# data[].attributes.body
Ik ben naar een aantal lezingen geweest binnen het kader van het festival van de gelijkheid. Helaas valt me daar steeds op dat ze enorm veel kansen laten liggen om het écht boeiend te maken. Als er over armoede gesproken wordt, laten ze mensen aan het woord waarvan er ééntje het geleefd heeft, maar door 'hard te werken' er uit geraakt is. Er zaten een aantal mensen in de zaal die 'ervaringsdeskundige armoede' volgden en deze mensen kregen geen stem. Dit is maar één van de voorbeelden van dingen die me steeds opvallen op het festival van de gelijkheid. Ik blijf er steeds op mijn honger zitten.
Wél heeft iemand me daar gewezen op de film van Glen Dumortier 'overdemurenheen' en dus heb ik aan deze 2 dagen toch nog iets interessant overgehouden. De Hannah Arendt academie vond ik dan op zich interessanter binnen het thema diversiteit

# data[].attributes.body
Is het de persoon die iemand vermoordt verantwoordelijk of het het materiaal (het pistool)? (het is een gedeelde verantwoordelijkheid)

# data[].attributes.headline
Link met het werk van de Studenten in de gevangenis van Oudenaarde. Padlet gemaakt door stage mentor, Maarten van Luchene.

# data[].attributes.subject
Link met het werk van de Studenten in de gevangenis van Oudenaarde. Padlet gemaakt door stage mentor, Maarten van Luchene.

# data[].attributes.body
Over 'overdemurenheen'
Tijdens de workshopreeks ‘Slam over de muren heen’ werkten tijdens het najaar 2022 gedetineerden en vrije burgers samen aan slamteksten met een toonmoment in de gevangenissen van Ruiselede, Gent en Oudenaarde.
Eén van onze leerlingen heeft hier ook aan meegewerkt. Ik vond dit zeer interessant om een tekst van hem te horen en dit samen te brengen met wat ik van deze leerling weet.

# data[].attributes.body
gebundelde verslagen van de stagemomenten in de gevangenis. De laatste (momenteel nog 'xx december') volgt, door de actiedagen, op zaterdag en wordt dus 14 januari

# data[].attributes.attachment_link.title
Interview Hans Claus - Zwijgen is geen optie

# data[].attributes.headline
"ruimtelijk ingrijpen enorm belangrijk is voor een andere sfeer te scheppen, voor een menselijke ontmoeting mogelijk te maken" Hans Claus

# data[].attributes.subject
"ruimtelijk ingrijpen enorm belangrijk is voor een andere sfeer te scheppen, voor een menselijke ontmoeting mogelijk te maken" Hans Claus

# data[].attributes.body
interessante quote van gevangenisdirecteur uit Oudenaarde en van toepassing in het uitwisselingsproject met KABK Ouddernaarde. Saïdjah

# data[].attributes.body
Is het naief om verbetering te verwachten van gedetineerden?
Marjan Gryson startte 10 jaar geleden Touché om agressiebegeleiding te geven aan gedetineerden.  Voor haar is het duidelijk: we hebben agressie nodig.
Gryson startte Touché met projecten die in de gevangenis van Oudenaarde plaatsvonden

# data[].attributes.attachment_link.title
Interview Marjan Gryson - Zwijgen is geen optie

# data[].attributes.headline
Stage 10 December gevangenis Oudenaarde met Maarten en Evelien.

# data[].attributes.subject
Stage 10 December gevangenis Oudenaarde met Maarten en Evelien.

# data[].attributes.headline
“Je bent wie je geworden bent en dat is niet dankzij jezelf.” H. Claus

# data[].attributes.subject
“Je bent wie je geworden bent en dat is niet dankzij jezelf.” H. Claus

# data[].attributes.body
"Since I got to know art, this cell has become a prison"
Een film over de opvoering van Shakespeare's Julius Caesar, in de Rebibbia gevangenis in Rome.  De cast bestaat uit gedetineerden en de film won de Gouden Beer in 2012.
Paolo Taviani said that he hoped moviegoers would "say to themselves or even those around them... that even a prisoner with a dreadful sentence, even a life sentence, is and remains a human being". Vittorio Taviani read out the names of the cast.

