# data[].attributes.body
Voor Latijn en Grieks is dat in grote lijn hetzelfde, maar het onderwerp van gesprek is natuurlijk anders! ;)

# data[].attributes.attachment_link.title
Instructie Mondeling Eigen Pensum klas 5

# data[].attributes.body
Hierbij vind je het tekstbestand dat ik jullie heb gegeven met een vrije vertaling.

# data[].attributes.body
Naast digitale hulpmiddelen en je woordenboek GR-NL hebben jullie nog een hulpmiddel: JE DOCENT!!
Elke les ben ik in de vergadering zodat je vragen kunt stellen, via de chat van Teams/ mail /SOM kun je me ook bereiken!!

# data[].attributes.body
Mijn YouTube-playlist met samenvattingen over de achtergronden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Share your videos with friends, family, and the world

# data[].attributes.body
Bij veel van de andere sites kun je ook een Engelse vertaling vinden. Online had ik deze Nederlandse vertaling uit 1952 :O  gevonden:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oed. Gij, kinderen, staat op van d'outertreên Vertaling (in vijfvoetige jamben) H. van Herwerden in De Tijdspiegel 1880, 3 pag. 194v1gg. Oedipus gaat het paleis weer binnen, alle anderen verlaten het toneel en nu betreedt het koor van aanzienlijke Thebaanse grijsaards de orchestra. Zij zingen van de onmetelijke ellende die alom in Thebe heerst en smeken de goden vurig om redding en uitkomst uit den nijpenden nood; zal het zoëven bekend geworden antwoord van Apollo's orakel aan het jammerlijk geteisterd land geluk en welvaart hergeven? Vertaling van Herwerden. Vertaling van Herwerden. Oed. O wee, dat is reeds duidlijk! Maar wie heeft O heil'ge goden, geeft mij dat ik nooit En zoo hij ook iets afwijk' van zijn vroegre taal, Ga aanstonds tot uw heer, slavin, en zeg, Oed. Welk stervling zal dan langer nog, o vrouw, Spreekt, is er onder u, die bij mij staat, Dat ik het dooden zou. He. Uit deernis, meester, in de hoop dat hij Ziet hier, Thebe's burgers, ziet hier Oedipus, den armen mensch, Vertaling van Herwerden. De maat is de trochaeïsche tetrameter. Wij hopen dat de lezer van deze fragmenten iets heeft gevoeld van de spanning die zich destijds van het Atheense publiek moet hebben meester gemaakt. Zeker, het stuk bevat enige min of meer storende onwaarschijnlijkheden en toevalligheden. Het is onwaarschijnlijk dat Oedipus, na reeds zo lang met Iocaste getrouwd te zijn geweest, zich pas nu door haar over het oude orakel van Apollo en den dood van Laïus, zijn voorganger op den troon, laat inlichten en dat hij pas nu aan haar mededelingen doet over zijn jeugd en vroeger leven. Het is toevallig dat niet alleen de oude dienaar van Laïus die Oedipus eens te vondeling legde en later als enige aan den moordaanslag op Laïus en zijn metgezellen ontkwam een en dezelfde persoon is, maar dat dit ook met den herder die Oedipus naar Corinthe bracht en later Polybus' dood in Thebe meldt het geval is. Dit neemt echter niet weg dat Sophocles er in is geslaagd het stuk meesterlijk op te bouwen en er een spanning in te leggen die van scène tot scène beklemmender wordt. Op waarlijk magistrale wijze heeft hij zich bediend van den derden acteur in de driehoeksscène tussen Oedipus, Creon en Iocaste in het tweede epeisodion, tussen Oedipus, Iocaste en den bode uit Corinthe in het derde epeisodion en met name in die tussen Oedipus, den bode uit Corinthe en den ouden dienaar van Laïus in het vierde epeisodion. Vooral echter lette men op het volgende. Terwijl Oedipus' aandacht en speurzin zich in het eerste gedeelte van het stuk geheel concentreren op het ontdekken van den moordenaar van Laïus, terwijl het onderzoek naar zijn ouders geheel op den achtergrond wordt gedrongen, neemt het stuk daarna allengs een zodanige wending dat de vreselijke werkelijkheid van Oedipus' afkomst de daarin opgesloten ontdekking van Laïus' moordenaar tot een gebeurtenis van secundaire betekenis maakt. Vooral hierdoor heeft Sophocles een benauwenden climax van ontzetting en verbijstering weten te bereiken. DE TRAGEDIES VAN SOPHOCLES (circa 496-406) KONING OEDIPUS KONING OEDIPUS

Hierna treedt Oedipus wederom uit het paleis naar buiten en geeft zijn instructies:

Oed. Haar eigen kind?
't naar elders brengen zou. Maar juist de dood
had het bewaard voor lijden, want, zoo gij

