# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Check our other visualizations

Other indicators visualized on maps:

(In English only, for now)

AIDS estimated deaths (UNAIDS estimates)

Adolescent fertility rate (births per 1,000 women ages 15-19)

Age at first marriage, female

Age at first marriage, male

Age dependency ratio (% of working-age population)

Antiretroviral therapy coverage (% of people living with HIV)

Antiretroviral therapy coverage for PMTCT (% of pregnant women living with HIV)

Birth rate, crude (per 1,000 people)

Births attended by skilled health staff (% of total)

Children (0-14) living with HIV

Children with fever receiving antimalarial drugs (% of children under age 5 with fever)

Completeness of birth registration (%)

Completeness of death registration with cause-of-death information (%)

Diabetes prevalence (% of population ages 20 to 79)

Diarrhea treatment (% of children under 5 receiving oral rehydration and continued feeding)

Fertility rate, total (births per woman)

GNI per capita, Atlas method (current US$)

Health expenditure per capita (current US$)

Health expenditure per capita, PPP

Health expenditure, private (% of GDP)

Health expenditure, public (% of GDP)

Health expenditure, total (% of GDP)

Hospital beds (per 1,000 people)

Immunization, BCG (% of one-year-old children) - Turberculosis

Immunization, DPT (% of children ages 12-23 months) - Diphtheria, pertussis (whooping cough), and Tetanus

Immunization, HepB3 (% of one-year-old children) - Hepatitis B

Immunization, Hib3 (% of children ages 12-23 months) - Meningitis, Pneumonia, and Epiglottitis

Immunization, Polio (% of one-year-old children)

Immunization, measles (% of children ages 12-23 months)

Incidence of HIV (% of uninfected population ages 15-49)

Incidence of malaria (per 1,000 population at risk)

Incidence of tuberculosis (per 100,000 people)

Labor force, female (% of total labor force)

Labor force, total

Life expectancy at birth, female (years)

Life expectancy at birth, male (years)

Life expectancy at birth, total (years)

Literacy rate, adult female (% of females ages 15 and above)

Literacy rate, adult total (% of people ages 15 and above)

Literacy rate, youth male (% of males ages 15-24)

Malaria cases reported

Mortality rate, under-5 (per 1,000)

People practicing open defecation, urban (% of urban population)

Physicians (per 1,000 people)

Population ages 65 and above (% of total)

Population growth (annual %)

Population, male (% of total)

Postnatal care coverage (% mothers)

Prevalence of HIV, female (% ages 15-24)

Prevalence of HIV, male (% ages 15-24)

Prevalence of HIV, total (% of population ages 15-49)

Prevalence of overweight (% of children under 5)

Prevalence of overweight, female (% of female adults)

Prevalence of overweight, male (% of male adults)

Prevalence of syphilis (% of women attending antenatal care)

Public spending on education, total (% of GDP)

Risk of impoverishing expenditure for surgical care (% of people at risk)

Rural population growth (annual %)

School enrollment, secondary (% gross)

School enrollment, secondary, male (% net)

Sex ratio at birth (male births per female births)

Smoking prevalence, females (% of adults)

Smoking prevalence, males (% of adults)

Suicide mortality rate (per 100,000 population)

Tuberculosis death rate (per 100,000 people)

Unemployment, total (% of total labor force)

Urban population growth (annual %)

# data[].attributes.attachment_link.title
Population Pyramids of the World from 1950 to 2100

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Portal Geostatystyczny został zrealizowany w ramach projektu „Przestrzenne Dane Statystyczne w Systemie Informacyjnym Państwa (PDS)" zgodnie z porozumieniem o dofinansowanie nr POPC.02.01.00-00-0083/18-00 w ramach II Osi priorytetowej POPC - „E-administracja i otwarty rząd" Działanie 2.1. „Wysoka dostępność i jakość e-usług publicznych". Portal to nowoczesne rozwiązanie do prezentacji danych statystycznych w ujęciu przestrzennym. Pełni funkcje gromadzenia, prezentowania oraz udostępniania informacji dla szerokiego grona odbiorców, m.in. administracji publicznej, przedsiębiorców, użytkowników indywidualnych oraz instytucji naukowo-badawczych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal Geostatystyczny został zrealizowany w ramach projektu „Przestrzenne Dane Statystyczne w Systemie Informacyjnym Państwa (PDS)" zgodnie z porozumieniem o dofinansowanie nr POPC.02.01.00-00-0083/18-00 w ramach II Osi priorytetowej POPC - „E-administracja i otwarty rząd" Działanie 2.1. „Wysoka dostępność i jakość e-usług publicznych". Portal to nowoczesne rozwiązanie do prezentacji danych statystycznych w ujęciu przestrzennym.

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis www.geoportal.gov.pl pełni rolę centralnego węzła Infrastruktury Informacji Przestrzennej pośrednicząc w dostępie do danych przestrzennych i związanych z nimi usług.

# data[].attributes.headline
Piramida wieku ludności Polski 1970 - 2060

# data[].attributes.subject
Piramida wieku ludności Polski 1970 - 2060

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- 1978-1987 - bilans po NSP'1978;

- 1988 - bilans po NSP'1988;

- 1989-1998 - szacunek na bazie NSP'2002;

- 1999-2001 - bilans na bazie NSP'2002;

- 2000-2009 - bilans po NSP'2002;

- 2010-2019 - bilans na bazie NSP'2011;

- od 2020 - bilans po NSP'2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Ludność / Ludność / Piramida wieku ludności Polski od 1970 roku (wraz z prognozą)

# data[].attributes.attachment_link.description
Główny Urząd Statystyczny - Portal Statystyki Publicznej

# data[].attributes.attachment_link.description
Ostatnie 10 lat w Polsce to czas ogromnej suburbanizacji i wyludniania się prowincji. Jak wyglądało to w głównych aglomeracjach? + bonus: zagłosuj, co w kolejnym wpisie!

# data[].attributes.headline
GIS. Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Bogucki Wydawnictwo Naukowe

# data[].attributes.subject
GIS. Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Bogucki Wydawnictwo Naukowe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poradnik „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Praktyczny poradnik dla nauczycieli" (pdf. (60,9 MB)

Nowa podstawa programowa z geografii kładzie szczególny nacisk na wykorzystanie w nowoczesnej edukacji geograficznej technologii informacyjno-komunikacyjnych. Umożliwiają one pozyskiwanie oraz tworzenie zbiorów danych przestrzennych, ich prezentację, analizę oraz interpretację.

Wprowadzenie technologii geoinformacyjnych do szkolnej edukacji geograficznej w znacznym stopniu wzmacnia potencjał edukacyjny geografii. Dodatkowo czyni geografię szkolną bardziej przydatnym przedmiotem w życiu codziennym, odpowiadającym jednocześnie wyzwaniom współczesności.

Autorami publikacji są geografowie reprezentujący środowiska szkolne i akademickie: Michał Ciepły, Arkadiusz Głowacz, Agnieszka Piechota, Wojciech Pokojski, Elżbieta Szkurłat, Elżbieta Wołoszyńska-Wiśniewska, Edyta Wyka, Roksana Zarychta.

Zachęcamy do skorzystania z publikacji w wersji elektronicznej. Drukowane egzemplarze poradnika trafią do bibliotek pedagogicznych do końca stycznia 2020 r.
Informacja dla nauczycieli geografii i dyrektorów szkół w sprawie poradnika
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.title
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej - poradnik dla nauczycieli geografii

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnik „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Praktyczny poradnik dla nauczycieli" (pdf. (60,9 MB) Nowa podstawa programowa z geografii kładzie szczególny nacisk na wykorzystanie w nowoczesnej edukacji geograficznej technologii informacyjno-komunikacyjnych. Umożliwiają one pozyskiwanie oraz tworzenie zbiorów danych przestrzennych, ich prezentację, analizę oraz interpretację. Wprowadzenie technologii geoinformacyjnych do szkolnej edukacji geograficznej w znacznym stopniu wzmacnia potencjał edukacyjny geografii.

# data[].attributes.headline
I.Piotrowska i inni, 2023; Technologie geoinformacyjne w edukacji geograficznej

# data[].attributes.subject
I.Piotrowska i inni, 2023; Technologie geoinformacyjne w edukacji geograficznej

# data[].attributes.attachment_link.title
KOMPETENCJE KLUCZOWE W PRAKTYCE - INSTUKCJA MOSTY

# data[].attributes.headline
Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 -Część ogólna

# data[].attributes.subject
Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 -Część ogólna

# data[].attributes.headline
D. ZAPROJEKTUJ ZADANIE KSZTAŁTUJĄCE WYBRANE KOMPETENCJE KLUCZOWE

# data[].attributes.subject
D. ZAPROJEKTUJ ZADANIE KSZTAŁTUJĄCE WYBRANE KOMPETENCJE KLUCZOWE

# data[].attributes.body
DOKUMENT WORD

# data[].attributes.headline
Puentedura R.R., 2016, How to Apply the SAMR Model with Ruben Puentedura, Portal YouTu-be

# data[].attributes.subject
Puentedura R.R., 2016, How to Apply the SAMR Model with Ruben Puentedura, Portal YouTu-be

# data[].attributes.attachment_link.title
How to Apply the SAMR Model with Ruben Puentedura

# data[].attributes.headline
Puentedura R.R., 2013, The SAMR MODEL explained by Ruben R. Puentedura 

# data[].attributes.subject
Puentedura R.R., 2013, The SAMR MODEL explained by Ruben R. Puentedura 

# data[].attributes.attachment_link.title
The SAMR Model Explained by Ruben R. Puentedura

# data[].attributes.attachment_link.title
1 ćw- SAMR & BLOOM's MATRIX Digital - NELA2.0 2016

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeglądaj wygodnie aktualną podstawę programową. Wybierz etap edukacyjny, a następnie przedmiot. Podstawy programowe są aktualizowane według rozporządzeń MEN, zawierają zmiany wprowadzone w wyniku reformy z 2017 roku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nowa podstawa programowa na rok szkolnych 2023/2024 dla wszystkich typów szkół z podziałem na poszczególne przedmioty. Treść podstawy programowej w wygodnej fornie.

# data[].attributes.headline
Artykuł: M. Polak Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu. EduNews 2014

# data[].attributes.subject
Artykuł: M. Polak Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu. EduNews 2014

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
EDUNEWS.PL - portal o nowoczesnej edukacji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oczywiście na tak zadane pytanie nie będzie jednoznacznej odpowiedzi. Znajdą się nauczyciele, którzy będąc świetnymi dydaktykami, mając olbrzymie doświadczenie i świetny kontakt z uczniami, doskonale poradzą sobie w klasie bez technologii. Znajdą się również ci, którzy użyją posiadanej przez nich technologii w sposób jak najbardziej konserwatywny, tym samym zniekształcając i przekłamując prawdziwy sens TIK w nauczaniu (żeby tylko wspomnieć wykorzystanie tablic interaktywnych w sposób niewiele różniący się od tablicy kredowej czy ekranu do wyświetlania filmów). Na szczęście są też tacy nauczyciele, którzy rozumieją, że technologie edukacyjne w ich rękach pozwalają z jednej strony zrealizować coś nowego, rozwinąć nowe umiejętności uczniów (bo to oni przede wszystkim powinni używać tych technologii), jak też i na nowo pokazać (z innej perspektywy, w innej formie) to, co jest i było już powszechnie znane (co może służyć lepszemu i głębszemu zrozumieniu zagadnienia - na przykład, gdy zamiast tekstem posłużymy się zdjęciem lub filmem, aby coś wyjaśnić).

Pomocą w zrozumieniu miejsca i znaczenia technologii w szkole może być model SAMR opracowany przez dr Rubena Puentedurę. W tym modelu zdefiniował on kilka poziomów integracji technologii w procesie edukacji, co pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób posługujemy się nowoczesnymi narzędziami, a także jak byłoby lepiej, abyśmy się nimi posługiwali.

SAMR to skrót od pierwszych liter czterech wyrazów w języku angielskim:
Substitution (podstawienie)Augmentation (powiększenie, rozszerzenie)Modification (modyfikowanie)Redefinition (redefinicja)
Model ten z jednej strony opisuje różne sposoby wykorzystania technologii w nauczaniu, ale z drugiej pokazuje też, w jaki sposób następuje najbardziej konstruktywna zmiana: z technologii wykorzystywanej w procesie nauczania przypadkowo i w wąskim zakresie funkcjonalnym (jako zamiennika tradycyjnych form prowadzenia zajęć), do rzeczywistej transformacji nauczania, w którym, ze względu na rolę pełnioną przez TIK na lekcjach, następuje jego redefinicja.

Spróbujmy się przyjrzeć po kolei wszystkim stadiom, a być może pozwoli nam to w przyszłości lepiej dobierać zestaw zadań dla uczniów.

Substitution / Podstawienie: urządzenia komputerowe są wykorzystywane do wykonywania tych samych zadań, które były wykonywane także zanim komputery się pojawiły. Najprostszy przykład: studenci otrzymują zadanie domowe, drukują je na drukarce i rozwiązują; nauczyciel używa tablicy interaktywnej głównie do pisania - w taki sam sposób, w jaki używał tablicy pisząc na niej kredą. Brak tu jest zmiany funkcjonalnej. Wprawdzie w niektórych sytuacjach zastąpienie ma pewien sens, ale w gruncie rzeczy nie ma tu żadnego zysku z używania TIK. Najczęściej zastąpienie dotyczy procesu nauczycielo-centrycznego, gdy osoba nauczyciela w procesie nauczania jest dominująca i uczniowie uczestniczą w swoistym teatrze jednego aktora (nastawienie na odbiór).

Augmentation / Rozszerzenie: na tym poziomie technologia komputerowa wykorzystana jest jako skuteczne narzędzie rozwiązywania podstawowych problemów (zadań). Przykład: uczniowie zamiast pisać kartkówkę długopisem na papierze, rozwiązują testy przygotowane w Formularzach Google (Google Forms), albo odpowiadają na pytania na swoich urządzeniach mobilnych korzystając z programu Kahoot. W tym wypadku odnosimy pewną korzyść (np. oszczędzamy papier i czas nauczyciela), a ponadto wynik testu jest znany niemal natychmiast (czyli może być szybsza informacja zwrotna). Od tego momentu zaczynamy przesuwać akcent w procesie nauczania na ucznia. Dzięki szybszej informacji zwrotnej (przy jej odpowiedniej jakości) uczniowie mogą bardziej angażować się w proces uczenia.

