# data[].attributes.body
Hoi Anita

Wat een geweldig mooi document heb jij gemaakt. Alles past heel mooi in elkaar , een echt pareltje! Met heel veel plezier heb ik al jouw items bekeken.
Je hebt een warm welkomstwoord geschreven met een prachtige ambitie voor het literatuuronderwijs. Ik vind dat je een uitdagende leescyclus hebt gemaakt. Het beginnen met een blinddate is erg leuk om te inspireren. De keuze niet beperken maakt het mogelijk dat de kinderen meer ruimte krijgen om te kiezen wat ze zelf willen lezen. Het verdiepen door ook verschillende keuzemogelijkheden te geven vind ik heel slim. Zo kan iedere leerling op zijn eigen niveau werken en bezig zijn met de inhoud van het boek. Door dit weer met elkaar te delen is de cirkel weer rond. Je hebt alle opdrachten heel creatief verwerkt en ik denk dat je hiermee veel leerlingen zal inspireren om te gaan lezen.
Sandra Bruin

# data[].attributes.body
Een fictieopdracht die ik uitgevoerd heb; zoek bij elk boek dat je gelezen hebt een passend voorwerp.

# data[].attributes.body
Leerling J. kwam het boek De zaak 40/61 van Harry Mulisch terugbrengen. Dit boek wordt niet zo heel vaak uitgeleend en ik was benieuwd wat de leerling van de het boek vond.
Ik: Hoi J., wat vond je van dit boek?
J: Ik vond het een mooi boek maar het is wel een moeilijk boek.
Ik: Zou je het boek aan mij aanraden?
J: Het is een lastig boek er komen allerlei filosofische denkbeelden aan te pas en je moet wel behoorlijk intelligent zijn. Dus ik weet het niet zo goed.
Ik (toch een beetje geprikkeld, wat denkt hij wel); Bedoel je te zeggen dat je denkt dat ik er niet slim genoeg voor ben.
J: Nou dat weet ik niet maar het is echt een lastig boek en het gaat over de oorlog.
Ik: Op zich hou ik wel van historische romans.
J: Ik zou u toch echt wat anders aanraden.
Ik: Nou vertel?
J: Ik zou u 'De kozakkentuin' van Jan Brokken aanraden, dat is een gaaf boek.
Wat niet bij getypte tekst te zien is was de twinkeling in J.'s ogen en het enthousiasme waarmee hij iets begon te vertellen over de inhoud.
Ik: Dankjewel J. Ik ga het boek zeker lezen.
J: En als het uit is moet u mij vertellen wat u ervan vond, net zoals u dat ons zo vaak vraagt.

Ik ga het boek zeker lezen want ik ben benieuwd waarom het boek mij aangeraden is. Stiekem bleef het gevoel hangen dat J. twijfelde aan mijn intelligentie. Ik heb het boek toch maar even opgezocht op lezen voor de lijst van Theo Witte. Zowel Brokken als Mulisch kregen een niveau 5 van Witte, dat was een opluchting!

Mijn aanschaf voor deze Boekenweek is dus bekend!

# data[].attributes.body
In plaats van een echt interview is het een gesprek geworden.

# data[].attributes.body
Er zijn ontzettend veel mogelijkheden voor  verdiepingsopdrachten op de foto staat een groot aantal voorbeelden. Ik vind het heel belangrijk om met de autonomie van de leerling rekening te houden en dus een groot aantal keuzemogelijkheden te geven. Een paar voorbeelden die ik wel bijzonder vond;
-  “Hot-seat” Je neemt plaats in een stoel voorin de klas. Je bent zogenaamd één van de hoofdpersonen uit je boek. De klas mag jou vragen stellen en jij geeft antwoord zoals dat ook echt bij deze persoon past. Leef je dus goed in de rol in! Als je iets niet kunt weten vanuit het boek mag je het verzinnen, maar voor de rest moet alles bij het verhaal passen!
-  Maak een gedetailleerde tekening van 3 personen uit het boek. Hoe denk jij dat deze eruit zien?
- Bedenk zelf een ander einde voor het boek.
- Maak een epiloog
- Stel je bent psycholoog, reclamemaker, docent of je hebt een ander beroep. Maak bij het beroep passend product. Bijvoorbeeld een reclameposter, een les of je afvragen wie in het boek psychologische hulp nodig heeft.

