# data[].attributes.headline
Τι νιώθει το παιδί που δέχεται βία; Τι σκεφτεται;

# data[].attributes.subject
Τι νιώθει το παιδί που δέχεται βία; Τι σκεφτεται;

# data[].attributes.headline
Τι κάνουν οι φίλοι/ες του;

# data[].attributes.subject
Τι κάνουν οι φίλοι/ες του;

# data[].attributes.headline
Τι κάνουν; Τι του λένε οι γονείς του;

# data[].attributes.subject
Τι κάνουν; Τι του λένε οι γονείς του;

# data[].attributes.headline
Τι κάνουν οι εκπαιδευτικοί; τι του λένε;

# data[].attributes.subject
Τι κάνουν οι εκπαιδευτικοί; τι του λένε;

# data[].attributes.headline
Εργασία στα δωμάτια Webex

# data[].attributes.subject
Εργασία στα δωμάτια Webex

# data[].attributes.body
Κατεβάστε στον υπολογιστή σας τα σενάρια και ανάλογα με τον αριθμό δωματίου που θα μπείτε, εργαστείτε στον αντίστοιχο αριθμό σεναρίου (1-6)

# data[].attributes.attachment_link.title
Σενάρια_έμφυλης βίας στο σχολείο

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Η Εφημερίδα των Συντακτών

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΕΟΚ

Στις 11 Μαρτίου, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε ψήφισμα που κηρύσσει την Ε.Ε. "ελεύθερη ζώνη για τους ΛΟΑΤΚΙ+" (Λεσβίες, Ομοφυλόφιλοι, Τρανς, Κουίρ, Ίντερσεξ κ.ά.) με συντριπτική πλειοψηφία 492 ψήφων υπέρ έναντι 141 ψήφων κατά, ενώ σημειώθηκαν 46 αποχές. Ήταν μια ηχηρή απάντηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη θεσμική ομοφοβία που κερδίζει έδαφος σε κράτη μέλη όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, παραβιάζοντας κατάφωρα τον πυρήνα του ευρωπαϊκού δικαίου και των ιδρυτικών αρχών και αξιών της ΕΕ.

Δεν είναι μόνο οι ομοφοβικές δηλώσεις αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν. Από το Μάρτιο του 2019, δεκάδες περιοχές της Πολωνίας ανακήρυξαν την επικράτειά τους "ελεύθερη ζώνη από την ΛΟΑΤΚΙ+ ιδεολογία", θεσπίζοντας πολιτικές που παραβιάζουν το δικαίωμα στην ορατότητα, απαγορεύουν τη χρηματοδότηση οργανώσεων, απειλούν με συλλήψεις ακτιβιστές. Μόλις τον περασμένο Νοέμβριο, ένας δήμος της Ουγγαρίας απαγόρευσε την "προπαγάνδα των ΛΟΑΤΚΙ+" και ακολούθησαν συνταγματικοί περιορισμοί κατά της αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου και των των ατόμων μη δυαδικού φύλου και του δικαιώματός τους στην οικογένεια.

Οι ευρωβουλευτές ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει στα μέτρα που προβλέπονται για την παραβίαση της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ε.Ε. όπως και σε οικονομικές κυρώσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού, η έγκριση του οποίου περνά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αλλά η κατάσταση κάθε άλλο παρά ιδανική είναι στα υπόλοιπα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Οι εκθέσεις της Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (Fundamantal Rights Agency - FRA) διαπιστώνουν ότι παραμένουν στην πράξη οι διακρίσεις κατά των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ε.Ε. Αυτή την ξεκάθαρη διαπίστωση έκανε στην εισήγησή της [ https://multimedia.europarl.europa.eu/el/lgbtiq-freedom-in-eu_18004_pk ] για το ψήφισμα της 11ης Μαρτίου και η Άνα Πόλα Ζακαρίας, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πορτογαλίας, της χώρας που ασκεί την προεδρία της Ε.Ε. το τρέχον εξάμηνο.

