# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nieuwsbericht | 15-02-2023 | 12:25

Buitenlandse Zaken organiseert honderden evenementen per jaar, in Nederland en op de meer dan 140 posten wereldwijd. Door het eenmalige karakter van evenementen, worden veel materialen en grondstoffen tijdelijk ingezet. Dit levert veel afval op. Rosa Peek, adviseur bij het duurzaamheidsprogramma Mission Sustainable van Buitenlandse Zaken, wil die impact verkleinen. "Evenementen hebben een voorbeeldfunctie en een enorm bereik. Een mooie kans om een grote en diverse doelgroep te inspireren tot een duurzamere levensstijl!"

Rosa is projectleider van de Werkgroep Circulaire evenementen. Samen met verschillende posten wereldwijd behandelt de werkgroep iedere maand een thema, waaronder catering, afval en leveranciersmanagement bij evenementen. De kennis die de groep tijdens de pilot opdoet, is op elk ministerie toepasbaar. Daarom deelt Rosa haar belangrijkste tips voor een circulair evenement graag. Leer met de werkgroep mee!

Tip 1: Kies een strategische locatie - of ga volledig digitaal, nog beter!

"Een strategische locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer én ligt in de buurt van je doelgroep. Zo beperk je de vervoersbewegingen. De lockdowns leerden ons ook dat digitale evenementen goed werken, zeker voor sessies waarin kennisoverdracht centraal staat. Een variant hierop zijn hybride evenementen; zeer effectief met een online moderator die vragen in de chat kan beantwoorden. Dit kan bovendien een dynamische wisselwerking opleveren tussen de zaal en de online deelnemers."

Tip 2: Een succesvol evenement hangt niet af van het aantal deelnemers

"Een congres met vijfhonderd bezoekers staat niet gelijk aan een succesvol evenement. Het meest duurzame evenement, is namelijk géén evenement. Wees dus kritisch op je publiek. Welk doel wil je ermee bereiken en welke doelgroep past daarbij? Maak duidelijk wat je van bezoekers verwacht, zodat zij een goede afweging kunnen maken om wel of niet te komen. Dit voorkomt teleurstellingen en zorgt voor betere sessies, blijvende impact en minder verspilling."

Tip 3: No show is je grootste vijand

"Soms loopt het aantal no shows op tot wel twintig procent van het aantal deelnemers. Mensen beseffen vaak niet hoeveel moeite en grondstoffen er verloren gaan als zij last minute niet komen opdagen op een evenement. Maak je deelnemers daar bewust van door hun verantwoordelijkheid in je uitnodiging te benoemen. Als organisator kun je hier goed op inspelen door herinneringen te versturen in aanloop naar je evenement, inclusief duidelijke instructies voor een afmelding."

Tip 4: Stop met (duurzame) goodies

"De doppers en kaarten vol bloemzaadjes stapelen zich op in mijn huis. Ik denk dat we moeten beseffen dat alles wat we kopen ooit afval wordt. Ik snap de goede bedoelingen achter de presentjes, maar besef: een goed evenement is een cadeautje op zich."

Tip 5: Beperk het inkopen voor de aankleding

"Spullen voor de aankleding kun je vaak ook ergens lenen of huren. Ook tweedehands aanschaffen is vaak mogelijk. Zo niet, dan is het goed om te zoeken naar duurzame en herbruikbare materialen. Zo is een datum op een banner echt een misser. Een banner met 'Duurzaam event 2023' kan daarna de prullenbak in. Zo zonde! Dit uitgangspunt geldt natuurlijk ook voor bekers, borden en bestek: gebruik daarvoor geen wegwerpartikelen, maar gewoon servies en bestek dat je kunt afwassen."

Tip 6: Omarm de digitale revolutie

"Ik zie nog veel papieren uitnodigingen, programmaboekjes en flyers. Tijd om daarmee te stoppen! Zorg in plaats daarvan voor een scherm met informatie op de locatie en eventueel QR-codes die mensen met hun telefoon kunnen scannen. Voor grote events bestaan ook handige evenementen-apps die mensen kunnen downloaden voor de gelegenheid."

Tip 7: Zoek naar lokale leveranciers

"Dit geldt niet alleen voor de leveranciers van fysieke producten, zoals de catering of attributen voor de aankleding, maar ook voor cameramannen en de techniek. Zorg dat de vervoersbewegingen voor iedere leverancier zo kort mogelijk zijn. En als dat kan, serveer dan ook lokale voeding die in het seizoen past."

Tip 8: Maak duidelijke afspraken met de cateraar om verspilling tegen te gaan

"Een flexibele cateraar is je beste vriend! Je voorkomt verspilling door goede afspraken met een cateraar te maken. Hoe ga je bijvoorbeeld om met mensen die niet komen opdagen? Is het mogelijk om het eten ter plekke op locatie te bereiden, zodat je precies weet hoeveel eten nodig is? Of kan een deel van het eten langer houdbaar zijn, zodat het na één dag niet weg hoeft? En tot slot: wat doe je met eten dat over is?"

