# data[].attributes.body
Sintoismoak ez du sortzaile espezifikorik, naturari eta arbasoei antzinako kultuetatik sortutako Japoniako erlijio natiboa baita.

# data[].attributes.body
Siddhartha Gautama Buda

# data[].attributes.body
Ez dago zortzaile definitu bat oso erligio zaharra delako

# data[].attributes.body
Chamanismoak ez du beti jainko bakar bat; espiritu anitz eta naturako indarrak dituzte garrantzia.

# data[].attributes.headline
Liburu sakratua: Biblia (Profetak idazten zuten)

# data[].attributes.subject
Liburu sakratua: Biblia (Profetak idazten zuten)

# data[].attributes.body
Ez dago liburu sakratu bakar bat; tradizioak ahozkoak dira.

# data[].attributes.body
Bahaismo erlijio nahiko berria da, Mírzá Husayn-‘Alí Núrí sortu zuen XIX. mendian, Persian, gaur egungo Iran.

# data[].attributes.body
Mendia, ibaiak, basoak, mendi torralak eta beste naturako leku bereziak

# data[].attributes.body
Ez dauka sortzaile bat, antzinako erlijio eta ideia filosofiko desberdinen nahastea da eta. Hala ere, III. mendean ezaguna eta ohikoa egin zela esan dezakegu.

# data[].attributes.body
Erlijio politeista da, eta 330 milioi jainko baino gehiago izaten. Hauen artean, garrantzitsuenak dira, esaterako:

Brahma: Unibertsoaren sortzailea, jakituriaren jainkoa, omnipresentea.

Shiva: Suntsipen jainkoa, berpiztea errepresentatzen du.

Vishnu: Suntsipen jainkoa, berpiztea errepresentatzen du.

Hauek hiru trimurti osatzen dute, hau da, jainko nagusienak dira. Horretaz aparte, daukagu:

Hanuman: Indarraren eta adorearen jainkoa. Rama jainkoaren gerraria.

Ganesha: Jakituriaren jainkoa. Sorte eta prudentzia ematen du.

Krishna: Maitasunaren, kompasioaren eta dibinitatearen jainkoa.

Lakshmi: Sortearen, aberastasunaren eta gazteen jainkosa.

Kali: Iluntasunaren, gaiztakeriaren eta demonioaren jainkosa.

Gainera, hinduismoaren jainkoen erregearen eta erreginaren figura ere existitzen dira:

Indra: Jainkoen erregea eta zeruaren jainkoa, beti elefantean dagoena.

Agni: Suaren jainkoa, eta lagunen eta familiaren babeslea.

# data[].attributes.body
Ez dauka jainkorik, bide espirituala

# data[].attributes.body
Hinduismoan, bi dira liburu sakkart garrantzitsuenak. Lehena, argazkian ikusten dena, Bhagavad Gita da, eta kontakizuna esaten duen bezala, Vedavyasa idazlea da.

Bigarrena, lau debekatualdien liburua da, hinduismoaren lau arau nagusienak hartzen dituena: Rig-veda, Iáyur-veda, Sama-veda eta Atharva-veda.

# data[].attributes.body
Hinduismoaren leku sakratuak dira, nagusiki, Varanasi hiria, Indiako hiri zaharrena, eta Ganges ibaiaren ondoan dauden beste hiriak, Haridwar edo Rishikesh bezala. Horretaz aparte, 4 hiri garrantzitsuak daude perigranatzeko, talde honi Char Dam deitzen. Hauek Badrinath, Dwarka, Puri eta Rameswaram dira.

# data[].attributes.body
Historikoki, erlijio honen pertsonai garrantzitsuenak 7 jakintsuak dira, Veda eta Upanishad bezalako idazteak egiteagatik. Hauek argazkian ateratzen ditenak dira, Marichi, Atri, Angiras, Pulastya, Pulaha, Kratu y Vashishtha dira.

Horretaz aparte, gaur egun hinduismoan apaiz bezalako figura daude. Esate baterako, brahmanek, panditsek eta pujarisek, erritualak, zeremoniak eta otoitzak egiten dituztenak. Gainera, guduen figura dago, jakintsuenak eta zaharrenak.

# data[].attributes.body
Hinduismoaren simboloa OM deitzen da, eta argazkian ikusten den moduan, ikurraren atal bakoitza bere esanahia du. Horretaz aparte, jainko bakoitza bere simbolo propioa du, esate baterako Ganesha, esbatika bat duena, edo Lakshmi, 8 puntako izarra duena zirkulu baten barruan.