# data[].attributes.headline
Webinar Framing en Counter Framing (Hannah Arendt instituut)

# data[].attributes.subject
Webinar Framing en Counter Framing (Hannah Arendt instituut)

# data[].attributes.body
Deze lezing werd gegeven door Baldwin Van Gorp, professor in Journalistiek, die de framing voornamelijk toepaste op 'immigratie en de vluchtelingen kwestie'. Veel onderwerpen zijn volgens mij evenzeer van toepassing op de gevangenis.
Heb het verslag zelf wat gespekt met citaten en ideeën Van Sontag, Spivak en Gramsci.

# data[].attributes.headline
Beginsituatie In Oudenaarde met reflecties. Nog niet naar de gevangenis kunnen gaan wegens ofwel stakingen, of wel ziekte Stage Mentor.

# data[].attributes.subject
Beginsituatie In Oudenaarde met reflecties. Nog niet naar de gevangenis kunnen gaan wegens ofwel stakingen, of wel ziekte Stage Mentor.

# data[].attributes.headline
eerste zelfreflectie voor aanvang stage -Saïdjah 

# data[].attributes.subject
eerste zelfreflectie voor aanvang stage -Saïdjah 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Volgens Pieter Van Caeneghem, adjunct-gevangenisdirecteur Oudenaarde, is het meer dan een ludiek sportevenement. "Mensen maken fouten en moeten daardoor een tijdje uit de maatschappij verdwijnen. Maar op het einde van de rit keren ze ook terug naar die maatschappij. Ze zijn altijd heel tevreden om te zien dat ze toch die connectie terug kunnen maken naar de maatschappij en ook dat mensen de moeite doen - online of in het echt - om met hen in contact te komen."

# data[].attributes.attachment_link.title
Gedetineerden koersen tegen minister Van Quickenborne, rechters en cipiers

# data[].attributes.attachment_link.description
Volgens Pieter Van Caeneghem, adjunct-gevangenisdirecteur Oudenaarde, is het meer dan een ludiek sportevenement. "Mensen maken fouten en moeten daardoor een tijdje uit de maatschappij verdwijnen. Maar op het einde van de rit keren ze ook terug naar die maatschappij.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dat is geen toeval, want Ismail Abdoul heeft zelf ook bijna drie jaar in de gevangenis doorgebracht. "We starten vrijdag in de gevangenis van Oudenaarde. We gaan kijken samen met Ismail en Nabil Mallat, de acteur die de rol van Ismail in de film vertolkt. Gevangenen mogen hun naasten uitnodigen om samen de film te bekijken," vertelt regisseur Jonas Baekeland.

# data[].attributes.attachment_link.title
Film "Cool Abdoul" over bokser Ismail Abdoul uit Gent ook te zien in gevangenissen: "Gedetineerden hoop geven"

# data[].attributes.attachment_link.description
Dat is geen toeval, want Ismail Abdoul heeft zelf ook bijna drie jaar in de gevangenis doorgebracht. "We starten vrijdag in de gevangenis van Oudenaarde. We gaan kijken samen met Ismail en Nabil Mallat, de acteur die de rol van Ismail in de film vertolkt.

# data[].attributes.headline
boekentips van de gevangenisdirecteur -Evelien

# data[].attributes.subject
boekentips van de gevangenisdirecteur -Evelien

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zondag, rustdag. Een ideaal moment om u te laten meeslepen door een goed boek. Op zoek naar een tip? Elke week polsen we bij een bekend gezicht naar het favoriete leesvoer. Deze week is het de beurt aan Hans Claus, de dichtende, schilderende en beeldhouwende gevangenisdirecteur van Oudenaarde die Vlaanderen rondtrekt om te pleiten voor minder tralies en meer mens. Wat kan de literatuur hem bieden? Hugo Claus wakkerde zijn eigenzinnigheid aan, Willem Elsschot bood hem een warme ruggensteun en Yuval Noah Harari veel pittige avonden.

Hans Claus neemt geen blad voor de mond. Hij zit al dertig jaar in het vak en is er rotsvast van overtuigd dat het gevangenissysteem zoals we het vandaag kennen niet werkt. "We sluiten mensen op in een afschrikwekkend gebouw, zonderen ze met tralies zo veel mogelijk af van anderen en denken dat ze er als een beter mens uit zullen komen. Maar het omgekeerde is waar." Claus wil deze vicieuze cirkel doorbreken en pleit met zijn vzw De Huizen al jaren voor kleine en persoonlijke detentiehuizen in plaats van grote gevangenissen. "Het lijkt vooruitstrevend, maar het is oude koek. Alleen werd die oude koek nooit werkelijkheid. Een gebrek aan durf en daadkracht."

