# data[].attributes.body
Worden live tijdens de les geplaatst wanneer de muur af is.

# data[].attributes.body
Wordt live tijdens de les geplaatst wanneer het gemaakt is

# data[].attributes.attachment_link.description
Search the world's information, including webpages, images, videos and more. Google has many special features to help you find exactly what you're looking for.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Docukit.nl - Vol informatie over werkstukken en spreekbeurten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de zestiende eeuw (1500-1600) was Nederland nog geen zelfstandig land. Wel was er een groepje landjes dat de Nederlanden werd genoemd. De Nederlanden hoorden bij het enorme rijk van keizer Karel de Vijfde. In 1555 volgde diens zoon Filips de Tweede hem op. Deze Spaanse koning kreeg veel problemen met de Nederlanden. Filips wilde niet dat de zeventien Nederlandse gewesten een eigen bestuur hadden. Hij wilde zelf de baas zijn en zijn eigen wetten en belastingen doorvoeren.
Een ander groot probleem had te maken met godsdienst. Steeds meer mensen kwamen in opstand tegen de Rooms-Katholiek Kerk, die heel rijk was, terwijl er grote armoede heerste. Filips was fel tegen deze protestanten. Hij wilde dat iedereen rooms-katholiek was, net als hij. Een speciale kerkrechtbank moest protestanten opsporen en ter dood veroordelen.
Uiteindelijk leidden deze problemen tot een oorlog tussen de Nederlanden en Spanje: de Tachtigjarige Oorlog .

Protestanten werden in het openbaar op een brandstapel verbrand.
De Opstand

In 1566 protesteerden tweehonderd edellieden in Brussel bij Marghareta van Parma. Zij was de plaatsvervanger van Filips in De Nederlanden, want Filips woonde in Spanje. De edelen vroegen haar om minder streng op te treden tegen de protestanten. In datzelfde jaar bestormden protestanten katholieke kerken. Ze gingen als razenden tekeer en vernielden beelden, schilderijen en nog veel meer. Toen Filips over deze Beeldenstorm hoorde, stuurde hij de Spaanse hertog van Alva met een leger naar de Nederlanden om de orde te herstellen. Alva nam een aantal strenge maatregelen. Een speciale rechtbank liet 1100 opstandelingen ter dood brengen. Ook voerde Alva nieuwe belastingen in .
Willem van Oranje, een rijke edelman die was gevlucht, wilde de Nederlanden bevrijden van Alva en het Spaanse leger. Hij zocht mannen bij elkaar en vormde een leger. Op 23 mei 1568 wonnen de Nederlanders de eerste veldslag bij Heiligerlee in Groningen. Hiermee begon de Tachtigjarige Oorlog.

Willem van Oranje wordt wel de 'vader des vaderlands' genoemd. Als hij niet in opstand was gekomen, had Nederland misschien nooit als zelfstandig land bestaan.
Het leger van Willem van Oranje behaalde niet overal overwinningen. Veel steden werden bezet door Spaanse soldaten. Maar op 1 april 1572 kreeg hij hulp uit onverwachte hoek. Het stadje Den Briel werd terugveroverd door Nederlandse watergeuzen, een soort piraten.
In 1579 spraken de bestuurders van een aantal noordelijke Nederlandse provincies af om één leger te vormen en samen tegen de Spanjaarden te strijden. Deze afspraak heet de Unie van Utrecht. Twee jaar later besloten deze provincies dat Filips de Tweede niet langer hun koning was. Ze erkenden alleen Willem van Oranje als leider. Vanaf dat moment vochten ze niet meer alleen tegen het Spaanse leger, maar ook voor een eigen, onafhankelijk land.

Op 10 juli 1584 werd Willem van Oranje door Balthasar Gerards in Delft vermoord.
Zijn zoon Maurits zette de strijd voort. In 1588 riepen de noordelijke provincies de Republiek uit: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De Republiek was een zelfstandig land dat werd bestuurd door de Staten-Generaal, een vergadering van kooplieden en geleerden. Er stond geen koning aan het hoofd. Dat was in de hele wereld nog nooit vertoond!
Twaalf jaar lang, van 1609 tot 1621, werd er niet gevochten. Dit noemen we het Twaalfjarig Bestand. In die periode bleven Spanje en de Republiek wel vijanden.
Uiteindelijk sloten de Spanjaarden in 1648 vrede met de Republiek, in de Duitse stad Münster. Spanje gaf toe dat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een zelfstandig land was, waar de Spaanse koning niets meer te vertellen had.