# data[].attributes.body
Ez da ezagutzen sortzailea, K. a. sortu zen.

# data[].attributes.body
Tripitaka (edo Pali Kanona)

# data[].attributes.body
Edward Tylor-ek aurkitu zituen kontzeptua 1871-an

# data[].attributes.headline
Leku sakratuak: Jerusalem, Belen, Nazaret, Jordan ibaia, Donejakue bidea...

# data[].attributes.subject
Leku sakratuak: Jerusalem, Belen, Nazaret, Jordan ibaia, Donejakue bidea...

# data[].attributes.body
Mahoma

# data[].attributes.body
Jainko asko daude, ez dago bakarra

# data[].attributes.body
Lumbini (Nepal)

Bohd Gaya (India)

Sarnath (India)

Kushinagar (India)

# data[].attributes.body
Ez dago liburu sakraturik.

# data[].attributes.headline
Pertonaiak: Jesus, jainkoa, espiritu santua, María, Jose eta apostuluak

# data[].attributes.subject
Pertonaiak: Jesus, jainkoa, espiritu santua, María, Jose eta apostuluak

# data[].attributes.body
Alá

# data[].attributes.body
Buda

Monjeak

Dalai Lama

# data[].attributes.body
Ez dago jaiko bat, baizik eta naturan dauden espiritu eta jainkoengan sinisten dute.

# data[].attributes.body
Hinduismoak bi jai nagusi ditu. Lehena, ospetsuena Diwali, ospetsuena, onuraren garaipena gaiztakeriaren kontra ospatzen duena eta su artifizialekin eta argiekin jai egiten dena.

Bigarrena, Holi, udaberriaren ongietorria ematen dio. Kolore ezberdineko hautsak zerura botatzen dira. Argazkiko jaia da.

# data[].attributes.body
-Korana

-Hadisak

# data[].attributes.body
-Varanasi (hiri sakaratua)

-Ganges ibaia

-Prayagraj (Kumbh Mela ospatzen da)

# data[].attributes.body
-Meka

-Medina

-Jerusalem

# data[].attributes.body
Dharmaren gurpila
Loto-lorea
Knotu eternala
Elefante zuria

# data[].attributes.body
Jainko anitzen ordez, Jainko bakarrean sinisten dute, Baha, gizateriaren batasuna eta erlijio guztien batasuna irakasten ditu, bakea, berdintasuna eta justizia unibertsala sustatuz. Ere haien ustez, Jainkoa pixkanaka errebelatu dela mezulari batzuen bidez usten dute, hala nola Abraham, Jesus edo Mahomaren bidez.

# data[].attributes.body
Vesak (Buda jaioa, argitu eta hil zen eguna)

Meditazioa

# data[].attributes.body
1. Om (Aum)

2. Swastika

3. Trishula

4. Lotus

5. Tilaka

# data[].attributes.body
-Profetak

-Imamak/Liderrak

-Musulmanak

# data[].attributes.body
Chamana (bidegile espirituala), komunitateko kideak.

# data[].attributes.body
-Diwali (urrian edo azaroan)--> diyak pizten dira.

-Holi (neguaren amaieran)--> koloretako hautsak botatzen dira.

-Kumbh Mela (12 urtean behin)--> peregrinazio erlijiosoa

# data[].attributes.body
-Ilargi erdia eta izarra

-Kaaba

# data[].attributes.body
Egunean 5 aldiz otoitz Mekarako norabidean. Koraneko bertsoak erabiltzen dira. Une bereziak: Ramadan, Eid al-Fitr, Eid al-Adha.

# data[].attributes.body
Ramadana: urteko hile santua; egunez barau egiten da.

Otoitza (Salat): egunean bost aldiz.

Eid al-Adha: Abrahamen sakrifizioaren oroitzapenezko jaia.

Hajj: Mekara erromesaldia, musulman bakoitzak bizitzan behin egitekoa ahal bada.

# data[].attributes.body
1. Om Shanti Mantra

(Bakearen mantra)

2. Gayatri Mantra

Rigvedako mantrarik zaharrenetako eta boteretsuenetako bat.

3. Ganeshari otoitza

Oztopoak kentzeko eta edozein jarduerari ongi ekiteko.

# data[].attributes.body
Islameko 5 zutabeak: fedea, otoitza, karitatea, baraua eta erromesaldia. Balioak: justizia, eskuzabaltasuna, zintzotasuna.

