# data[].attributes.body
Eenzaamheid is je niet verbonden voelen. Je ervaart een gemis aan een hechte, emotionele band met anderen. Of je hebt minder contact met andere mensen dan je wenst. Eenzaamheid gaat gepaard met kenmerken als negatieve gevoelens van leegte, verdriet, angst en zinloosheid en met lichamelijke of psychische klachten.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lenie Maas over eenzaamheid: 'Doordeweeks komt er nooit iemand langs'

# data[].attributes.body
Bij langdurige eenzaamheid kunnen het leiden tot gezondheidsrisico's.
Het kan het immuunsysteem aantasten. Je krijgt hierdoor een slechtere weerstand waardoor je sneller ziek kan worden. Weinig zin hebben om iets te ondernemen, weinig beweging, slecht eten. Met als gevolg een groter risico op overgewicht, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het gevolg van eenzaamheid zijn gezondheidsrisico's en minder welzijn en meedoen in de samenleving. Een goede reden om op tijd te handelen!

# data[].attributes.body
In Nederland zijn 4,1 miljoen mensen 55 jaar en ouder. Ruim 1 miljoen 55-plussers zijn eenzaam.

Van de 85-plussers voelt 14% zich extreem eenzaam. Dit komt omdat een partner en leeftijdsgenoten wegvallen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met dit uitje was ik er eindelijk weer even uit. Dit vergeet ik nooit meer

Hierbij een aantal feiten en cijfers over ouderen in Nederland en de problemen waar zij mee kampen.

Nederland telt begin 2017 3,1 miljoen 65-plussers, waarvan 0.7 miljoen 80-plussers. Dit aantal zal de komende jaren snel stijgen. In 2040 leven er 4.7 miljoen 65-plussers in Nederland (26% van de totale bevolking), waaronder 2 miljoen 80-plussers (CBS).

De levensverwachting bij geboorte blijft toenemen. Mannen worden gemiddeld 79,9 en vrouwen 83,3 jaar (CBS).

Het aandeel ouderen onder de niet-Westerse allochtone bevolking stijgt eveneens snel; van 4% in 2012 tot 23% in 2060. De sterkste vergrijzing treedt op onder Surinamers, gevolgd door Turken, Marokkanen (CBS).

Ondanks de stijgende pensioenleeftijd van werknemers blijft door de vergrijzing van de bevolking het aantal gepensioneerden toenemen. In 2014 waren er 3,1 miljoen gepensioneerden. Tussen 2000 en 2014 is het aandeel gepensioneerden onder de totale bevolking gestegen van15,2 procent naar 18,4 procent (CBS).

De gemiddelde pensioenleeftijd is gestegen van 61 jaar in 2006 naar 64,1 jaar in 2014 (CBS).

Er zijn meer dan 4,1 miljoen 55-plussers. Hiervan voelt meer dan 1 miljoen zich eenzaam. Van hen zijn 200.000 extreem eenzaam, zij hebben slechts een keer in de maand een sociaal contact. (Onderzoek TNS/NIPO, november 2012). Van de ruim 2,9 miljoen 65-plussers voelen bijna 900.000 mensen zich eenzaam.

Eenzaamheid neemt toe met de leeftijd. Dit geldt specifiek voor sociale eenzaamheid. Het percentage mensen dat zich emotioneel eenzaam voelt, neemt toe vanaf 75 jaar. Vanaf 50-jarige leeftijd voelt meer dan 40% van de Nederlanders zich eenzaam. Van de 75- tot 85-jarigen voelt bijna 50% zich eenzaam. Van de 85-plussers voelt bijna 60% zich eenzaam. (RIVM, Volksgezondheidenzorg.info)

Ook extreme eenzaamheid neemt toe met het ouder worden. Van de 65- tot 75 jarigen voelt ruim 7% zich (zeer) ernstig eenzaam. Voor 75- tot 85-jarigen geldt dit voor bijna 10%. Van de 85-plussers voelt bijna 14% zich extreem eenzaam. (RIVM, Volksgezondheidenzorg.info)