Σημείωσε: "Δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένα περιθώριο για ομοφοβία πουθενά στην Ευρώπη. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου αποτελούν μέρος της ταυτότητάς μας και κανείς δεν θα έπρεπε να νιώθει την ανάγκη να κρύβει την αληθινή του ταυτότητα για να αποφεύγει τις διακρίσεις ή τη βία. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί πρόοδος στα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα. Αλλά μένουν πολλά να γίνουν. Δυστυχώς, οι διακρίσεις κατά των ΛΟΑΤΚΙ παραμένουν όταν αναζητούν σπίτι, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κοινωνικές υπηρεσίες και επίσης στην εργασία ή στο σχολείο. Όλοι οι πολίτες της Ένωσής μας είναι ίσοι και θα έπρεπε να ζουν με ελευθερία, ασφαλείς από διακρίσεις με βάση το φύλο, τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία ή τους σεξουαλικούς προσανατολισμούς. Αυτές είναι αρχές και αξίες που κατοχυρώνονται στις Συμβάσεις της Ε.Ε., στη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης".

Πρώτη Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ

Αναγνωρίζοντας ότι μένουν πολλά να γίνουν για να εναρμονιστεί η νομοθεσία των κρατών μελών με την απαγόρευση των διακρίσεων που κατοχυρώνεται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε το Νοέμβριο του 2020 την Πρώτη Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ 2020-2025, με τέσσερις άξονες: καταπολέμηση διακρίσεων, ασφάλεια, άρση αποκλεισμών, προώθηση του αιτήματος για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ παγκοσμίως.

Στα σχέδια της Επιτροπής περιλαμβάνεται η επέκταση του ορισμού των εγκλημάτων και της ρητορικής μίσους ώστε να περιλαμβάνει το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα και έκφραση φύλου, όπως και η αναθεώρηση των κανονισμών ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορίας των "οικογενειών ουράνιο τόξο", όρος που αφορά τα ομόφυλα ζευγάρια με παιδιά. "Όταν είσαι γονιός, είσαι γονιός παντού", σημείωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν κατά την παρουσίαση της Στρατηγικής.

AP PHOTO

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα στην Ελλάδα; Η ελληνική κοινότητα των ΛΟΑΤΚΙ+, που είδε να θεσπίζεται στην Ελλάδα σύμφωνο συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια, αφού πρώτα η χώρα μας καταδικάστηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (θεσμός που δεν υπάγεται στην Ε.Ε. αλλά στο Συμβούλιο της Ευρώπης), έχει μάλλον συνηθίσει να αντιμετωπίζει τις υπερεθνικές πρωτοβουλίες με συγκρατημένη αισιοδοξία, παραμένοντας επιφυλακτική για την ταχύτητα και το βαθμό ολοκλήρωσης των σχετικών πρωτοβουλιών σε εθνκό επίπεδο.

Η Εθνική Επιτροπή για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ που συγκρότησε ο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπό την προεδρία του πρώην προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Λίνου Αλέξανδρου Σισιλιάνου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων τριών ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεων (Thessaloniki Pride, Οικογένειες Ουράνιο Τόξο, Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών), αποτελεί ασφαλώς θετικό βήμα, αν καταφέρει να υπερβεί την πολιτική βούληση του κυβερνώντος κόμματος.

AP PHOTO

Δεν μπορεί παρά να προβληματίζουν οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα που στιγματίζουν τα παιδιά των ομόφυλων οικογενειών ή του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Χαράλαμπου Αθανασίου, που συνέδεσε την αποποινικοποίηση της σεξουαλικής πράξης μεταξύ ομοφύλων (χρησιμοποιώντας την αναχρονιστική και στιγματιστική ορολογία "καταργήθηκε η παρά φύση ασέλγεια") με τις καταγγελίες για βιασμούς ανηλίκων στο πλαίσιο του ελληνικού "me too". Προβληματισμό προξενεί και η αρνητική ψήφος πολλών βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος στα νομοσχέδια για το σύμφωνο συμβίωσης, την ταυτότητα φύλου και το δικαίωμα αναδοχής των ομόφυλων ζευγαριών, όπως και η άρνηση της κυβέρνησης να θεσπίσει τη συνταγματική προστασία των ΛΟΑΤΚΙ από διακρίσεις κατά την τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος.