Maar Sophocles' „Koning Oedipus" is nog wel iets meer dan een geraffineerd geschreven detective-verhaal of meesterlijk gecomponeerde speurdersroman! Zeer oud reeds is de strijd of men in deze tragedie een voorbeeld, ja het type heeft te zien van een noodlotstragedie, dat wil zeggen van een tragedie waarin ons voor ogen wordt gehouden, hoe de mens een speelbal is van het noodlot en op geen enkele wijze kan ontkomen aan dat wat het noodlot over hem heeft beschikt. Oedipus is immers, zo zegt men, volkomen onschuldig aan de onwillens en onwetens door hem bedreven vadermoord en bloedschande. Hij is het slachtoffer van een noodlottigen samenloop van omstandigheden en slechts daardoor gekomen tot de daden die zijn ondergang ten gevolge hebben. Anderen echter verzetten zich tegen deze opvatting. Zij betogen dat Oedipus wel degelijk zelf de oorzaak is van zijn ongeluk, doordat hij zich zonder zichtbare noodzaak in drift en uit louter opvliegendheid heeft vergrepen aan het leven van een ouden man, die niet terstond vrij baan voor hem wilde maken. Met andere woorden: in Oedipus' karakter zoeken zij de oorzaak van zijn val en zij wijzen er op dat de karakterfout, die hem eens tot zijn manslag dreef, zich door heel de tragedie heen, als om zijn beginschuld te herhalen en te verzwaren, steeds opnieuw in allerlei vormen manifesteert: in voorbarigheid, eigengereidheid, eigenzinnigheid, halsstarrigheid, hooghartigheid, enzovoort.
Wij zullen ons niet in dezen strijd mengen, te meer waar deze, menen wij, de kern van het stuk niet raakt. Sophocles - wij wezen er reeds op - was niet gewoon zich, zoals Aeschylus, te verdiepen in de problematiek van schuld en boete. Wij weten van de aeschyleïsche Oedipus-figuur weinig af. Van zijn Thebaanse trilogie is immers alleen het derde stuk, „De Zeven tegen Thebe", bewaard gebleven. Men kan er echter wel zeker van zijn dat in het tweede stuk van deze trilogie, de „Oedipus", zijn aandacht vóór alles is uitgegaan naar het voortwerken van den Labdaciden-vloek in den persoon van Oedipus. Voor hem draaide alles om den erfvloek in het geslacht der Labdaciden. Bij Sophocles wordt daar nauwelijks van gerept. Voor Aeschylus was Oedipus slechts een schakel in het geheel, voor Sophocles een zelfstandige grootheid. Voor Aeschylus was de ontdekking van Oedipus' vergrijpen als zodanig met de oorzaak en gevolgen daarvan belangrijker dan de wijze waarop en de omstandigheden waaronder ze werden ontdekt. Maar juist dit was het wat den dramaturg Sophocles boeide en tot zijn „Koning Oedipus" inspireerde. Alles wat vooraf was gegaan en nog zou gebeuren was voor hem daarbij bijzaak. Voor hem was het schokkend schouwspel van de ineenstorting van dezen ongelukkigen mens boeiender en belangrijker dan de problematiek van zijn schuld.
Wij zeiden reeds dat Sophocles alleen dan veranderingen aanbracht in de mythologische overlevering, als dit hem dramaturgische winst opleverde. Welnu, in de vóór Sophocles gangbare versies van het Oedipus-verhaal kwam Oedipus door bepaalde min of meer toevallige uiterlijke kentekenen en aanwijzingen achter de ware toedracht der feiten. Zo toont hij bijvoorbeeld na zijn huwelijk met Laïus' weduwe aan haar den gordel dien hij destijds aan Laïus had ontnomen. Dit is dan voor haar het bewijs dat zij is gehuwd met den moordenaar van haar eersten man. Elders weer wordt Oedipus aan zijn verminkte voeten als zoon van Laïus herkend. Sophocles' geniale vondst is het dat hij Oedipus zélf het onderzoek naar den moordenaar van Laïus laat instellen en hem door dit onderzoek zélf aan het licht laat brengen, welke wandaden hij heeft begaan. En juist daardoor wordt Oedipus tot een diep tragische persoonlijkheid. Energiek zet hij zich, zodra Creon met Apollo's antwoord uit Delphi is teruggekeerd, aan het onderzoek naar Laïus' moordenaar. Hij neemt terstond de nodige maatregelen, of liever: als men hem op een of anderen nuttigen maatregel attent maakt, blijkt hij dezen reeds getroffen te hebben. Hij hééft Creon reeds naar Delphi gezonden! Hij hééft Tiresias reeds ontboden. Hij handelt doelbewust en doortastend, dat wil zeggen: hij waant te handelen, maar in werkelijkheid wordt er met hem gehandeld. Hij is scherpzinnig, ongetwijfeld, maar hoe dichter hij de vreselijke oplossing van het raadsel nadert, hoe meer zijn scherpzinnigheid wordt tot een schier onbegrijpelijke kortzichtigheid. Door dit alles wordt de figuur van Oedipus verstrikt in een warnet van tragische ironie. Als hij Corinthe mijdt om zich aan de uitwerking van het orakel te onttrekken, gaat hij juist zijn ongeluk tegemoet. Als hij met het volle gezag van zijn koninklijke waardigheid Laïus' moordenaar vervloekt, vervloekt hij zichzelf. Als hij den Thebanen verzekert dat niemand van hen zo lijdt onder Thebe's rampspoed als hij, dat hij Laïus zal wreken „als was het mijn eigen vader", aan wien kan de tragische ironie van deze woorden dan ontgaan? Hij zoekt, of liever: hij waant te zoeken naar den moordenaar van Laïus, maar het resultaat van zijn onderzoek is dat hij ontdekt de moordenaar van zijn vader, de echtgenoot van zijn moeder en de vader van de bij haar verwekte kinderen te zijn.
Zo menen wij de tragiek van Sophocles' Oedipus te moeten zien. En déze tragiek is het die de figuur van Oedipus, ondanks het verschil in tijd en omstandigheden, als het ware tot een der onzen maakt en onze deernis met Oedipus gepaard doet gaan aan een gevoel van bezorgdheid voor wat ook óns eens kan treffen. Ook wij zijn, evenals Oedipus, nooit zeker van ons geluk, hoe hecht wij het ook gegrondvest wanen, hoe vrij wij ons ook weten van elke schuld. Oedipus' val doet ons beseffen dat ook óns geluk broos en vergankelijk is. En dit is het ook wat de dichter ons voorhoudt met de woorden waarmee hij het koor het treurspel laat besluiten.