75-plussers voelen zich sneller eenzaam door een opeenstapeling van gebeurtenissen, zoals het overlijden van een partner en andere leeftijdsgenoten en het verlies van mobiliteit en zelfstandigheid. (RIVM, Volksgezondheidenzorg.info)

Zowel mannen als vrouwen voelen zich eenzaam. Onder eenzame 85-plussers bevinden zich relatief veel vrouwen. Waarschijnlijk komt dit doordat oudere vrouwen vaker alleenstaand zijn dan oudere mannen. (RIVM, Volksgezondheidenzorg.info)

Van alle 65-plussers woont ongeveer 52% alleen en van alle 75-plussers ongeveer 64,6%. Het meest eenzaam zijn alleenwonende ouderen die gescheiden zijn en weinig sociale relaties hebben. (CBS)

Eenzaamheid kan ernstige gevolgen hebben. Eenzaamheid verhoogt de bloeddruk, het stressniveau en de kans op een depressie. Eenzame ouderen blijken 14% meer kans te hebben op een vroege dood dan de gemiddelde persoon. Daarmee is de kans op vroeg overlijden bij eenzaamheid twee keer zo groot als bij overgewicht. (Onderzoek Professor Cacioppo, Universiteit van Chicago / The Journal of Psychology, 2012)

Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (2013) blijkt dat de groep kwetsbare ouderen (65+) in Nederland de komende jaren sterk toeneemt van 750.000 tot 1 miljoen in 2025. Kwetsbare ouderen lopen extra risico op gezondheidsproblemen of opname in een tehuis. Daarnaast vereenzamen zij sneller en de kans op overlijden binnen 3 jaar is twee tot drie keer zo groot.

Van de ouderen in een zorginstelling, krijgen bijna 10.000 ouderen, nooit bezoek. (Onderzoek Leger des Heils, 2012)

20% (420.000 ouderen) van de ouderen viert geen Kerst en Oud & Nieuw. Ruim 200.000 ouderen (10 % van de ouderen) in Nederland zitten tijdens de feestdagen zonder bezoek. (Interview-NSS)

Zelf actief blijven en bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen of deelnemen aan (laagdrempelige) sociale activiteiten vermindert eenzaamheid en de kans op sociaal isolement. (Coalitie Erbij/ TNS NIPO 2013)

Uit onderzoek van ons Ouderenfonds (2016) blijkt dat 85% procent van de eenzame ouderen het lastig vindt om dit bespreekbaar te maken. Ze hebben het gevoel hiermee mensen lastig te vallen en ze vinden dat er veel onbegrip voor eenzaamheid bestaat. 74% van alle eenzame respondenten geeft aan een echt goede vriend of vriendin in het leven te missen. Een respondent: "Ik kom alleen thuis. Er is niemand waarbij je je ei kwijt kan, niemand die je leuk vindt en ook niemand die van je houdt."

Volgens het rapport Armoedesignalement 2014 is armoede onder ouderen gestegen, maar nog steeds laag. Bij paren ouder dan 65 jaar liep het aandeel verder op tot 2,6% in 2013, en bij alleenstaande ouderen steeg het tot 6,4%. Dat ouderen in Nederland laag scoren als het om armoede gaat komt door onze AOW en (een vaak klein aanvullend) pensioen. Veel ouderen komen daarmee net boven de armoedegrens uit, wat niet wegneemt dat iemand hier uiterst moeilijk kan rondkomen.

Ongeveer 15% van de ouderen voelt zich wel eens onveilig in zijn of haar buurt. Dat percentage is relatief laag, als je het vergelijkt met dat van de gehele bevolking van 15 jaar en ouder (Veiligheidsmonitor Rijk 2015).

Als je kijkt naar de positieve score van ouderen op de beleving van veiligheid, is het opmerkelijk dat ruim 16% van de ouderen 's avonds de deur niet open doet. Voor de overige leeftijdscategorieën ligt dit percentage rond de 7 procent (Veiligheidsmonitor 2014).