Στο πλαίσιο των πρόσφατων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, η "Εφ.Συν." απευθύνθηκε σε ακτιβιστές και μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας με τα εξής ερωτήματα:

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο;

2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;

3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;

Απαντούν:

Μαρίνα Γαλανού (Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών)

Βασίλης Θανόπουλος (περιοδικό Antivirus)

Αποστόλης Καραμπαΐρης και Αλέξανδρος Καπετάνου (Thessaloniki Pride)

Στέλλα Μπελιά (Οικογένειες Ουράνιο Τόξο)

Νάνσυ Παπαθανασίου και Ελενα-Ολγα Χρηστίδη (Orlando LGBT)

Μαρίνα Γαλανού (Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών)

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο;
Απάντηση. Η Στρατηγική για την Ισότητα για τα ΛΟΑΤΚΙ πρόσωπα είναι ένα σημαντικό εργαλείο. Εντοπίζει, καταγράφει και καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν να συντάξουν ολοκληρωμένα σχέδια και αποτελεσματικές δράσεις για τις αθέμιτες διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι ΛΟΑΤΚΙ σε όλα τα πεδία. Η Ελλάδα οφείλει να ανταποκριθεί και σε αυτή την κατεύθυνση, υπήρξε η πρωτοβουλία Επιτροπής με αυτόν τον σκοπό. Εναπόκειται όμως στην Κυβέρνηση κατά πόσον θα αξιοποιήσει και τί θα πράξει στην υλοποίηση. Γιατί διαχρονικά η διαπίστωση είναι ότι όλες οι Κυβερνήσεις κάνουν τα ελάχιστα δυνατά φοβούμενες το πολιτικό κόστος. Εμείς, θα πιέσουμε με σκοπό το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα.

2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;
3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;
Απάντηση. Ασφαλώς είναι σημαντική η ενωσιακή νομοθεσία. Ας μη ξεχνάμε λόγου χάρη ότι η νομοθεσία για την ίση μεταχείριση της χώρας μας, είναι προϊόν ενσωμάτωσης σχετικών ενωσιακών. Όπως και άλλες. Βεβαίως, έχει σημασία πάντα και ο τρόπος ενσωμάτωσης από τον εθνικό νομοθέτη που δεν ακολουθείται πάντα, αλλά και η εφαρμογή. Επί παραδείγματι, η νομοθεσία για την ίση μεταχείριση που ενσωματώνει την ενωσιακή, προβλέπει θετικά μέτρα για την άρση διακρίσεων και αποκλεισμών. Έχουν αναληφθεί; Η απάντηση είναι όχι. Προβλέπει τη συνεργασία μιας σειράς θεσμών για την καταπολέμηση των διακρίσεων. Γίνεται αυτό στην πράξη; Ελάχιστα έως τίποτε. Αυτό διαπιστώνεται και στο κείμενο της Επιτροπής: υπάρχει μεν η ενωσιακή νομοθεσία, μολαταύτα πάσχουμε αφενός μεν στην μη αξιοποίηση όλων των εργαλείων της, αφετέρου στην εφαρμογή. Εγώ θα συμπλήρωνα, ακόμη, σε ανεκπαίδευτο προσωπικό που καλείται να τις εφαρμόσει. Να λοιπόν γιατί χρειάζεται να καταρτίσουμε αποτελεσματικά σχέδια δράσης ώστε να διασφαλίσουμε την ίση μεταχείριση στην πράξη.