Details en informatie

Titel: De Tachtigjarige Oorlog

Auteur(s): J. Oldenhoven, K. v. Hoof

Nummer: IC242

Niveau: 3

Siso: J 934.4

# data[].attributes.attachment_link.description
In de zestiende eeuw (1500-1600) was Nederland nog geen zelfstandig land. Wel was er een groepje landjes dat de Nederlanden werd genoemd. De Nederlanden hoorden bij het enorme rijk van keizer Karel de Vijfde. In 1555 volgde diens zoon Filips de Tweede hem op. Deze Spaanse koning kreeg veel problemen met de Nederlanden.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Docukit.nl - Vol informatie over werkstukken en spreekbeurten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In een kerk of een klooster heerst vaak een rustige en vredige sfeer. Maar dat is niet altijd overal zo geweest. Vroeger had de Kerk heel veel geld. Veel kerkleiders waren hebzuchtig. Ze lieten hun kerk versieren met dure schilderijen en heiligenbeelden. Veel mensen kwamen daartegen in opstand. Ze vonden dat bisschoppen en priesters teveel geld en macht hadden. En dat ze niet volgens hun geloof leefden. Volgens het geloof zou je namelijk je geld met arme mensen moeten delen.
Mensen werden zo boos dat ze kerken en kloosters binnengingen en alle beelden en schilderijen stuk sloegen. Deze golf van geweld werd de Beeldenstorm genoemd.
De Beeldenstorm was niet iets van één groep mensen. Ambachtslieden, knechten, rijke kooplieden; uit alle lagen van de bevolking deden mensen mee. Iedereen die ontevreden was over de rijkdom van de Katholieke Kerk.

© Rijksmuseum, Amsterdam

Weinig kerken in de Nederlanden zijn ontsnapt aan de vernielingen van de Beeldenstorm. Dit is een van de weinige schilderijen die zijn gemaakt van de Beeldenstorm. Het is in 1630 geschilderd door Dirck van Delen.

Protesten

De Beeldenstorm vond plaats in 1566. In die tijd zag Nederland er heel anders uit dan nu. Het land heette toen: de Nederlanden en België en Luxemburg hoorden daarbij.
Filips II was hier de baas. Hij was in Spanje geboren en opgegroeid en sprak geen Nederlands. Hij was ook Koning van Spanje en wilde daar wonen. Hij stuurde zijn halfzus Margareta naar het Noorden om de Nederlanden te besturen, zij werd landvoogdes.
Filips wilde voor zijn hele rijk dezelfde wetten, regels en godsdienst. Filips was zelf katholiek en wilde dat iedereen in zijn rijk deze godsdienst had. De Katholieke kerk had veel geld nodig om alle kloosters en kerken te versieren. Om steeds mooiere en grotere kerken te kunnen bouwen, bedacht de Kerk allerlei manieren om aan geld te komen. In die kerken stonden gouden en zilveren voorwerpen en hingen de duurste schilderijen en wandtapijten. Veel mensen vonden het niet juist dat er in de kerken zoveel rijkdom was. Een van die mensen was Maarten Luther (1483-1546). Hij was een Duitse monnik die vond dat je helemaal geen duur versierde kerken nodig had om te geloven. Hij wilde de Katholieke Kerk hervormen. Mensen, zoals Luther, werden ook wel protestanten genoemd, omdat ze protesteerden tegen verkeerde zaken in de Katholieke Kerk.
Omdat Filips streng katholiek was, liet hij zogenoemde ketters gevangennemen en tot strenge straffen veroordelen. Sommige ketters kregen de doodstraf. Een grote groep edelen was het daar niet mee eens en vond dat de vervolging van ketters moest stoppen. Ze trokken naar Brussel, waar de landvoogdes woonde. Uiteindelijk beloofde Margaretha dat de ketters voorlopig minder streng vervolgd zouden worden.