Modification / Modyfikowanie: to pierwszy poziom, w którym odchodzimy od tradycyjnego modelu nauczania i technologia zaczyna odgrywać znaczącą rolę w klasie - dzięki niej są rozwiązywane stawiane przed uczniami zadania. Przykład: zadaniem uczniów jest przygotować wypowiedź na zadany temat, a następnie nagrać ją kamerą, odpowiednio przyciąć, zmontować, dodać efekty dźwiękowe - później może być publicznie zaprezentowana przed określonym gremium, np. rodzicami, dyrekcją szkoły, uczniami innych klas itp. Tu następuje już znacząca zmiana w wykorzystaniu technologii - staje się ona niezbędna, aby zadanie mogło być wykonane. Co więcej, indywidualne doświadczenia edukacyjne ucznia zaczynają mieć istotne znaczenie - uczy się już nie tylko komunikować, ale także rozwija przy okazji rozmaite umiejętności cyfrowe. Nauczyciel ma możliwość dawania szybkiej informacji zwrotnej, ale także konfigurowania i różnicowania zadań stojących przed uczniami (może np. dać zadanie grupowe, co będzie rozwijało współpracę w zespole i planowanie). Zaangażowany uczeń jest bardziej skłonny zadawać pytania i uczestniczyć w lekcji - jest bardziej zmotywowany, aby wykonać zadanie.

Redefinition / Redefinicja: technologia komputerowa pozwala realizować złożone działania uczniów, które składają się także z zadań, których nie można było wcześniej przewidzieć, wyobrazić. Przykładem może być projekt edukacyjny, w którym zadaniem całej klasy jest przygotowanie filmu dokumentalnego dotyczącego określonego tematu z podstawy programowej. Takie zadanie wymaga podziału na zespoły, określenia różnych zakresów odpowiedzialności, planowania i współpracy w grupie. Zespoły same muszą zdobywać potrzebne dane i informacje, zaś rolą nauczyciela jest głównie pilnowanie harmonogramu i moderowanie procesu. W tym przypadku technologie komputerowe są mocno wykorzystywane w realizacji zadania, ale jako narzędzia niezbędne do powodzenia projektu. To uczniowie są w centrum zadania, a nie nauczyciel, a tym bardziej nie technologie. Uczniowie zdobywają wiedzę i rozwijają umiejętności podczas przygotowywania filmu. Niezbędna jest współpraca, a technologia daje dodatkowo możliwość skutecznej komunikacji pomiędzy członkami zespołu. Pytania i dyskusja są inicjowane przez uczniów głęboko zaangażowanych w proces uczenia się - dokonała się jego transformacja.
SAMR w mobilnych urządzeniach (przykłady):
S: robienie notatek w Evernote; wykorzystanie przeglądarki, aby znaleźć, skopiować i zachować informację; tworzenie prezentacji; kopiowanie adresów www, wklejanie do e-maila i wysyłanie do innych; otwieranie dokumentów PDF i czytanie; wysyłanie notatek do nauczyciela; robienie zdjęć telefonem lub tabletem.

A: wykorzystanie Evernote do podziału własnych notatek na kategorie i otagowanie ich; bookmarking stron www z użyciem funkcji share (podziel się); wykorzystanie kalendarza, aby przypomnieć innym o terminach.

M: zbieranie źródeł ; pobieranie i oznaczanie rysunku z wykorzystaniem Skitch; tworzenie kolekcji zdjęć we Flickr w połączeniu z ich opisywaniem, tagowaniem i geolokalizacją; łączenie obrazu, tekstu, dźwięku w prezentacji iMovie; tworzenie i korzystanie z QR kodów; dokonywanie notatek w programach do czytania e-booków; zarządzanie plikami na serwerze Google.

R: dzielenie się notatkami i wspólne ich pisanie z wykorzystaniem Evernote; wspólne tworzenie map myśli; prezentacje z wykorzystaniem NearPod; tworzenie prezentacji rzeczywistości rozszerzonej z wykorzystaniem Aurasma; tworzenie interaktywnych dokumentów np. w iBooks Author; współpraca z innymi w narzędziach wiki.
SAMR a zestaw narzędzi dydaktycznych nauczyciela
Kluczem do optymalnego wykorzystania dostępnej w klasie technologii do celów edukacyjnych jest wiedza nauczyciela i jego doświadczenie w zakresie narzędzi, którymi może on posłużyć się w nauczaniu. Jeśli wie, że istnieje taki a taki program i można z nim zrobić to i owo, będzie mógł zaproponować swoim uczniom odpowiednie zadanie z wykorzystaniem danego narzędzia. Wobec bogactwa i dostępności narzędzi edukacyjnych w internecie oczywistością jest stwierdzenie, że nauczyciel też musi się uczyć. Codziennie i przez całe swoje życie zawodowe. Nie będzie w stanie osiągnąć wyższych poziomów w modelu SAMR jeśli nie będzie wiedział, jakim zestawem narzędzi dysponuje. A tych są tysiące, a wśród nich co najmniej kilkadziesiąt zasługuje na szczególną uwagę.

Każde narzędzie możemy spróbować przyporządkować do jednej z pięciu funkcji: zapamiętywanie - rozumienie; zastosowanie; analizowanie; ewaluacja; tworzenie. W ten sposób będziemy mogli budować swój zestaw narzędzi, które posłużą naszym uczniom do określonych czynności. Przykładowo nauczyciel pracujący z iPadami mógłby stworzyć taki swój narzędziownik:

Technologie edukacyjne to potężne narzędzia, które mogą rozwinąć i zaktywizować do nauki każdego ucznia. Każdy z nauczycieli, który poważnie traktuje technologie edukacyjne, powinien wykonać podobną pracę i zidentyfikować własny zestaw narzędzi, którymi powinni posługiwać się jego uczniowie. Powinien też zastanowić się, czy w dotychczasowej praktyce wykorzystuje optymalnie dostępne w klasie (i w domach uczniów) urządzenia komputerowe. Być może wskazane będzie też pomyślenie nad bardziej złożonymi zadaniami dla uczniów. Tu właśnie może okazać się pomocny model SAMR. Z całą pewnością może pomóc w przejściu z edukacji 1.0 (S, A) do edukacji 2.0 (M) lub 3.0 (R), jak to zgrabnie ujmują zachodni eksperci zajmujący się technologiami edukacyjnymi.
Bibliografia:

Ruben R. Puentedura, SAMR, A contextualized introduction, 2014, http://www.hippasus.com/rrpweblog/archives/2014/01/15/SAMRABriefContextualizedIntroduction.pdf, dostęp: 2014-08-17.

Raport ekspercki, Dydaktyka cyfrowa epoki smartfona, Stowarzyszenie Miasta w Internecie, 2013, http://www.ldc.edu.pl/phocadownload/Dydaktyka-cyfrowa-epoki-smartfona.pdf, dostęp: 2014-08-17.

Blog Education Technology and Mobile Learning, http://www.educatorstechnology.com/, dostęp: 2014-08-17

(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP).

# data[].attributes.attachment_link.title
Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal o nowoczesnej edukacji - dla nauczycieli i edukatorów oraz osób uczących się. Codziennie najnowsze informacje edukacyjne z kraju i świata.

# data[].attributes.headline
Artykuł s.157 : A.Ławiński. Umiejętności nauczycieli w konstruowaniu zadań z geografii opartych na mapach cyfrowych i platformach cyfrowych KEG PTG 2021

# data[].attributes.subject
Artykuł s.157 : A.Ławiński. Umiejętności nauczycieli w konstruowaniu zadań z geografii opartych na mapach cyfrowych i platformach cyfrowych KEG PTG 2021

# data[].attributes.attachment_link.title
AŁ Prezentacja KEG PTG Kielce 2019 część II

# data[].attributes.attachment_link.title
AŁ Prezentacja KEG PTG Kielce 2019 cześć I

# data[].attributes.headline
Opisy Modułów wybranych fragmentów modułowego scenariusza do szkolenia nauczycieli  LEKCJA ENTER

# data[].attributes.subject
Opisy Modułów wybranych fragmentów modułowego scenariusza do szkolenia nauczycieli  LEKCJA ENTER

# data[].attributes.attachment_link.title
Przygotowanie etiud przez uczestników szkolenia

# data[].attributes.attachment_link.title
KOMPETENCJE KLUCZOWE 2018-Quiz 1 CHMURY SŁÓW

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćwiczenie 1.2 zadanie edukacyjne KK kl II SP odpowiedzi

# data[].attributes.headline
Uzupełnij brakujące opisy w karcie zadania kształtującego kompetencje kluczowe w kl. II SP

# data[].attributes.subject
Uzupełnij brakujące opisy w karcie zadania kształtującego kompetencje kluczowe w kl. II SP

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćwiczenie 1.1 -zadanie edukacyjne KK kl 2 SP

# data[].attributes.headline
Raport NIK 2021 - Szkoły w czasach pandemii

# data[].attributes.subject
Raport NIK 2021 - Szkoły w czasach pandemii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Obniżenie jakości kształcenia, pogłębienie nierówności edukacyjnych oraz pogorszenie kondycji psychofizycznej uczniów i nauczycieli - takie skutki zdalnego nauczania w czasie epidemii Covid-19 w Polsce wykazała kontrola NIK. Zdaniem Izby, niekorzystny wpływ na proces edukacji miał brak systemowych rozwiązań, które zapewniłyby szkołom optymalne warunki do stabilnej pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. W całym badanym okresie - od stycznia 2020 r. do sierpnia 2021 r. - kolejni ministrowie edukacji wydawali głównie doraźne rekomendacje i wytyczne, dostosowując przepisy do aktualnych potrzeb. W opinii Najwyższej Izby Kontroli takie działania można usprawiedliwiać wyłącznie w pierwszym okresie epidemii, czyli w drugim semestrze roku szkolnego 2019/2020.
Kontrola NIK pokazała, że nieokreślenie standardów nauczania zdalnego lub hybrydowego doprowadziło do tego, że szkoły dowolnie decydowały o sposobie realizacji zajęć dydaktycznych. On-line odbywały się lekcje np. z języka polskiego, języków obcych, matematyki, fizyki i geografii, przy czym zdalnie, w zależności od szkoły organizowano od 30% do nawet 100% zajęć z danego przedmiotu. Z kolei edukacja dla bezpieczeństwa, religia i etyka, a także zajęcia wychowania fizycznego polegały na samodzielnej pracy uczniów, co powodowało przeniesienie procesu nauczania na dzieci i ich rodziców. Z części przedmiotów zajęć nie organizowano wcale.

NIK zwraca także uwagę na problemy z kontrolą realizacji obowiązku szkolnego. W dwóch na 8 kontrolowanych szkół podstawowych, w roku szkolnym 2019/2020 nie sprawdzano frekwencji, kierując się wytycznymi ministra edukacji. W placówce w Jeleniej Górze kontrolę realizacji obowiązku szkolnego prowadzili wychowawcy klas w porozumieniu z pedagogami szkolnymi, z kolei w szkole w Łęcznej, frekwencję uzupełniono za cały okres nauki zdalnej, wpisując uczniom 100% obecności. Doszło do tego, ponieważ w publikacji „Kształcenie na odległość - Poradnik dla szkół" minister edukacji dopuścił możliwość niewpisywania obecności uczniów na zajęciach online, co było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Zdaniem Izby, wymagało to od dyrektorów szkół i nauczycieli podjęcia decyzji, czy wpisywać obecność i w ten sposób działać zgodnie z przepisem rozporządzenia ministra edukacji z 2017 r., który nie został ani zmieniony, ani uchylony, czy też zgodnie z zapisem poradnika, który nie stanowił żadnego aktu prawnego, ale mógł być odbierany, jako polecenie służbowe. Z poradnika wynikało również, że jedną z form kontaktu szkół z uczniami oraz ich rodzicami może być tzw. dziennik elektroniczny. Kontrola NIK pokazała jednak, że na koniec 2020 r. tego rodzaju narzędziem nie dysponowała co trzecia szkoła w Polsce.
Brak systemowego podejścia do funkcjonowania szkoły podczas stanu epidemii, a także przypadki wykluczenia cyfrowego uczniów ze względu na brak odpowiedniego sprzętu, dostępu do szybkiego łącza internetowego czy wiedzy technologicznej doprowadziły do nierówności w procesie nauczania. To, zdaniem Izby, wymaga uruchomienia dodatkowych programów wyrównawczych.
NIK skontrolowała działanie Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz 5 kuratoriów oświaty, 5 jednostek samorządu terytorialnego i 15 szkół (8 podstawowych i 7 ponadpodstawowych) na terenie pięciu województw: podlaskiego, lubelskiego, lubuskiego, mazowieckiego i dolnośląskiego. Izba objęła kontrolą okres od 1 stycznia 2020 r. do 9 sierpnia 2021 r. (do czasu zakończenia czynności kontrolnych).

Nauczanie zdalne organizowane doraźne

Po tym jak ogłoszono w Polsce stan epidemii COVID-19, jedną z pierwszych decyzji podjętych przez rząd było zawieszenie od 11 marca 2020 r. działalności placówek oświatowych. Nauka zdalna rozpoczęła się 25 marca 2020 r., w tym czasie działało w kraju 23,6 tys. szkół, w których uczyło się niemal 5 mln dzieci i młodzieży.

Kolejni ministrowie edukacji, we współpracy z Ministrem Zdrowia, Głównym Inspektorem Sanitarnym oraz kuratorami oświaty podejmowali działania, które w tej sytuacji miały umożliwić szkołom realizację zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Jednak - również ze względów obiektywnych - nie wystarczyły one do zapewnienia prawidłowej organizacji kształcenia dzieci i młodzieży. Polegały przeważnie na doraźnym wydawaniu rekomendacji i wytycznych oraz dostosowywaniu przepisów prawa do aktualnych potrzeb.

Zmiany te, ze względu na swoją częstotliwość, wpływały destabilizująco na pracę szkół. Od marca 2020 r. do końca czerwca 2021, w związku z epidemią Covid-19, ministerstwo edukacji opracowało 58 rozporządzeń, w tym dwa kluczowe - dotyczące ograniczenia funkcjonowania placówek oświatowych i określające organizację kształcenia na odległość. To drugie rozporządzenie, do czasu zakończenia kontroli NIK było zmieniane 28 razy.

