# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lord Hastings Lionel Ismay, brytyjski generał i pierwszy sekretarz generalny NATO (domena publiczna).

NATO, czyli Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, to sojusz wojskowo-polityczny, który wzbudza dziś wiele kontrowersji. Organizacja skupia 28 państw leżących w rejonie euroatlantyckim, w tym Polskę, dla której stanowi jeden z głównych filarów polityki bezpieczeństwa. Dziś NATO ma całkiem inny charakter niż w okresie zimnowojennym, co jest oczywiste z perspektywy konieczności dostosowania się do zmieniającego się środowiska międzynarodowego. Dlatego też warto prześledzić ewolucję sojuszu zaczynając od punktu wyjścia.

Wzbierająca fala komunizmu

24 sierpnia 1949 r., na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 r. traktatu waszyngtońskiego powstała Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, której głównym celem była obrona przed zagrożeniem ze strony ZSRR. U jej źródeł leży kształtowanie się dwubiegunowego świata wraz z rozejściem się interesów trzech głównych koalicjantów po pokonaniu wspólnego adwersarza - III Rzeszy. Po zakończeniu II wojny światowej Europa była rozbita politycznie i wyczerpana długotrwałym konfliktem. Odgrywające do tej pory mocarstwową rolę w świecie Niemcy, ale też Wielka Brytania i Francja, utraciły na znaczeniu. Ten stan zwielokrotniał fakt, że Europa znajdowała się w katastrofalnej sytuacji gospodarczej, część wojennych aliantów była zadłużona w USA, konieczna była też odbudowa ze zniszczeń wojennych i przestawienie przemysłu na produkcję pokojową. Zły stan gospodarki podsycał tylko niespokojne nastroje społeczne, które zbiegły się z ofensywą propagandy europejskich partii komunistycznych wieszczących upadek zachodnich demokracji i postulujących stworzenie modelu opartego na doświadczeniach Związku Radzieckiego. Działo się to w tle tworzenia systemów demokracji ludowej na terenach zajętych przez Armię Czerwoną, co wzmacniało poczucie destabilizacji wewnątrz zachodnioeuropejskich państw i poczucie zagrożenia ekspansją ZSRR.

Jak powstało NATO? - zobacz też:

Pierwszym momentem przełomowym, który stał się symbolem rozpoczęcia zimnej wojny, było przemówienie Winstona Churchilla w Fulton 5 marca 1946 r., w którym były już premier Zjednoczonego Królestwa powiedział: „Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem opuściła się żelazna kurtyna w poprzek kontynentu". Był to apel o współpracę USA i Wielkiej Brytanii w utrzymaniu bezpieczeństwa na kontynencie oraz wyraz konieczności konsolidacji Zachodu wobec zagrożenia rozprzestrzeniania się wpływów Stalina wierzącego w nieuchronność III wojny światowej między kapitalistycznymi państwami a komunistycznym blokiem wschodnim.

Jednak droga do stworzenia NATO nie była tak prosta jakby się wydawało. Po II wojnie światowej Stany Zjednoczone wróciły do tradycyjnej polityki izolacjonizmu w polityce zagranicznej, co oznaczało niechęć do zaangażowania na kontynencie europejskim, a tylko współpraca z Amerykanami posiadającymi broń atomową i możliwość pomocy finansowej mogła zagwarantować Zachodniej Europie bezpieczeństwo. W tym kontekście newralgiczną rolę odegrała teoria Georga Kennana o konieczności powstrzymywania ekspansji ZSRR na świecie. Ucieleśnieniem tej idei stała się doktryna Trumana zwana inaczej doktryną powstrzymywania (ang. containment) zrywająca z izolacjonizmem.