*

Verbijsterd vlucht Oedipus het paleis binnen. De bode uit Corinthe en de herder verlaten het toneel. Het koor treurt in het vierde stasimon over het vreselijk lot van den man, die eens hun machtige en vereerde koning was; is er iets, zo klagen de Thebaanse grijsaards, vergankelijker en bedrieglijker dan het menselijk geluk?
Hierna neemt de exodos een aanvang. Een dienaar komt uit het paleis gesneld en vertelt aan het koor, hoe Iocaste zich heeft verhangen en Oedipus zich met de spangen van haar gewaad de ogen heeft uitgestoken:

Vertaling van Herwerden.

Verminkt en bebloed strompelt Oedipus naar buiten, een afgrijselijk schouwspel! In een heftige kommos geven de Thebaanse grijsaards, al schrikken zij voor zijn huiveringwekkenden aanblik terug, uiting aan hun diepe deernis met den rampzaligen Oedipus en vervloekt deze, vernietigd door smart over zijn bezoedeld leven, zijn jammerlijk lot, vervloekt hij den man die hem eens in het Cithaeron-gebergte aan een wissen dood heeft ontrukt. Als de koorleider hem vraagt, of het niet beter ware geweest zich te doden dan zich te verblinden, antwoordt hij dat hem geen andere uitweg openstond. Of met wat voor ogen, zo roept hij uit, had hij, na in den Hades te zijn afgedaald, zijn vader en moeder moeten aanschouwen? Maar ook de aanblik van zijn kinderen, de aanblik van de stad waaruit hij zichzelf verbannen had zou onverdraaglijk voor hem zijn. Neen, neen, hij had nu nog slechts één verlangen: zo snel mogelijk weg uit dit land zijner schande.
Op dit ogenblik betreedt Creon, op wien nu het bestuur over Thebe is overgegaan, het toneel. Hij is allen twist en onmin van zoëven vergeten en slechts van gevoelens van medelijden met den rampzaligen Oedipus vervuld. Aan diens wens, hem zo spoedig mogelijk uit het land te verwijderen, wil hij echter niet voldoen, voordat hij de godheid daarover heeft geraadpleegd. Oedipus moet hierin berusten; hij verzoekt Creon voor de begrafenis van locaste zorg te willen dragen; hij verzekert hem dat hij zich over de toekomst van zijn zoons, Eteocles en Polynices, niet behoeft te bekommeren: zij zullen hun weg wel weten te vinden, maar smeekt hem met des te groter aandrang zijn beide dochtertjes, Antigone en Ismene, in bescherming te willen nemen, ja hij vraagt Creon ze nog eenmaal in zijn armen te mogen sluiten om samen met haar hun ongeluk te bewenen.

Vertaling van Herwerden.

Dan gaat Oedipus, door Creon geleid, het paleis binnen. Ook het koor verlaat de orchestra, op de sombere maten van het slotlied:

die, de orakelspreuk verklarend, eenmaal machtig was en groot,
zoodat ieder hem bewondrend huld' en eer in Thebe bood.
Ziet, in welke zee van jammer zijn gelukster onderging!
Daarom prijst geen wezen zalig, dat een sterflijk lot ontving,
eer gij, wat aan hem beschikt is voor zijn laatste dagen, weet.
Prijst eerst hem, die 's levens eindpaal mocht bereiken zonder leed!

dat kind zijt, is uw onheil grenzenloos!
Oed. Wee, wee, zoo was dan alles, alles waar!
O zon, moog' ik voor 't laatst uw stralen zien,
ik, die het licht zag van wie 't niet mocht zijn,
die omgang had met wie het niet mocht zijn,
die 't bloed vergoot van wie het niet mocht zijn!

He. Uit vrees voor Phoebus' woord.
Oed. Welk woord?
He. Dat het zijn vader dooden zou.
Oed. En waarom gaaft ge 't aan deez' ouden man?

Maar deze woorden, bedoeld om Oedipus gerust te stellen, hebben een geheel tegenovergestelde uitwerking. Juist de vermelding van dien driesprong immers herinnert hem er aan, dat ook hij eens, lang geleden, bij een driesprong een man heeft gedood! Ongerust en gejaagd vraagt hij Iocaste om bijzonderheden en zij vertelt: Laïus was gedood in Phocis, daar waar de weg zich splitst in de richting van Delphi en Daulia; het was gebeurd kort voordat Oedipus den troon van Thebe besteeg; Laïus was groot van gestalte, had ongeveer het uiterlijk van Oedipus, rond zijn slapen vertoonden zich de eerste grijze haren; hij had slechts een klein gevolg van vijf man, waaronder een heraut, bij zich, er was slechts één wagen, die van Laïus.... Het klopt allemaal precies ! Zou hij, Oedipus, dan toch de moordenaar van Laïus kunnen zijn?

die dingen later u verhaald, o vrouw?
Ioc. Een slaaf; hij kwam alleen behouden weer.
Oed. Bevindt hij zich nog thans in het paleis?
Ioc. Neen; want toen gij den troon van Laïus
bestegen hadt, verzocht hij dringend mij
het vee te mogen weiden op het land,
om zoover mooglijk van de stad te zijn.
Ik liet hem gaan: want als een trouwe slaaf
had hij die kleine weldaad ruim verdiend.
Oed. Hij kome zoodra mogelijk terug!

Vertaling van Herwerden.

Voordat Iocaste hem echter wil laten ontbieden, verlangt zij van Oedipus een verklaring van zijn plotselinge ongerustheid. Deze vertelt dan dat hij zijn jeugd had doorgebracht in Corinthe, als zoon van koning Polybus en koningin Merope. Eens echter had tijdens een maaltijd iemand hem in dronkenschap honend toegeroepen, dat hij slechts een ondergeschoven zoon van Polybus was! Met verontwaardiging hadden zijn vader en moeder deze verdachtmaking van de hand gewezen, maar toch had hij zich korten tijd daarna, door onzekerheid gekweld, naar het orakel van Delphi begeven; over zijn afkomst had Phoebus hem geen uitsluitsel gegeven, maar hem wel vele verschrikkelijke voorspellingen gedaan: hij zou zijn eigen vader doden, met zijn eigen moeder huwen en bij haar kinderen verwekken! Sindsdien had hij niet meer naar Corinthe, waar immers zijn vader en moeder woonden, durven terugkeren, maar overal als balling rondgezworven.
dien gruwelstond mag zien! Veel liever dood
en weggerukt naar 't somber schimmenrijk
dan leven om dien vloek vervuld te zien!