Claus is een man met een missie. Naast zijn verregaande engagement voor de gedetineerden, is Hans Claus een schilder, fotograaf, beeldhouwer en schrijver. Zijn huis ligt vol onafgewerkte boeken en manuscripten en binnenkort verschijnt zijn eerste boek. "En om te kunnen schrijven, moet ik lezen. Lezen, lezen, lezen. Zo veel mogelijk, zo verschillend mogelijk."

1. De Metsiers - Hugo Claus

De gevangenisdirecteur wordt geprezen en verguisd, net zoals zijn achterneef Hugo. "In onze uitgebreide katholieke familie stonden zijn boeken op de zwarte lijst, maar onder de dekmantel van een verplichte boekbespreking slaagde ik er toch in om hem te lezen." Het werd "De Metsiers", "een boek waar alle personages geprangd zaten tussen lust en taboe, tederheid en schaamte".

Dat boek was voor Claus een schok: het leerde hem op zijn eigen oordeel te vertrouwen, wakkerde zijn eigenzinnigheid aan én zijn aversie tegen het achterna lopen van het geroep van de massa. Eigenschappen die van pas komen binnen het gevangeniswezen, "een wereld die bol staat van vooringenomen oordelen".

2. Lijmen/Het Been - Willem Elsschot

Toen hij tien jaar geleden besloot om de klassiekers van de Nederlandstalige literatuur opnieuw te lezen, stootte hij op dit boek. "Een monument waaruit blijkt dat de struggle for life van alle tijden is. Elschots beschrijving van de kleinmenselijkheid van het zakkenmannetje uit een andere tijd en de zachte wreedheid van het zaken doen, maakte me er attent op dat de mensheid, ondanks razendsnelle technische evoluties, op moreel vlak eigenlijk geen grote sprongen maakt. Het grote verschil met Hugo Claus? Elsschot is milder. Hij kijkt nog altijd met een vorm van liefde naar de onkunde van zijn personages. Het zijn geen helden, maar gewone mensen. Dit boek sterkte me in de mildheid waarmee ik gedetineerden als falende wezens probeer te benaderen.

Dit boek sterkte me in de mildheid waarmee ik gedetineerden als falende wezens probeer te benaderen.

Ze zijn vooral, zoals iedereen, bezig met hun eigen kleine succesjes en hervallen vaak, zoals iedereen, in kwalijke gewoontes. Ik probeer genadig te zijn, maar de publieke opinie en het systeem zijn dat meestal niet. Ik krijg vaak te horen dat ik té genadig ben, maar in de literatuur, en al zeker bij Elsschot, krijg ik toch opnieuw een warme ruggensteun, net genoeg om het vol te houden, soms met een lichte grijns.

3. Handgeschreven gedichten & Kaddisj voor Roel - Chris Yperman

Hans Claus werkt niet alleen aan romans, maar schreef ook al acht dichtbundels. Van zijn uitgever krijgt hij soms een pastic zak vol bundels van "lotgenoten-dichters". Twee bundels uit zo'n pastic zak zijn Claus altijd bijgebleven: "Handgeschreven gedichten" en "Kaddisj voor Roel", vol poëzie waar de dichteres stilstaat bij het zachte heengaan van haar geliefde man. "Die poëzie leerde me dat Lucebert gelijk had en alles van waarde inderdaad weerloos is en dat enkel als iets weerloos is, het echte waarde kan hebben. Ik kende dat vers wel, maar Yperman maakte het voor mij levend.

Het waren ongelooflijk tedere werkjes waarin geen enkel woord teveel stond. Die zuinigheid van de dichter, om wat van zo'n onzeglijke waarde is - de laatste dagen met haar geliefde - , niet verspilzuchtig te verkwanselen in een woorden- of tranenvloed, het ingehouden verdriet, de grote liefde die er uit ademde en die er uiteindelijk enkel kan uit bestaan om er voor elkaar te zijn, trof me diep en blijvend." Claus beschouwt deze twee bundels nog altijd als een ijkpunt, "een toetssteen om mijn eigen gedichten dan wel te laten voor wat ze zijn of toch aan het oordeel van mijn uitgever te onderwerpen."