Welke verdiepingsopdracht er ook gedaan wordt, afsluiten kun je met de vraag; 'Jij vond het boek leuk of juist niet (smaken verschillen) maar aan wie zou jij dit boek aanraden, wie denk jij dat er heel blij wordt van dit boek?' Daarmee sluit je weer aan op inspireren en begint de cyclus weer van voren af aan.

# data[].attributes.body
Lezen is heel vaak gewoon lezen en dat gaan de leerlingen dan ook doen. Een hoorspel en theaterlezen zijn leuke varianten maar ik vond het lastig om daar aanvullingen op te vinden. Elkaar een stukje voorlezen en bespreken kan natuurlijk ook.

Wat ik nog wel een leuke tip vond is dat je leerlingen een opdracht meegeeft tijdens het lezen. Je zegt tegen ze probeer dit boek eens te lezen met een beroepsmatige blik.

Stel je bent;

Scenarioschrijver; is het boek geschikt om te verfilmen?

Psycholoog; zijn er personages die hulp nodig hebben?

Reclamemaker; hoe zet je het boek in de markt

Docent; Wat zou jij met dit boek in de les doen

Je verwerkingsopdracht zou daar op kunnen aansluiten.

De leerlingen moeten het gekozen boek binnen een maand uit gelezen hebben.

# data[].attributes.body
Nadat de leerlingen een blind date gehad hebben is het de bedoeling dat ze een boek kiezen dat ze willen lezen (hoeft niet het boek te zijn van de blind date). Samen met de leerlingen die hetzelfde thema/trefwoord hebben vormen ze een groepje (alleen lezen mag ook). Binnen het groepje wordt een thema behandeld; leerlingen mogen hetzelfde boek lezen maar ook ieder zijn eigen boek. Er is een themalijst waar uit gekozen kan worden maar ook boeken die niet op de lijst staan mogen in overleg met de docent gelezen worden.

Inspireren vindt binnen de eerste les plaats. De volgende leesles hebben leerlingen een boek gekozen.

# data[].attributes.body
Blind date met een boek

Je pakt ruim voldoende boeken in, zorg dat ze zo min mogelijk van elkaar verschillen aan de buitenkant (Om te voorkomen dat leerlingen het dunste boekje kiezen. Zet (met een post-it) op de buitenkant van het boek de openingszinnen van het boek en een aantal trefwoorden. Leerlingen mogen het boek dat hen aanspreekt uitzoeken en uitpakken.

Net als bij een echte blind date kan een boek tegenvallen maar ook bij een echte blind date geef je het een kans. Het is dus de bedoeling dat je minimaal een kwartiertje in het boek leest en kijkt of je verliefd wordt op het boek. Zo ja, dan mag je het meenemen. Zo nee, dan mag je het inleveren.

Het is een mooie manier van promoten van boeken die aandacht verdienen maar die niet zoveel gelezen worden.

# data[].attributes.body
Doel: leerlingen kennis laten maken met jeugdboeken Young Adults. De nadruk in deze lessen ligt op het ontwikkelen van smaak en voorkeur. Verder is er ruimte om inzicht te ontwikkelen in het eigen keuzeproces en dat van anderen. De cyclus verloopt volgens onderstaande afbeelding waarbij er sprake is van een steeds doorlopend proces. De overgangen tussen de fasen zijn soms vaag.

# data[].attributes.body
Ik heb het volgende geleerd:

- Het blijft ontzettend leuk om jeugdboeken te lezen

- Leerlingen zijn soms lastig over te halen om te lezen maar ga de uitdaging aan

- Mijn eigen uitdagingen aangaan (in mijn geval het 'Ik maak nooit iets mee verhaal')

- Hoe leuk en leerzaam het is om informatie over lessen of lesonderdelen te delen

- Dat ik als docent veel waarde hecht aan individuele ontplooiing

- Hoe de leescyclus werkt en hoe ik die kan inzetten in mijn lessen

- Nog creatiever om te gaan met alle onderdelen van de leescyclus

- Formatief toetsen in het leesonderwijs misschien beter motiveert en stimuleert

- Ik in mijn enthousiasme mij soms wat veel op de nek haal

- Om te gaan met een Padlet en kijken naar de mogelijkheden voor mijn lessen

# data[].attributes.body
In onderstaande video een voorbeeld hoe theaterlezer eruit zou kunnen zien.

# data[].attributes.body
Hieronder de linkjes naar de blogs die ik geschreven heb (klik op de titel) en de titels die ik deze module gelezen heb.
Blogs;
- Francien laat je tieten nog eens zien
- Alaska van Anna Woltz

Feedback op titels die ik ook gelezen heb;
- Mama Tandoori
- Woordnerd

Een ingesproken blog over 'Het meisje met de vlechtjes' staat hieronder. Een voorbeeld waarin verdiepen weer overgaat naar inspireren. Van 'Het meisje met de vlechtjes' naar 'Sterrekinderen' van Clara Asscher-Pinkhof.