W pierwszym okresie epidemii nauka w większości skontrolowanych szkół odbywała się w oparciu o materiały przekazywane za pośrednictwem dziennika elektronicznego. Następnie do prowadzenia lekcji on-line nauczyciele zaczęli stopniowo wykorzystywać różnego rodzaju aplikacje internetowe - Microsoft Teams, Skype, Zoom, Messenger, Facebook. Jednakże moment, w którym lekcje zaczęły się odbywać on-line był różny w różnych placówkach, a nawet na poszczególnych etapach edukacyjnych. Dużo lepiej w tym zakresie radziły sobie szkoły ponadpodstawowe.

W kwietniu i w maju 2020 r. ministerstwo edukacji uruchomiło ze środków unijnych dwa projekty - „Zdalna szkoła" i „Zdalna szkoła+". Ich celem, było z jednej strony zwiększenie możliwości kształcenia na odległość, z drugiej zmniejszenie skali tzw. „wykluczenia cyfrowego" uczniów - część z nich nie miała laptopów, a nawet dostępu do łączy internetowych o właściwej przepustowości.

W ramach tych projektów zrefundowano zakup 137 tys. sztuk sprzętu komputerowego dla nauczycieli i uczniów. Ponadto, w porozumieniu z Naukową i Akademicką Siecią Komputerową - Państwowym Instytutem Badawczym (NASK-PIB) przekazano do szkół 2 400 szkolnych pakietów multimedialnych (w tym 60 tys. tabletów) oraz 764 mobilnych pracowni komputerowych (w tym 12 224 laptopów). W sumie przeznaczono na ten cel ponad 451 mln zł. Z kolei dofinansowanie z budżetu państwa w wysokości ok. 270 mln zł pozwoliło na zakup dla ponad pół miliona nauczycieli sprzętu umożliwiającego prowadzenie zajęć na odległość.

Nie wszędzie jednak dofinansowanie było adekwatne do potrzeb. 77 szkół z Płocka, w których uczyło się prawie 22 tys. uczniów potrzebowało 480 laptopów, dostało jedynie 77. Z kolei w Gminie Przytoczna, limit środków ustalony według liczby mieszkających tam rodzin wielodzietnych pozwolił na zaspokojenie w 100% potrzeb dwóch tamtejszych szkół kształcących w sumie blisko pół tysiąca uczniów. Z projektu „Zdalna szkoła" uzyskano 16 laptopów i 31 tabletów, a z projektu „Zdalna szkoła+" 20 komputerów i pięć laptopów. W przypadku Gminy Bełżyce i miasta Jelenia Góra, NIK uznała za niegospodarne wydanie w sumie 34,5 tys. zł na zakup abonamentu na dostęp do internetu, z którego w opłaconym okresie nie korzystano.

Samorządy zdobywały niezbędny do nauki zdalnej sprzęt także w ramach innych projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej, ale i to nie wystarczyło by zaspokoić wszystkie potrzeby.

Minister edukacji doprowadził do zwiększenia liczby i dostępności elektronicznych materiałów edukacyjnych (także dostosowanych do potrzeb uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności), a także do zwiększenia funkcjonalności „Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej", którą w maju 2021 r. użytkowało w sumie prawie 7 mln osób (uczniów i nauczycieli). Od grudnia 2020 r. do maja 2021 r. najczęściej odwiedzano tam zakładkę „portal Scholaris.pl" (ok. 17 tys. razy), co zdaniem NIK sygnalizuje potrzebę dalszego usprawniania warunków edukacji cyfrowej w szkołach.

Niewystarczające okazały się także szkolenia organizowane dla nauczycieli. Minister edukacji uruchomił np. program „Wsparcie placówek doskonalenia nauczycieli i bibliotek pedagogicznych w realizacji zadań związanych z przygotowaniem i wsparciem nauczycieli w prowadzeniu kształcenia na odległość". Na jego realizację przeznaczono 50,5 mln zł, ale od sierpnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. nie objęto nim żadnego nauczyciela. W ramach projektu „Lekcja. Enter", który przewidywał przeszkolenie 75 tys. nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, przedmiotów humanistycznych, matematyczno-przyrodniczych, artystycznych oraz informatyki do 20 maja 2021 r. przeszkolono nieco ponad 11 tyś osób, a w trakcie szkolenia było wówczas kolejne 12 tys. nauczycieli. Na ten projekt wydano w sumie ponad 13,5 tys. zł. Trzeba jeszcze dodać, że w okresie objętym kontrolą doskonalenie zawodowe dotyczyło szeroko rozumianego rozwijania przez nauczycieli kompetencji cyfrowych, a nie kształcenia na odległość.

Niezmieniona podstawa programowa
Po kilku miesiącach pracy zdalnej, w grudniu 2020 r. minister edukacji podjął decyzję o ograniczeniu zakresu wymagań egzaminacyjnych dla uczniów, którzy

Opis grafiki
Wyniki uczniów z części pisemnej egzaminu maturalnego z wybranych przedmiotów w latach 2019-2021

Język polski - 2019: 52%, 2020: 52%, 2021: 55%;

Matematyka - 2019: 58%, 2020: 52%, 2021: 56%;

Język angielski - 2019: 72%, 2020: 71%, 2021: 76%;

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

w roku szkolnym 2020/2021 mieli zdawać egzamin ósmoklasisty lub egzamin maturalny. NIK pozytywnie ocenia tę decyzję, ponieważ zdaniem Izby, dzięki uwzględnieniu trudnych warunków, w jakich uczniowie zdobywali wiedzę, można było adekwatnie ocenić ich postępy w nauce.
W efekcie ograniczenia zakresu wymagań egzaminacyjnych, wyniki matury w 2021 r. były statystycznie porównywalne i nie odbiegały od poziomu z lat ubiegłych. Jednak liczba absolwentów szkół ponadpodstawowych, którzy nie zdali egzaminu maturalnego w terminie głównym wyniosła w 2019 r. 19,5%, w 2020 r. - 26%, a w 2021 r. 25,5%.

W przypadku egzaminów pisemnych z języka polskiego, matematyki i języka obcego wyniki osiągnięte w 2021 r. były nieco lepsze niż w 2020 r.

Mimo ograniczenia wymagań egzaminacyjnych i trudności w prowadzeniu zajęć w formie zdalnej, w badanym przez NIK okresie nauczyciele byli nadal zobowiązani do realizacji wszystkich treści nauczania wynikających z podstawy programowej. Ministerstwo edukacji nie wprowadziło zmian, choć wyniki innej kontroli Izby pt. „Organizacja pracy nauczycieli w szkołach publicznych" wykazały, że w roku szkolnym 2019/2020 oraz w I półroczu roku szkolnego 2020/2021 treści programowe nie zostały w pełni zrealizowane.

Pełne wyniki tej kontroli można znaleźć pod adresem: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/organizacji-pracy-nauczycieli-nauczanie-zdalne.html

Opis grafiki
Liczba uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w zajęciach szkolnych w szkole podstawowej

Rodzaj niepełnosprawności

ogólnodostępnej

integracyjnej

specjalnej

Łączna liczba uczniów

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

Łączna liczba uczniów

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

Łączna liczba uczniów

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

ruchowa, w tym z afazją

11779

6644

5135

739

453

340

1900

1590

310

intelektualna w stopniu lekkim

15711

7550

8161

628

365

263

10107

8488

1619

intelektualna w stopniu znacznym

378

280

98

18

7

11

1277

1182

95

ogólnodostępnej

integracyjnej

specjalnej

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na terenie szkoły

Liczba uczniów w procentach

53,8%

46,2%

57,3%

42,7%

86,3%

13,7%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z MEiN za okres: październik 2020 r. -luty 2021 r. z 19 086 szkół objętych monitorowaniem.

Spóźniona pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Epidemia koronawirusa w Polsce pokazała nie tylko, z jakimi trudnościami w nauce muszą się mierzyć uczniowie uczestniczący w lekcjach on-line. Minister edukacji zlecił kuratorom oświaty zbadanie, w jaki sposób w szkołach funkcjonuje w tym czasie pomoc psychologiczno-pedagogiczna, a Instytutowi Profilaktyki Zintegrowanej (IPZ) - opracowanie zbioru rekomendacji, dzięki którym będzie można opracować systemowe rozwiązania dotyczące wychowania, zdrowia psychicznego oraz profilaktyki problemów dzieci i młodzieży będących skutkiem stanu epidemii.

Raport IPZ jasno pokazał, że wraz z rozwojem epidemii pogarszała się kondycja psychofizyczna uczniów i nauczycieli. Rekomendowano w nim by działania wychowawcze, profilaktyczne i pomocowe na rzecz wsparcia psychicznego dzieci i młodzieży stały się w systemie edukacji priorytetem, zarówno w ówczesnej fazie epidemii, jak i bezpośrednio po jej wygaśnięciu.

Niepokojącymi wynikami zleconych badań minister dysponował już w lutym 2021 r., mimo to dopiero 7 lipca ogłosił Narodowy Program Wsparcia Uczniów po Pandemii, na który przeznaczono 224 mln zł, z tego na pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla uczniów i nauczycieli 15 mln zł, a pozostałą kwotę na dodatkowe zajęcia wspomagające. Mimo rekomendacji wynikających z raportu Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej, ministerstwo zdecydowało, że Program będzie wdrażany od roku szkolnego 2021/2022. To pokazuje, że działania ministra edukacji dotyczące pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach były spóźnione i niewystarczające.

W badanym okresie zmiany przepisów dotyczyły także zajęć terapeutycznych, w tym rewalidacyjnych. Chodziło o uczniów, którzy z uwagi na rodzaj niepełnosprawności lub z innych powodów nie są w stanie uczyć się zdalnie z domu. Decyzje o tym, z jakiej formy zajęć mają korzystać minister edukacji pozostawił dyrektorom szkół, a monitoring 19 tys. placówek zlecił kuratorom oświaty. Wynika z niego, że od października 2020 r. do lutego 2021 r. w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem pozostawało 38% uczniów szkół ogólnodostępnych objętych wsparciem, 44% uczniów szkół integracyjnych i 77% uczniów szkół specjalnych.

W skontrolowanych szkołach, by wesprzeć uczniów, kontynuowano nauczanie indywidualne, a także organizowano różnego rodzaju zajęcia dla uczniów z trudnościami w nauce (dydaktyczno-wyrównawcze, specjalistyczne, terapeutyczne, rewalidacyjne, itp.). Wystąpił tylko jeden przypadek niezapewnienia uczniowi możliwości korzystania z zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Wnioski

Kontrola NIK pokazała, że tradycyjny model nauczania nie przystawał do realiów edukacji online. Epidemia jeszcze mocniej uwidoczniła niedoskonałości systemu oświaty: problemy z komunikacją społeczną, niedostosowanie podstaw programowych i metod nauczania do wyzwań współczesności, zbyt mały nacisk na kompetencje kluczowe.

Zdaniem Izby, brak systemowego podejścia do kształcenia na odległość, niewystarczające wsparcie nauczycieli w postaci szkoleń z prowadzenia lekcji on-line, a także przypadki wykluczenia cyfrowego uczniów pokazują konieczność stworzenia optymalnego modelu funkcjonowania szkół w sytuacji zagrożenia epidemicznego. Powinien on, zgodnie z rekomendacjami środowisk naukowych, zapewnić równowagę pomiędzy wymogami reżimu sanitarnego a działaniami chroniącymi zdrowie psychiczne uczniów. Stąd wnioski Izby.

Do Ministra Edukacji i Nauki

o opracowanie optymalnego modelu funkcjonowania szkół w okresie zagrożenia epidemicznego, w tym:

sposobu i zakresu realizacji podstawy programowej,

standardów nauczania zdalnego lub hybrydowego z zachowaniem zasad higieny cyfrowej uczniów i nauczycieli oraz z uwzględnieniem możliwości psychofizycznych uczniów na danym etapie nauczania;

o przygotowanie - we współpracy z przedstawicielami środowisk oświatowych i akademickich oraz samorządu terytorialnego planu naprawczego („Planu dla szkoły po pandemii"), którego celem będzie zainicjowanie zmian w systemie oświaty zmierzających do poprawy, jakości edukacji i zmniejszenia nierówności edukacyjnych;

o wsparcie szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych w udzielaniu specjalistycznej pomocy uczniom, rodzicom i nauczycielom, których zdrowie psychiczne pogorszyło się w związku ze stanem epidemii COVID-19;

o zniwelowanie nierówności edukacyjnych poprzez uruchomienie dodatkowych programów wyrównawczych dla uczniów, którzy mieli ograniczony dostęp do edukacji zdalnej z powodu wykluczenia cyfrowego;

o zintensyfikowanie działań na rzecz zapewnienia wszystkim uczniom cyfrowego dostępu do nauki;

o wsparcie nauczycieli w rozwijaniu kompetencji cyfrowych w nauczaniu zdalnym;

o dalsze poprawianie warunków do edukacji cyfrowej w szkołach.

Do kuratorów oświaty

o kompleksowe wspomaganie szkół w sytuacjach kryzysowych, zarówno pod względem prawnym, jak i metodycznym;

o monitorowanie form i zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom przez szkoły;

o przeprowadzanie obserwacji lekcji realizowanych online i niezwłoczne przekazywanie wniosków wynikających z takich obserwacji szkołom.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

# data[].attributes.attachment_link.description
Obniżenie jakości kształcenia, pogłębienie nierówności edukacyjnych oraz pogorszenie kondycji psychofizycznej uczniów i nauczycieli - takie skutki zdalnego nauczania w czasie epidemii Covid-19 w Polsce wykazała kontrola NIK. Zdaniem Izby, niekorzystny wpływ na proces edukacji miał brak systemowych rozwiązań, które zapewniłyby szkołom optymalne warunki do stabilnej pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

# data[].attributes.headline
Projekt badawczy z zakresu geografii rozszerzonej dla LO i T w oparciu o platformy GIS / GUS 

# data[].attributes.subject
Projekt badawczy z zakresu geografii rozszerzonej dla LO i T w oparciu o platformy GIS / GUS 

# data[].attributes.headline
Mapy statystyczne opracowanie i prezentacja danych GUS

# data[].attributes.subject
Mapy statystyczne opracowanie i prezentacja danych GUS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rosnące zapotrzebowanie na informacje w przekrojach terytorialnych wpływa na potrzebę doskonalenia form prezentacji statystycznej - nie tylko w postaci tablic i wykresów, ale także za pomocą map statystycznych. W 1976 roku Główny Urząd Statystyczny wydał podręcznik Wykresy i mapy statystyczne, autorstwa Kazimierza Kocimowskiego i Jerzego Kwiatka. Kompendium wiedzy na temat graficznej prezentacji danych statystycznych i przyjętych standardów, przy ówczesnych możliwościach technicznych.