4. Barstende muren - Kristel Beyens, Sonja Snacken en Christian Eliaerts

Hoe komt het dat gevangenissen overbevolkt zijn? Het is een vraag die Hans Claus al van in zijn studententijd bezighoudt en aangewakkerd werd door het boek "Barstende muren". Na jaren denken formuleerde Claus dan ook een duidelijk antwoord op deze problematiek. "De reden van die overbevolking is niet te vinden in het aantal gedetineerden of de duur van de opsluiting, maar in die opsluiting zelf, in de ruimte waarin dat gebeurt, die 19de eeuwse mastodonten die gebouwd zijn rond het idee van opsluiting, vergelding en afzondering: dragers van onmogelijk in te lossen verwachtingen."

Dat inzicht was voor Claus dan ook de reden om actie te ondernemen. Hij richtte "De Huizen" op, een vzw die pleit voor een nieuwe vorm van detentie: gevangenissen worden vervangen door verschillende, kleinschalige detentiehuizen die in een nauwe verbinding staan met de buurt. Ideeën die langzaam hun weg aan het vinden zijn naar het maatschappelijk debat, de publieke opinie én de politiek: binnenkort komen er in ons land transitiehuizen: kleinschalige huizen die bedoeld zijn voor gedetineerden die op het einde van hun straf zitten. "Een stap in de goede richting, maar nog lang niet voldoende".

5. Sapiens - Yuval Noah Harari

Een laatste boek dat Claus u wil tippen is "Sapiens", een boek dat hem nachten heeft wakker gehouden. "Een Griekse tragedie over de mens die projecten aangaat (zoals de agrarische revolutie) die de verspreiding van zijn DNA wel ten goede komen, maar zijn eigen lot verslechteren. Het boek doet grote vragen rijzen over vooruitgang, maar de opening die op het einde gemaakt wordt naar de onuitputtelijke toegang tot energie en naar de digitale mens, verlost van lichamelijk lijden en sterfelijkheid, geeft dan weer zin om verder te gaan."

Voor Claus was dit boek lang hét gespreksonderwerp bij uitstek. Moeten we ons beperken tot deze aardbol? Moet de mens organisch en sterfelijk blijven? Wat staat ons te wachten? Wat Claus doet samenvatten wat één van de belangrijkste opdrachten van de literatuur is: "Avonden met vrienden op peil houden en pit aan gedachten verschaffen."

Eén van de belangrijkste opdrachten van de literatuur: avonden met vrienden op peil houden en pit aan gedachten verschaffen.

Lang zullen we lezen

Zin in meer boekentips? Ga dan naar de website langzullenwelezen.be. Neus rond in de boekenkast van bekende boekenwurmen, vrienden, familie, buren, collega's en ontdek wat zij van hun boeken vinden. Maak ook zelf je eigen boekenkast en geef bij elk boek je ongezouten mening en score.

# data[].attributes.attachment_link.title
De vijf boeken die het leven van gevangenisdirecteur Hans Claus hebben veranderd

# data[].attributes.attachment_link.description
Elke week polsen we bij een bekend gezicht naar het favoriete leesvoer. Deze week is het de beurt aan Hans Claus, de dichtende, schilderende en beeldhouwende gevangenisdirecteur van Oudenaarde die Vlaanderen rondtrekt om te pleiten voor minder tralies en meer mens.

# data[].attributes.headline
expressie binnen de gevangenis - Evelien

# data[].attributes.subject
expressie binnen de gevangenis - Evelien

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Biddende handen, een barst en een gedicht van zijn vader, acteur Julien Schoenaerts staan centraal. "Mensen bidden vaak voor iets buiten jezelf. Ik hoop dat deze muur inspireert om de kracht te zoeken binnen jezelf."

En de barst? "Toen ik voor opnames in Italië was, zag ik deze barst, dicht bij de Via Appia in Rome, de bakermat van onze beschaving. Ik vond het heel symbolisch om die hier, op een gevangenismuur te plaatsen."