12 marca 1947 r. Truman wygłosił w Kongresie słynne przemówienie stwierdzając, że USA będzie wpierać politycznie, gospodarczo i w razie potrzeby także wojskowo „wolne narody, które przeciwstawiają się próbom podporządkowania przez zbrojne mniejszości lub naciskom zewnętrznym". Co prawda odnosiło się to bezpośrednio do pomocy dla Grecji i Turcji, ale niebawem słowa prezydenta Stanów Zjednoczonych nabrały uniwersalnego charakteru i stały się wektorem polityki amerykańskiej. W konsekwencji przyniosły za sobą pomoc dla gospodarczej odbudowy Europy w ramach Planu Marshalla. Tylko przezwyciężenie ekonomicznego kryzysu i stabilizacja nastrojów społecznych mogły dawać nadzieję na efektywne oparcie się zagrożeniu ze strony Związku Radzieckiego. Odmowa przyjęcia pomocy w ramach Planu Marshalla przez kraje komunistyczne pokazywała jednoznacznie, że Stalin zdołał zajęte przez Armię Czerwoną państwa uczynić swoimi satelitami, co skutkowało dychotomicznym podziałem Europy. Dodatkowy argument na poparcie tego, że komunizm znajduje się w natarciu (szczególnie dla amerykańskiej prawicy) dało Zachodowi przejęcie władzy przez komunistów w lutym 1948 r. w Czechosłowacji w wyniku zamachu stanu.

Polecamy e-book: „Źródła nienawiści. Konflikty etniczne w krajach postkomunistycznych"

Szprotka i wieloryb

Ostatecznie dwa wydarzenia przyśpieszyły powstanie Paktu Północnoatlantyckiego. Pierwszym z nich było zawarcie między Francją, Wielką Brytanią i krajami Beneluksu Traktatu Brukselskiego (marzec 1948 r.) o współpracy gospodarczej, społecznej i kulturowej oraz zbiorowej samoobronie. Według Roberta Kupieckiego był on swego rodzaju zapowiedzią Traktatu Północnoatlantyckiego ze względu na nowe podejście państw europejskich do współpracy w dziedzinie obrony na wojskowych i niemilitarnych płaszczyznach. Zacieśnienie współpracy obronnej stanowiło z kolei spełnienie warunku podstawowego zaangażowania politycznego i wojskowego USA na Starym Kontynencie. Tak właśnie myślał ówczesny szef brytyjskiej dyplomacji i ojciec Traktatu Waszyngtońskiego Ernest Bevin postrzegając Traktat Brukselski jako „szprotkę mającą ułatwić złapanie wieloryba". Tym drugim elementem był kryzys berliński w latach 1948-1949, który zmienił stosunki radziecko-amerykańskie i w konsekwencji którego Europa Zachodnia poczuła bezpośrednie zagrożenie ze strony ZSRR. Toczące się od czerwca 1948 r. rozmowy w sprawie transatlantyckiego sojuszu weszły w decydującą fazę.

Prezydent Harry Truman podpisuje w Białym Domu dokument powołujący do życia NATO, 24 sierpnia 1949 r. (domena publiczna).

Definitywnie zakończyło je podpisanie przez USA, Kanadę, państwa Unii Zachodniej (sojusz powstały na mocy Traktatu Brukselskiego), Danię, Islandię, Norwegię i Włochy Traktatu Waszyngtońskiego 4 kwietnia 1949 r. Filarem tego sojuszu polityczno-obronnego był odstraszający nuklearny i konwencjonalny potencjał wojskowy Stanów Zjednoczonych, który dawał Europejczykom gwarancje ochrony przed agresją ze Wschodu (dodatkowo Francja zyskiwała kolejne zabezpieczenie przed odrodzeniem się potęgi niemieckiej).