Vertaling W. Bilderdijk, Edipus, Koning van Thebe. Amsterdam 1779.
Toch maakt hij nimmer, vorst en heer, 't orakel waar
Van Loxias die de uitspraak deed dat Laïus
Gedood zou worden door een kind uit mijnen schoot.
Voorzeker heeft die onheilszoon zijn vader nooit
Verslagen, maar hijzelf kwam lang te voren om.
Daarom zie ik om zienerskunst, wat deze ook meld',
Naar dien kant uit noch dezen, nu noch in 't vervolg.

men wil hem spreken. Ha, orakels, waar,
waar zijt ge thans? Uit vrees, dat hij dien man
vermoorden zou, vlood Oedipus - en ziet,
nu is hij dood, maar niet door zijne hand!
Als deze man werkelijk Laïus was geweest, wie was dan ongelukkiger dan Oedipus? Dan zou hij al die jaren gehuwd zijn geweest met de weduwe van zijn slachtoffer, dan zou hij nu door zijn eigen decreet zichzelf vervloekt en uit Thebe verbannen hebben, zonder dat hij zou kunnen terugkeren naar zijn geboorteland, waar immers zijn vader en moeder nog woonden!

aan Pytho's godspraak of aan 't schor gekras
der vogelen iets hechten? Zou ik niet
mijn vader dooden? Zie, hij is niet meer
en d'aarde dekt hem, zonder dat mijn hand
een zwaard gevoerd heeft, - of 't moest zijn dat hij
uit wensch naar mij verkwijnd' en dit de zin
der godspraak was! Hoe 't zij, hij nam haar mee
Wellicht ook iemand die dien herder kent?
Zag iemand hem op 't land of in de stad?
Dat men hem vindt, is van het grootst gewicht!

naar Hades' woning als een ijdel woord!
Ioc. Maar heb ik u dat niet reeds lang gezegd?
Oed. Dat is zoo, maar de vrees bracht mij van 't spoor.
Ioc. Wees nu dan kalm en denk er niet meer aan.

Vertaling van Herwerden.

Er rest Oedipus nu nog één hoop: dat de enige overlevende van den aanslag op Laïus zijn vroegere mededeling, dat deze door een troep rovers en niet door één man was geschied, bevestigt. Terstond laat Iocaste hem nu ontbieden: hij zal immers ongetwijfeld zijn in het openbaar afgelegde verklaringen handhaven; maar - voegt zij er halsstarrig aan toe -:

Vertaling Burgersdijk.

Oedipus en Iocaste trekken zich in het paleis terug, het koor geeft uiting aan zijn vrees voor mogelijke kwade gevolgen van de overmoedige taal van Iocaste en maant zichzelf tot gehoorzaamheid en onderwerping aan de door de goden gegeven wetten en beschikkingen.
Hierna betreedt Iocaste onverwacht opnieuw de scène: Oedipus, zo deelt zij het koor mede, is buiten zichzelf van angst en niet te kalmeren; ten einde raad heeft zij besloten zich met offeranden naar de tempels der goden te begeven en allereerst smeekt zij nu Apollo, wiens altaar in de orchestra staat opgesteld, om hulp en uitkomst. Juist op dit ogenblik echter arriveert een bode uit Corinthe en meldt dat Polybus, de koning van Corinthe, is gestorven en dat de bevolking Oedipus tot zijn opvolger wil uitroepen! Verheugd laat Iocaste, die in haar opgewondenheid niet opmerkt dat de bode niet van Polybus als van Oedipus' vader spreekt, Oedipus snel naar buiten roepen en triomfantelijk spot zij met Apollo's waardeloze orakelspreuk:

Vertaling van Herwerden.

Oedipus treedt naar buiten, verneemt op zijn beurt de tijding van Polybus' natuurlijken, niet gewelddadigen dood, merkt evenmin op dat de man niet van Polybus als van zijn vader spreekt en hoont nu met Iocaste de ijdele voorzeggingen:

Vertaling van Herwerden.

Toch is er nog één ding dat Oedipus verontrust en waarom hij Corinthe niet zou durven betreden: zijn moeder Merope, met wie hij volgens de voorspellingen eens zou huwen, leeft nog! Maar ook van deze vrees kan de ijverige bode, die gaarne in de gunst wil komen van den toekomstigen heerser van zijn land, hem bevrijden: Polybus was Oedipus' vader niet, noch is Merope zijn moeder! Hij, de bode zelf, had indertijd, toen hij in het Cithaeron-gebergte de kudden van zijn meester weidde, Oedipus als pasgeboren kind, met doorboorde en samengesnoerde enkels, uit de handen van een van Laïus' herders aangenomen en naar Polybus en Merope gebracht, die - zij waren zelf kinderloos - hem liefderijk hadden opgenomen en grootgebracht. Terstond wil Oedipus dezen herder spreken:

Vertaling van Herwerden.