Uit de Veiligheidsmonitor 2014 blijkt dat ouderen vaker dan jongeren bij afwezigheid 's avonds het licht laten branden. Bij het treffen van preventieve voorzieningen in en om de woning, scoren 65-plussers eveneens hoger dan jongeren. Ook laten ze vaker dan jongeren waardevolle spullen thuis als ze op stap gaan. Ouderen zijn niet alleen minder vaak slachtoffer van criminaliteit dan jongeren, ze voélen zich ook veiliger. Ouderen - vooral 75-plussers - zijn wel kwetsbaarder als het gaat om delicten als inbraak en zakkenrollerij/beroving (Veiligheidsmonitor 2015).

Regelmatig worden we in de pers gewaarschuwd voor de zogenoemde babbeltruc. Iemand kletst zich naar binnen in uw huis en voordat u het weet bent u uw portemonnee of sieraden kwijt. Maar hoe vaak komt dat nou echt voor? Uit onderzoek onder onze panelleden blijkt dat 22% van hen ooit is opgelicht door een babbeltruc. Maar de meeste ouderen zijn niet voor 1 gat te vangen: 73% van de oplichtingspogingen was niet succesvol voor de dief.

Het overgrote deel van de slachtoffers van babbeltrucs zijn 80-plussers. Omdat de trend is dat ouderen langer zelfstandig moeten wonen, is de verwachting dat het aantal slachtoffers van babbeltrucs zal stijgen.

De politie noemt de cijfers op het gebied van babbeltrucs een groot 'dark number'. De oplichtingtrucs zijn in het systeem vaak niet onder één noemer terug te vinden. Ze vallen namelijk vaak onder verschillende criminele handelingen - diefstal uit woning, oplichting - waardoor er geen duidelijke cijfers bekend zijn. Uit een onderzoek van 'EenVandaag' begin 2014 blijkt dat ruim 60% van de slachtoffers van een babbeltruc geen contact opneemt met de politie.

Van alle dodelijke ongevallen onder ouderen vindt 80% plaats in de privé-sfeer.

Het aantal dodelijke slachtoffers onder 65-plussers als gevolg van een val blijft de laatste jaren stijgen. In 2014 overleden 2.847 ouderen als gevolg van een val. (CBS)

Ruim 15% van de 85-plussers is ernstig depressief. Bij driekwart van hen wordt de depressie niet herkend, waardoor behandeling achterwege blijft. 40% van de 55 plussers is 6 tot 8 jaar na de behandeling overleden aan de gevolgen van de depressie (VUmc 2014).

Meer dan 140.000 ouderen met ernstige beperkingen moeten het zonder zorg stellen (VUmc 2014).

In de leeftijdsgroep 75-84 jaar heeft ongeveer 75% langdurige lichamelijke beperkingen (VUmc 2014).

In het derde kwartaal van 2015 waren er 365 verzorgingshuizen (CBS, 2015).

In 2014 woonden 138.526 van de 65-plussers in een institutioneel huishouden, zoals een verzorgingshuis, verpleeghuis of revalidatiecentrum (CBS, 2014).

40% van de tehuisbewoners vindt dat de verzorging gehaast gebeurt en dat het personeel onvoldoende tijd heeft voor een vertrouwelijk gesprek. Driekwart van de verpleeghuisbewoners is afhankelijk van hulp van anderen voor de persoonlijke verzorging en het naar buiten gaan (SCP, Ouderen in instellingen, ESB zorg 2012).

Uit onderzoek van EenVandaag in 2015 blijkt dat 51% van de verpleegkundigen en verzorgenden vindt dat er te weinig tijd is om tehuisbewoners de zorg te bieden die ze nodig hebben. 61% vindt dat er geen tijd is voor persoonlijke aandacht.

Het aantal mensen met dementie groeit in Nederland van ruim 260.000 in 2015 tot circa meer dan een half miljoen in 2050 (Alzheimer Nederland).

De zorg voor deze groeiende groep komt voor een groot deel voor rekening van mantelzorgers. 31% van deze mantelzorgers voelt zich tamelijk tot zwaar belast door de zorg (Dementiemonitor 2014, Alzheimer Nederland).