Przeczytaj również:

Formalnie Traktat Północnoatlantycki określił zasady skutecznej wielopłaszczyznowej współpracy państw członkowskich w oparciu o wspólne dla Zachodu wartości tj. wolność od totalitaryzmu, społeczny ład, szacunek dla prawa i wolności każdego człowieka. Zgodnie z normami Karty Narodów Zjednoczonych zobowiązał do pokojowego rozwiązywania sporów i powstrzymania się od użycia siły. A centralnym punktem kolektywnej obrony stał się słynny artykuł 5, stanowiący, że każdy atak zbrojny z zewnątrz zwrócony przeciwko jednemu lub kilku państwom członkowskim traktowany będzie jako atak przeciwko całej organizacji. Zawarta w tym artykule formuła casus foederis jest szczególnym rodzajem solidarności wojskowej między członkami Sojuszu. Jednak sformułowania artykułu 5 od początku sprawiały trudności interpretacyjne w związku z chociażby brakiem gwarancji automatyzmu udzielenia pomocy. Lecz o ile w okresie konfrontacji Wschód-Zachód nie podejmowano debaty na temat sposobu jego interpretacji, to dziś dyskusję budzi zapis zobowiązujący państwa do podjęcia „akcji, jaką uzna za konieczną" (głównym problemem tego sformułowania jest uznaniowość w udzielaniu pomocy). Mimo swej dwuznaczności artykuł piąty Traktatu Waszyngtońskiego był wiarygodnym element gwarancji dla państw członkowskich. Jak się okazało to blok zachodni skupiony wokół Stanów Zjednoczonych i NATO wyszedł zwycięsko z zimnowojennej konfrontacji, co pokazuje sukces tej organizacji, która stworzyła system obrony między krajami członkowskimi w ten sposób by najefektywniej wykorzystać ich potencjały oraz współpracować na innych niż tylko wojskowa płaszczyznach.

Spotkanie ministrów państw NATO w Brukseli, 2010 r. (domena publiczna).

Co dalej Sojuszu?

Flaga NATO (domena publiczna).

Przed 1989 r. fundamentem istnienia NATO był sojusz obronny wobec zagrożenia atakiem zbrojnym ze strony Związku Radzieckiego i jego ówczesnych sojuszników. Dziś, kiedy ZSRR uległ rozkładowi, a zimna wojna dobiegła końca, istotą Paktu Północnoatlantyckiego staje się regionalny system zbiorowego bezpieczeństwa. Jego kluczowym zadaniem jest próba rozwiązania problemów dotyczących polityki bezpieczeństwa, których dziś głównym tematem nie jest jak po drugiej wojnie światowej możliwość konfrontacji dwóch bloków militarnych z zastosowaniem broni masowego rażenia, co miałoby charakter apokaliptyczny. Współczesne środowisko międzynarodowe paradoksalnie staje się coraz bardziej niestabilne, niepewne, a zagrożenia bardziej złożone i trudne w identyfikacji. Swój pierwszy cel strategiczny - obronę przed atakiem ZSRR, NATO osiągnęło.

Polecamy także:

Dziś problem leży w odpowiednim zdefiniowaniu nowych celów strategicznych, gdyż jak zauważa Longin Pastusiak NATO jest jedynym w świecie regionalnym systemem bezpieczeństwa, do tego obejmującym najbardziej stabilny region, więc powinno zaangażować się w tworzenie takich struktur tam, gdzie jeszcze ich nie ma. Może to prowadzić do jednego wniosku: aby Pakt Północnoatlantycki nie pozostał tylko klubem polityczno-militarnym musi dostosowywać się do wciąż zmieniającego się środowiska międzynarodowego.
Regularnie do sklepu Histmaga trafiają nowe, ciekawe e-booki. Dochód z ich sprzedaży wspiera działalność pierwszego polskiego portalu historycznego. Po to, by zawsze był ktoś, kto mówi, jak było!
Sprawdź dostępne tytuły pod adresem: https://histmag.org/sklep

Bibliografia:

Kupiecki Robert, Siła i solidarność. Strategia NATO 1949-1989, PISM, Warszawa 2012;

NATO wobec wyzwań współczesnego świata, pod red. Roberta Czuldy, Roberta Łosia i Jacka Reginy-Zacharskiego, Instytut Badań nad Stosunkami Międzynarodowymi w Warszawie i Katedra Teorii Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa - Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego, Warszawa 2013;

Panek Bogdan, Polityka bezpieczeństwa sojuszu północnoatlantyckiego (NATO), PRO POMERANIA, Słupsk 2012;

UE-NATO - strategiczne problemy bezpieczeństwa, pod red. Tadeusza Compy, Jana Rajchela i Krzysztofa Załęskiego, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych, Dęblin 2012.