Tevergeefs poogt Iocaste, tot wie de vreselijke waarheid allengs begint door te dringen, Oedipus van verdere onderzoekingen af te houden. Als zij echter beseft dat haar pogingen ijdel zijn, ijlt zij, een schrillen angstkreet slakend, weg, het paleis in. Het koor is ongerust over de gedragingen van Iocaste, maar Oedipus, nog steeds volslagen blind voor de werkelijkheid, veronderstelt dat zij blijkbaar bevreesd is dat nu weldra zal blijken dat hij, Oedipus, haar echtgenoot, van zeer onaanzienlijke afkomst, misschien wel de zoon van een van haar eigen slavinnen is. Hij, Oedipus, zal zich echter voor zijn afkomst, hoe nederig ook, niet schamen; want wat ook te voorschijn moge komen, hij blijft wat hij is: een zoon van het Geluk! Meegesleept door zijn enthousiasme fantaseert het koor in het derde stasimon over de nu nog onbekende, maar ongetwijfeld voorname, misschien wel goddelijke afkomst van Oedipus!
Het nu volgend vierde epeisodion brengt echter de katastrophe. De langverbeide herder van Laïus verschijnt ten tonele, wordt door het koor en door den bode uit Corinthe herkend, probeert zich, als hij de noodlottige gevolgen van zijn daad overziet, aan alle verklaringen te onttrekken, maar wordt tenslotte gedwongen de waarheid te erkennen: Oedipus is de zoon van Laïus en Iocaste!

Zo eindigt dit eerste epeisodion, waarin het naderend onheil zich voor het eerst dreigend heeft aangekondigd. Oedipus trekt zich in het paleis terug en in het nu volgend eerste stasimon vraagt het koor zich af, wie toch wel Laïus' moordenaar zal blijken te zijn; het geeft uiting aan zijn ontzag voor den wijzen ziener Tiresias, maar houdt niettemin onwrikbaar aan Oedipus' onschuld vast.
Hierna komt Creon het toneel opgesneld. Hij heeft vernomen waarvan Oedipus hem beticht en wil zich nu naar het paleis begeven om zich persoonlijk tegenover zijn koning te verantwoorden. Maar terwijl hij hiervan mededeling doet aan het koor, dat zich intussen alle moeite geeft de woorden van Oedipus zoveel mogelijk te verzachten en te vergoelijken, komt Oedipus reeds naar buiten en verwijt hem in heftige bewoordingen zijn (vermeend) verraad. Waar haalt hij, zo vraagt hij, de vermetelheid vandaan zich nog onder zijn ogen te vertonen? Creon poogt Oedipus op de onredelijkheid van zijn aantijgingen te wijzen: hij, Creon, neemt in het land een vooraanstaande positie in, bij allen gezien, door ieder geacht; hij wordt door Oedipus en Iocaste op voet van gelijkheid behandeld, er bestaat voor hem niet de geringste aanleiding om Oedipus van den troon te willen verdringen; hij schrikt trouwens voor de lasten en voor de verantwoordelijkheid van het koningschap terug. Maar Oedipus is voor geen rede vatbaar: deze doortrapte aanslag eist een onmiddellijk optreden, dit verzet tegen zijn koninklijk gezag moet in de kiem worden gesmoord; Creon is voor zijn gemeen verraad des doods schuldig! Nu laat ook Creon, die zich niet, langer kan beheersen, zich enige harde woorden ontvallen, maar op het ogenblik dat hun twistgesprek een noodlottige wending dreigt te nemen treedt Iocaste, de echtgenote van Oedipus en de zuster van Creon, uit het paleis naar buiten en samen met het koor weet zij Oedipus te bewegen Creon ongedeerd in vrijheid heen te laten gaan.
Als deze echter het toneel heeft verlaten, wil Iocaste zich niet in het paleis terugtrekken, voordat zij van de aanleiding tot den twist tussen Oedipus en Creon op de hoogte is gesteld. Als zij dan verneemt dat de aanleiding deze was, dat Creon, op grond en door middel van Tiresias' openbaringen, Oedipus van den moord op Laïus had beticht, vertelt zij Oedipus, om hem te overtuigen van de waardeloosheid van al die zienerskunsten en orakel-spreuken, het volgende voorval uit haar eigen leven:

Namens de grijsaards van het koor verzekert de koorleider Oedipus, dat zij onschuldig zijn aan den moord op Laïus en niet weten wie de moordenaar is, en geeft hem dan in overweging Tiresias te raadplegen. Oedipus antwoordt dat hij hem op advies van Creon reeds heeft laten ontbieden en enige ogenblikken later betreedt de blinde ziener, door een knaap geleid, het toneel. Als hij echter van Oedipus verneemt waarom deze hem heeft laten ontbieden, weigert hij - hij doorziet immers de gehele toedracht - te antwoorden en wil hij zich verschrikt terugtrekken. Daarop ontsteekt Oedipus, omdat de ziener, die blijkbaar weet, niets wil zeggen, terwijl toch het welzijn van zijn eigen vaderstad daarvan afhangt, in een hevige drift en beticht hij Tiresias van medeplichtigheid aan den moord op Laïus: dáárom durft hij niets zeggen! Maar dan slingert Tiresias, die zich nu ook door zijn drift laat meeslepen, hem heel de verschrikkelijke waarheid in het gezicht: hij, Oedipus, is de moordenaar van Laïus en op grond van zijn eigen koninklijk decreet tot verbanning gedoemd; ja, nog erger: hij is gehuwd met zijn eigen moeder en weldra zal hij, de gevloekte, jammerend en weeklagend uit het land wegvluchten, geslagen met een blindheid waar hij nu Tiresias nog om beschimpt ! Maar volgens Oedipus zijn dit allemaal slechts lage verzinsels van den afgunstigen Creon, die zich blijkbaar van Tiresias bedient om hem, Oedipus, van den troon te stoten en zijn plaats in te nemen. Als Tiresias immers zo'n machtig en onfeilbaar ziener was, waarom had hij dan indertijd het raadsel van de Sphinx niet opgelost en zijn vaderstad van dien kwelgeest bevrijd? Fel verzet Tiresias zich tegen deze aantijgingen: hij bewijst geen hand- en spandiensten aan Creon, hij kent slechts één meester: Apollo. Nadrukkelijk en plechtig herhaalt hij zijn beschuldigingen en voorspellingen, maar dan vindt Oedipus dat het genoeg is en jaagt hij den ziener smadelijk weg. Deze verlaat het toneel, maar niet zonder Oedipus nog eenmaal zijn verschrikkelijken toestand en toekomst voor ogen te hebben gesteld:

Vertaling van Herwerden.

