# data[].attributes.headline
Utrwal znajomość uprawnień Sejmu i Senatu w ćwiczeniu Wordwall.

# data[].attributes.subject
Utrwal znajomość uprawnień Sejmu i Senatu w ćwiczeniu Wordwall.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Sortowanie grup - Przeciągnij i upuść każdy element do odpowiedniej grupy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Funkcje Sejmu

Kompetencje i funkcje Sejmu określa przyjęta w Konstytucji RP zasada trójpodziału władz. W art. 95 ust. 1 Sejm i Senat zostały wymienione jako organy władzy ustawodawczej, tj. organy uchwalające ustawy. Sejm zaś, na podstawie art. 95 ust. 2 sprawuje także kontrolę nad działaniem Rady Ministrów - organu władzy wykonawczej.

Z tych, jak i innych przepisów konstytucyjnych wynikają następujące funkcje Sejmu i odpowiadające im kompetencje:

Funkcja ustawodawcza:

Podstawowa funkcja Sejmu, polega na stanowieniu, w drodze procedury legislacyjnej, aktów prawnych - ustaw decydujących o zasadach funkcjonowania podstawowych dziedzin życia obywateli. Materią ustawową, czyli obszarem regulowanym przez ustawę, mogą być m.in.: prawa i wolności obywatelskie, organizacja i działanie najważniejszych organów państwa, system wydatków i dochodów budżetu państwa (ustawa budżetowa), prawo karne. Ponadto Sejm w drodze ustawy upoważnia Prezydenta RP do ratyfikowania i wypowiadania niektórych umów międzynarodowych. W ramach tej funkcji można także wyróżnić funkcję ustrojodawczą, tj. stanowienie norm konstytucyjnych, najważniejszych i podstawowych dla danego systemu prawa;

Funkcja kontrolna:

Druga podstawowa funkcja Sejmu, polega na możliwości samodzielnego ustalania przez Sejm stanu faktycznego w sprawach dotyczących Rady Ministrów oraz podporządkowanej mu administracji, a także podstawowych dziedzin życia społecznego i porównywania go ze stanem nakazanym przez prawo. W ramach swych uprawnień Sejm może żądać informacji w danej sprawie od członka rządu w formie pisemnej lub ustnej na posiedzeniu Sejmu lub komisji. Wniosek o przedstawienie informacji bieżącej przez członka Rady Ministrów na posiedzeniu Sejmu ma prawo złożyć klub albo grupa 15 posłów. Wynikiem tej kontroli są wyrażane przez Sejm oceny postępowania, opinie, dezyderaty i sugestie, które nie są prawnie wiążące. Konsekwencją ocen mogą być jednak takie działania, jak odwołanie danej osoby ze stanowiska państwowego, np. ministra na skutek wyrażenia w stosunku do niego wotum nieufności. W ramach realizowania funkcji kontrolnej Sejm debatuje corocznie nad wykonaniem przez rząd ustawy budżetowej, opierając się na opinii Najwyższej Izby Kontroli, a efektem dokonanej oceny jest udzielenie bądź nieudzielenie absolutorium dla rządu. Sejm rozpatruje też sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, jak również wysłuchuje corocznej informacji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie stanu przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela;

Funkcja kreacyjna:

Polega na bezpośrednim powoływaniu i odwoływaniu organów konstytucyjnych państwa oraz osób, które wchodzą w skład tych organów, a także egzekwowaniu ich odpowiedzialności.

Sejm uczestniczy w tworzeniu rządu, udzielając wotum zaufania powołanej przez Prezydenta Radzie Ministrów lub samodzielnie wybierając Prezesa Rady Ministrów i proponowany przez niego skład rządu. Ponadto Sejm, za zgodą Senatu, powołuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich i Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, a na wniosek Prezydenta RP Sejm powołuje Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Sejm powołuje również członków Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, część składu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowej Rady Sądownictwa i Rady Polityki Pieniężnej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kompetencje i funkcje Sejmu określa przyjęta w Konstytucji RP zasada trójpodziału władz. W art. 95 ust. 1 Sejm i Senat zostały wymienione jako organy władzy ustawodawczej, tj. organy uchwalające ustawy. Sejm zaś, na podstawie art. 95 ust. 2 sprawuje także kontrolę nad działaniem Rady Ministrów - organu władzy wykonawczej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
www.eprace.edu.pl " rola-senatu " Zarys prawno-ustrojowy Senatu w III Rzeczypospolitej " Kompetencje Senatu