Redakcja: Tomasz Leszkowicz

# data[].attributes.attachment_link.description
Lord Hastings Lionel Ismay, brytyjski generał i pierwszy sekretarz generalny NATO (domena publiczna). NATO, czyli Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, to sojusz wojskowo-polityczny, który wzbudza dziś wiele kontrowersji. Organizacja skupia 28 państw leżących w rejonie euroatlantyckim, w tym Polskę, dla której stanowi jeden z głównych filarów polityki bezpieczeństwa.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Państwa założycielskie NATO:
Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, Kanada, Stany Zjednoczone, Dania, Norwegia, Islandia, Portugalia oraz Włochy.

Późniejsi członkowie:
W latach późniejszych traktat został podpisany przez kolejne państwa:
- Grecję i Turcję (w lutym 1952 r.),
- RFN (w maju 1955 r.),
- Hiszpanię (w maju 1982 r.),
- Czechy, Polskę oraz Węgry (w marcu 1999 r.),
- Bułgarię, Litwę, Łotwę, Estonię, Rumunię, Słowację, Słowenię (od 2004 r.)
- a także Albanię i Chorwację (od 2009 r.).

Łącznie NATO liczy 28 państw członkowskich.

# data[].attributes.attachment_link.description
Państwa założycielskie NATO: Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, Kanada, Stany Zjednoczone, Dania, Norwegia, Islandia, Portugalia oraz Włochy. Późniejsi członkowie: W latach późniejszych traktat został podpisany przez kolejne państwa:- Grecję i Turcję (w lutym 1952 r.),- RFN (w maju 1955 r.),- Hiszpanię (w maju 1982 r.),- Czechy, Polskę oraz Węgry (w marcu 1999 r.),- Bułgarię, Litwę, Łotwę, Estonię, Rumunię, Słowację, Słowenię (od 2004 r.)- a także Albanię i Chorwację (od 2009 r.).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Polska w NATO - kalendarium

- 1991 r. - oficjalne rozwiązanie Układu Warszawskiego - jednym z najważniejszych celów polityki zagranicznej Polski stało się wówczas włączenie się w działanie Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Powyższy cel stał się realny, gdy podczas wizyty w Polsce Sekretarz Generalny NATO Manfred Wörner ( 1992 r.) stwierdził, że drzwi do NATO stoją otworem.

W kolejnych latach Polska prowadziła wspólne ćwiczenia z wojskami NATO, doszło do opracowania Programu Partnerstwa dla Pokoju ( 12 stycznia 1994 - akceptacja Programu), prowadzono indywidualny dialog, podczas którego ustalano szczegółowe warunki członkostwa kraju w NATO.

- 4 kwietnia 1996 - przekazazanie przez Polskę NATO Indywidualnego Dokumentu Dyskusyjnego, w którym nasz kraj zaprezentował wizję europejskiego systemu bezpieczeństwa, przyszłej roli NATO, a także argumenty przemawiające za porzeszeniem NATO o nowe kraje, w tym Polskę.

- 16 września 1997 - rozpoczęcie rozmów akcesyjnych (łącznie odbyły się 4 spotkania - we wrześniu i październiku 1997 r.)

- Polsa akceptuje - listopad 1997 wysokość składek do cywilnego i wojskowego budżetu Sojuszu oraz Programu Inwestycyjnego NATO w Dziedzinie Bezpieczeństwa (NSIP).

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska w NATO - data wstąpienia, kalendarium - Droga Polski do NATO

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Polska w NATO - kalendarium- 1991 r. - oficjalne rozwiązanie Układu Warszawskiego - jednym z najważniejszych celów polityki zagranicznej Polski stało się wówczas włączenie się w działanie Sojuszu Północnoatlantyckiego.Powyższy cel stał się realny, gdy podczas wizyty w Polsce Sekretarz Generalny NATO Manf...