# data[].attributes.body
Om Mani Padme Hum
Namo Amituofo
Tisarana
Metta Bhavana

# data[].attributes.body
-Dharma

-Karma

# data[].attributes.body
Adi Shankaracharya, Ramanuja, Madhva, Ramakrishna, Swami Vivekananda, Sant Tukaram, Mirabai, Kabir,...

# data[].attributes.body
Sunnitak (gehiengoa) eta Xiitak (gutxiengoa). Beste batzuk: sufismoa, ahmadia.

# data[].attributes.body
Ez dauka liburu sakraturik, ezta idazkera espezifikoa ere. Ez da erlijio ezarrita baizik eta, munduaren ikuspegi koherentea sinesmen eta praktika erlijioso jakin batzuekin.

# data[].attributes.body
Gayatri edo Om Namah Shivaya mantren kantua, eta Stotrams (jainkoak alabatzeko) irakurtzen.

# data[].attributes.body
Bost agindu nagusiak (ez hil , ez lapurtu, ez izan sexu-portaera txarra, ez esan gezurrik, ez edan zoratuko zaituzten substantziarik)

# data[].attributes.body
Leku sakratuek, animismoan, ingurune naturalak barne hartzen dituzte, hala nola mendiak, ibaiak eta basoak, baita objektu eta eraikuntzak ere, hala nola, zuhaitz espezifikoak, arrokak, santutegiak eta etxeak.

# data[].attributes.body
1.900 milioi musulman inguru munduan.

# data[].attributes.body
Nagusi: Saudi Arabia, Iran, Pakistan, Indonesia (kopuru handiena).

# data[].attributes.body
Jainko bakarra (Allah).

Muhammad azken profeta eta Koran Jainkoaren hitza.

Gizakiaren bizitza eta ekintzak epaituko dira.

# data[].attributes.body
Theravada
Mahayana
Vajrayana

# data[].attributes.body
Kaaba Mekan dago eta otoitz guztiak hara begira egiten dira. Ramadan ilargi-egutegiaren arabera aldatzen da.

# data[].attributes.body
Bahaismoaren liburu sakratua Kitáb-i-Aqdas da, Bahá "u 'lláh-ek idatzia. Bere sinestunen bizitza espirituala eta soziala gidatzen duten legeak, irakaskuntzak eta printzipioak biltzen ditu.

# data[].attributes.body
1. Shaibismoa (Shaiva)

2. Vaishnavismoa (Vaishnava)

3. Shaktismoa (Shakta)

# data[].attributes.body
Anaxágoras=> Ikuspegi filosofiko bat ekarri zuen eta horrek animismoaren antza izan lezake, nahiz eta ez izan.

Sigmund Freud=>Animismoa hasierako etapa mental gisa aztertu eta kritikatu zuen.

Jaques Monod=>Erabat arbuiatzen du ilusio ez-zientifiko gisa.

Jean Piaget=>Animismoa haurren pentsamenduaren fase gisa azaldu zuen, non haurrek objektuei bizitza eta kontzientzia egozten dieten.

# data[].attributes.body
Animalien espirituak, totemak, koloreak, argi eta su elementuak.

# data[].attributes.body
1.100-1.200 milioi jarraitzaile (munduko %15).

# data[].attributes.body
535 milioi pertsona

# data[].attributes.body
Animismoan, sinboloak izaki bizidunei eta bizigabeko objektuei —hala nola animaliei, landareei, mendiei, ibaiei edo baita eguneroko objektuei ere— egozten zaizkien espiritu edo esentzien irudikapenak dira

# data[].attributes.body
-India

-Nepal

-Bangladesh

-Indonesia

-Pakistan

-Sri Lanka

# data[].attributes.body
Thailandia
Txina
Japonia

# data[].attributes.body
Bahaismoaren leku sakratuak Haifan eta Acren daude, Israelen. Bertan daude Bab Santutegia eta Bahá "u 'lláh Santutegia, non bere hondarrak dauden eta badiarrek otoitzak zuzentzen dituzten.

# data[].attributes.body
1 Brahman :Unibertso osoaren jatorria eta azken errealitatea da.

2 Reinkarnazioa (samsara):Izaki bizidunak berriz jaio egiten dira hiltzean.

3 Karma eta Dharma: Egindako ekintzek ondorioak dituzte.

# data[].attributes.body
Lau Egi Nobleak, Zortzi bideko bidea, Nirvana

# data[].attributes.body
Animismoan, otoitza naturaren izpirituekin edo arbasoekin interakzio zuzen gisa egiten da, eskaintzak eta erritualak erabiliz.