Voor den mythologischen achtergrond van deze tragedie - Oedipus, koning van Thebe, stelt op bevel van Apollo een onderzoek in naar den moordenaar van Laïus, zijn voorganger op den Thebaansen troon, en ontdekt dat hij zelf Laïus, die zijn eigen vader blijkt te zijn, heeft gedood en dat hij met zijn eigen moeder, Iocaste, de weduwe van Laïus, is gehuwd - leze men onze inleiding op Aeschylus' „De Zeven tegen Thebe". Het stuk speelt te Thebe voor het paleis van koning Oedipus. Het koor wordt gevormd door aanzienlijke Thebaanse grijsaards. De acht personen zijn: Oedipus (protagonist); Creon (broeder van Iocaste, zwager van Oedipus), Tiresias (de blinde Thebaanse ziener), een bode uit Corinthe (antagonist); Iocaste, een priester van Zeus, een herder (eertijds in dienst van Laïus), een dienaar van Oedipus' paleis (tritagonist). Verder Thebaanse knapen en priesters, een geleider van den blinden Tiresias, Antigone en Ismene, dochters van Oedipus en Iocaste (zwijgende rollen, figuranten).
Priesters en knapen drommen samen rond de in de orchestra voor het paleis van Oedipus opgestelde altaren; zij dragen, als smekelingen, met wol omwonden olijftakken en bidden de goden vurig om redding en uitkomst. Na enige ogenblikken treedt Oedipus uit het paleis naar buiten, en vraagt den priester van Zeus, den oudsten en meest eerbiedwaardigen der aanwezige priesters, naar de reden van hun bekommernis. Deze vertelt hem dan van de rampen die de stad teisteren en heel de bevolking naar de tempels der goden doen stromen om hen te smeken om hun hulp: de vruchten op de velden kwijnen weg, de veestapel wordt door ziekten geteisterd, de vrouwen zijn geslagen met onvruchtbaarheid, de burgerij sterft uit: pest en hongersnood bedreigen Thebe met ondergang en vernietiging! Hij smeekt Oedipus, die Thebe immers reeds eens van het monster van de Sphinx heeft kunnen verlossen, ook nu de stad weer te redden! Zuchtend antwoordt Oedipus dat de ellende der ongelukkige stad hem maar al te zeer bekend is: niemand kan daar meer leed van ondervinden dan juist hij, die met de zorg voor aller welzijn is belast. Reeds lang heeft hij alle mogelijke hulpmiddelen overwogen en - tevergeefs - beproefd. Ten einde raad heeft hij zijn zwager Creon, den zoon van Menoeceus, naar het orakel van Apollo te Delphi gezonden. Hij had hem reeds lang terugverwacht en vroeg zich niet zonder ongerustheid af, wat wel de oorzaak van zijn vertraagde thuiskomst kon zijn. Juist op dit ogenblik echter ziet de priester Creon in de verte naderen: hij brengt blijk baar gunstig nieuws, want hij heeft het hoofd met laurier omkranst! En inderdaad, als Creon het toneel heeft betreden, bevestigt hij dat hij betrekkelijk goed nieuws medebrengt; hij weet echter niet, zegt hij, of het niet beter is het Oedipus onder vier ogen mede te delen. Maar Oedipus verzoekt hem te spreken in aller aanwezigheid en dan vertelt Creon, dat Apollo heeft bevolen Laïus' moordenaar, die nog steeds te Thebe woont, te doden of te verbannen: zijn bezoedelende aanwezigheid is immers de oorzaak van de rampen waardoor Thebe wordt geteisterd. Oedipus vraagt en krijgt nu nadere inlichtingen over de omstandigheden van den moord op Laïus: met klein gevolg op weg naar Delphi was hij onderweg door een troep rovers overvallen en gedood; slechts één zijner mannen had kunnen ontkomen en aan hem dankte men deze spaarzame gegevens. Men had indertijd echter geen gelegenheid gehad de zaak nader te onderzoeken, omdat de door de Sphinx veroorzaakte ellende alle aandacht opeiste. Oedipus verzekert daarop dat hij terstond alles in het werk zal stellen om den moordenaar op te sporen en te straffen en beveelt het Thebaanse volk (dat in deze tragedie door het koor wordt vertegenwoordigd) voor zijn paleis bijeen te roepen.

en neemt d'olijventwijgen mee vanhier!
Men roepe Cadmus' volk hier tot mij saam!
Ik ben bereid tot alles. Weldra blijkt,
of Phoebus redden dan verderven wil!
Pr. Verheft u, knapen! 't Doel van onze komst
is thans bereikt door 'tgeen de vorst belooft.
Moog' Phoebus, die deez' godspraak zond, de kwaal
doen wijken en ons redden uit den nood!

Ontleend aan:
Het Griekse treurspel
Aeschylus - Sophocles - Euripides
Een keuze uit vertalingen van hun werken,
verzorgd, ingeleid en van verbindenden tekst voorzien door
Dr G.F. Diercks
Haarlem 1952.
N.V. Drukkerij De Spaarnestad
(Klassieke Bibliotheek deel 3)

Vertaling van Herwerden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Oed. Gij, kinderen, staat op van d'outertreên Vertaling (in vijfvoetige jamben) H. van Herwerden in De Tijdspiegel 1880, 3 pag. 194v1gg. Oedipus gaat het paleis weer binnen, alle anderen verlaten het toneel en nu betreedt het koor van aanzienlijke Thebaanse grijsaards de orchestra.