# data[].attributes.body
Als voorbeeld het volgende gedicht;
Twee seconden vraagt Stuart
Ik weet van niets
Doe lipstick op moeders mond
Ik kijk haar na
Zij kijkt nog een keer
En daar is een rode das

Een leuke extraatje is een tekening maken die bij je gedicht past zoals ik hieronder gedaan heb (boekselen).

# data[].attributes.body
Ik heb voor de volgende opdrachten gekozen;

1. Stiftgedicht
Een stiftgedicht is een gedicht dat ontstaat door te schrappen.

Hoe ga je te werk;

Neem een boek mee naar de les dat ongebruikt in de kast staat.

Scheur bladzijden uit het boek (ook al doet dat een beetje pijn).

Geef alle leerlingen, een bladzijde

Vraag de leerlingen nu om enkel woorden of zinsdelen te omcirkelen.

Met een merkstift schrap je daarna de overgebleven woorden.

Doel ervan is om uiteindelijk zoveel woorden en zinnen over te houden dat er een gedicht ontstaat

Het gedicht hoeft niet te rijmen en ook niets meer met de oorspronkelijke tekst te maken te hebben, het gaat om het creatieve proces van de leerling

Laat elke leerling tenslotte zijn/haar product voordragen aan de klas.

2. Theaterlezen

Theaterlezen is een leuke vorm van samen lezen. Je kunt in kleine groepjes een verhaal lezen waarbij iedere lezer de rol van een personage op zich neemt. Eigenlijk ben je een toneelstukje aan het opvoeren.

Kies een kort verhaal uit met verschillende rollen en dialogen.

Verdeel de rollen (denk ook aan iemand die de geluiden maakt).

Zorg dat iedereen aan de beurt komt.

Laat de leerlingen (als ze dat willen) het verhaal opvoeren.

Deze manier van lezen bevordert het leesplezier en zal leerlingen ook leren om met hun stem en intonatie om te gaan en deze op een leuke manier gebruiken.

3. Ik maak nooit iets mee verhaal
In eerste instantie was ik niet van plan deze opdracht te maken omdat ik niet echt een verhalenschrijfster ben maar ik vind ook dat je uitdagingen moet aangaan. Dus heb ik een poging gewaagd.

Ik maak nooit iets mee verhalen zijn leuk om te laten zien dat een alledaags verhaal en poëzie niet ver van elkaar af hoeven te staan. Het zijn eenvoudige gebeurtenissen die worden beschrijven, dingen die iedereen meemaakt.
Ze beginnen allemaal met de tekst : 'Ik maak nooit iets mee. Maar...'.  En ze eindigen als volgt: 'En nu nog even een gedicht...'.

# data[].attributes.body
Ik heb voor het vak Jeugdliteratuur 2 deze Padlet gemaakt. Ik had nog nooit eerder met een Padlet gewerkt maar ik vond het juist heel leuk om een nieuwe uitdaging aan te gaan en zo te ervaren of ik deze manier van werken ook in de praktijk, tijdens mijn lessen, zou willen gebruiken. Het was niet altijd even makkelijk om alle opdrachten vorm te geven, zeker omdat ik alle mogelijkheden van de Padlet wilde uitproberen.

Door de module Jeugdliteratuur 2 ben ik veel bewuster omgegaan met hoe ik lezen in de klas in wil gaan inzetten en wat voor een docent ik zou willen zijn. In de literatuur (Janssen, 1998) kwam ik vier typen docenten tegen namelijk de culturele vormer (veel literatuurgeschiedenis en poëzie en veel doceren), de literair-esthetische vormer (veel tekststructuur), maatschappelijke vormer (boeken in maatschappelijke context plaatsen) en de leraar die uit is op individuele ontplooiing van de leerling (veel analyse door de leerlingen zelf).

Ik denk dat de laatste categorie het beste bij mij past. Ik denk dat ik boekpromotie heel belangrijk vind en dat ik veel moeite zal doen om te zorgen dat leerlingen ook echt van boeken kunnen genieten. Dat betekent heel veel investeren in inhoudelijke kennis van boeken en dus veel lezen.