# data[].attributes.body
Mírzá Husayn-‘Alí Núrí, bahaismoaren sortzailea zen.

‘Abdu’l-Bahá, berebiziko garrantzia izan zuen fedearen nazioarteko hedapenean.

Shoghi Effendi, Munduko bahaismoaren administrazioa antolatzeaz eta sendotzeaz arduratu zen.

# data[].attributes.body
Animismoan beti naturarengan errespetua bilatzen da, baita naturaren elementuak zaintzea ere. Zaintze honen barruan dena ondo tratatzea da, hau da, eskultura eta monuumentu guztiak behar bezala utzi.

# data[].attributes.body
Animismo zorrotza=> Objektu bizigabeetan, bizidunetan edo fenomeno naturaletan bizi diren espiritu, arima edo entitate pertsonifikatuetan sinestea.

Antimatismoa=>Izaki, objektu eta fenomeno guztiak animatzen dituen indar inpertsonal, bizi-botere edo "mana" batean sinestea

# data[].attributes.body
Erlijio animistaren jarraitzaileak anitzak dira eta kultura anitzetan aurkitzen dira, izan ere, animismoa erlijio antolatu bakar baten ordez mundu osoan zabaldutako sinesmena da.

# data[].attributes.body
Afrikan (Senegaleko Casamance eskualdeko Kikuyu, Basutos, Yoruba eta tribuak bezala), Asian (Thailandiako Lisu, Txinako Naxi, Pakistango Kalash eta Japoniako sintoismoa bezala), Ozeanian (Ozeano Bareko eta Ozeaniako irletako hainbat herri) eta Hego Amerikako Maputxeak (Hego Amerikako maputxeak bezala).

# data[].attributes.body
Abraham da judaismoaren sortzailea.

Yahvé da judaismoaren jainko nagusi eta bakarra, mesiasen etorerra adierazten eta sabaltzen du.

Judaismoaren liburu sakratua Tanaj-a da. 24 liburu sakratu ditu batera eta hiru zatiatan banatuta dago: La torá (legeak)

Los nevi’im (profetak) eta Ketuvim (idatziak).

# data[].attributes.body
Animismoaren hiru ideia nagusiak izaki guztiak (gizakiak, animaliak, landareak, etab.) eta fenomeno naturalak (arrokak, ibaiak, etab.) arima edo izpiritu bat dute, izpiritu horiek elkarri lotuta daudela eta haiekin zuzenean elkarreragiteko gaitasuna dagoela, askotan erritualen bidez.

# data[].attributes.body
-Paleolitoan sortu zen, eta batzuen ustez erlijio mota zaharrena da.

-Animismoan txamanak daude.

-Batzuek uste dute animismoa beste sinesmen mota batzuen sorburua dela.

# data[].attributes.body
Bahaismoaren sinbolo nagusia bederatzi puntako izarra da, batasuna eta perfekzioa irudikatzen dituena. Beste zeinu batzuk ere erabiltzen dira, hala nola Unitatearen Sinboloa, baina bederatzi puntako izarra da ezagunena eta ikusgarriena.

# data[].attributes.body
Txamanek sendatzeko eta babesteko errituak egiten dituzte, dantzak, abestiak eta landare sakratuak erabiliz.

# data[].attributes.body
Budaren belarri luzeak jakinduria eta arduraren ikur dira.

# data[].attributes.body
-Gabonak: abenduaren 25ean Jesusen jaiotza ospatzen da

-Aste santua: Jesusen hilketa eta berpizkundea ospatzen

-Paskoa: Jesusen berpizkundea

-Pentekostes: 50 egun paskoa eta gero espiritu santuaren etorkera

-Epifania: urtarrilaren 6an errege magoen etorkera

# data[].attributes.body
· Gure Aita: Gure Aita, zeruetan zarana,
santu izan bedi zure izena,
etor bedi zure erreinua,
egin bedi zure nahia,
zeruan bezala lurrean ere.
Emaguzu gaur egun honetako ogia,
barkatu gure zorrak,
guk ere geure zordunei barkatzen diegunez gero;
ez gaitzazu utzi tentaldian erortzen
baina atera gaitzazu gaitzetik. Amen

· Ave Maria

· Loria

# data[].attributes.body
Otoitzak eta kantak erabiltzen dituzte espirituekin komunikatzeko, gida eskatuz edo gaixotasunak sendatzeko.

# data[].attributes.body
Naturarekiko eta arbasoekiko errespetua sustatzen dute, mundu espiritualarekin harmoniaz bizitzera irakatsiz.