W ciągu 40 lat realia pracy statystyki publicznej uległy istotnym zmianom, zaś rosnące zapotrzebowanie na informacje przestrzenne wpływa na rozwój kartografii statystycznej. W związku z tym w 2016 roku zespół pracowników Departamentu Badań Regionalnych i Środowiska Głównego Urzędu Statystycznego przygotował podręcznik Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych. Został on opracowany z myślą nie tylko o statystykach, ale o wszystkich osobach, które chcą prezentować dane statystyczne na mapie. Publikacja ta stara się wyjść na przeciw potrzebie spisania w jednym miejscu podstawowych reguł, zaleceń i dobrych praktyk związanych z opracowywaniem map statystycznych. Można w niej znaleźć standardy kartograficznej prezentacji danych statystycznych, wynikające z tradycji polskiej kartografii, a także informacje, jak poprawnie opracować dany typ mapy oraz, jak ustrzec się najczęściej spotykanych błędów.

Podręcznik podzielony został na siedem rozdziałów dotyczących poszczególnych zagadnień związanych z opracowywaniem map statystycznych:

Wprowadzenie

Elementy mapy statystycznej

Mapa podkładowa

Zastosowania GIS - zarządzanie danymi i przygotowanie ich do sporządzenia mapy

Elementy analizy przestrzennej

Metody kartograficznej prezentacji danych

Przewodnik redakcji mapy statystycznej

Publikacja jest bogato ilustrowana mapami, w większości autorskimi, które zostały przygotowane specjalnie na potrzeby niniejszego podręcznika.

Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych (plik pdf - 85 MB)

Skład i druk publikacji został współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych

# data[].attributes.attachment_link.description
Rosnące zapotrzebowanie na informacje w przekrojach terytorialnych wpływa na potrzebę doskonalenia form prezentacji statystycznej - nie tylko w postaci tablic i wykresów, ale także za pomocą map statystycznych. W 1976 roku Główny Urząd Statystyczny wydał podręcznik Wykresy i mapy statystyczne, autorstwa Kazimierza Kocimowskiego i Jerzego Kwiatka.

# data[].attributes.headline
Standardy merytoryczno-dydaktyczne e-materiałów (scenariuszy zajęć) z geografii - ORE 2021

# data[].attributes.subject
Standardy merytoryczno-dydaktyczne e-materiałów (scenariuszy zajęć) z geografii - ORE 2021

# data[].attributes.headline
Umiejętności nauczycieli w konstruowaniu zadań z geografii opartych na mapach cyfrowych i platformach cyfrowych - A. Ławiński - Prace KEG PTG Tom XI2021 s.157

# data[].attributes.subject
Umiejętności nauczycieli w konstruowaniu zadań z geografii opartych na mapach cyfrowych i platformach cyfrowych - A. Ławiński - Prace KEG PTG Tom XI2021 s.157

# data[].attributes.headline
Scenariusz zajęć z wykorzystaniem Portalu Geostatystycznego GUS - Źródło: Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej 2019

# data[].attributes.subject
Scenariusz zajęć z wykorzystaniem Portalu Geostatystycznego GUS - Źródło: Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej 2019

# data[].attributes.headline
GUS - Graficzna prezentacja danych statystycznych - Wykresy, mapy, GIS

# data[].attributes.subject
GUS - Graficzna prezentacja danych statystycznych - Wykresy, mapy, GIS

# data[].attributes.headline
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej - Poradnik

# data[].attributes.subject
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej - Poradnik

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szanowni Państwo,

geografia jako dziedzina wiedzy spajająca zagadnienia przyrodnicze, fizyczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe ma ważną rolę we współczesnej edukacji.

Aktualne, szerokie i nowoczesne ujęcie przedmiot geografia uzyskał w nowych podstawach programowych, które wskazują, aby w jego realizacji wykorzystywane były nowe technologie. W katalogu umiejętności, które są rozwijane na lekcjach geografii, wymienia się m.in. korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz geoinformacyjnych.

Z myślą o nowoczesnych, opartych na nowych technologiach metodach realizacji przez Państwa Nauczycieli celów kształcenia i treści nauczania geografii opracowany został poradnik pt. „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej". Publikację stworzył zespół autorów, w którego skład weszli geografowie reprezentujący środowiska akademickie i szkolne.

„Geoinformacja..." to praktyczny poradnik dla nauczycieli mający na celu przybliżenie zagadnień dotyczących technologii geoinformacyjnych, dzięki którym możliwa jest charakterystyka obiektów, zjawisk i procesów nie tylko pod względem ich lokalizacji, zasięgu, zmienności, ciągłości, natężenia, ale również tworzenie nowej wiedzy, rozwiązywanie problemów, prognozowanie zjawisk i procesów o charakterze przestrzennym. Są to aplikacje cyfrowe umożliwiające pracę z danymi o określonej lokalizacji w przestrzeni (danymi przestrzennymi), w tym z Systemami Informacji Geograficznej (GIS ‒ ang. Geographic Information Systems).

Pierwszą część publikacji stanowi ogólna charakterystyka znaczenia i miejsca technologii oraz kompetencji geoinformacyjnych w realizacji ogólnych założeń kształcenia geograficznego, drugą zaś - wprowadzenie do geoinformacji, w której przedstawiono źródła danych przestrzennych i podstawowe oprogramowanie geoinformacyjne. W trzeciej, zasadniczej części opracowania, zamieszczono 18 scenariuszy lekcji nawiązujących tematycznie do zapisów wymagań zawartych w nowej podstawie programowej (o realizacji poszczególnych scenariuszy ostatecznie zdecyduje nauczyciel).

Poradnik - Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej

Pobierz poradnik w całości (plik pdf)

Rozdziały poradnika "Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej":

Wstęp (plik pdf)

Wykorzystanie aplikacji Google Earth do analizy rozmieszczenia lądów i oceanów oraz przebiegu południków i równoleżników (plik pdf)

Uczymy przez zabawę - wykorzystanie nawigacji satelitarnej do gry terenowej geocaching z użyciem mobilnych urządzeń typu smartfon (plik pdf)

Analiza i interpretacja informacji o środowisku geograficznym na podstawie obrazów satelitarnych (plik pdf)

Analiza zróżnicowania środowiska geograficznego przy wykorzystaniu narzędzi GIS (plik pdf)

Prognozujemy pogodę na podstawie map synoptycznych (plik pdf)

Przyczyny zróżnicowania sieci osadniczej na świecie i w Polsce (plik pdf)

Tworzenie prezentacji na temat dóbr kultury i obiektów przyrodniczych w regionie z wykorzystaniem map i zobrazowań satelitarnych (plik pdf)

Stan środowiska w Polsce i własnym regionie (plik pdf)

Struktura demograficzna ludności w Polsce na podstawie danych GUS (plik pdf)

Wykorzystanie programu QGIS do pozyskania, analizy i prezentacji danych przestrzennych (plik pdf)

Okolica szkoły, miejscowość, własny region (plik pdf)

Prawidłowości w rozmieszczeniu zjawisk i procesów geologicznych na Ziemi (plik pdf)

Poznajemy środowisko przyrodnicze Tatr z wykorzystaniem internetowych źródeł informacji przestrzennej (plik pdf)

Zróżnicowanie przestrzenne preferencji wyborczych Polaków (plik pdf)

Analiza zagospodarowania przestrzennego najbliższej okolicy z wykorzystaniem danych przestrzennych i metod GIS (plik pdf)

Użytkowanie gruntów w regionie zamieszkania (plik pdf)

Projektowanie tras wycieczek w skali lokalnej lub regionalnej z zastosowaniem technologii geoinformacyjnych (plik pdf)

Efekty działania procesów endogenicznych na wybranych przykładach (plik pdf)

QGIS krok po kroku (plik pdf)

# data[].attributes.attachment_link.title
„Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej" - poradnik - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni Państwo, geografia jako dziedzina wiedzy spajająca zagadnienia przyrodnicze, fizyczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe ma ważną rolę we współczesnej edukacji. Aktualne, szerokie i nowoczesne ujęcie przedmiot geografia uzyskał w nowych podstawach programowych, które wskazują, aby w jego realizacji wykorzystywane były nowe technologie. W katalogu umiejętności, które są rozwijane na lekcjach geografii, wymienia się m.in.

# data[].attributes.headline
Umiejętności GIS w podstawie programowej LO i T od 2018

# data[].attributes.subject
Umiejętności GIS w podstawie programowej LO i T od 2018

# data[].attributes.body
A.Ławiński. Prezentacja 8.06.2021

# data[].attributes.headline
Przygotowanie uczniów do egzaminu maturalnego 2023 z wykorzystaniem GIS

# data[].attributes.subject
Przygotowanie uczniów do egzaminu maturalnego 2023 z wykorzystaniem GIS

# data[].attributes.body
Prezentacja A.Ławiński 25.05. 2021

# data[].attributes.headline
Nowe technologie i GIS w podstawie programowej z geografii 

# data[].attributes.subject
Nowe technologie i GIS w podstawie programowej z geografii 

# data[].attributes.body
Materiały ORE -Moduł IV

# data[].attributes.headline
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej – poradnik dla nauczycieli geografii

# data[].attributes.subject
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej – poradnik dla nauczycieli geografii

# data[].attributes.body
https://www.ore.edu.pl/2020/01/geoinformacja-w-szkolnej-edukacji-geograficznej-poradnik-dla-nauczycieli-geografii/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poradnik „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Praktyczny poradnik dla nauczycieli" (pdf. (60,9 MB)

Nowa podstawa programowa z geografii kładzie szczególny nacisk na wykorzystanie w nowoczesnej edukacji geograficznej technologii informacyjno-komunikacyjnych. Umożliwiają one pozyskiwanie oraz tworzenie zbiorów danych przestrzennych, ich prezentację, analizę oraz interpretację.

Wprowadzenie technologii geoinformacyjnych do szkolnej edukacji geograficznej w znacznym stopniu wzmacnia potencjał edukacyjny geografii. Dodatkowo czyni geografię szkolną bardziej przydatnym przedmiotem w życiu codziennym, odpowiadającym jednocześnie wyzwaniom współczesności.

Autorami publikacji są geografowie reprezentujący środowiska szkolne i akademickie: Michał Ciepły, Arkadiusz Głowacz, Agnieszka Piechota, Wojciech Pokojski, Elżbieta Szkurłat, Elżbieta Wołoszyńska-Wiśniewska, Edyta Wyka, Roksana Zarychta.

Zachęcamy do skorzystania z publikacji w wersji elektronicznej. Drukowane egzemplarze poradnika trafią do bibliotek pedagogicznych do końca stycznia 2020 r.
Informacja dla nauczycieli geografii i dyrektorów szkół w sprawie poradnika
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.title
Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej - poradnik dla nauczycieli geografii

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnik „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej. Praktyczny poradnik dla nauczycieli" (pdf. (60,9 MB) Nowa podstawa programowa z geografii kładzie szczególny nacisk na wykorzystanie w nowoczesnej edukacji geograficznej technologii informacyjno-komunikacyjnych. Umożliwiają one pozyskiwanie oraz tworzenie zbiorów danych przestrzennych, ich prezentację, analizę oraz interpretację. Wprowadzenie technologii geoinformacyjnych do szkolnej edukacji geograficznej w znacznym stopniu wzmacnia potencjał edukacyjny geografii.

# data[].attributes.headline
Symulator GUS. Struktura ludności według wieku 1970 - 2050

# data[].attributes.subject
Symulator GUS. Struktura ludności według wieku 1970 - 2050

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- 1978-1987 - bilans po NSP'1978;

- 1988 - bilans po NSP'1988;

- 1989-1998 - szacunek na bazie NSP'2002;

- 1999-2001 - bilans na bazie NSP'2002;

- 2000-2009 - bilans po NSP'2002;

- 2010-2019 - bilans na bazie NSP'2011;

- od 2020 - bilans po NSP'2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Ludność / Ludność / Piramida wieku ludności Polski od 1970 roku (wraz z prognozą)

# data[].attributes.attachment_link.description
Główny Urząd Statystyczny - Portal Statystyki Publicznej

# data[].attributes.headline
Struktura ludności Polski wg. województw w latach 1995-2020

# data[].attributes.subject
Struktura ludności Polski wg. województw w latach 1995-2020

# data[].attributes.body
BDL GUS 2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Struktura ludności Polski wg. woj. 1995-2020 wg. BDL GUS

# data[].attributes.headline
Dylematy związane z graficzną prezentacją danych GUS

# data[].attributes.subject
Dylematy związane z graficzną prezentacją danych GUS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dylematy związane z graficzną prezentacją danych

W tablicach statystycznych zawartych w różnego rodzaju publikacjach, zbiorowości lub zjawiska charakteryzowane są za pomocą liczb. Jednak bardziej sugestywną formą prezentacji danych (wyników obserwacji statystycznej), trafiającą lepiej do wyobraźni odbiorcy-czytelnika jest forma graficzna - wykresy.

W wykresach opisu zbiorowości czy zjawisk dokonujemy za pomocą obrazu. Ta forma wyrazu ma szczególnie zastosowanie w publikacjach o charakterze popularyzacyjnym i jest powszechnie stosowana w prezentacjach multimedialnych. Wykresy w porównaniu z tablicami statystycznymi są z reguły ogólniejszą, bardziej skondensowaną formą prezentacji danych.

Podobnie jak rodzaj tablicy, tak i rodzaj wykresu zależą od charakteru analizowanych zbiorowości i zjawisk oraz od celu, któremu przede wszystkim ma służyć. Ponadto wykresy będące narzędziem popularyzacji muszą charakteryzować się prostą budową, atrakcyjną formą oraz posiadać zwięzły i ogólnie stosowany opis. Wykresy z reguły służą do przedstawienia liczebności zbiorowości lub wielkości zjawisk, ich struktury albo dynamiki, często na tle wielkości, struktury lub dynamiki innych zbiorowości lub zjawisk.

Formy graficznej prezentacji danych

W praktyce wykorzystywanych jest wiele rodzajów wykresów statystycznych. O zastosowaniu konkretnego do wizualizacji zbiorowości czy zjawisk społeczno-gospodarczych decyduje charakter zbiorowości oraz specyfika analizowanego zjawiska. Dobór formy uzależniony jest także od rodzaju tablicy (szeregu statystycznego), w której są zapisane informacje oraz od charakteru prawidłowości, które wykres ma pokazywać.

Do najczęściej stosowanych graficznych form prezentacji danych należą wykresy:
- powierzchniowe, w tym słupkowe i kolumnowe,
- liniowe,
- mapowe,
- obrazkowe,
- złożone (kombinowane) w tym warstwowe, saldowe i kartodiagramy.