# data[].attributes.body
Deze site is echt geweldig! Karakterbeschrijvingen, samenvattingen van elk deel het plot, symbolen, thema's, motieven...
Vaak met handige infographic...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cite This Study Guide

How to Cite This Study Guide

MLA

Bibliography

Course Hero. "Oedipus Rex Study Guide." Course Hero. 10 Aug. 2016. Web. 1 Feb. 2021. <https://www.coursehero.com/lit/Oedipus-Rex/>.

In text

(Course Hero)

APA

Bibliography

Course Hero. (2016, August 10). Oedipus Rex Study Guide. In Course Hero. Retrieved February 1, 2021, from https://www.coursehero.com/lit/Oedipus-Rex/

In text

(Course Hero, 2016)

Chicago

Bibliography

Course Hero. "Oedipus Rex Study Guide." August 10, 2016. Accessed February 1, 2021. https://www.coursehero.com/lit/Oedipus-Rex/.

Footnote

Course Hero, "Oedipus Rex Study Guide," August 10, 2016, accessed February 1, 2021, https://www.coursehero.com/lit/Oedipus-Rex/.

Overview

First Performed

c. 430-426 BCE

Perspective and Narrator

In this typical Greek tragedy, a chorus introduces and comments on the story in Oedipus Rex and converses with the characters.

About the Title

Oedipus Rex is Latin and means "Oedipus the King," which is the title of later translations of the play.

Summary

This study guide and infographic for Sophocles's Oedipus Rex offer summary and analysis on themes, symbols, and other literary devices found in the text. Explore Course Hero's library of literature materials, including documents and Q&A pairs.

Buy this book from Amazon.com

Cite This Study Guide

Have study documents to share about Oedipus Rex? Upload them to earn free Course Hero access!

Buy on Amazon

# data[].attributes.attachment_link.description
Cite This Study Guide MLA Bibliography Course Hero. "Oedipus Rex Study Guide." Course Hero. 10 Aug. 2016. Web. 1 Feb. 2021. . In text (Course Hero) APA Bibliography Course Hero. (2016, August 10). Oedipus Rex Study Guide. In Course Hero. Retrieved February 1, 2021, from https://www.coursehero.com/lit/Oedipus-Rex/ In text (Course Hero, 2016) Chicago Bibliography Course Hero.

# data[].attributes.body
Attikos is een App voor iPad waarmee je hetzelfde kan als de site van Perseus...
Geen idee of je deze ook voor andere platformen hebt...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Attikos is an Ancient Greek reading app with an extensive selection of texts. It provides the reader with in-text access to morphological data and short definitions for these texts, along with easy access to full dictionary entries in Logeion, an app which needs to be downloaded separately.

This version of Attikos includes the following texts:

・Aeschylus

・Apollonius Rhodius

・Aristophanes

・Aristotle: Athenian Constitution, Nicomachean Ethics, Poetics, Politics, Rhetoric

・Demosthenes

・Epictetus: Discourses, Enchiridion

・Euripides

・Herodotus

・Hesiod: Theogony, Works and Days

・Hippocrates: Ancient Medicine, Oath

・Homer: including Homeric hymns

・Isocrates

・Lysias

・Old Oligarch, Constitution of the Athenians

・Pausanias

・Pindar

・Plato: Apology, Charmides, Crito, Euthyphro, Gorgias, Ion, Laches, Lysis, Meno, Phaedo, Phaedrus, Protagoras, Republic, Symposium, Theaetetus

・Sophocles

・Strabo (partial)

・Thucydides

・Xenophon: Agesilaus, Anabasis, Apology of Socrates, Hellenica, Hiero, Memorabilia, Oeconomicus, Symposium, Ways and Means

We gratefully use the texts published by the Perseus Project at Tufts University. Finally, some overviews of Greek grammar are included for those who wish to refresh their memory.

Please report any bugs, problems, and errors at the links provided within the app.

5.1 is identical to 5.0 (added Dark Mode), except for metadata.

Handig, maar bewerkelijk

Een hele handige app, maar de werking is bewerkelijk. Woorden opzoeken (Grieks typen, accent ed moet ook getypt worden) is bijna niet te doen. Als naslagwerk voor determineren is het perfect!

Hoop dat de nieuwe versie beter bevalt. Meer teksten. We denken nog na over wat we eventueel gaan doen met de parser - die was inderdaad behoorlijk clunky. hopen dat de meeste mensen de tekst die ze aan het lezen waren in de app aantreffen dus geen Grieks hoeven in te typen. Indien wel, dan geeft de webversie van Logeion toegang tot onze morphologische database.

De ontwikkelaar, The University of Chicago, heeft aangegeven dat de werkwijze van de app omtrent privacy mogelijk het gebruik van gegevens omvat zoals hieronder wordt beschreven. Ga voor meer informatie naar het privacybeleid van de ontwikkelaar.

Niet aan jou gekoppelde gegevens

De volgende gegevens worden mogelijk verzameld, maar zijn niet gekoppeld aan je identiteit:

Gebruiksgegevens

Diagnostiek

Toepassing van het privacybeleid kan variëren op basis van bijvoorbeeld de functies die je gebruikt of je leeftijd. Lees meer

Informatie

Provider

The University of Chicago

Compatibiliteit

Vereist iOS 12.0 of nieuwer. Compatibel met iPhone, iPad en iPod touch.

Copyright

© 2021 The University of Chicago. All rights reserved.

Delen met gezin

Tot zes gezinsleden kunnen deze app gebruiken als Delen met gezin staat ingeschakeld.

# data[].attributes.attachment_link.description
‎Attikos is an Ancient Greek reading app with an extensive selection of texts. It provides the reader with in-text access to morphological data and short definitions for these texts, along with easy access to full dictionary entries in Logeion, an app which needs to be downloaded separately. This ve...

