken je faalangst? Symptomen kunnen op verschillende gebieden voorkomen. De symptomen van faalangst lijken in grote lijnen op die van reguliere angst. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, rood aanlopen, slapeloosheid, hoofdpijn en hyperventilatie.

Ook kun je psychische symptomen ervaren zoals onder je kunnen presteren, denken dat complimenten niet gemeend zijn, veel piekeren, denken dat anderen beter zijn. Gedragsmatige reacties zijn bijvoorbeeld dingen uitstellen, situaties ontlopen en perfectionisme. Lees hier meer over de symptomen van reguliere angst.

Oorzaken van faalangst

Iedereen heeft als mens de behoefte om gewaardeerd te worden door anderen en erbij te horen. Faalangst komt voort uit de angst om deze waardering te verliezen. Je bent bang dat wanneer je een keer minder presteert anderen jou ook minder waarderen.

Relatie tussen faalangst en prestatiedrang

In de huidige maatschappij ligt de focus op presteren: je moet het goed doen tijdens je studie, een goede baan hebben en voldoen aan het ideaalplaatje. Hierdoor kun jij veel druk ervaren. Doordat de lat zo hoog ligt kan jij de gedachte hebben dat je er alleen toe doet als je zo goed mogelijk presteert en zo ontstaat de angst om te falen.

Ook het hebben van een functiebeperking, zoals bijvoorbeeld dyslexie, autisme of een visuele beperking, kan ervoor zorgen dat jij sneller twijfelt aan jezelf en jouw kunnen. Naast dat je in bepaalde dingen beperkt wordt en dat je presteren kan beïnvloeden, heb je vaak het gevoel dat je je moet bewijzen tegenover een ander. Niet alleen bij de dingen waarin je beperkt wordt, maar juist ook de dingen waarbij je niet beperkt wordt. Je hebt het gevoel dat je beter moet presteren op die gebieden omdat je op die andere gebieden minder presteert.

Faalangst door een laag zelfbeeld

Daarnaast is het hebben van een negatief zelfbeeld is een veelvoorkomende oorzaak van faalangst. Onconstructieve gedachten, veroorzaakt door jouw zelfbeeld, kunnen ervoor zorgen dat jij denkt dat je gaat falen. Succes noem je geluk en falen komt volgens jou door je eigen tekortkomingen. Jouw onzekerheid vergroot jouw angst om te falen.

Ook wanneer je zelfvertrouwen is aangetast door bijvoorbeeld dat je gepest bent op school of werk kan dit leiden tot faalangst. Anderen hebben jou in het verleden het gevoel gegeven dat je niet goed genoeg was. Of je hebt, voor jouw gevoel, een keer een presentatie verpest, hierdoor ben je bang dat het weer zal gebeuren.

Hulp en tips bij faalangst

Faalangst kan veel impact hebben op je leven; je geeft maar niet je mening tijdens een vergadering, presteert slechter tijdens je studie of op je werk of loopt zelfs helemaal vast. Je kunt er erg door belemmerd worden. Hoe overwin je jouw faalangst? Onderstaande tips zouden jou kunnen helpen:

Tip 1: Je moet fouten maken om succesvol te kunnen zijn

'Fouten' hebben we nodig om te kunnen groeien. Eigenlijk kunnen we ook beter spreken over gewenste of ongewenste resultaten in plaats van goed of fout. Om tot het gewenste resultaat te komen moet je weten wat het ongewenste resultaat is. Je kunt niet falen, alleen ongewenst resultaat behalen waardoor je weet dat je iets moet veranderen om wel tot het gewenste resultaat te komen. Zie het falen niet als iets negatiefs, maar als iets waar je van kunt leren en beter door kunt worden.

Tip 2: Wees je bewust van jouw gedachten

Kloppen jouw gedachten wel? En helpen ze je verder of praten ze jou alleen maar de put in? Veel van onze gedachten zijn negatief, maar blijken achteraf niet te kloppen. Verzamel voor jezelf eens een aantal voorbeelden van situaties waarbij je vooraf dacht dat het je niet zou lukken en die achteraf wel goed gingen. Je zal merken dat je best wel wat voorbeelden kan bedenken. Gebruik deze voorbeelden op de momenten dat je denkt dat iets je niet gaat lukken.

Tip 3: Geef jezelf advies alsof jij je eigen beste vriend(in) bent

Naar onszelf kunnen we soms meedogenloos zijn terwijl we naar anderen vaak een stuk milder zijn. Vergeet niet dat jij ook een mens bent. Wat zou je zeggen tegen een vriend(in) die in jouw situatie zit en hetzelfde gevoel heeft? Door jezelf vanaf een afstandje bekijken kun je vaak constructiever reageren. Als een ander wel 'fouten' mag maken waarom zou jij het dan niet mogen?