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wyglądał moment przystąpienia Polski do NATO? | Onet100

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Największą misją w jakiej uczestniczyli polscy żołnierze w ramach NATO była operacja ISAF w Afganistanie

Pierwsze misje Polska pełniła już w 1995 roku w ramach programu "Partnerstwa dla Pokoju"

Nasi żołnierze obecni są zarówno na lądzie, jak i na morzach i w powietrzu

Polska zaczęła współpracę z NATO jeszcze zanim wstąpiła do Sojuszu. W ramach programu "Partnerstwa dla Pokoju" nasz kraj wysłał żołnierzy do Bośni i Hercegowiny w ramach IFOR - Sił Implementacyjnych pod przywództwem NATO.

Celem misji IFOR, która trwała od 20 grudnia 1995 do 20 grudnia 1996 roku było wprowadzenie w życie postanowień z konferencji z Dayton, które kończyły wojnę pomiędzy Bośnią a Republiką Serbską.

W misji IFOR Polska wystawiła batalion operacyjny, a zadanie to powierzono 16. Batalionowi Powietrzno-Desantowemu 6. Brygady Desantowo-Szturmowej. Wszedł on w skład wielonarodowej Brygady Nordycko-Polskiej.

POLECAMY: Na lądzie, morzu i w powietrzu. Polscy żołnierze na misjach NATO

Polskie wojska rozmieszczono w północno-wschodniej części Bośni, a rejon, za który odpowiedzialni byli nasi żołnierze, obejmował obszar trzech gmin: Teslic, Żepce i Zavidovici, a także część gminy Maglaj. Łącznie było to ok. 1380 km kw., z których większość stanowił teren górski. Mieszkali na nim Bośniacy, Chorwaci i Serbowie, a także co warte podkreślenia, Polacy jako jedyni w Brygadzie Nordycko-Polskiej, mieli na swoim obszarze wyznawców nie tylko trzech narodowości, ale też wyznań: katolików, prawosławnych i muzułmanów.

Do zadań polskich żołnierzy należało m.in. patrolowanie stref rozdzielenia wojsk zwaśnionych krajów, kontrolowanie ich wycofywania, asystowanie i zabezpieczenie przy wymianie jeńców i więźniów, a także wspieranie działalności humanitarnej oraz odbudowywanie infrastruktury energetycznej, drogowej i gospodarczej. Polscy żołnierze zabezpieczali również wybory, które odbyły się we wrześniu 1996 roku.

Mandat IFOR wygasł 20 grudnia 1996 roku. Przez rok trwania misji nie udało się jednak wprowadzić wszystkich zakładanych celów układu pokojowego z Dayton. Dlatego też na podstawie rezolucji RB ONZ z grudnia 1996 roku misję IFOR przemianowano na SFOR, czyli Siły Stabilizujące NATO.

Polska nadal była członkiem Brygady Polsko-Nordyckiej i operowała na tym samym terenie, co za czasów misji IFOR. W 1998 roku po raz pierwszy dowódcą brygady został Polak, a był nim gen. Mieczysław Bieniek.

Z czasem w regionie następowała stabilizacja. W 2004 roku SFOR przekazał swoje kompetencje siłom UE.

Gdy rozpoczynała się misja IFOR polska grupa liczyła 660 żołnierzy. W momencie przekształcenia w SFOR stan osobowy polskiej grupy spadł do 500 osób. Zauważyć należy, że w 1998 roku na terenie Bośni odbyły się ćwiczenia NATO, w których wzięła udział również Polska, co spowodowała, że chwilowo na terenie Bośni przebywało ponad tysiąc polskich żołnierzy.

Zobacz również: Amerykańska baza dronów w Polsce już na pełnych obrotach

Pierwsze misje jako członek NATO

Kolejną misją w ramach NATO, w której udział brali polscy żołnierze była misja AFOR, czyli niesienie pomocy humanitarnej dla uchodźców z Kosowa w Albanii w 1999 roku. Była to pierwsza misja, w której Polska brała udział już jako członek NATO.