Απάντηση. Σημαντικό ρόλο π.χ. έπαιξαν η ενωσιακή νομοθεσία στο πλαίσιο για την υποκίνηση σε μίσος, τα εγκλήματα μίσους, αλλά και Ψηφίσματα που συμπεριλάμβαναν ρητά την κατεύθυνση της νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου με βάση τον αυτοπροσδιορισμό, την προστασία των θυμάτων, για τους ΛΟΑΤΚΙ πρόσφυγες κ.α. Όλα αυτά έχουν αποτελέσει και εξακολουθούν να αποτελούν -καθώς δεν έχουν όλα (για να είμαι ακριβής τα περισσότερα) υιοθετηθεί απ' την ελληνική πολιτεία-, σημαντικά εργαλεία διεκδίκησης, είτε αφορούν νομοθεσίες, Ψηφίσματα, προτεινόμενες πολιτικές ή καλές πρακτικές. Και, πέραν αυτών, τουλάχιστον εμείς ως οργάνωση προσπαθούμε να έχουμε επικοινωνία με ομάδες του Ε.Κ. ώστε να αλληλεπιδράσουμε με σκοπό την περαιτέρω προώθηση.

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο; 2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;
Βασίλης Θανόπουλος (περιοδικό Antivirus)
3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;
Απάντηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ανακοίνωση αυτή, αναγνώρισε τα ΛΟΑΤ+ ζητήματα ως βασική προτεραιότητα στην ατζέντα των κρατών μελών της Ένωσης. Κάτι καθόλου τυχαίο, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε κάποιες χώρες της Ευρώπης (Πολωνία, Ουγγαρία κλπ.), οι κυβερνήσεις στοχοποιούν τη ΛΟΑΤ+ κοινότητα, χρησιμοποιώντας την ως εξιλαστήριο θύμα των δυσμενών κοινωνικών/οικονομικών συνθηκών. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ "αναγκάζει" στην ουσία τα κράτη μέλη να ασχοληθούν με τους ΛΟΑΤ+ πολίτες τους, καλώντας τα να καταθέσουν συγκεκριμένες πολιτικές, σχετικά με τα δικαιώματά τους. Αυτό, φυσικά, αφορά και την ελληνική κυβέρνηση, η οποία με τη σειρά της καλείται (για πρώτη φορά) να μιλήσει (συγκεκριμένα) για ΛΟΑΤ+ δικαιώματα, αντί να περιορίζεται σε κινήσεις επικοινωνιακού (κυρίως) χαρακτήρα. Κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό. Ας μη ξεχνάμε, άλλωστε, ότι στην Ελλάδα η αναγνώριση των ΛΟΑΤ+ δικαιωμάτων "περνά" πρώτα από την Ευρώπη.

Απάντηση. Νομίζω πως οποιοδήποτε νομοθέτημα που έχει περάσει στη χώρα μας και αφορά σε ΛΟΑΤ+ δικαιώματα, σχετίζεται με την ΕΕ και τις πολιτικές της. Για να το πω απλά: Η Ευρώπη είναι, ίσως, ο μόνος λόγος, για τον οποίο η χώρα μας διατίθεται να ξεπεράσει το επιχείρημα "η ελληνική κοινωνία δεν είναι έτοιμη", το οποίο χρησιμοποιεί κάθε φορά ως δικαιολογία για τη μη υποστήριξη των ΛΟΑΤ+ διεκδικήσεων. Οπότε, είναι σαφές γιατί είναι σημαντική μια σαφής και ενδυναμωμένη ευρωπαϊκή πολιτική.

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο; 2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;
Απάντηση. Σίγουρα η στάση της ΕΕ σε θέματα, όπως η αναγνώριση των ομόφυλων ζευγαριών, η νομική αναγνώριση ταυτότητας φύλου ή η προώθηση πρωτοβουλιών κατά της ρητορικής και των εγκλημάτων μίσους έχουν επηρεάσει την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ δικαιωμάτων (σε συνδυασμό με τη δυναμική διεκδίκηση της ΛΟΑΤ+ κοινότητας) στη χώρα μας. Θα ήθελα όμως να σταθώ στη δέσμευση (2020) της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση όλων των οικογενειακών σχέσεων στην ΕΕ. Νομίζω ότι πρόκειται να παίξει σημαντικό ρόλο ως προς την αναγνώριση της ΛΟΑΤ+ γονεϊκότητας στην Ελλάδα.