Van mediathecaris naar docent Nederlands wordt dus een bijzonder proces waarbij ik vanuit een nieuw leer om naar boeken te kijken.

Anita van de Staaij
Maart 2019

# data[].attributes.body
Ik heb een kwartet gemaakt om mijn boekenlijst op een creatieve manier te presenteren. De categorieën heb ik ingedeeld naar leeftijdsfase. Deze fasen zijn niet allemaal even lang en soms heb ik meer en soms minder gelezen. Ik heb titels gekozen voor het kwartet, die opvallend, om verschillende redenen, waren in die periode van mijn leven. Een kleine versie van het kwartet zit bijgesloten in het "boek" dat ik ingeleverd heb

# data[].attributes.body
Een boekenlijst van alles dat ik ooit gelezen heb, dat wordt een bijna oneindige lijst. Ik heb toch geprobeerd om alles dat mij in de afgelopen weken te binnen schoot in een lijst te zetten. Daarnaast had ik ook behoefte om een en ander op een 'leukere' manier te presenteren. Ik heb gekozen voor een kwartet.

# data[].attributes.body
Ik voer regelmatig adviesgesprekken met leerlingen over het kiezen van boeken. Maar over het algemeen verlopen die op dezelfde manier;
Leerling: Mevrouw, ik moet een boek lezen

Ik: Dan ben je hier aan het goede adres. Wat had je in gedachte?

Leerling; Helemaal niets, ik houd niet van lezen.

Ik: Maar je hebt vast wel ooit iets gelezen wat je wel leuk vond. Of juist iets dat je verschrikkelijk vond.

Dan komen er meestal een paar titels die ze gelezen hebben toen ze nog veel jonger waren. En vervolgens wordt er flink gemopperd dat lezen op school niet leuk is omdat ze zoveel moeten. Om daarna de conclusie te trekken dat ze een makkelijk boek willen lezen dat niet te dik is. De meest bijzondere uitspraak daarover is: "Ik wil een grote kapsalon (een boek dat veel punten oplevert en dat makkelijk weg   leest), zonder sambal (het mag niet moeilijk zijn)". Toch probeer ik ook op dat moment nog te overtuigen dat je beter een leuk boek kunt lezen dat dik is dan een dun boek dat heel lastig om te lezen is maar dat is meestal tegen dovemansoren.
Ik heb hier dan ook gekozen voor een ander vorm, ik heb een gesprek gehad met leerlingen over de boeken van de boekenlijst en ik heb zelf een advies gekregen van een leerling.

# data[].attributes.body
Beste Anita,

Wat heb jij een mooi document gemaakt! Ik had nog nooit van een Padlet gehoord, eerlijk gezegd.

Voor jou is het een groot voordeel dat je al zo veel met jeugdliteratuur bezig bent door jouw werk in de mediatheek. Dit merk ik ook steeds in de lessen, dat je een ervaringsdeskundige bent. Je hebt zinnige aanvullingen gegeven in de lessen en ook in jouw document komt duidelijk naar voren dat je verstand hebt van zaken.

Wat ik knap vind, is dat je meteen de vertaalslag maakt naar je werk als docent en dat je veel creatieve ideeën hebt om leerlingen te inspireren, ze te helpen in de keuzefase waardoor het lezen een mooie ervaring wordt en bij de verdieping van hetgeen ze lezen.

Afgelopen dinsdag heb je je opdracht fysiek aangeboden, het zag er prachtig uit! Wat een goed idee ook, om een kwartet te maken.

Je hebt je gewaagd – zo vertel je het ook -  aan een ‘ik – maak – nooit – iets – mee – verhaal.’ Op deze stimulerende fictieopdracht zal ik je feedback geven.

Wat een leuk verhaal. En tot het einde blijf ik twijfelen: gaat het echt om vogels en een wijze uil die zich in de discussie mengt? Of zijn het buurvrouwen of buurtkinderen die haar belachelijk maken? De zin over ‘het lekkers buiten zetten’ geeft voor mij de doorslag! Wat een ondankbare vogels, nu het voorjaar is, hebben ze haar niet meer nodig!

Mooi gedicht heb je erbij gezocht!

Sorry, voor het strenge redigeren, jarenlang heb ik columns van diverse amateurschrijvers op deze manier onder handen genomen. En je hoeft het ook niet met alles eens te zijn, natuurlijk. Soms is het ook een kwestie van smaak.

Je hebt al met al een prachtige document gemaakt waar je zeer trots op mag zijn!

Groetjes,

Trudy