Kompetencje Senatu

Do jednych z najważniejszych uprawnień Senatu należą uprawnienia ustrojodawcze. Ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1992 r. już w art. 1 Stwierdziła, że: „Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, uchwaloną przez Sejn i Senat połączone w Zgromadzenie Narodowe, przyjmuje Naród w drodze referendum konstytucyjnego." ⁴⁵ Zwołaniem Zgromadzenia Narodowego dokonywał Marszałek Sejmu, za zgodą Marszałka Sejmu, który to był jego zastępcą w przewodniczeniu posiedzeniom Zgromadzenia Narodowego. Ustawa ta przewidywała powołanie Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, w skład, której wchodziło 46 posłów wybieranych przez Sejm i 10 senatorów wybieranych przez Senat. Ustawa ta wygasła na mocy art. 242 ust. 2 Konstytucji z 1997 r. ⁴⁶

Na podstawie Art. 235 Senat ma prawo inicjatywy ustawodawczej, co do zmiany Konstytucji, zmiana ta następuje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i następnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni przez Senat. Uchwala on taką zmianę bezwzględną większością głosów w obecności, co najmniej ustawowej liczby senatorów. Jeżeli zmiana dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII to Senat może zażądać, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy, przeprowadzenia referendum zatwierdzającego. Prawo, co do inicjatywy ustawodawczej zmiany konstytucji i przeprowadzenia referendum zatwierdzającego posiada także 1/5 ustawowa liczba posłów bądź Prezydent.

Senat uczestniczy także w rozpatrywaniu ustawy budżetowej i zgodnie z Art. 223 Konstytucji z 1997 r. „może uchwalić poprawki do ustawy budżetowej w ciągu 20 dni od dnia przekazania jej Senatowi." W Małej konstytucji było zastrzeżenie, że poprawki Senatu obciążające budżet państwa wymaga wskazania źródeł pokrycia.

Kolejnym uprawnieniem Senatu jest jej udział w ratyfikowaniu umów międzynarodowych. Zgodnie z Art. 90 ust.2 ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację umów międzynarodowych jest uchwalana także przez Senat większością 2/3 głosów w obecności, co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Dodajmy, że taką ustawą można uchwalić w drodze referendum a to Sejm decyduje o sposobie jej uchwalenia( Art. 90 ust. 3 i 4). Jeżeli Prezydent ratyfikuje bądź wypowiada umowy międzynarodowe zgodnie z art. 133 ust.1 musi zawiadomić Sejm, ale także i Senat. Według Art.125 ust. 2, Senat musi wyrazić zgodę na wyznaczone przez Prezydenta referendum bezwzględną większością głosów w obecności, co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów. ⁴⁷

O pozycji Senatu świadczy także jej udział w powoływaniu Prezesa Najwyższej Izby Kontroli (Art. 205 ust. 1), Rzecznika Praw Obywatelskich ( Art. 209 ust. 1), Rzecznika Praw Dziecka, powoływanie i odwoływanie generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Jeżeli druga izba nie wyrazi zgody na zajęcie tych stanowisk, Sejm musi dokonać ponownego wyboru kandydata i skierować do zatwierdzenia przez Senat. Zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji z 29 grudnia 1992 r. (ostatnia nowelizacja 15 marca 2007), Senat powołuje 1 z 5 członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na 6 letnia kadencje (Art. 7 ust. 1 i 4 ustawy) a także wraz z Sejmem przyjmuje bądź odrzuca coroczne sprawozdanie Rady, odrzucenie powoduje wygaśnięcie kadencji Rady po zatwierdzeniu tej decyzji przez Prezydenta (Art. 12). ⁴⁸

Prezydent ma także obowiązek zaciągnąć opinii Marszałka Senatu w sprawie przyspieszonych wyborów (Art. 98 ust., 4). Gdy Sejm podejmie decyzję o samorozwiązaniu się, taka opinia nie jest wymagana. ⁴⁹

Do najważniejszych konstytucyjnych uprawnień Senatu (Art. 95 i 118), należy prawo inicjatywy ustawodawczej, o czym szerzej opisuje poniżej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ukształtowanie się roli Senatu w systemie politycznym Rzeczypospolitej Polskiej na tle dziejów - ePrace, prace magisterskie, prace licencjackie, prace dyplomowe

# data[].attributes.attachment_link.description
www.eprace.edu.pl " rola-senatu " Zarys prawno-ustrojowy Senatu w III Rzeczypospolitej " Kompetencje Senatu Do jednych z najważniejszych uprawnień Senatu należą uprawnienia ustrojodawcze. Ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1992 r. już w art. 1 Stwierdziła, że: „Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, uchwaloną przez Sejn i Senat połączone w Zgromadzenie Narodowe, przyjmuje Naród w drodze referendum konstytucyjnego."