# data[].attributes.body
Tekst Sophocles op de site van Perseus.
Klik de woorden aan om mogelijke benoemingen te achterhalen.

# data[].attributes.body
Hier vind je van heel veel Griekse schrijvers een tekstuitgave (let op! Er zijn vaak meerdere tekstuitgaven; altijd je bron vermelden!)
De direct-link naar Sophocles Oidipous Tyrannos: https://www.mikrosapoplous.gr/zpd/otu10.zip

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The object of these pages is to provide ancient Greek texts available to everyone, "without limits, without strings".
If you are the owner of a similar site or you know of one, please in order to be included in the links.

What you can find here
From these pages you can download or read the texts of many ancient Greek writers. The number of the titles increases gradually.
The texts you can download are compressed and each file contains a full text in MS Word 97 format (the original text only - no translation). A font of Unicode encoding type that supports the "Greek Extended" range is all that you need in order to be able to see the texts.
For further details please look at "Unicode fonts for Polytonic Greek". If you have such a font you can use it in order to read and print the texts.
The texts are added to the site without any predefined order. If a text requires less work to reach an acceptable form then probably it will be uploaded first.
If you find any errors in the texts please in order to correct them. The issue number shows such corrections. Any changes are recorded in the history.

Texts with translation
You can browse some texts side by side with the translation.

How you can download the texts
Just "click" the "download" button for the compressed (zipped) file. When you are asked for a response, select "save to disk". Then you can decompress the file and use your editor to see it (of course you must have installed an appropriate font as described above).

Feedback
If you are interested in some specific texts you can ask me and I will try to upload them asap (if they are available). You can also send me email and I will inform you of any new uploads.

Issue, date, size

Compressed file

Aeschines, Against Timarchus

1.1, 14/5/00, 52kb

1.0, 14/6/02, 49kb

aeschylus_agamemnon.zip

Aeschylus, Prometheus Bound

1.0, 20/8/00, 36kb

promitheus.zip

Apollodorus (pseudo-), Library A

1.0, 16/9/00, 34kb

apolla10.zip

Apollodorus (pseudo-), Library B

1.0, 24/9/00, 39kb

apollb10.zip

Apollodorus (pseudo-), Library C

1.0, 21/10/00, 43kb

apollc10.zip

Apollodorus (pseudo-), Library Epitome
contributed by Spyros Missiakoulis

1.0, 9/7/04, 57kb
apolle10.zip

Aristophanes, Acharnians

1.0, 18/6/00, 41kb

Aristophanes, Clouds

1.0, 22/4/00, 53kb

arist110.zip

Aristotle, Nicomachean Ethics, books 3 & 4
[ed. J. Bywater, Aristotle's Ethica Nicomachea. Oxford, 1894]

1.1, 31/12/02, 44kB

nicom34u11.zip

Diogenis Laertii Vitae Philosophorum,
text only (in html)
(ed. H S Long, Oxford 1964)

Epictetus, Enchiridion
(ed. H. Schenkl, Teubner Leipzig 1916)

1.0, 20/7/03, 22kb
enchiridion_u10

Herodotus, Histories 3-9
(ed. A. D. Godley. Cambridge 1920)

1.1, 20/1/04, 509kb

herodotus3-9u11.zip

Hesiod, Opera Et Dies
Thanks to Manuel Delgado Dominguez

1.0, 1/4/00, 33kb

Homer, Iliad, books 1-24
(ed. D. B. Monro and T. W. Allen. Oxford, 1920)
[You can download each book in a separate file from here.]
Many thanks to Manuel Delgado Dominguez for providing the first book of the Iliad.

1.0, 1/1/02, 557kb

Homer, Odyssey, books 1-24
Also with translation by Arg. Eftaliotis
[You can download each book in a separate file from here.]

1.0, 3/6/01, 449kb

Lucian, About sacrificies (De sacrificiis)
contributed by Spyros Misiakoulis

1.0, 14/6/06, 18 kb
luc_De_sacrificiis.zip

Lucian, The Dance (De saltatione)

1.0, 3/6/01, 30kb

peri_orxhsews.zip

Lucian, Herodotus or Aetion (Herodotus)
contributed by Spyros Misiakoulis

1.0, 13/6/06, 8kb

luc_herodotus.zip

Various, Lyrica
(Callinus, Tyrtaeus, Mimnermus, Theognis, Archilochus, Simonides, Alcaeus, Sappho, Anacreon etc.)
Offered by Slaven Skoko - Student Philological Association Zagreb

1.0, 14/6/02, 23kb

Pausanias Korinthiaka
(ed. F. Spiro. Leipzig, Teubner. 1903)

1.0, 20/7/03, 85kb

paus_korinthiaka_u10.zip

Plato, The Seventh Letter
Also with translation by J. Harward

1.0, 14/1/01, 35kB
7th-ltr-u10.zip

Theocritus, Idylls
Also available in HTML format with an introduction to Theocritus work and life (in Greek)

1.1, 26/6/04, 91kb

Theophrastus, Characters
Also available with introduction, translation and index by E. David (in Greek)

1.0, 3/6/01, 30kb

Thucydides, Histories 1, 2 and 3
files converted to Unicode from Internet Ancient History Source Book of Paul Halsall, after permission

1.2, 18/06/06, 220kb

thucy1-3u12.zip

Thucydides, Histories 4, 5, 6, 7 and 8
(ed H.S. Jones - J.E. Powell, Oxford 1942)

1.0, 27/10/02, 377kb

thucydides4-8.zip

# data[].attributes.attachment_link.description
The object of these pages is to provide ancient Greek texts available to everyone, "without limits, without strings". If you are the owner of a similar site or you know of one, please in order to be included in the links.