Αποστόλης Καραμπαΐρης, Αλέξανδρος Καπετάνου (Thessaloniki Pride)
3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;
Απάντηση. Η κ. φον ντερ Λάιεν, η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέλαβε την πρωτοβουλία αυτή, ενισχύοντας σημαντικά τη θέση των ΛΟΑΤΚΙ δικαιωμάτων στην πολιτική ατζέντα. Η στρατηγική αποτελεί εφαλτήριο για μια οικουμενική αντίληψη, σχετική με την αναγκαιότητα νομικής διασφάλισης των διεκδικούμενων δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Η καταπολέμηση της ομοφοβίας και της τρανσφοβίας δε θεωρείται πια στοιχείο πολυτελείας των ανεπτυγμένων οικονομικά κοινωνιών, ούτε μέρος της ατζέντας μιας μικρής μερίδας ανθρώπων. Η απαγόρευση των διακρίσεων, η διασφάλιση της ασφάλειας, η οικοδόμηση κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς και η εξασφάλιση ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ ανθρώπων αποτελούν στοιχείο της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας.

Απάντηση. Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο μέσα από τις ίδιες τις πολιτικές της, αλλά και μέσω της στενής επαφής με άλλα κράτη-μέλη, είναι καθοριστικής σημασίας για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας στην Ελλάδα. Τα μέσα αυτά συνιστούν απαραίτητα εργαλεία για την υποστήριξη των πάγιων διεκδικήσεων της κοινότητας, ώστε οι τελευταίες να λάβουν θεσμική μορφή και κατοχύρωση στη χώρα μας. Ιδιαίτερα για μια χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία ακόμα βρίσκεται νομοθετικά πίσω στα ζητήματα αυτά -και σε δυσανάλογο κοινωνικά βαθμό-, οι ευρωπαϊκές πολιτικές αποτελούν καταλύτη εκσυγχρονισμού και εξασφάλισης ίσων ευκαιριών και δικαιωμάτων.

Όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στην ευρωπαϊκή οικογένεια, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί λειτουργούσαν ως άγκυρα εκδημοκρατισμού και ανάπτυξης. Παρόμοια σήμερα, με την εξέλιξη των συνθηκών και τη διεύρυνση της ευρωπαϊκής συνεργασίας, η Ένωση σήμερα αποτελεί εγγύηση μια κοινωνία συμπεριληπτική με σεβασμό της διαφορετικότητας, στοιχεία τα οποία ενυπάρχουν τόσο στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και στα αιτήματα του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος.

Απάντηση. Από τις σημαντικότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν λάβει μορφή και στην Ελλάδα, αποτελεί ο νόμος 4443/2016 (Μέρος Α'- άρθρα 1-24), κατά τον οποίον καταργήθηκε ο νόμος υπ' αριθμ. 3304 ΦΕΚ Α' 16/27.01.2005. Ο νόμος του 2005 προέβλεπε "εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού" και ακολουθούσε τις Οδηγίες 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000 και 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000, ώστε να εξασφαλιστεί η αρχή της ίσης μεταχείρισης. Με το νέο νόμο επήλθαν βελτιωτικές τροποποιήσεις, καθώς ενσωματώθηκε η οδηγία 2014/54/ΕΕ, η οποία με τη σειρά της προσθέτει ως κριτήρια πιθανής άνισης μεταχείρισης μεταξύ άλλων, τις γενεαλογικές καταβολές, την ταυτότητα φύλου, τα χαρακτηριστικά του φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, ο οποίος αντικατέστησε τον όρο "γενετήσιο".