Jak budować wykres

Budując wykres należy szczególną uwagę przywiązywać do jego zatytułowania, aby dokładnie określić zbiorowość będącą przedmiotem prezentacji (co? gdzie? kiedy?), źródło danych, opis skali oraz legendę, czyli objaśnienie użytych symboli, barw. Pole wykresu zwane też wykresem właściwym, zawiera obraz graficzny prezentowanej zbiorowości lub zjawiska. Jest to niewątpliwie najważniejsza część wykresu, decydująca o stopniu realizacji celu, któremu służy wykres. Obraz graficzny zawiera bowiem informacje, które chcemy przekazać odbiorcy. Wykres powinien więc w sposób plastyczny, komunikatywny, sugestywny i atrakcyjny ukazywać zbiorowość lub zjawisko.
Przykłady zastosowania określonych wykresów do prezentacji zbiorowości i ilustracji zjawisk przedstawione w artykule pochodzą z publikacji Głównego Urzędu Statystycznego i urzędów statystycznych.
Rozmaitość form graficznych wykresów można poznać chociażby przy studiowaniu Małego Rocznika Statystycznego.

Jakie programy wykorzystać

Bogaty zasób możliwości graficznego przedstawienia danych można znaleźć w programach komputerowych, które po wczytaniu danych generują nam żądane wykresy. Najprostszymi i najpopularniejszymi aplikacjami informatycznymi, które możemy zastosować do tworzenia wykresów są różne arkusze kalkulacyjne. Najbardziej znanym jest tu arkusz kalkulacyjny Excel - jeden z programów MS Office. Do prezentacji graficznej możemy wykorzystać też specjalne programy do grafiki komputerowej np. Corel Draw, bądź skorzystać z pakietów statystycznych (SPSS, SAS, MINITAB, STATISTICA) przeznaczonych do wspomagania analiz statystycznych, które dysponują szerokim wachlarzem metod graficznej prezentacji danych.

Korzystając z tych programów trzeba jednak szczególną uwagę przykładać do właściwego doboru formy graficznej, odpowiadającej analizowanemu zjawisku (zbiorowości) jak również mieć na względzie rodzaj prawidłowości, którą wykres ma pokazywać.

Wykresy powierzchniowe

Mają postać figur płaskich takich jak prostokąty (słupki, kolumny), kwadraty, koła, trójkąty równoboczne. W graficznej prezentacji wykorzystywane są najczęściej pola tych figur. Wykresy powierzchniowe służą m.in. do opisu zmian w liczebności i strukturze zbiorowości charakteryzowanej za pomocą za pomocą cechy ilościowej lub jakościowej oraz do przedstawienia zmian w poziomie przebiegu zjawiska w czasie. Wybór figury geometrycznej powinien być taki, aby umożliwiał odbiorcy ocenę prezentowanych zjawisk.

Jeżeli przy sporządzaniu wykresów korzysta się z układu współrzędnych, to na osi odciętych (poziomej) odkładamy zazwyczaj wartości cechy a na osi rzędnych (pionowej) liczebności (częstości) występowania wariantów cechy.

W przypadku szeregów czasowych na osi poziomej zaznaczamy momenty lub okresy czasu, a na osi pionowej wielkości (lub dynamikę) badanych zjawisk. Skala na osi odciętych nie zależy od przyjętej skali na osi rzędnych. Do prezentacji szeregów czasowych często korzystamy również z wykresów liniowych.

Wykresy słupkowe i kolumnowe

Do przedstawienia struktury zbiorowości w liczbach względnych (w procentach) wykorzystuje się powierzchnię całego prostokąta, wyznaczoną przez dowolną jego szerokość i wysokość. Na wykresie słupkowym całą powierzchnię prostokąta traktuje się jako 1 lub 100%, a wskaźnik struktury wyznacza odpowiednią część jego powierzchni.

Na wykresach poniżej powierzchnia (albo długość czy wysokość) każdego słupka odzwierciedla liczbę jednostek w każdej kategorii, a wszystkie słupki razem całą liczebność zbiorowości. Kolejność prezentowania słupków może być dowolna. Z reguły wykres jest formą pewnego uogólnienia tablicy czy szeregu stąd na wykresie powinniśmy zastosować kryterium porządkujące, np. od kategorii najczęściej występującej do najmniej licznej lub odwrotnie.

Wykresy kołowe

Podobnie jak wykresy prostokątne służą do prezentacji struktury różnych zbiorowości. Umieszczenie pierwszego wycinka w kole należy rozpocząć od punktu oznaczającego godzinę 12 na zegarze. Każdy następny wycinek jest umieszczany zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Na wykresie kołowym powierzchnię koła przyjmuje się za 100% = 360° (stopni) x 1% = 3,6°, np. w 2010 r. udział podmiotów, których podstawowym rodzajem działalności są roboty budowlane związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej w strukturze zbiorowości wynosi 36,0%. Na wykresie kołowym odpowiada to wycinkowi koła o mierze kątowej wynoszącej w tym przypadku 3,6° x 36,0% = 129,6°.

Wykresy bryłowe

W wykresach słupkowych i kołowych wybieramy płaską postać figur, ponieważ dostarcza ona najbardziej czytelnych informacji o strukturze zbiorowości statystycznej. Jednakże w praktyce obok płaskiego wizerunku prostokąta czy koła stosuje się ich odmianę trójwymiarową tzn. zamiast prostokąta wykreślany jest prostopadłościan, a zamiast koła walec (często z dodatkowo oddzielonymi od siebie wycinkami). Wykres słupkowy i kołowy trójwymiarowy określa się mianem wykresów bryłowych.

Piramida wieku

W celu zaprezentowania graficznie struktury demograficznej ludności stosujemy pewien rodzaj wykresu słupkowego zwany piramidą wieku (i płci). W ten sposób przedstawiamy ludność według płci i wieku. Ten sposób prezentowania zbiorowości charakteryzowanej jednocześnie przez dwie cechy - mierzalną i niemierzalną możemy zastosować również do pokazania np. ludności według miejsca zamieszkania i wieku, migracji ludności według płci i wieku migrantów oraz pracujących według płci i wieku.

Wykresy liniowe

Mają charakter linii wykreślonej w układzie współrzędnych prostokątnych. Najczęściej stosowane są do prezentacji zmian w czasie w poziomie jednorodnych, pojedynczych zjawisk (ich wielkości), np. produkcji samochodów osobowych, wydobycia węgla kamiennego, sprzedaży komputerów, liczby pracujących.

Wykresy mapowe

Przedstawiają przestrzenne zróżnicowanie analizowanych zjawisk. Najczęściej za ich pomocą, stosując barwną skalę prezentujemy różnice w natężeniu badanego zjawiska. Im większe natężenie analizowanego zjawiska tym ciemniejszy kolor na mapie.

Potocznie tego typu wykresy nazywane są kartogramami. Przede wszystkim w tej formie graficznej przedstawiamy przestrzenne zróżnicowanie wskaźników natężenia takich jak: stopa bezrobocia rejestrowanego, gęstość zaludnienia, plony z ha, lesistość, gęstość sieci (drogowej, kolejowej, przesyłowej, wodno-kanalizacyjnej), PKB na 1 mieszkańca, odpady wytworzone na 1 km 2.

Wykresy złożone (kombinowane)

Występują w różnych postaciach łączących w sobie odmienne formy graficzne, np. wykres liniowy i powierzchniowy, kartogram i wykres słupkowy lub kołowy. Za ich pomocą można przedstawić jednocześnie zmiany poziomu i struktury zjawisk rozpatrywanych w czasie (wykres warstwowy) lub też efekt nakładania się zjawisk logicznie powiązanych (wykres saldowy).

W przypadku kiedy chcemy przedstawić zmiany zachodzące w czasie dla dwóch zjawisk powiązanych ze sobą logicznie, ale charakteryzujących się różnym rzędem wielkości (bądź różnymi jednostkami miary) powinniśmy zastosować podwójną skalę na osi pionowej (rzędnej). Zmiany w czasie jednego zjawiska przedstawiamy za pomocą wykresu liniowego a drugiego za pomocą słupków. Dzięki temu zabiegowi możemy zaobserwować, czy kierunek zmian w czasie był dla obu zjawisk podobny, czy też dały się zauważyć odmienne tendencje np. liczba bezrobotnych i stopa bezrobocia, liczba statków i ich tonaż, liczba samolotów i liczba pasażerów.

Uwaga: Wyraźniej dynamikę badanych wielkości można zaprezentować stosując zamiast wartości bezwzględnych indeksy (wskaźniki dynamiki).

Wykresy warstwowe

W przypadku, kiedy mamy do czynienia z kilkoma zbiorowościami powiązanymi ze sobą logicznie (np. pracujący w przemyśle z podziale na pracujących w poszczególnych sekcjach przemysłu) chcąc jednocześnie obserwować zmiany w czasie w poziomie liczebności poszczególnych zbiorowości i zmiany zachodzące w ich strukturze posługujemy się wykresem warstwowym, zbudowanym na podstawie liczb bezwzględnych, natomiast jeżeli interesują nas głównie zachodzące zmiany struktury posługujemy się liczbami względnymi.

Wykresy saldowe

Poniższy przykład przedstawia przyrost naturalny. Różnica, czyli saldo liczby urodzeń i liczby zgonów, informuje o wielkości przyrostu naturalnego. Graficznym obrazem przyrostu naturalnego jest zatem płaszczyzna zawarta między liniami przedstawiającymi liczbę urodzeń i liczbę zgonów w latach 1946-2012.

Kartodiagram

W wyniku połączenia mapy z wykresami powierzchniowymi lub obrazkowymi otrzymujemy wykres, który nosi nazwę kartodiagramu.

Wykresy radarowe

W celu porównania zebranych danych dla kilku zbiorowości charakteryzowanych przez tą samą cechę mierzalną lub przedstawienia tej samej zbiorowości opisywanej przez kilka cech możemy wykorzystać pewien typ wykresu liniowego zwanego wykresem radarowym. Dane na tym wykresie przedstawiamy na bazie koła, w którym wartości liczbowe zamieszczone są na osiach (liniach) wychodzących promieniście ze środka koła (tzw. punktu centralnego). Ten typ wykresu może być zastąpiony wykresem kolumnowym. Poniżej przykłady wykresów radarowych.

Wykresy obrazkowe

Prezentują dane liczbowe dotyczące struktury analizowanej zbiorowości za pomocą znaków lub obrazków (symboli) odpowiadających swoim wyglądem rodzajowi zbiorowości, którą charakteryzują lub badanej cesze. I tak np. symbolem oznaczającym ludność jest sylwetka człowieka, lasy - obrazek drzewa, zarejestrowane samochody - obrazek samochodu, spożycie poszczególnych warzyw i owoców - odpowiednie ich symbole.

Wykresy te nie odzwierciedlają dokładnie wielkości zbiorowości czy wartości badanych cech w zbiorowości, bowiem nie jest to najważniejsze. Podstawowym celem tego typu prezentacji graficznej jest przyciągnięcie uwagi odbiorcy i skierowanie jej na prezentowane na wykresie zjawisko. W praktyce zróżnicowanie liczebności przypisanych poszczególnym wariantom cechy wyrażamy poprzez odpowiednią liczbę znaków - symboli identycznego rozmiaru. W przypadku prezentacji graficznej cechy kolejnym większym jej wartościom (wariantom) nadajemy coraz większe te same symbole - obrazki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Główny Urząd Statystyczny / Edukacja statystyczna / Info dla studentów / Zakładka 1

# data[].attributes.attachment_link.description
W tablicach statystycznych zawartych w różnego rodzaju publikacjach, zbiorowości lub zjawiska charakteryzowane są za pomocą liczb. Jednak bardziej sugestywną formą prezentacji danych (wyników obserwacji statystycznej), trafiającą lepiej do wyobraźni odbiorcy-czytelnika jest forma graficzna - wykresy. W wykresach opisu zbiorowości czy zjawisk dokonujemy za pomocą obrazu.

# data[].attributes.body
Poradnik LCD

# data[].attributes.body
www.worldmapper.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Worldmapper | rediscover the world as you’ve never seen it before

# data[].attributes.attachment_link.description
Mapping our place in the world: The atlas for the 21st century. Worldmapper is a collection of world maps where countries are resized according to a broad range of global issues. Our cartograms are unique visualisations that show the world as you’ve never seen it before. Explore them all!

# data[].attributes.headline
Generator GAPMINDER do prezentacji danych i wskaźników  statystycznych w postaci map, wykresów itd.

# data[].attributes.subject
Generator GAPMINDER do prezentacji danych i wskaźników  statystycznych w postaci map, wykresów itd.

# data[].attributes.body
www.gapminder.org

# data[].attributes.attachment_link.description
Animated global statistics that everyone can understand

# data[].attributes.headline
Generator POPULATION PYRAMYD do prezentacji danych i wskaźników  statystycznych w postaci map, wykresów itd.

# data[].attributes.subject
Generator POPULATION PYRAMYD do prezentacji danych i wskaźników  statystycznych w postaci map, wykresów itd.