Do zadań polskich żołnierzy należała głównie budowa obozów, ochrona konwojów humanitarnych oraz zapewnienie dostaw wody. Polacy ochraniali również kwaterę główną sił AFOR oraz logistyczne bazy w albańskim porcie Durres.

Do Albanii wysłano 140 żołnierzy pochodzących z 5. Batalionu Strzelców Podhalańskich 21. Brygady Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa. Misja ta zakończyła się w 1999 r.

W tym samym roku rozpoczęła się kolejna misja polskich żołnierzy w ramach NATO. Były nią działania mające na celu wspieranie pokoju na terenie Kosowa. Wprowadzenie sił KFOR do Kosowa było pokłosiem wymuszenia na prezydencie Jugosławii Slobodanie Miloseviciu zgody na wpuszczenie do Kosowa międzynarodowych sił zbrojnych. W regionie tym dochodziło do krwawych walk między Armią Wyzwolenia Kosowa a wojskowo-policyjnymi oddziałami Serbii i Czarnogóry. Doprowadziło to do kryzysu humanitarnego oraz ryzyka rozszerzenia konfliktu na cały region.

Misja KFOR działa do dziś, a obecnie w Kosowie przebywa blisko 230 żołnierzy z Polski. Do ich zadań należy pilnowanie przestrzegania warunków porozumień i traktatów międzynarodowych, które mają stworzyć warunki pozwalające na zakończenie misji.

Przeczytaj także: Europa ma problem z NATO\

Główny wysiłek polskiego kontyngentu skupiony jest na przeciwdziałaniu zorganizowanej przestępczości, przemytowi, korupcji oraz na wspieraniu władz lokalnych i organów porządkowych w utrzymywaniu porządku i bezpieczeństwa.

20 lat Polski w NATO. Największa misja w historii polskiego wojska

W 2001 roku doszło do ataku na WTC i Pentagon w Stanach Zjednoczonych. W odpowiedzi USA zdecydowały się na militarną interwencję w Afganistanie, która wymierzona była w znajdujących się tam terrorystów z organizacji Al-Kaida na czele z Osamą Bin Ladenem.

Początkowo misja nosiła nazwę Enduring Freedom i nie była misją NATO. Dowodziły nią USA, do których jednak przyłączyło się wiele krajów należących do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Dopiero w 2003 roku NATO objęło oficjalne kierownictwo nad działaniami w Afganistanie, a misja zaczęła nosić nazwę ISAF (Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa).

Polska do działań w Afganistanie się decyzją Aleksandra Kwaśniewskiego z 22 listopada 2001 roku, który na wniosek ówczesnego premiera Leszka Millera wydał postanowienie o użyciu polskiego wojska w tym kraju. Nasze państwo było jednym z bardziej liczebnych kontyngentów spośród sił ISAF. W szczytowym momencie na przełomie 2010-2011 roku w Afganistanie przebywało 2600 polskich żołnierzy i pracowników wojska. Jest to największy kontyngent w całej historii misji pokojowych i stabilizacyjnych Wojska Polskiego.

W momencie największego zaangażowania Polski w ISAF, czyli w 2010 roku nasi żołnierze byli odpowiedzialni za prowincję Ghazni. Wojskowi w Afganistanie zajmowali się m.in. odbudową zniszczonej infrastruktury, pomocą medyczną, szkoleniem afgańskich żołnierzy, policjantów i cywili. Polscy żołnierze brali także udział w pomocy humanitarnej dla miejscowej ludności. Prowincja Ghazni została przekazana Afgańczykom 9 maja 2014 roku.

Misja ISAF zakończyła się w 2014 roku. W trakcie jej trwania służbę w Afganistanie pełniło ponad 28 tys. żołnierzy i pracowników wojska. Niestety zaangażowanie Polski zostało okupione śmiercią polskich żołnierzy. W Afganistanie zginęło 43 żołnierzy i dwóch pracowników wojska. 869 osób zostało poszkodowanych, a 361 z nich zostało rannych, czyli okres opieki medycznej w ich przypadku wynosił ponad siedem dni.