Professionele hulp

Heeft faalangst te veel grip op jou, word je in jouw functioneren beperkt en lukt het niet om er in je eentje vanaf te komen? Een psycholoog zou jou goed kunnen helpen om jouw faalangst te overwinnen. Cognitieve gedragstherapie is bijvoorbeeld een therapievorm die effectief kan zijn bij faalangst. Samen met een psycholoog kijk je naar hoe gedachten jouw gedrag beïnvloeden. Neem contact op met ons verwijsteam ( 085-4014720) voor een persoonlijk advies.

# data[].attributes.attachment_link.title
Grip krijgen op je faalangst en dit overwinnen? Lees hier meer | Psyned

# data[].attributes.attachment_link.description
Faalangst is de angst om te falen. Je bent bang dat je iets niet kan. Bijna iedereen heeft hier in zekere mate last van in bepaalde situaties waarin gepresteerd moet worden. Je ervaart deze angst wanneer je iets moet doen wat je lastig vindt, maar wel graag goed wil doen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door faalangst kunnen leerlingen zo geblokkeerd raken, dat het resultaat van hun prestaties lager is dan je van hen mag verwachten. Faalangst is vooral de angst voor wat er gebeurt als leerlingen slechter presteren dan ze willen. Ze kunnen er helemaal door vastlopen. Lees de tips over het herkennen van faalangst en hoe je het kunt aanpakken.

Faalangst kan kinderen belemmeren in hun leren en doen en laten. Het is belangrijk dat leraren weten hoe ze faalangst herkennen en hoe ze kunnen handelen. In de video zien we hoe leraar Kristin Drijvers faalangsttraining op haar school geeft.

Er zijn drie soorten faalangst:

1. Cognitieve faalangst heeft te maken met het leren voor bijvoorbeeld een proefwerk of overhoring, of voor het oppakken van nieuwe leerstof.

2. Sociale faalangst treedt op wanneer kinderen voor een bepaalde sociale taak staan, zoals de omgang met andere leerlingen of leraren.

3. Motorische faalangst heeft te maken met het gebruiken van je lijf (vooral bij gym). De angst om te mislukken zorgt voor een verkrampte houding waardoor leerlingen dingen niet durven of kunnen.

Herkennen van faalangst

Faalangst herkennen is moeilijk. Leerlingen kunnen stil worden als ze angstig zijn, maar ze kunnen ook clownesk of stoer gedrag vertonen. Overmatig vragen stellen of juist niks durven te vragen, kunnen een signaal zijn dat een kind twijfelt aan zijn eigen kunnen. Ook hoofdpijn, buikpijn of moeilijk slapen kunnen signalen zijn.

Pubers zijn goed in het verbergen van hun angsten. Door te praten over hun gedrag, kun je er als leraar achter komen of er sprake is van faalangst. Welke motieven en gedachten heeft de leerling over zichzelf, zijn prestaties en zijn schooltaken? In hoeverre mag hij fouten maken van zichzelf? Hoe gaat hij om met kritiek ('zie je wel dat ik het niet kan') en complimenten ('dat zeggen ze wel, maar menen ze vast niet')? Houd er rekening mee dat het voor kinderen vaak moeilijk is om over deze angstige gevoelens te praten. Ze schamen zich er vaak voor dat ze hier zo bang voor zijn.

Tips

Met onderstaande tips kun je faalangst aanpakken:

Faalangst is niet gek of abnormaal; veel mensen hebben er last van. Praat erover in de klas zodat leerlingen beseffen dat het iedereen kan overkomen.

Leerlingen met faalangst zien in een nieuwe opdracht meestal iets bedreigends. Bij de instructie van nieuwe leerstof helpt het om tussendoor samen met de leerling een doelstelling, afgepaste instructiemomenten en kleine verwerkingstaken te formuleren.

Zoek een evenwicht tussen negatieve en positieve reacties. Faalangstige kinderen hebben vaak alleen aandacht voor negatieve opmerkingen over hun gedrag. Geef vaker een positieve reactie of een compliment aan leerlingen met faalangst.

Falen mag. Veel leraren focussen op presteren, waardoor leerlingen het gevoel kunnen krijgen dat mislukken geen optie is.

Leerlingen met faalangst moeten leren om lief te zijn voor zichzelf. Ze zijn vaak erg kritisch naar zichzelf. Houd hen een spiegel voor: ben jij net zo kritisch naar anderen als naar jezelf?

Meer weten over faalangst

Lees meer artikelen over faalangst op leraar24.nl:

# data[].attributes.attachment_link.title
Faalangst herkennen en aanpakken - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Door faalangst presteren sommige leerlingen onder hun niveau. Leer faalangst herkennen en aanpakken met deze tips.