Vernielingen

Protestanten durfden toen weer bijeenkomsten te houden. Op deze hagenpreken vertelden ze het volk over hun nieuwe ideeën. Tijdens een van die hagenpreken, op 10 augustus 1566, werd er een oproep gedaan om kerken te vernielen. Meteen daarna ging een groepje toehoorders een klooster binnen en sloeg de beelden kapot. Als een golf verspreidde het geweld zich door de Nederlanden. Beelden en kunstwerken werden vernield.
In veel Nederlandse kerken kun je nu nog zien wat de Beeldenstorm heeft aangericht. In sommige kerken staan helemaal geen beelden meer. In andere kerken zie je beelden die gedeeltelijk kapot zijn.

© Museum Catarijneconvent, Utrecht

De hagenpreken waren de eerste diensten van de Protestantse Kerk.

Details en informatie

Titel: De Beeldenstorm

Auteur(s): Anneke Luijendijk

Nummer: IC344

Niveau: 3

Siso: J 934.3

# data[].attributes.attachment_link.description
In een kerk of een klooster heerst vaak een rustige en vredige sfeer. Maar dat is niet altijd overal zo geweest. Vroeger had de Kerk heel veel geld. Veel kerkleiders waren hebzuchtig. Ze lieten hun kerk versieren met dure schilderijen en heiligenbeelden. Veel mensen kwamen daartegen in opstand.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het katholieke geloof beschermen lukte hem. Het geloof verspreiden tot de Nederlanden echter niet. De centrale macht in Brussel vergroten deed hij door specialisten in de Nederlanden in te stellen die hem raad gaven. Hij kon zo beter zijn beslissingen maken. Het gebied completeren lukte wel. Frankrijk bleef echt een gat in zijn koninkrijk.

# data[].attributes.body
De accounts moeten een aantal dingen bevatten?

Naam ( en hun rol)

Geboorte jaar

Jaar van overlijden

Welk geloof hebben ze?

Welk rijk hebben zij?

Wat was hun rol in de oorlog of wat willen ze bereiken?

‘Vriendenlijst’ Wat hebben de verschillende personen met elkaar te maken.

In elke brief staan dikgedrukte/ schuine/ grotere woorden, en aantal vragen onderaan de brieven die hen helpen en de goede kant op sturen. Zij gebruiken de informatie op de padlet om tot een profielschets te komen.  Zij krijgen 1 laptop per groepje en er is ook een informatietafel met junior informatieboekjes. Op de padlet staat een voorbeeld van een profielschets. Deze bekijken we. Hierna gaan de groepjes uit een en aan de slag.

# data[].attributes.body
Een tijdlijn is een reeks gebeurtenissen die met elkaar te maken hebben.

1

Bekijk voorbeelden van tijdlijnen. Zoek om een idee te krijgen van hoe een tijdlijn er meestal uitziet, even op internet naar voorbeelden. Typ gewoon 'tijdlijn' in in de zoekbalk van je Google en bestudeer een paar verschillende tijdlijnen zodat je een beter idee krijgt van hoe je het beste te werk kunt gaan.

2

Teken de tijdlijn. Gebruik een liniaal. Schets de tijdlijn eerst met potlood en trek hem daarna over met een blauwe of zwarte pen of met een markeerstift. Geef de tijdlijn als titel:  ‘80 jarige oorlog’.

3

Kies als beginpunt 1550  en als eindpunt 1650. Verdeel de tijdlijn in 10 stukjes van 10 jaar.

4

Bepaal hoe je de gebeurtenissen wilt gaan laten zien. Je kunt de verschillende gebeurtenissen op allerlei verschillende manieren afbeelden. Gebruik de manier die jou het beste lijkt. Je zult iedere gebeurtenis een plek op de tijdlijn moeten geven, en ze moeten er allemaal op passen.

Als je je tijdlijn met de hand aan het maken bent, schrijf dan eerst alle gebeurtenissen op een apart vel papier, voordat je ze op je tijdlijn zet. Op die manier kun je bepalen hoeveel ruimte je voor ieder onderdeel ongeveer hebt.

Je kunt ook iedere gebeurtenis uittypen of uitschrijven en vervolgens de beschrijvingen uitprinten of uitknippen en bij de tijdlijn plakken.

5

Zet de belangrijkste data op de tijdlijn. Kijk waar de punten waar je de gebeurtenissen wilt laten zien moeten komen. Trek een lijn die recht omhoog aan de tijdlijn om aan te geven in welk jaarde gebeurtenis plaatsvond , schrijf of plak dat jaar erbij en schrijf of typ iedere gebeurtenis in een zin. Plak dit erbij.