Ogólny koszt udziału Polski w ramach misji ISAF szacuje się na sześć miliardów złotych.

Koniec misji ISAF nie oznaczał jednak, że polskie wojsko znika całkowicie z Afganistanu. Już w 2015 roku ruszyła bowiem misja Resolute Support, która trwa do dziś. Opiera się ona na szkoleniu, doradztwu i wsparciu afgańskich sił sojuszniczych.

Siły w niej uczestniczące nie biorą udziału w zadaniach zwalczania rebeliantów ani operacjach antynarkotykowych.

Obecność polskich wojsk w ramach Resolute Support była kilka razy przedłużana zarówno przez prezydenta Bronisława Komorowskiego, jak i Andrzeja Dudę. Obecne postanowienie z grudnia 2018 roku wydłuża udział polskiego kontyngentu, liczącego 400 żołnierzy i pracowników, do 30 czerwca 2019 roku.

20 lat Polski w NATO. Polscy żołnierze w Iraku

Drugim co do wielkości kontyngentem, jaki Polska wysłała poza granice kraju był ten wysłany do Iraku. W szczytowym momencie w tym kraju przebywało ok. 2,5 tys. naszych żołnierzy.

Podobnie jak w przypadku Afganistanu nie od razu była to misja NATO. Początkowo działania nosiły nazwę Iraqi Freedom i były dowodzone przez USA, które oskarżały przywódcę Iraku Sadama Husajna o związki z terrorystami, a także łamanie praw człowieka oraz zamiar użycia broni masowego rażenia.

Podczas trwania wojny w tym kraju NATO wzięło na siebie odpowiedzialność za szkolenie lokalnych sił bezpieczeństwa. Misja o nazwie NTM-I trwała od 2004 roku do końca 2011 roku. Polska dołączyła do niej w 2005 roku. Większość naszych żołnierzy została wycofana z Iraku do 2008 roku, jednak misję szkoleniową nasi wojskowi realizowali aż do wygaśnięcia mandatu NTM-I.

Według oficjalnych danych NATO w trakcie jej trwania przeszkolono 5 tys. członków personelu wojskowego i 10 tys. policjantów. Polscy oficerowie przez pewien czas kierowali zespołem doradczo - szkoleniowym.

W latach 2003-2008 w Iraku zginęło 22 żołnierzy, a rannych zostało ok. 150 osób.

Bezpieczeństwo na morzach...

Po zamach z 11 września 2001 roku NATO postanowiło zapoczątkować operację o nazwie Active Endeavour. Jej celem była ochrona statków cywilnych w rejonie cieśniny Gibraltarskiej przed atakami terrorystycznymi.

W operacji brały głównie udział takie państwa jak: Hiszpania, Włochy, Turcja, Grecja, Dania, Niemcy i Norwegia, ale swoje statki w rejon Morza Śródziemnego wysłała również Polska. Okręty ORP "Bielik", ORP "Gen. K. Pulaski", ORP "Kondor oraz ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" udawały się w ten rejon na przestrzeni 2005-2011 siedmiokrotnie.

W 2010 i 2013 NATO powierzyło oficerowi polskiej Marynarki Wojennej dowodzenie stałym zespołem przeciwminowym, który operował na Morzu Bałtyckim, Północnym i Oceanie Atlantyckim. Z kolei w 2017 roku po raz pierwszy w historii polski oficer, którym był kmd por. Aleksander Urbanowicz, przejął dowodzenie nad zespołem działającym na Morzu Śródziemnym i Czarnym. Wówczas w tym rejonie działał ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki".

W 2016 roku na szczycie NATO w Warszawie zdecydowano, że operacja Active Endeavour zostanie przekształcona w operacje Sea Guardian. Jej celem jest m.in. przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, dbanie o wolność żeglugi, ochrona krytycznej infrastruktury, przeciwdziałanie terroryzmowi na morzu, a także wsparcie systemu ostrzegania o sytuacji na morzu.