# data[].attributes.body
https://www.populationpyramid.net/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Check our other visualizations

Other indicators visualized on maps:

(In English only, for now)

AIDS estimated deaths (UNAIDS estimates)

Adolescent fertility rate (births per 1,000 women ages 15-19)

Age at first marriage, female

Age at first marriage, male

Age dependency ratio (% of working-age population)

Antiretroviral therapy coverage (% of people living with HIV)

Antiretroviral therapy coverage for PMTCT (% of pregnant women living with HIV)

Birth rate, crude (per 1,000 people)

Births attended by skilled health staff (% of total)

Children (0-14) living with HIV

Children with fever receiving antimalarial drugs (% of children under age 5 with fever)

Completeness of birth registration (%)

Completeness of death registration with cause-of-death information (%)

Diabetes prevalence (% of population ages 20 to 79)

Diarrhea treatment (% of children under 5 receiving oral rehydration and continued feeding)

Fertility rate, total (births per woman)

GNI per capita, Atlas method (current US$)

Health expenditure per capita (current US$)

Health expenditure per capita, PPP

Health expenditure, private (% of GDP)

Health expenditure, public (% of GDP)

Health expenditure, total (% of GDP)

Hospital beds (per 1,000 people)

Immunization, BCG (% of one-year-old children) - Turberculosis

Immunization, DPT (% of children ages 12-23 months) - Diphtheria, pertussis (whooping cough), and Tetanus

Immunization, HepB3 (% of one-year-old children) - Hepatitis B

Immunization, Hib3 (% of children ages 12-23 months) - Meningitis, Pneumonia, and Epiglottitis

Immunization, Polio (% of one-year-old children)

Immunization, measles (% of children ages 12-23 months)

Incidence of HIV (% of uninfected population ages 15-49)

Incidence of malaria (per 1,000 population at risk)

Incidence of tuberculosis (per 100,000 people)

Labor force, female (% of total labor force)

Labor force, total

Life expectancy at birth, female (years)

Life expectancy at birth, male (years)

Life expectancy at birth, total (years)

Literacy rate, adult female (% of females ages 15 and above)

Literacy rate, adult total (% of people ages 15 and above)

Literacy rate, youth male (% of males ages 15-24)

Malaria cases reported

Mortality rate, under-5 (per 1,000)

People practicing open defecation, urban (% of urban population)

Physicians (per 1,000 people)

Population ages 65 and above (% of total)

Population growth (annual %)

Population, male (% of total)

Postnatal care coverage (% mothers)

Prevalence of HIV, female (% ages 15-24)

Prevalence of HIV, male (% ages 15-24)

Prevalence of HIV, total (% of population ages 15-49)

Prevalence of overweight (% of children under 5)

Prevalence of overweight, female (% of female adults)

Prevalence of overweight, male (% of male adults)

Prevalence of syphilis (% of women attending antenatal care)

Public spending on education, total (% of GDP)

Risk of impoverishing expenditure for surgical care (% of people at risk)

Rural population growth (annual %)

School enrollment, secondary (% gross)

School enrollment, secondary, male (% net)

Sex ratio at birth (male births per female births)

Smoking prevalence, females (% of adults)

Smoking prevalence, males (% of adults)

Suicide mortality rate (per 100,000 population)

Tuberculosis death rate (per 100,000 people)

Unemployment, total (% of total labor force)

Urban population growth (annual %)

# data[].attributes.attachment_link.title
Population Pyramids of the World from 1950 to 2100

# data[].attributes.headline
E-podręczniki. Scenariusz lekcji : Typy demograficzne społeczeństw

# data[].attributes.subject
E-podręczniki. Scenariusz lekcji : Typy demograficzne społeczeństw

# data[].attributes.body
geografia , III etap edukacyjny, liceum/technikum, zakres podstawowy, klasa II

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Imię i nazwisko autora: Kamil Kaliński

Przedmiot: geografia

Temat zajęć: Typy demograficzne społeczeństw

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum/technikum, zakres podstawowy, klasa II
Podstawa programowa
VIII. Przemiany struktur demograficznych i społecznych oraz procesy osadnicze: rozmieszczenie i liczba ludności, przemiany demograficzne, migracje, zróżnicowanie narodowościowe, etniczne i religijne, kręgi kulturowe, sieć osadnicza, procesy urbanizacji, rozwój obszarów wiejskich.

Uczeń:

opisuje etapy rozwoju demograficznego ludności na przykładach wybranych krajów świata oraz ocenia konsekwencje eksplozji demograficznej lub regresu demograficznego w wybranych państwach.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii,

kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne
Uczeń:

wymienia i charakteryzuje typy demograficzne społeczeństw,

dostrzega związek między typami demograficznymi społeczeństwa a fazami modelu przejścia demograficznego,

interpretuje piramidę płci i wieku ludności oraz na tej podstawie określa typ demograficzny społeczeństwa,

rozróżnia piramidy płci i wieku społeczeństw w różnych fazach rozwoju.

Strategie nauczania: konektywizm

Metody nauczania: pogadanka, dyskusja, praca z e‑materiałem, burza mózgów

Formy zajęć: praca indywidualna, praca w grupach, praca w parach, praca całego zespołu klasowego

Środki dydaktyczne: e‑materiał, komputer, projektor multimedialny (i/lub tablety z dostępem do internetu), zeszyt przedmiotowy
Materiały pomocnicze:
A. Jelonek, M. Soja, Podstawy geografii ludności, IGiGP UJ, Kraków 2013.

D. Jędrzejczyk, Podstawy geografii ludności, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2001.

D.J. Walmsey, G.J. Lewis, Geografia człowieka. Podejście behawioralne, tłum. E. Nowosielska, Warszawa 1997.

Population Pyramids of the World from 1950 to 2100, www.populationpyramid.net (dostęp 25.01.2021).
PRZEBIEG LEKCJI Faza wprowadzająca Faza realizacyjna

Nauczyciel rozpoczyna pogadankę na temat piramidy płci i wieku ludności. Objaśnia jej elementy oraz zasady odczytywania i analizy. W tym celu wyświetla fragment „Przeczytaj".

Następnie nauczyciel prosi uczniów o wykonanie w parach polecenia 1 i 2 z bloku „Przeczytaj". Uczniowie mogą w tym celu korzystać z tabletów lub komputerów.

Po zakończonej pracy chętni uczniowie zgłaszają propozycje odpowiedzi, które weryfikuje nauczyciel.

W kolejnym etapie nauczyciel dzieli uczniów na trzy grupy. Każdej z grup przedziela po jednym zagadnieniu: grupa 1 - społeczeństwo progresywne, grupa 2 - społeczeństwo stacjonarne, grupa 3 - społeczeństwo regresywne. Zespoły mają za zadanie scharakteryzować przydzielony typ demograficzny społeczeństwa, korzystając z e‑materiału, zarówno grafiki interaktywnej, jak i fragmentu „Przeczytaj".

Po zakończeniu zadania grupy prezentują po kolei wyniki swojej pracy. Mogą w tym celu posłużyć się wyświetleniem na ekranie odpowiedniego fragmentu e‑materiału. Po każdym wystąpieniu następuje klasowa dyskusja, nad przebiegiem której czuwa nauczyciel.

W następnym etapie lekcji nauczyciel wyświetla na tablicy zadania z bloku „Sprawdź się". Wskazani uczniowie podchodzą do tablicy i rozwiązują je.

Faza podsumowująca

Podsumowanie i utrwalenie nowej wiedzy poprzez wyświetlenie przez nauczyciela grafiki interaktywnej i krótkie podsumowanie zagadnień, które ona obejmuje (w nawiązaniu do pracy w grupach).

Nauczyciel nagradza aktywnych uczniów, ocenia pracę w grupach i przypomina cele zajęć.

Praca domowa

Wykonanie na brystolu mapy myśli przedstawiającej typy demograficzne społeczeństw.

Korzystając ze strony: www.populationpyramid.net, uczniowie w grupach wykonują postery przedstawiające piramidy ludności dla różnych państw świata.

Opcjonalnie można także poprosić o zapoznanie się z kolejnym tematem lekcji (w przypadku blended learning).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:
Grafika interaktywna może zostać wykorzystana przez uczniów w fazie realizacyjnej (jako pomoc podczas pracy w grupach), a także w fazie podsumowującej lekcji. Może także znaleźć swoje zastosowanie podczas lekcji powtórzeniowej. Może zostać wykorzystana w ramach innych lekcji z działu dotyczącego przemian struktur demograficznych (zakres podstawowy VIII. 4, 5).

# data[].attributes.attachment_link.description
Imię i nazwisko autora: Kamil Kaliński Przedmiot: geografia Temat zajęć: Typy demograficzne społeczeństw Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum/technikum, zakres podstawowy, klasa II Podstawa programowa VIII. Przemiany struktur demograficznych i społecznych oraz procesy osadnicze: rozmieszczenie i liczba ludności, przemiany demograficzne, migracje, zróżnicowanie narodowościowe, etniczne i religijne, kręgi kulturowe, sieć osadnicza, procesy urbanizacji, rozwój obszarów wiejskich.

# data[].attributes.headline
EDUKACJA ZDALNA: CO SIĘ STAŁO Z UCZNIAMI, ICH RODZICAMI I NAUCZYCIELAMI?

# data[].attributes.subject
EDUKACJA ZDALNA: CO SIĘ STAŁO Z UCZNIAMI, ICH RODZICAMI I NAUCZYCIELAMI?

# data[].attributes.body
G.Ptaszek,J. Pyżalski i inni 2020.

# data[].attributes.attachment_link.title
edukacja-zdalna.co się stało J. Pyżalski i inni

# data[].attributes.headline
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA MATURZYSTÓW W EGZAMINACH Z WOS PLANOWANYCH OD 2023 ROKU

# data[].attributes.subject
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA MATURZYSTÓW W EGZAMINACH Z WOS PLANOWANYCH OD 2023 ROKU

# data[].attributes.headline
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA MATURZYSTÓW W EGZAMINACH Z GEOGRAFII PLANOWANYCH OD 2023 ROKU

# data[].attributes.subject
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA MATURZYSTÓW W EGZAMINACH Z GEOGRAFII PLANOWANYCH OD 2023 ROKU

# data[].attributes.headline
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA ÓŚMIOKLASISTÓW W EGZAMINACH Z GEOGRAFII PLANOWANYCH PO 2023 ROKU

# data[].attributes.subject
PRZYKŁADY ZADAŃ CKE DLA ÓŚMIOKLASISTÓW W EGZAMINACH Z GEOGRAFII PLANOWANYCH PO 2023 ROKU

# data[].attributes.headline
GEOINFORMACJA W SZKOLNEJ EDUKACJI GEOGRAFICZNEJ

# data[].attributes.subject
GEOINFORMACJA W SZKOLNEJ EDUKACJI GEOGRAFICZNEJ

# data[].attributes.body
Praktyczny poradnik dla nauczycieli 2019

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szanowni Państwo,

geografia jako dziedzina wiedzy spajająca zagadnienia przyrodnicze, fizyczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe ma ważną rolę we współczesnej edukacji.

Aktualne, szerokie i nowoczesne ujęcie przedmiot geografia uzyskał w nowych podstawach programowych, które wskazują, aby w jego realizacji wykorzystywane były nowe technologie. W katalogu umiejętności, które są rozwijane na lekcjach geografii, wymienia się m.in. korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz geoinformacyjnych.

Z myślą o nowoczesnych, opartych na nowych technologiach metodach realizacji przez Państwa Nauczycieli celów kształcenia i treści nauczania geografii opracowany został poradnik pt. „Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej". Publikację stworzył zespół autorów, w którego skład weszli geografowie reprezentujący środowiska akademickie i szkolne.

„Geoinformacja..." to praktyczny poradnik dla nauczycieli mający na celu przybliżenie zagadnień dotyczących technologii geoinformacyjnych, dzięki którym możliwa jest charakterystyka obiektów, zjawisk i procesów nie tylko pod względem ich lokalizacji, zasięgu, zmienności, ciągłości, natężenia, ale również tworzenie nowej wiedzy, rozwiązywanie problemów, prognozowanie zjawisk i procesów o charakterze przestrzennym. Są to aplikacje cyfrowe umożliwiające pracę z danymi o określonej lokalizacji w przestrzeni (danymi przestrzennymi), w tym z Systemami Informacji Geograficznej (GIS ‒ ang. Geographic Information Systems).

Pierwszą część publikacji stanowi ogólna charakterystyka znaczenia i miejsca technologii oraz kompetencji geoinformacyjnych w realizacji ogólnych założeń kształcenia geograficznego, drugą zaś - wprowadzenie do geoinformacji, w której przedstawiono źródła danych przestrzennych i podstawowe oprogramowanie geoinformacyjne. W trzeciej, zasadniczej części opracowania, zamieszczono 18 scenariuszy lekcji nawiązujących tematycznie do zapisów wymagań zawartych w nowej podstawie programowej (o realizacji poszczególnych scenariuszy ostatecznie zdecyduje nauczyciel).

Poradnik - Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej

Pobierz poradnik w całości (plik pdf)

Rozdziały poradnika "Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej":

Wstęp (plik pdf)

Wykorzystanie aplikacji Google Earth do analizy rozmieszczenia lądów i oceanów oraz przebiegu południków i równoleżników (plik pdf)

Uczymy przez zabawę - wykorzystanie nawigacji satelitarnej do gry terenowej geocaching z użyciem mobilnych urządzeń typu smartfon (plik pdf)

Analiza i interpretacja informacji o środowisku geograficznym na podstawie obrazów satelitarnych (plik pdf)

Analiza zróżnicowania środowiska geograficznego przy wykorzystaniu narzędzi GIS (plik pdf)

Prognozujemy pogodę na podstawie map synoptycznych (plik pdf)

Przyczyny zróżnicowania sieci osadniczej na świecie i w Polsce (plik pdf)

Tworzenie prezentacji na temat dóbr kultury i obiektów przyrodniczych w regionie z wykorzystaniem map i zobrazowań satelitarnych (plik pdf)

Stan środowiska w Polsce i własnym regionie (plik pdf)

Struktura demograficzna ludności w Polsce na podstawie danych GUS (plik pdf)

Wykorzystanie programu QGIS do pozyskania, analizy i prezentacji danych przestrzennych (plik pdf)

Okolica szkoły, miejscowość, własny region (plik pdf)

Prawidłowości w rozmieszczeniu zjawisk i procesów geologicznych na Ziemi (plik pdf)

Poznajemy środowisko przyrodnicze Tatr z wykorzystaniem internetowych źródeł informacji przestrzennej (plik pdf)

Zróżnicowanie przestrzenne preferencji wyborczych Polaków (plik pdf)

Analiza zagospodarowania przestrzennego najbliższej okolicy z wykorzystaniem danych przestrzennych i metod GIS (plik pdf)

Użytkowanie gruntów w regionie zamieszkania (plik pdf)

Projektowanie tras wycieczek w skali lokalnej lub regionalnej z zastosowaniem technologii geoinformacyjnych (plik pdf)

Efekty działania procesów endogenicznych na wybranych przykładach (plik pdf)

QGIS krok po kroku (plik pdf)

# data[].attributes.attachment_link.title
„Geoinformacja w szkolnej edukacji geograficznej" - poradnik - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni Państwo, geografia jako dziedzina wiedzy spajająca zagadnienia przyrodnicze, fizyczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe ma ważną rolę we współczesnej edukacji. Aktualne, szerokie i nowoczesne ujęcie przedmiot geografia uzyskał w nowych podstawach programowych, które wskazują, aby w jego realizacji wykorzystywane były nowe technologie. W katalogu umiejętności, które są rozwijane na lekcjach geografii, wymienia się m.in.