In Nederland wonen 2.6 miljoen mantelzorgers. Zij zorgen minimaal acht uur per week én langer dan drie maanden voor een naaste. Van alle mantelzorgers zorgt 40 % voor een ouder of schoonouder (Mezzo).

Een op de vijf mantelzorgers verzorgt 2 of meer personen (Informele zorg in Nederland 2013).

65-plussers gaan in de toekomst minder beroep doen op mantelzorg. Het aantal ouderen stijgt tot 2030 met 62%, maar het beroep dat men op mantelzorg doet, neemt toe met 25% . Ouderen gaan vaker dan nu voor hun partner zorgen, waardoor het aantal mantelzorgers met geringe draagkracht en een zware draaglast zal toenemen (Informele zorg in Nederland 2013).

Het aantal ontvangers van mantelzorg stijgt tot 2030 met 8%. Het aantal mantelzorgers neemt toe met 5% (Informele zorg in Nederland 2013).

71% van de mantelzorgers onder 65 jaar combineert zorgtaken met een betaalde baan. Werkende mantelzorgers leveren vooral eigen vrije tijd in; formeel verlof wordt alleen ingezet als laatste redmiddel (Informele zorg in Nederland 2013).

Ondervoeding is een veel voorkomend probleem bij ouderen. Uit landelijke prevalentiecijfers blijkt dat ondervoeding voorkomt bij:

25 tot 40% van de ouderen in ziekenhuizen.
20 tot 25% van de ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen.
Van de ouderen die thuiszorg ontvangen blijkt 15 tot 25% ondervoed te zijn.

Indien ondervoeding in een vroegtijdig stadium (als ouderen nog zelfstandig wonen) vastgesteld en verholpen wordt dan kan een aanzienlijke gezondheidswinst behaald worden.

Anno 2017 voldoen 2 op de 3 ouderen niet aan de zogenaamde Fitnorm. De fitnorm voor ouderen betekent dat zij tenminste 3 keer per week gedurende minimaal 20 minuten intensieve lichamelijke activiteiten verrichten.

1 op de 4 ouderen (25,5%) voldoet niet aan de Beweegnorm. Dit betekent dat zij minder dan 2 uur per week in beweging zijn. De Beweegnorm voor ouderen ligt op minstens 5 keer per week 30 minuten matig intensief bewegen, zoals tuinieren, wandelen of boodschappen doen.

Ouderen die nog sporten geven in 65% van de gevallen aan dat het krijgen of behouden van een goede conditie een belangrijke reden is om te sporten. Ook actief blijven wordt in 64% van de gevallen genoemd. Sociale contacten zijn voor 40% van de sportende ouderen een reden om te sporten.

Meer dan de helft van de sportende ouderen (55%) ziet hun medesporters als belangrijke sociale contacten.

Ouderen die niet (meer) sporten geven hiervoor de volgende redenen: lichamelijke belemmeringen, geen zin of geen tijd hebben, hoge kosten, het ontbreken van een sportmaatje en het hoge niveau van de sport. 1 op de 5 ouderen wil dan ook graag dat sporten worden aangepast op ouderen. Het liefst zien zij tennis, volleybal en hockey aangepast worden.

Ouderen die een hoger cijfer geven voor hun lichamelijke conditie, geven óók een hoger cijfer voor hun eigen geluk.

1 op de 3 niet-sportende ouderen zou meer sociale contacten willen. Van de ouderen die sporten is dit maar 1 op de 6.

# data[].attributes.attachment_link.title
Feiten en cijfers - Het Nationaal Ouderenfonds

# data[].attributes.attachment_link.description
Met dit uitje was ik er eindelijk weer even uit. Dit vergeet ik nooit meer Hierbij een aantal feiten en cijfers over ouderen in Nederland en de problemen waar zij mee kampen. Nederland telt begin 2017 3,1 miljoen 65-plussers, waarvan 0.7 miljoen 80-plussers. Dit aantal zal de komende jaren snel stijgen.