Als je plaatjes wilt gebruiken, gebruik er dan een per gebeurtenis.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cookies op de website van Schooltv.

Wij plaatsen Functionele cookies, om deze website naar behoren te laten functioneren en Analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Meer uitleg

Waarom cookies?

De Nederlandse Publieke Omroep plaatst specifieke cookies om het gebruiksgemak voor bezoekers te vergroten. Ze helpen in functionaliteit en zijn bedoeld om inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit van de websites.

Hiermee kunnen we de bezochte website zo gebruiksvriendelijke en interessant mogelijk maken voor de bezoeker. Hierbij worden geen gegevens verzameld die gebruikt kunnen worden om individuele gebruikers te volgen.

Functionele cookies

Cookies die er voor zorgen dat deze website naar behoren functioneert

De websites van de NTR gebruiken cookies om er voor te zorgen dat onze websites naar behoren werken. Zo gebruiken wij cookies voor:

het onthouden van informatie die je invult op de verschillende pagina’s, zodat je niet steeds al je gegevens opnieuw hoeft in te vullen

het doorgeven van informatie van de ene pagina aan de volgende pagina, bijvoorbeeld als er een lange enquête wordt ingevuld of als je veel gegevens moet invullen bij een online bestelling

het opslaan van voorkeuren, zoals de taal, locatie, het gewenste aantal te tonen zoekresultaten, etc.

het opslaan van instellingen voor een optimale videoweergave, zoals de gewenste buffergrootte en de resolutiegegevens van je scherm

het uitlezen van je browserinstellingen om onze website optimaal op je beeldscherm te kunnen weergeven

het opsporen van misbruik van onze website en diensten, door bijvoorbeeld een aantal opeenvolgende mislukte inlogpogingen te registreren

het gelijkmatig belasten van de website, waardoor de site bereikbaar blijft

het aanbieden van de mogelijkheid om inloggegevens op te slaan, zodat je die niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren

het mogelijk maken om te reageren op onze websites

Webstatistieken

Cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten.

Om te bepalen welke onderdelen van de website het meest interessant zijn voor onze bezoekers, proberen wij continu te meten met behulp van de software van comScore Digital Analytix, Google Analytics en Hotjar hoeveel bezoekers er op onze website komen en welke onderdelen van de website het meest bekeken worden. Hiervoor gebruiken wij cookies.

Het is onderdeel van de (wettelijke) taak van de Nederlandse Publieke Omroep om te rapporteren over onze prestaties. Daarvoor is het nodig om webstatistieken bij te houden. Ook nemen wij deel aan het landelijke internetbereikonderzoek STIR. Hiervoor gebruiken wij cookies, zodat wij de browser kunnen herkennen en op die manier het aantal bezoekers aan onze websites kunnen meten.

Van de informatie die wij zo verzamelen worden statistieken gemaakt. Deze statistieken geven ons inzicht in hoe vaak onze webpagina's bezocht worden, waar bezoekers de meeste tijd doorbrengen, enzovoort. Hierdoor zijn wij in staat structuur, navigatie en inhoud van de website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken. De statistieken en overige rapportages kunnen wij niet herleiden tot personen.

Wij gebruiken cookies voor:

het bijhouden van het aantal bezoekers op onze webpagina’s

het bijhouden van de tijdsduur die elke bezoeker doorbrengt op onze webpagina’s

het bepalen van de volgorde waarin een bezoeker de verschillende pagina’s van onze website bezoekt

het beoordelen welke delen van onze site aanpassing behoeven

het optimaliseren van de website

Cookie-instellingen aanpassen en meer informatie

De cookie-instellingen voor deze website zijn te allen tijde naar je persoonlijke voorkeur te wijzigen. De pagina waarop je deze instellingen kunt wijzigen is te bereiken via deze link Cookie instellingen. Hier is ook gedetailleerde informatie vinden over welke cookies we specifiek plaatsen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Vroeger was het anders - Opstand tegen de koning

# data[].attributes.attachment_link.description
Vijfhonderd jaar geleden was de koning van Spanje heer over de Nederlandse provincies. Nederlandse edelen mochten hem helpen in het bestuur. Zij protesteerden toen de koning steeds meer Spaanse ambtenaren daarvoor inschakelde. Nederlanders werden ook boos omdat de koning aanhangers van de kerkhervorming zwaar liet straffen.