Εξίσου σημαντικό παράδειγμα στο πρόσφατο παρελθόν αποτελεί ο νόμος 3896/2010, που ψηφίστηκε στις 8 Δεκεμβρίου του 2010, σχετικά με την εξίσωση οποιασδήποτε διάκρισης εναντίον διεμφυλικών, με βάση το φύλο, ενσωματώνοντας ουσιαστικά την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2006/64/ΕΕ.

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο; 2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;
Αν επεκταθούμε και τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε την επέκταση του συμφώνου συμβίωσης και για τα ομόφυλα ζευγάρια με το νόμο 4356/2015, μετά και τη σχετική καταδίκη του 2013 της χώρα μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Επίσης ο εμβληματικός νόμος για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου (4491/2017), με τον οποίο εξαλείφθηκε η απαραίτητη προϋπόθεση χειρουργικής επέμβασης και ψυχιατρικής γνωμάτευσης για την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας επαναπροσδιορισμού φύλου, εμπνεύστηκε και βασίστηκε σε καλές πρακτικές που ακολουθούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;
Σίγουρα έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος πάνω στα ΛΟΑΤΚΙ ζητήματα με την ευρωπαϊκή ενθάρρυνση ή πίεση, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μεν ισχυρό παράγοντα, αλλά όχι το μόνο. Βλέπουμε τελευταία τις περιπτώσεις της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Βουλγαρίας, οι οποίες καίτοι μέλη αντιμετωπίζουν σοβαρά πισωγυρίσματα στην ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ πολιτών. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε στον ευρωπαϊκό παράγοντα. Η όποια αλλαγή είναι συνδυασμός της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας, αλλά και της εθνικής μας εξέλιξης, η οποία έχει διαμορφώσει μια κοινή γνώμη πιο ανοιχτή και ένα πολιτικό σύστημα που αν και αργά κατανόησε εν τέλει την ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη και ισότιμη ένταξη των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στην κοινωνία.

Στέλλα Μπελιά (Οικογένειες Ουράνιο Τόξο)