Tip 9: Draai de sociale norm om: vegetarisch als standaard

"De grootste milieu-impact van de catering zit in het serveren van vlees, vis en zuivel. Als je dit drastisch wilt beperken, moet je op plantaardige voeding overgaan. Maar verplichte plantaardige maaltijden roepen vaak weerstand op. Een mooie tussenweg is de huidige sociale norm om te draaien: vegetarisch als standaard. Wil je vlees? Dan kun je dit als dieetwens aangeven."

Tip 10: Afhankelijk van het thema: communiceer of show, don't tell

"Als je een evenement organiseert dat over duurzaamheid gaat, wees dan transparant over duurzame keuzes in de organisatie en maak het expliciet. Maar heeft een evenement inhoudelijk niets met duurzaamheid te maken, dan kan het slim zijn om je mond te houden over duurzaamheid. Doe het gewoon zonder het te vertellen! Zo voorkom je ook weerstand."

# data[].attributes.attachment_link.title
10 tips om jouw evenement te verduurzamen

# data[].attributes.attachment_link.description
Buitenlandse Zaken organiseert honderden evenementen per jaar, in Nederland en op de meer dan 140 posten wereldwijd. Door het eenmalige karakter van evenementen, worden veel materialen en grondstoffen tijdelijk ingezet. Dit levert veel afval op. Rosa Peek, adviseur bij het duurzaamheidsprogramma Mission Sustainable van Buitenlandse Zaken, wil die impact verkleinen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Duizenden mensen feesten, genieten van muziek en dansen op heerlijke beats onder een strak blauwe hemel. Festivaltickets zijn zo snel uitverkocht, dat je van geluk mag spreken als je er nog een weet te bemachtigen. Zelf een festival organiseren is een hele klus. Want welke vergunningen heb je nodig? En hoe kom je aan personeel? Succesvol een festival organiseren doe je met behulp van dit plan van aanpak.

Het festivalseizoen in Nederland start traditiegetrouw rond Pasen en loopt eind september ten einde. Na twee magere jaren, stonden er in 2022 weer 234 festivals op de planning in Nederland. Alle coronabeperkingen zijn opgeheven, maar er zijn nog steeds uitdagingen voor festivalbazen. Personeelstekorten bijvoorbeeld, maar ook nieuwe regelgeving rondom EHBO'ers en het gebruik van wegwerpplastic.

Een draaiboek maken

Het organiseren van een festival begint met het uitwerken van een getailleerd draaiboek. Daarin wordt duidelijk hoe je dé beleving creëert die je bezoekers nooit meer gaan vergeten. In je draaiboek komen ten minste aan bod:

Je organiseert je festival voor een bepaalde groep festivalgangers, je doelgroep. Door hun leeftijd, interesses en online en sociale activiteiten in kaart te brengen, maak je een doelgroepprofiel. Want welke social media kanalen gebruiken ze? Ontmoeten ze elkaar in de lokale trendy koffiebar of juist op familiefeesten? Met dit soort weetjes bepaal je niet alleen wat voor festival je organiseert, hoe de aankleding eruit ziet en welke foodtrucks en muzikanten je nodig hebt. Het is ook een belangrijke basis voor je marketing- en communicatiestrategie.

Heb je een locatie en datum op het oog? Informeer bij je gemeente wat de mogelijkheden zijn. Populaire locaties als stranden moet je minimaal een jaar van tevoren vastleggen. Denk bij het kiezen van de locatie aan voldoende ruimte, faciliteiten en het beperken van geluidsoverlast voor omwonenden.

Een planning is noodzakelijk. Denk aan een volledige beschrijving van je activiteiten, het programma, de locatie, het aantal tenten, kramen en podia, toiletten, foodtrucks en een schatting van het maximum aantal gelijktijdige bezoekers. Als je dit weet maak je eenvoudig een schatting van de kosten.

In je draaiboek vermeld je naast de datum en locatie ook het tijdslot met begin- en eindtijd. Hou bij het plannen van je festival rekening met andere festivals en evenementen. Zorg dat jouw evenement niet gelijk valt met andere populaire festivals. Dat maakt de kans namelijk groter dat je opvalt.

Een festival organiseren kost geld. Hoeveel? Dat is afhankelijk van factoren als de grootte, locatie, het verwachte aantal bezoekers, je marketingstrategie en of je het alleen of samen met anderen organiseert. En wat is je doel? Wil je überhaupt winst maken of gaat het je juist om het maatschappelijk belang.