# data[].attributes.body
Erritoak:

Ez du erritual zurrunik edo zeremonia konplexurik; guztia gogoeta espiritualean, batasunean eta gizartearen zerbitzuan oinarritzen da. Hauek dira egitea gomendatzen dutena:

Eguneroko derrigorrezko otoitza: hiru otoitzen artean aukera dezakete.

Idazki sakratuen irakurketa: Goizero eta gauero.

Urteko baraua: martxoaren 2tik 20ra.

Hemeretzi Egunetako bilera: Hilero, bahaistak otoitz egiteko, komunitateko gaiak eztabaidatzeko eta elikagaiak partekatzeko elkartzen dira.

Jai garrantzitsuenak:

Naw-Rúz, bahaismoko urte berriko jaia; urteko barauaren amaiera markatzen du. Festa oso alaia da: bazkari, bilera, musika eta esker onarekin ospatzen da.

Ríḍván, Bahaismoaren jairik garrantzitsuena da. Bahá "u 'lláh-ek bere misioa Bagdaden deklaratu zuen 12 egunak gogoratzen ditu (1863).

# data[].attributes.body
1-Denbora ziklikoa da: unibertsoa betiko berrabiatzen da.

2-Jainko asko, baina denak dira Brahmanen adierazpenak.

# data[].attributes.body
1. Jainkoa maitatuko duzu gauza guztien gainetik

2. Jainkoaren izena alferrik ez erabili

3. Jaiegunak santutu

4. Zure aita eta ama errespetatu

5. Ez duzu hilko

6. Ez duzu adulteriorik egingo

7. Ez duzu lapurtuko

8. Ez duzu gezurrik esango

9. Ez duzu zure bihotzean desira txarrik izango

10. Ez duzu besteen ondasunik desiratuko

# data[].attributes.body
Hinduismoaren aginduak eta morala dharma(betebeharra), zuzentasunera eta espiritualtasunera biolentzia ez(ahimsa), egiatasuna(satya), jabetza ez(aparigraha) eta laztasunaren (tapas) bidez gidatzean oinarrituta dago.

# data[].attributes.body
Talde asko daude:

Chukchiak, itsas dayakak, patagoniarrak, maputxeak, arapahoak, cheyenneak, navajoak, pawneeak, lakotak eta uteak

# data[].attributes.body
Bahá "u 'lláhek idatzi zituen eguneroko otoitzak, hala nola bakerako otoitzak, gida espirituala edo esker ona.

Une bereziak:

Bederatzi Egun Sakratuak: Bahá "u 'lláh eta Babaren bizitzako ekitaldien omenezko ospakizunak.

Bahako baraua: 19 egun martxoan, hausnarketa eta otoitza praktikatzeko.

# data[].attributes.body
Hinduismoa hiru adar diru, Vaisnavismoa (Visnún zentratuta), Shaivismo (Shivan zentratua), Shaktismo (Shakti jainkosan zentratua) eta Smartismoa

# data[].attributes.body
Sinagoga da Judaismoaren leku sakratua.

Abraham eta Moises dira Judaismoaren pretsona garrantzitsuenak.

Judaismoak sinbolo asko ditu. Garrantzitsuenak, hiru dira.

"Menorá"-k betirako argia, Jainkoaren presentzia eta sorkundearen 7 egunak irudikatzen ditu.

"Hamsa"-k sorte ona ekartzen du eta bekizkoetatik babesten du.

Daviden izarra Jainkoaren boterea eta bere babesa norabide guztietan irudikatzen du.

# data[].attributes.body
Normalean gutxi dira; tribu edo komunitate txikietan buruzagi espiritualak izaten dira.

# data[].attributes.body
-Katolikoak: Eliza handiena aita santua duena buruan

-Protestanteak:XVI mendeko erreforma eskaini zuten.

-Ortodoxoak: europako ekialdeko eta ekialde hurbileko kristauak.

-Anglikanoak: Ingalaterrako kristauak.

# data[].attributes.body
Pazko judua. Udaberrian ospatzen da eta Israelgo herria Egiptoren esklabotzatik askatu zela ospatzen da.

Tefilá. Egunero hiru aldiz errezitatzen dira. Shajarit du izena goizean egiten dena, Minjá eguerdian eta Arvit gauean.

Moralak justizian (tzedek), ontasunean (jésed) eta zuzentazunean (tzedaqah) oinarritzen dira.

# data[].attributes.body
Siberian, Ipar eta Hego Amerikan, Asian eta Afrikako zenbait eremutan aurki daitezke.