1. Πώς αναμένετε να επηρεάσει τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ διεκδικήσεις στην Ελλάδα η Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2020-2025 που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Νοέμβριο;
Απάντηση. Το γεγονός ότι, σε επίπεδο ΕΕ γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στην ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ κι όχι μια γενικόλογη αναφορά κάτω από την ομπρέλα των ανθρωπίνων ή έμφυλων δικαιωμάτων, είναι πολύ σημαντικό. Η ΕΕ αναγνωρίζει ονομαστικά τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα ως υποκείμενα που είναι ευάλωτα , βιώνουν διακρίσεις και διεκδικούν ισονομία και αυτό μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχει. Με βάση την ενωσιακή στρατηγική η Ελλάδα ενθαρρύνθηκε να αναπτύξει το δικό της σχέδιο δράσης για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε και η Εθνική Επιτροπή για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ..
2. Πόσο σημαντική είναι για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεων και δικαιωμάτων στην Ελλάδα η νομοθεσία και πολιτική της Ε.Ε. στα ζητήματα αυτά;
Απάντηση. Κάθε δράση δημιουργεί αντίδραση, αυτός είναι ο κανόνας παντού. Δημιουργείται ένα θετικό κλίμα αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι στο τέλος θα εναρμονιστεί η εθνική νομοθεσία με την ευρωπαϊκή. Έχοντας ως δεδομένο ότι η νομοθεσία και η πολιτική της ΕΕ φτάνει στο εσωτερικό ως "οδηγία" , χωρίς υποχρεωτικότητα για συμμόρφωση σε αυτήν και την σκυτάλη παίρνει το Εθνικό Κοινοβούλιο, δεν είμαι απόλυτα πεπεισμένη ότι το τελευταίο θα προχωρήσει στη χάραξη κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής. Θα ήταν ευχής έργο να ακολουθήσει η χώρα την "ομοσπονδιακή δυναμική" της ΕΕ, ξεπερνώντας τον αιώνιο σκόπελο της Αρχής της Επικουρικότητας. Σε σχέση με το έργο της Εθνικής Επιτροπής θεωρώ ότι θα υπάρχει παρακολούθηση της εφαρμογής και της προόδου της χώρας σε αυτό το πεδίο από την Ε.Ε, αλλά ξέρω επίσης ότι πολλοί από τους τομείς πολιτικής που συνδέονται με τη βελτίωση της ζωής μας αποτελούν κυρίως εθνικές αρμοδιότητες και επομένως απαιτείται εγχώρια πολιτική βούληση.
3. Ποιες άλλες πρωτοβουλίες, ψηφίσματα ή νόμους σε επίπεδο Ε.Ε. θεωρείτε ότι επηρέασαν την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και διεκδικήσεων στην Ελλάδα;
Απάντηση. Το 2015, η Ε.Ε. παρουσίασε τον κατάλογο των δράσεων για να προωθήσει την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που μπήκε ένα πλαίσιο πολιτικής της Ε.Ε. ειδικά για την καταπολέμηση των διακρίσεων που βιώνουν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα. Το σημερινό επίσης πλαίσιο συνδέεται με άλλα πλαίσια και στρατηγικές της Επιτροπής, όπως το σχέδιο δράσης της ΕΕ κατά του ρατσισμού, τη στρατηγική για τα δικαιώματα των θυμάτων και τη στρατηγική για την ισότητα των φύλων. Όλη αυτή η κινητικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο οδήγησε σε μια εσωτερική κινητικότητα, τόσο σε πολιτικές, όσο και σε εντονότερες και δυναμικότερες κινηματικές διεκδικήσεις. Ότι θετικό γίνεται σε επίπεδο Ε.Ε. έχει, μέσω της όσμωσης, επίδραση και στο εσωτερικό της χώρας καθώς είναι δύσκολο να παραδεχτεί κανείς ότι στον δρόμο προς τα εμπρός που ακολουθεί η Ε.Ε. εμείς ως χώρα επιλέγουμε να μείνουμε πίσω.

Νάνσυ Παπαθανασίου, Έλενα-Όλγα Χρηστίδη (Orlando LGBT)

Απάντηση. Αρχικά να κάνουμε μία αναφορά στου τομείς που θα πρέπει να επηρεαστούν σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: εργασία, στέγη, ασφαλής, συμπεριληπτική και ισότιμη πρόσβαση στην υγεία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό, δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ προσφύγων, νομική προστασία από ρητορική και εγκλήματα μίσους, προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας (εδώ περιλαμβάνεται και η απαγόρευση των θεραπειών μεταστροφής), εκπαίδευση των σωμάτων ασφαλείας, ελεύθερη μετακίνηση ατόμων και οικογενειών στις χώρες της ΕΕ, αναγνώριση και συμπερίληψη τρανς, μη δυικών και Ίντερσεξ ατόμων βάσει του αυτοπροσδιορισμού. Αυτά σε σχέση με τον σχεδιασμό. Σε σχέση με δεσμεύσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι θα προτείνει οριζόντια νομοθεσία για την αναγνώριση των οικογενειών και την ελεύθερη μετακίνησή τους και ότι θα στηρίξει τις πρωτοβουλίες των χωρών μελών για την κατάρτιση ενός εθνικού σχεδίου δράσης.

Με τα έως τώρα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στο τραπέζι τα θέματα, αλλά δεν έχει προχωρήσει σε δεσμευτικές κινήσεις για τις χώρες, αφήνοντάς τα στη διακριτική τους ευχέρεια. Οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι οι προτάσεις αυτές και οι τομείς που αναφέρει βρίσκονται στην ατζέντα των διεκδικήσεων της ελληνικής ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας εδώ και χρόνια. Η προτεινόμενη στρατηγική λειτουργεί επομένως και για να θέσει στις εθνικές κυβερνήσεις ένα πλαίσιο που δεν μπορούν να αγνοήσουν. Η Ελλάδα ακολούθησε μεν γρήγορα την πρόταση για κατάρτιση ενός σχεδίου δράσης με την ίδρυση της σχετικής επιτροπής, αλλά παραμένει στο χέρι της κυβέρνησης η μετάφρασή του σε νόμους και ουσιαστικές αλλαγές.