# data[].attributes.headline
STANDARDY PRZYGOTOWANIA NAUCZYCIELI W ZAKRESIE TIK

# data[].attributes.subject
STANDARDY PRZYGOTOWANIA NAUCZYCIELI W ZAKRESIE TIK

# data[].attributes.body
Polskie Towarzystwo Informatyczne w.3.0, 2016

# data[].attributes.body
PODRĘCZNIK GUS 2017

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rosnące zapotrzebowanie na informacje w przekrojach terytorialnych wpływa na potrzebę doskonalenia form prezentacji statystycznej - nie tylko w postaci tablic i wykresów, ale także za pomocą map statystycznych. W 1976 roku Główny Urząd Statystyczny wydał podręcznik Wykresy i mapy statystyczne, autorstwa Kazimierza Kocimowskiego i Jerzego Kwiatka. Kompendium wiedzy na temat graficznej prezentacji danych statystycznych i przyjętych standardów, przy ówczesnych możliwościach technicznych.

W ciągu 40 lat realia pracy statystyki publicznej uległy istotnym zmianom, zaś rosnące zapotrzebowanie na informacje przestrzenne wpływa na rozwój kartografii statystycznej. W związku z tym w 2016 roku zespół pracowników Departamentu Badań Regionalnych i Środowiska Głównego Urzędu Statystycznego przygotował podręcznik Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych. Został on opracowany z myślą nie tylko o statystykach, ale o wszystkich osobach, które chcą prezentować dane statystyczne na mapie. Publikacja ta stara się wyjść na przeciw potrzebie spisania w jednym miejscu podstawowych reguł, zaleceń i dobrych praktyk związanych z opracowywaniem map statystycznych. Można w niej znaleźć standardy kartograficznej prezentacji danych statystycznych, wynikające z tradycji polskiej kartografii, a także informacje, jak poprawnie opracować dany typ mapy oraz, jak ustrzec się najczęściej spotykanych błędów.

Podręcznik podzielony został na siedem rozdziałów dotyczących poszczególnych zagadnień związanych z opracowywaniem map statystycznych:

Wprowadzenie

Elementy mapy statystycznej

Mapa podkładowa

Zastosowania GIS - zarządzanie danymi i przygotowanie ich do sporządzenia mapy

Elementy analizy przestrzennej

Metody kartograficznej prezentacji danych

Przewodnik redakcji mapy statystycznej

Publikacja jest bogato ilustrowana mapami, w większości autorskimi, które zostały przygotowane specjalnie na potrzeby niniejszego podręcznika.

Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych (plik pdf - 85 MB)

Skład i druk publikacji został współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Mapy statystyczne. Opracowanie i prezentacja danych

# data[].attributes.attachment_link.description
Rosnące zapotrzebowanie na informacje w przekrojach terytorialnych wpływa na potrzebę doskonalenia form prezentacji statystycznej - nie tylko w postaci tablic i wykresów, ale także za pomocą map statystycznych. W 1976 roku Główny Urząd Statystyczny wydał podręcznik Wykresy i mapy statystyczne, autorstwa Kazimierza Kocimowskiego i Jerzego Kwiatka.

# data[].attributes.body
PORADNIK DLA UCZNIÓW
GUS 2017

# data[].attributes.body
PORADNIK GUS 2014

# data[].attributes.headline
CHMURY SŁÓW - 8 KOMPETENCJI KLUCZOWYCH WG. RADY UE 2018

# data[].attributes.subject
CHMURY SŁÓW - 8 KOMPETENCJI KLUCZOWYCH WG. RADY UE 2018

# data[].attributes.body
QUIZ W PowerPoint

# data[].attributes.attachment_link.title
KOMPETENCJE KLUCZOWE 2018-Quiz w.2 CHMURY SŁÓW

# data[].attributes.headline
C. WYBIERZ  KOMPETENCJE KLUCZOWE NAJWAŻNIEJSZE DLA TWOICH UCZNIÓW

# data[].attributes.subject
C. WYBIERZ  KOMPETENCJE KLUCZOWE NAJWAŻNIEJSZE DLA TWOICH UCZNIÓW

# data[].attributes.body
WEŹ UDZIAŁ W GŁOSOWANIU NAUCZYCIELI SZKOŁY W TRAKCIE DRUGIEGO SPOTKANIA ON-LINE

# data[].attributes.body
OTWARTA BAZA TEKSTÓW

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TEKSTY Z ZAKRESU DIAGNOSTYKI EDUKACYJNEJ

Konferencje z zakresu diagnostyki edukacyjnej. Kliknij w okładkę wydawnictwa lub kliknij w link do materiałów konferencyjnych (na dole strony).

Wydawnictwa:

Linki:

Diagnozowanie kształcenia w edukacji stacjonarnej i zdalnej, Kraków 2022

Zdalna i bezpośrednia doagnostyka edukacyjna, Kraków/Warszawa 2021

Rola społeczna diagnostyki edukacyjnej, Kraków/Warszawa 2020

Znaczenie diagnostyki dla procesu kształcenia, Kraków 2019

Wspomaganie rozwoju kompetencji diagnostycznych nauczycieli, Katowice 2018

Diagnozowanie umiejętności praktycznych w toku kształcenia i egzaminowania, Łódź 2017

Diagnozowanie twórczości uczniów i nauczycieli, Kraków 2016

Zastosowania diagnozy edukacyjnej, Bydgoszcz 2015

Diagnozy edukacyjne. Dorobek i nowe zadania, Gdańsk 2014

Polska edukacja w świetle diagnoz prowadzonych z różnych perspektyw badawczych, Gniezno 2013

Regionalne i lokalne diagnozy edukacyjne, Wrocław 2012

Ewaluacja w edukacji. Koncepcje, metody, perspektywy, Kraków 2011

Teraźniejszość i przyszłość oceniania szkolnego, Toruń 2010

Badania międzynarodowe i wzory zagraniczne w diagnostyce edukacyjnej, Kielce 2009

Uczenie się i egzamin w oczach nauczycieli, Opole 2008

Uczenie się i egzamin w oczach uczniów, Łomża 2007

O wyższą jakość egzaminów szkolnych, Lublin 2006

Holistyczne i analityczne metody diagnostyki edukacyjnej, Gdańsk 2005

Diagnostyka edukacyjna. Niemierkowskie spotkania i inspiracje, Gdańsk 2005

Diagnostyka edukacyjna. Standardy wymagań i normy testowe w diagnostyce edukacyjnej, Kraków 2004

Trafność pomiaru jako podstawa obiektywizacji egzaminów szkolnych, Łódź 2003

Dwa rodzaje oceniania szkolnego. Ocenianie wewnątrzszkolne i zewnętrzne a jakość pracy szkoły, Katowice 2002

Dawne i nowe formy egzaminowania, Wrocław 2001

Teoria i praktyka oceniania zewnętrznego, Kraków 2001

Diagnoza edukacyjna. Zadania wyboru wielokrotnego, Wałbrzych 2000

Pomiar edukacyjny jako kompetencje pedagogiczne. Szczecin 2000

Diagnoza edukacyjna, Legnica 1999

Perspektywy diagnostyki edukacyjnej, Elbląg 1994

Diagnostyka edukacyjna, Gdańsk 1993

Henryk Szaleniec, Maria Krystyna Szmigel - Egzaminy zewnętrzne, Kraków 2001

Maciej Jakubowski, Artur Pokropek - Badając egzaminy, CKE, Warszawa 2009

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ptde: teksty z zakresu diagnostyki edukacyjnej

# data[].attributes.attachment_link.title
PTDE: TEKSTY Z ZAKRESU DIAGNOSTYKI EDUKACYJNEJ

# data[].attributes.attachment_link.description
Konferencje z zakresu diagnostyki edukacyjnej. Kliknij w okładkę wydawnictwa lub kliknij w link do materiałów konferencyjnych (na dole strony). Wydawnictwa: Linki: Diagnozowanie kształcenia w edukacji stacjonarnej i zdalnej, Kraków 2022 Zdalna i bezpośrednia doagnostyka edukacyjna, Kraków/Warszawa 2021 Rola społeczna diagnostyki edukacyjnej, Kraków/Warszawa 2020 Znaczenie diagnostyki dla procesu kształcenia, Kraków 2019 Wspomaganie rozwoju kompetencji diagnostycznych nauczycieli, Katowice 2018 Diagnozowanie umiejętności praktycznych w toku kształcenia i egzaminowania, Łódź 2017 Diagnozowanie twórczości uczniów i nauczycieli, Kraków 2016 Zastosowania diagnozy edukacyjnej, Bydgoszcz 2015 Diagnozy edukacyjne.

# data[].attributes.headline
VADEMECUM NAUCZYCIELA GEOGRAFIA SZKOŁY PONAD PODSTAWOWE

# data[].attributes.subject
VADEMECUM NAUCZYCIELA GEOGRAFIA SZKOŁY PONAD PODSTAWOWE

# data[].attributes.body
PORADNIK ORE 2021

# data[].attributes.headline
KONFERENCJE LEARNETIC ZDALNI NAUCZYCIELE ZDALNI UCZNIOWIE

# data[].attributes.subject
KONFERENCJE LEARNETIC ZDALNI NAUCZYCIELE ZDALNI UCZNIOWIE

# data[].attributes.body
MATERIAŁY Z KONFERNCJI

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Akceptuję Więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdalni nauczyciele i zdalni uczniowie - Jak uczyć na odległość?

# data[].attributes.attachment_link.description
Strona główna Rozwiązania Polityka prywatności X Cykl e-konferencji edukacyjnych Zdalni nauczycielei zdalni uczniowie Metodyka e-learningu, czyli jak należy uczyć z wykorzystaniem rozwiązań e-learningowych Zobacz nagrnia Prezent powitalny Drodzy edukatorzy, dziękujemy za udział w serii konferencji dotyczących metodyki nauczania e-learningu pt. „Zdalni nauczyciele i zdalni uczniowie. Od potrzeb do rozwiązań".

# data[].attributes.headline
Zdrowie psychiczne uczniów i uczennic oczami nauczycieli i nauczycielek. Raport z badania

# data[].attributes.subject
Zdrowie psychiczne uczniów i uczennic oczami nauczycieli i nauczycielek. Raport z badania

# data[].attributes.body
Raport z badania Fundacji Szkoła z Klasą

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fundacja Szkoła z Klasą jest organizacją pozarządową zajmująca się edukacją, której programy od wielu lat są obecne w szkołach podstawowych i liceach.

Wspieramy szkoły w zmianie, tak by lepiej przygotowywały uczniów i uczennice do wyzwań współczesnego świata, uczyły sprawczości, odpowiedzialności za siebie i innych, uważności i współpracy.

Prowadzimy programy edukacyjne dla szkół, nauczycieli i nauczycielek, dyrektorów i dyrektorek. Organizujemy bezpłatne szkolenia, kursy i webinaria dla nauczycieli. Przygotowujemy gotowe scenariusze lekcji, materiały edukacyjne i poradniki pomagające wychodzić poza schematy w uczeniu i w szkolnych relacjach.

Rozwijamy i testujemy nowoczesne narzędzia edukacyjne i innowacyjne metody pracy, takie jak design thinking w edukacji, agile, odwrócona lekcja, projekty edukacyjne, czy uczenie przez odkrywanie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdrowie psychiczne uczniów i uczennic oczami nauczycieli i nauczycielek. Raport z badania - Fundacja Szkoła z Klasą

# data[].attributes.attachment_link.description
Fundacja Szkoła z Klasą jest organizacją pozarządową zajmująca się edukacją, której programy od wielu lat są obecne w szkołach podstawowych i liceach. Wspieramy szkoły w zmianie, tak by lepiej przygotowywały uczniów i uczennice do wyzwań współczesnego świata, uczyły sprawczości, odpowiedzialności za siebie i innych, uważności i współpracy.

# data[].attributes.headline
KSZTAŁCENIE NA ODLEGŁOŚĆ OCZAMI NAUCZYCIELI,DYREKTORÓW SZKÓŁ,UCZNIÓW I RODZICÓW

# data[].attributes.subject
KSZTAŁCENIE NA ODLEGŁOŚĆ OCZAMI NAUCZYCIELI,DYREKTORÓW SZKÓŁ,UCZNIÓW I RODZICÓW

# data[].attributes.body
Raport Centrum Polityk Publicznych 2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Raport z badania Kształcenie na odległość 2020

# data[].attributes.headline
Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa

# data[].attributes.subject
Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa

# data[].attributes.body
Raport 2020 J.Pyżalski i inni

# data[].attributes.body
Poradnik

# data[].attributes.headline
ANEKS DO INFORMATORA MATURALNEGO CKE 2021

# data[].attributes.subject
ANEKS DO INFORMATORA MATURALNEGO CKE 2021

# data[].attributes.body
GEOGRAFIA . SPRAWOZDANIE CKE

# data[].attributes.headline
EGZAMIN GIMNAZJALNY 2019. SPRAWOZDANIE CKE

# data[].attributes.subject
EGZAMIN GIMNAZJALNY 2019. SPRAWOZDANIE CKE

# data[].attributes.headline
Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2019 - wybór

# data[].attributes.subject
Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2019 - wybór

# data[].attributes.body
Zadania sprawiające trudności

# data[].attributes.body
Materiał roboczy CKE

# data[].attributes.headline
WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA EGZAMINIE MATURALNYM Z GEOGRAFII 2021

# data[].attributes.subject
WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA EGZAMINIE MATURALNYM Z GEOGRAFII 2021

# data[].attributes.body
Prezentacja ORE

# data[].attributes.body
Między pandemią COVID-19 a edukacją przyszłości
Fundacja GAP 2020

# data[].attributes.headline
Prezentacja z webinarium Geografia na mapach multimedialnych 18.11.2020

# data[].attributes.subject
Prezentacja z webinarium Geografia na mapach multimedialnych 18.11.2020

# data[].attributes.body
Aleksander Ławiński

# data[].attributes.attachment_link.title
Prezentacja webinarium dla PTG 18.11.2020

# data[].attributes.headline
KURS NA EDUKACJĘ. PRZYSZŁOŚĆ SYSTEMU ROZWOJU KOMPETENCJI W POLSCE

# data[].attributes.subject
KURS NA EDUKACJĘ. PRZYSZŁOŚĆ SYSTEMU ROZWOJU KOMPETENCJI W POLSCE

# data[].attributes.body
PUBLIKACJA 3
RAPORT Z BADAŃ FRGiAP 2020

# data[].attributes.headline
BADANIA OPINII UCZNIÓW I NAUCZYCIELI ZSZ nt. PRZYDATNOŚCI INTERAKTYWNYCH PLATFORM TESTUJĄCYCH W NAUCZANIU I UCZENIU SIĘ 

# data[].attributes.subject
BADANIA OPINII UCZNIÓW I NAUCZYCIELI ZSZ nt. PRZYDATNOŚCI INTERAKTYWNYCH PLATFORM TESTUJĄCYCH W NAUCZANIU I UCZENIU SIĘ 

# data[].attributes.body
PROGRAM

# data[].attributes.attachment_link.title
T ZSZ PLAN DIGNOZA POGŁĘBIONA Załącznik 2 w.0.2

# data[].attributes.body
Projekt Aleksander Ławiński

# data[].attributes.body
ZDALNE PLATFORMY TESTUJĄCE

# data[].attributes.headline
Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu

# data[].attributes.subject
Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu

# data[].attributes.body
M.Polak Artykuł EDUNEWS.PL

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
EDUNEWS.PL - portal o nowoczesnej edukacji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oczywiście na tak zadane pytanie nie będzie jednoznacznej odpowiedzi. Znajdą się nauczyciele, którzy będąc świetnymi dydaktykami, mając olbrzymie doświadczenie i świetny kontakt z uczniami, doskonale poradzą sobie w klasie bez technologii. Znajdą się również ci, którzy użyją posiadanej przez nich technologii w sposób jak najbardziej konserwatywny, tym samym zniekształcając i przekłamując prawdziwy sens TIK w nauczaniu (żeby tylko wspomnieć wykorzystanie tablic interaktywnych w sposób niewiele różniący się od tablicy kredowej czy ekranu do wyświetlania filmów). Na szczęście są też tacy nauczyciele, którzy rozumieją, że technologie edukacyjne w ich rękach pozwalają z jednej strony zrealizować coś nowego, rozwinąć nowe umiejętności uczniów (bo to oni przede wszystkim powinni używać tych technologii), jak też i na nowo pokazać (z innej perspektywy, w innej formie) to, co jest i było już powszechnie znane (co może służyć lepszemu i głębszemu zrozumieniu zagadnienia - na przykład, gdy zamiast tekstem posłużymy się zdjęciem lub filmem, aby coś wyjaśnić).