... i w powietrzu

Polscy żołnierze strzegą bezpieczeństwa także w powietrzu. W ramach NATO-wskiej misji Baltic Air Policing nasze samoloty patrolują przestrzeń powietrzną Estonii, Litwy i Łotwy. Misja działa od 2004 roku, czyli od momentu przystąpienia tych trzech krajów do NATO.

Patrolowanie przestrzeni powietrznej Litwy, Łotwy i Estonii ma związek z tym, że kraje te nie dysponują obroną, która pozwalała by im na samodzielne zadbanie o swoje bezpieczeństwo, a tym samym o bezpieczeństwo NATO. Dlatego też zadanie to powierzono zmieniającym się co cztery miesiące oddziałom z kolejnych krajów NATO.

Myśliwce NATO stacjonują w Szawlach (Sziauliai) na Litwie. W 2014 roku misję wzmocniono, włączając do Baltic Air Policing bazę w estońskim Aemari. Polska uczestniczy w misji nad krajami bałtyckim od 2006 roku, dotychczas Polski Kontyngent Wojskowy Orlik odbył siedem zmian. Polska wysyłała po cztery MiGi-29. W 2017 r. po raz pierwszy na misję poleciały polskie F-16.

20 lat Polski w NATO. Pomoc po trzęsieniu ziemi w Pakistanie

Polska w ramach misji NATO wzięła również udział w pomocy po trzęsieniu ziemi, które nawiedziło Pakistan w 2005 roku. Wówczas to rząd tego kraju, który nie radził sobie z likwidacją skutków katastrofy zwrócił się o wsparcie w odbudowie kraju do NATO.

Sojusz zdecydował się skierować w tamten rejon hiszpańsko-włosko-polski kombinowany batalion inżynieryjny Sił Odpowiedzi. Polska część liczyła 140 osób i dowodził nimi ppłk Andrzej Rosa.

Żołnierze zajmowali się głównie budową ujęć wody pitnej oraz tymczasowych schronień, dostarczaniem pomocy humanitarnej oraz odbudowywaniem zniszczonych mostów i rozbiorem zrujnowanych budynków.

(dp; bp; sp)

# data[].attributes.attachment_link.title
Na lądzie, morzu i w powietrzu. Polscy żołnierze na misjach NATO

# data[].attributes.attachment_link.description
Mija 20 lat Polski w NATO. Jednak nasi żołnierze w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego trudne misje w "bałkańskim kotle" pełnili już kilka lat wcześniej. Wybraliśmy najważniejsze z operacji, w jakich uczestniczyli polscy żołnierze w ramach NATO. Część z nich została już zakończona, a inne trwają do dziś.

# data[].attributes.attachment_link.title
Historia NATO - chronologia w materiale filmowym 2016 (NATO video timeline POLISH)

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.description
Labelled diagram - Drag and drop the pins to their correct place on the image.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
NATO: , powstała w 1949r., 29 członków, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, gwarantuje wolność oraz bezpieczeństwo państw członkowskich przy użyciu środków wojskowych, Polska wstąpiła w 1999r., główny organ to RADA PÓŁNOCNOATLANTYCKA, ONZ: , powstała w 1945r., 193 członków, Organizacja Narodów Zjednoczonych, zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, Polska stała się członkiem założycielskim, główny organ to Zgromadzenie Ogólne,

# data[].attributes.attachment_link.description
NATO: , powstała w 1949r., 29 członków, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, gwarantuje wolność oraz bezpieczeństwo państw członkowskich przy użyciu środków wojskowych, Polska wstąpiła w 1999r., główny organ to RADA PÓŁNOCNOATLANTYCKA, ONZ: , powstała w 1945r., 193 członków, Organizacja Narodów Zjednoczonych, zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, Polska stała się członkiem założycielskim, główny organ to Zgromadzenie Ogólne,