Απάντηση. Είναι ιδιαίτερα σημαντική, στο βαθμό που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς και μοχλός πίεσης για θεσμικές αλλαγές. Για παράδειγμα, το 2018 καταδικάζονται για πρώτη φορά με ευρωπαϊκό ψήφισμα οι θεραπείες μεταστροφής (ψευδοεπιστημονικές απόπειρες "αλλαγής" σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και ταυτότητας φύλου σε βάρος ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων) και καλούνται τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν στην απαγόρευσή τους, φέρνοντας στην επιφάνεια ένα θέμα που στην Ελλάδα δεν έχει συζητηθεί μέχρι τώρα παρά την έκταση και τις συνέπειές του. Εφόσον όμως η πολιτική της ΕΕ παραμένει σε επίπεδο μη δεσμευτικών οδηγιών, οδηγούμαστε σε μία ΕΕ δύο ταχυτήτων στον τομέα των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων και ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των χωρών, όπως φαίνεται και από τη γραφική απεικόνιση των δικαιωμάτων (By Wdcf - Inkscape, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=27541017)

Απάντηση. Οι βασικές νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, το σύμφωνο συμβίωσης και η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου συνδέονται με ευρωπαϊκές οδηγίες, παρότι δεν εναρμονίζονται πλήρως με αυτές. Στην περίπτωση βέβαια του συμφώνου συμβίωσης χρειάστηκε όχι η ΕΕ αλλά το ίδιο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου να πιέσει την Ελλάδα προς συμμόρφωση, μέσα από την καταδίκη της χώρας μας για την μη θέσπισή του, μετά από πρωτοβουλία ομόφυλων ζευγαριών που διεκδίκησαν το αυτονόητο δικαίωμά τους. Επιπλέον, εκτός ΕΕ, κρίσιμη είναι και η σταθερή θέση που κρατά το Συμβούλιο της Ευρώπης υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων τα τελευταία χρόνια, όπως για την αποπαθολογιοποίηση της τρανς κατάστασης, τα δικαιώματα των Ίντερσεξ Ατόμων στην αυτοδιάθεση του σώματός τους κ.ά.

Διεκδικήσεις και δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ελλάδα

AΠΕ-ΜΠΕ / ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΕΛΤΕΣ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ευρωπαϊκή ένωση

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ανθρώπινα δικαιώματα

# data[].attributes.attachment_link.title
Η αναγνώριση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων περνά πρώτα από την Ευρώπη

# data[].attributes.attachment_link.description
Στις 11 Μαρτίου, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε ψήφισμα που κηρύσσει την Ε.Ε. "ελεύθερη ζώνη για τους ΛΟΑΤΚΙ+" (Λεσβίες, Ομοφυλόφιλοι, Τρανς, Κουίρ, Ίντερσεξ κ.ά.) με συντριπτική πλειοψηφία 492 ψήφων υπέρ έναντι 141 ψήφων κατά, ενώ σημειώθηκαν 46 αποχές.

# data[].attributes.headline
Το θύμα (ένα βίντεο)

# data[].attributes.subject
Το θύμα (ένα βίντεο)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Χαμόγελο Σαιτ

# data[].attributes.attachment_link.title
Φίλλιπος - Παιδί που εκφοβίζεται

# data[].attributes.headline
Ο θύτης (ένα βίντεο)

# data[].attributes.subject
Ο θύτης (ένα βίντεο)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Χαμόγελο Σαιτ

# data[].attributes.attachment_link.title
Μπάμπης - Παιδί που εκφοβίζει