Pomocą w zrozumieniu miejsca i znaczenia technologii w szkole może być model SAMR opracowany przez dr Rubena Puentedurę. W tym modelu zdefiniował on kilka poziomów integracji technologii w procesie edukacji, co pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób posługujemy się nowoczesnymi narzędziami, a także jak byłoby lepiej, abyśmy się nimi posługiwali.

SAMR to skrót od pierwszych liter czterech wyrazów w języku angielskim:
Substitution (podstawienie)Augmentation (powiększenie, rozszerzenie)Modification (modyfikowanie)Redefinition (redefinicja)
Model ten z jednej strony opisuje różne sposoby wykorzystania technologii w nauczaniu, ale z drugiej pokazuje też, w jaki sposób następuje najbardziej konstruktywna zmiana: z technologii wykorzystywanej w procesie nauczania przypadkowo i w wąskim zakresie funkcjonalnym (jako zamiennika tradycyjnych form prowadzenia zajęć), do rzeczywistej transformacji nauczania, w którym, ze względu na rolę pełnioną przez TIK na lekcjach, następuje jego redefinicja.

Spróbujmy się przyjrzeć po kolei wszystkim stadiom, a być może pozwoli nam to w przyszłości lepiej dobierać zestaw zadań dla uczniów.

Substitution / Podstawienie: urządzenia komputerowe są wykorzystywane do wykonywania tych samych zadań, które były wykonywane także zanim komputery się pojawiły. Najprostszy przykład: studenci otrzymują zadanie domowe, drukują je na drukarce i rozwiązują; nauczyciel używa tablicy interaktywnej głównie do pisania - w taki sam sposób, w jaki używał tablicy pisząc na niej kredą. Brak tu jest zmiany funkcjonalnej. Wprawdzie w niektórych sytuacjach zastąpienie ma pewien sens, ale w gruncie rzeczy nie ma tu żadnego zysku z używania TIK. Najczęściej zastąpienie dotyczy procesu nauczycielo-centrycznego, gdy osoba nauczyciela w procesie nauczania jest dominująca i uczniowie uczestniczą w swoistym teatrze jednego aktora (nastawienie na odbiór).

Augmentation / Rozszerzenie: na tym poziomie technologia komputerowa wykorzystana jest jako skuteczne narzędzie rozwiązywania podstawowych problemów (zadań). Przykład: uczniowie zamiast pisać kartkówkę długopisem na papierze, rozwiązują testy przygotowane w Formularzach Google (Google Forms), albo odpowiadają na pytania na swoich urządzeniach mobilnych korzystając z programu Kahoot. W tym wypadku odnosimy pewną korzyść (np. oszczędzamy papier i czas nauczyciela), a ponadto wynik testu jest znany niemal natychmiast (czyli może być szybsza informacja zwrotna). Od tego momentu zaczynamy przesuwać akcent w procesie nauczania na ucznia. Dzięki szybszej informacji zwrotnej (przy jej odpowiedniej jakości) uczniowie mogą bardziej angażować się w proces uczenia.

Modification / Modyfikowanie: to pierwszy poziom, w którym odchodzimy od tradycyjnego modelu nauczania i technologia zaczyna odgrywać znaczącą rolę w klasie - dzięki niej są rozwiązywane stawiane przed uczniami zadania. Przykład: zadaniem uczniów jest przygotować wypowiedź na zadany temat, a następnie nagrać ją kamerą, odpowiednio przyciąć, zmontować, dodać efekty dźwiękowe - później może być publicznie zaprezentowana przed określonym gremium, np. rodzicami, dyrekcją szkoły, uczniami innych klas itp. Tu następuje już znacząca zmiana w wykorzystaniu technologii - staje się ona niezbędna, aby zadanie mogło być wykonane. Co więcej, indywidualne doświadczenia edukacyjne ucznia zaczynają mieć istotne znaczenie - uczy się już nie tylko komunikować, ale także rozwija przy okazji rozmaite umiejętności cyfrowe. Nauczyciel ma możliwość dawania szybkiej informacji zwrotnej, ale także konfigurowania i różnicowania zadań stojących przed uczniami (może np. dać zadanie grupowe, co będzie rozwijało współpracę w zespole i planowanie). Zaangażowany uczeń jest bardziej skłonny zadawać pytania i uczestniczyć w lekcji - jest bardziej zmotywowany, aby wykonać zadanie.

Redefinition / Redefinicja: technologia komputerowa pozwala realizować złożone działania uczniów, które składają się także z zadań, których nie można było wcześniej przewidzieć, wyobrazić. Przykładem może być projekt edukacyjny, w którym zadaniem całej klasy jest przygotowanie filmu dokumentalnego dotyczącego określonego tematu z podstawy programowej. Takie zadanie wymaga podziału na zespoły, określenia różnych zakresów odpowiedzialności, planowania i współpracy w grupie. Zespoły same muszą zdobywać potrzebne dane i informacje, zaś rolą nauczyciela jest głównie pilnowanie harmonogramu i moderowanie procesu. W tym przypadku technologie komputerowe są mocno wykorzystywane w realizacji zadania, ale jako narzędzia niezbędne do powodzenia projektu. To uczniowie są w centrum zadania, a nie nauczyciel, a tym bardziej nie technologie. Uczniowie zdobywają wiedzę i rozwijają umiejętności podczas przygotowywania filmu. Niezbędna jest współpraca, a technologia daje dodatkowo możliwość skutecznej komunikacji pomiędzy członkami zespołu. Pytania i dyskusja są inicjowane przez uczniów głęboko zaangażowanych w proces uczenia się - dokonała się jego transformacja.
SAMR w mobilnych urządzeniach (przykłady):
S: robienie notatek w Evernote; wykorzystanie przeglądarki, aby znaleźć, skopiować i zachować informację; tworzenie prezentacji; kopiowanie adresów www, wklejanie do e-maila i wysyłanie do innych; otwieranie dokumentów PDF i czytanie; wysyłanie notatek do nauczyciela; robienie zdjęć telefonem lub tabletem.

A: wykorzystanie Evernote do podziału własnych notatek na kategorie i otagowanie ich; bookmarking stron www z użyciem funkcji share (podziel się); wykorzystanie kalendarza, aby przypomnieć innym o terminach.

M: zbieranie źródeł ; pobieranie i oznaczanie rysunku z wykorzystaniem Skitch; tworzenie kolekcji zdjęć we Flickr w połączeniu z ich opisywaniem, tagowaniem i geolokalizacją; łączenie obrazu, tekstu, dźwięku w prezentacji iMovie; tworzenie i korzystanie z QR kodów; dokonywanie notatek w programach do czytania e-booków; zarządzanie plikami na serwerze Google.

R: dzielenie się notatkami i wspólne ich pisanie z wykorzystaniem Evernote; wspólne tworzenie map myśli; prezentacje z wykorzystaniem NearPod; tworzenie prezentacji rzeczywistości rozszerzonej z wykorzystaniem Aurasma; tworzenie interaktywnych dokumentów np. w iBooks Author; współpraca z innymi w narzędziach wiki.
SAMR a zestaw narzędzi dydaktycznych nauczyciela
Kluczem do optymalnego wykorzystania dostępnej w klasie technologii do celów edukacyjnych jest wiedza nauczyciela i jego doświadczenie w zakresie narzędzi, którymi może on posłużyć się w nauczaniu. Jeśli wie, że istnieje taki a taki program i można z nim zrobić to i owo, będzie mógł zaproponować swoim uczniom odpowiednie zadanie z wykorzystaniem danego narzędzia. Wobec bogactwa i dostępności narzędzi edukacyjnych w internecie oczywistością jest stwierdzenie, że nauczyciel też musi się uczyć. Codziennie i przez całe swoje życie zawodowe. Nie będzie w stanie osiągnąć wyższych poziomów w modelu SAMR jeśli nie będzie wiedział, jakim zestawem narzędzi dysponuje. A tych są tysiące, a wśród nich co najmniej kilkadziesiąt zasługuje na szczególną uwagę.

Każde narzędzie możemy spróbować przyporządkować do jednej z pięciu funkcji: zapamiętywanie - rozumienie; zastosowanie; analizowanie; ewaluacja; tworzenie. W ten sposób będziemy mogli budować swój zestaw narzędzi, które posłużą naszym uczniom do określonych czynności. Przykładowo nauczyciel pracujący z iPadami mógłby stworzyć taki swój narzędziownik:

Technologie edukacyjne to potężne narzędzia, które mogą rozwinąć i zaktywizować do nauki każdego ucznia. Każdy z nauczycieli, który poważnie traktuje technologie edukacyjne, powinien wykonać podobną pracę i zidentyfikować własny zestaw narzędzi, którymi powinni posługiwać się jego uczniowie. Powinien też zastanowić się, czy w dotychczasowej praktyce wykorzystuje optymalnie dostępne w klasie (i w domach uczniów) urządzenia komputerowe. Być może wskazane będzie też pomyślenie nad bardziej złożonymi zadaniami dla uczniów. Tu właśnie może okazać się pomocny model SAMR. Z całą pewnością może pomóc w przejściu z edukacji 1.0 (S, A) do edukacji 2.0 (M) lub 3.0 (R), jak to zgrabnie ujmują zachodni eksperci zajmujący się technologiami edukacyjnymi.
Bibliografia:

Ruben R. Puentedura, SAMR, A contextualized introduction, 2014, http://www.hippasus.com/rrpweblog/archives/2014/01/15/SAMRABriefContextualizedIntroduction.pdf, dostęp: 2014-08-17.

Raport ekspercki, Dydaktyka cyfrowa epoki smartfona, Stowarzyszenie Miasta w Internecie, 2013, http://www.ldc.edu.pl/phocadownload/Dydaktyka-cyfrowa-epoki-smartfona.pdf, dostęp: 2014-08-17.

Blog Education Technology and Mobile Learning, http://www.educatorstechnology.com/, dostęp: 2014-08-17

(Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl, zajmuje się edukacją i komunikacją społeczną, realizując projekty społeczne i komercyjne o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP).

# data[].attributes.attachment_link.title
Model SAMR, czyli o technologii w nauczaniu

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal o nowoczesnej edukacji - dla nauczycieli i edukatorów oraz osób uczących się. Codziennie najnowsze informacje edukacyjne z kraju i świata.

# data[].attributes.headline
DOKONAJ KLASYFIKACJI PROJEKTU ZADANIA wg. MODELU  BLOOM'a

# data[].attributes.subject
DOKONAJ KLASYFIKACJI PROJEKTU ZADANIA wg. MODELU  BLOOM'a

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćw. CZASOWNIKI OPERACYJNE-TAKSONOMIA BLOOMA pdf

# data[].attributes.headline
DOKONAJ KLASYFIKACJI PROJEKTU ZADANIA wg. MODELU SAMR + BLOOM's MATRIX

# data[].attributes.subject
DOKONAJ KLASYFIKACJI PROJEKTU ZADANIA wg. MODELU SAMR + BLOOM's MATRIX

# data[].attributes.attachment_link.title
1 ćw- SAMR & BLOOM's MATRIX Digital - NELA2.0 2016

# data[].attributes.body
DOKUMENT WORD

# data[].attributes.body
WEBINAR CEO 2020 1.09 h

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja zdalna w czasie pandemii - prezentacja raportu

# data[].attributes.body
RAPORT Z BADAŃ CEO

# data[].attributes.headline
DOBRE PRAKTYKI DOTYCZĄCE FUNKCJONOWANIA JEDNOSTEK SYSTEMU OŚWIATY (..) W OKRESIE PANDEMII COVID-19

# data[].attributes.subject
DOBRE PRAKTYKI DOTYCZĄCE FUNKCJONOWANIA JEDNOSTEK SYSTEMU OŚWIATY (..) W OKRESIE PANDEMII COVID-19

# data[].attributes.body
PORADNIK MEN 2020

# data[].attributes.headline
EDUKACJA W CZASACH PANDEMII WIRUSA COVID-19

# data[].attributes.subject
EDUKACJA W CZASACH PANDEMII WIRUSA COVID-19

# data[].attributes.body
J.Pyżalski (red.) 2020

# data[].attributes.headline
KONSTRUOWANIE ZADAŃ Z GEOGRAFII  W OPARCIU O MAPY CYFROWE

# data[].attributes.subject
KONSTRUOWANIE ZADAŃ Z GEOGRAFII  W OPARCIU O MAPY CYFROWE

# data[].attributes.body
Artykuł :A.Ławiński, 2020, Materiały po konferencji KEG PTG Kielce