Ook één van de gedetineerden die meewerkten aan het project vond het symbolisch: "een gebarsten leven waar je twee kanten mee uitkan: laat je het verder barsten of probeer je om de barsten aan elkaar te lijmen?".

# data[].attributes.attachment_link.title
Matthias Schoenaerts en twee gedetineerden maken kunstwerk in gevangenis

# data[].attributes.attachment_link.description
Biddende handen, een barst en een gedicht van zijn vader, acteur Julien Schoenaerts staan centraal. "Mensen bidden vaak voor iets buiten jezelf. Ik hoop dat deze muur inspireert om de kracht te zoeken binnen jezelf." En de barst? "Toen ik voor opnames in Italië was, zag ik deze barst, dicht bij de Via Appia in Rome, de bakermat van onze beschaving.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het idee om zelf te koken, kwam van een gedetineerde, gaat directeur Claus verder. "Hij vroeg ons om het eten rauw te geven, zodat ze het zelf kunnen klaarmaken op de cel. Dat kost de staat niets, maar het verhoogt wel de leefkwaliteit van de gedetineerde, geeft zin aan een dag, en hun eigenwaarde stijgt. Bovendien blijven ze koken, wat ze buiten ook weer zullen moeten doen voor zichzelf. Het geeft winst langs alle kanten, dus het is soms nuttig om naar een gedetineerde te luisteren."

Hoewel het dezelfde ingrediënten als de grootkeuken zijn, is er een groot verschil in kwaliteit voor wie zelf kookt, vertelt Claus. "Als het eten uit de keuken komt, moet het nog bedeeld worden naar al die secties. Dat betekent dat het warm wordt gehouden au bain-marie. Maar dan kan dat eten na een uurtje of twee zijn smaak verliezen. Op die manier vermijd je dat. Ze krijgen de ingrediënten vers en ze kunnen ze dan zelf op smaak brengen met kruiden die ze kopen in de kantine."

# data[].attributes.attachment_link.title
In de gevangenis van Oudenaarde mogen gedetineerden voortaan koken in de cel

# data[].attributes.attachment_link.description
Het idee om zelf te koken, kwam van een gedetineerde, gaat directeur Claus verder. "Hij vroeg ons om het eten rauw te geven, zodat ze het zelf kunnen klaarmaken op de cel. Dat kost de staat niets, maar het verhoogt wel de leefkwaliteit van de gedetineerde, geeft zin aan een dag, en hun eigenwaarde stijgt.

# data[].attributes.headline
gevangenis Oudenaarde een greep uit het nieuws - Evelien

# data[].attributes.subject
gevangenis Oudenaarde een greep uit het nieuws - Evelien

# data[].attributes.body
Uitdagingen voor de toekomst. Zouden we middels het beeldatelier kunnen werken aan een (kunst)project met het oog op de uiteindelijke re-integratie in de maatschappij? Of is dat te ambitieus?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De gevangenis van Oudenaarde telt op dit moment 160 werknemers en er zitten 182 mensen achter de tralies. Dat zijn er 50 meer dan waar de gevangenis plaats voor heeft. Die overbezetting is een probleem dat gevangenisdirecteur Hans Claus al langer aanklaagt. Hij is een van de bezielers van De Huizen, een vzw dat onder meer kleinschalige detentiehuizen promoot. Hij ziet de 100-jarige verjaardag van de gevangenis dan ook als een goed moment om na te denken over hoe we het gevangeniswezen verder kunnen hervormen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Gevangenis van Oudenaarde bestaat 100 jaar, directeur Hans Claus kijkt vooruit: "Tijd voor betere wisselwerking tussen samenleving en straf"

# data[].attributes.attachment_link.description
De gevangenis van Oudenaarde telt op dit moment 160 werknemers en er zitten 182 mensen achter de tralies. Dat zijn er 50 meer dan waar de gevangenis plaats voor heeft. Die overbezetting is een probleem dat gevangenisdirecteur Hans Claus al langer aanklaagt.

# data[].attributes.body
Deze heb ik gevonden op de website van de Hannah Arendt academie en lijkt me voor iedereen toepasselijk binnen een divers kader. Voor ons in het bijzonder over hoe er wordt gedacht/gesproken binnen de gevangenis en vanuit de buitenstaanders naar de gedetineerden toe. -Evelien