Vergeet ook niet de toegangsprijs. Werk je met kaartverkoop? Of is het een gratis festival waarbij je inkomsten uit horeca haalt?

Informeer bij verschillende bedrijven en vraag offertes op. Gedurende de organisatie kijk je continu naar het budget. Past alles nog binnen je begroting? Of is aanpassing nodig? Vergeet niet extra geld te reserveren voor onverwachte kosten, zoals tenten bij slecht weer.

Hoe kom je aan geld?

Er zijn verschillende manieren om je evenement te financieren. Gebruik het KVK Geldboek voor ondernemers om je mogelijkheden te verkennen.

Tip! Een festival is bij uitstek geschikt voor crowdfunding en sponsoring. Bekijk ook eens de mogelijkheden van subsidies via je gemeente. In ruil geef je festivaltickets cadeau.

De gemeente zal je altijd vragen om een veiligheidsplan. Wat hierin moet staan verschilt per gemeente. Informeer daarom naar de richtlijnen bij de gemeente waar je het festival organiseert. In het veiligheidsplan meld je in ieder geval zaken als hekken, scenario's bij een vermist kind en slecht weer, de stabiliteit van tenten en podia en hoe je omgaat met alcohol- en drugsgebruik .

Ook nooduitgangen, evacuatieroutes en bereikbaarheid mag je niet vergeten. Want hoe komen bezoekers bij jouw festivalterrein? Overleg met het openbaar vervoerorganisaties. Zijn er bijvoorbeeld extra treinen nodig omdat iedereen tegelijk weggaat na afloop?

Let op: Reken op hogere kosten voor EHBO'ers. Sinds dit jaar gelden er strengere regels voor EHBO'ers op festivals. Zij moeten meer certificaten hebben voor specialistische zorg. Denk aan hulp bij oververhitting of overmatig alcohol- of drugsgebruik. De training die ze hiervoor moeten volgen, wordt doorberekend in hun tarieven.

Infographic: aantal festival gerelateerde bedrijven in Nederland van 2014 tot nu(bron: KVK Handelsregister)

Afhankelijk van het soort festival heb je als organisator één of meerdere vergunningen nodig. Organiseer je een klein evenement? Dan volstaat vaak een melding bij de gemeente waar je festival plaatsvindt. Wat verstaan wordt onder een klein evenement verschilt per gemeente. Zo is bij de gemeente Utrecht bij een klein evenement 250 bezoekers het maximum en bij gemeente Almere 100.

Gemeenten spelen een belangrijke rol. Zij moeten namelijk de locatie, datum, begin- en eindtijd, aantal bezoekers en aanvragen voor vergunningen goedkeuren. Omgekeerd kan je festival belangrijk zijn voor de promotie van een stad en zorgen voor samenwerking met andere organisaties.

Tip! Zorg dat je festival is aangemeld op de evenementenkalender van de gemeente. Voor sommige gemeenten is dit zelfs een voorwaarde voor het afgeven van een vergunning.

Vraag vergunningen ruim van tevoren aan bij de gemeente waar je festival plaatsvindt. Een vergunning heb je namelijk niet binnen een paar weken. Er staat gemiddeld minimaal acht weken voor. Daarbij heb je ook tijd nodig voor de promotie van je event en het trekken van voldoende bezoekers.

Vergunningen en eisen waarmee je te maken kunt krijgen zijn:

Evenementenvergunning

Een evenementenvergunning vraag je aan bij de gemeente waar je het festival organiseert. Per gemeente verschilt de procedure, dus informeer wat de voorwaarden zijn. De kosten liggen ongeveer tussen de € 180 en € 4.900. Afhankelijk van de grootte van het festival en de geplande activiteiten.

Tenten & podia

Zorg voor een constructietekening. Dit geeft inzicht in de constructieve opbouw van de tent. Neem daarin de windbelasting op de tent of het podium op en hoe je zorgt voor verankering.

Muziek

Organiseer je een muziekfestival? Of draai je muziek? Dan heb je met muziekrechten te maken. Informeer bij Buma/Stemra wat de kosten zijn en hoe het zit met licenties bij een meerjarig evenement.

Geluidsoverlast

Geluidsoverlast is bij muziekfestivals iets om rekening mee te houden. Niet alleen muziek, maar ook bezoekers veroorzaken de nodige decibels. Gemeenten vragen daarom om een geluidsplan. Heb je een locatie in de buurt van woningen? Dan gelden hiervoor strenge eisen.

Alcohol schenken

Alleen jongeren van achttien jaar en ouder mogen zelfstandig alcohol schenken . Zij mogen het alleen verkopen aan jongeren van achttien jaar of ouder. Is je promotieteam zestien of zeventien jaar? Dan mogen zij alcohol schenken, maar niet zelf drinken. Zorg voor een leidinggevende van minimaal 21 jaar. Deze moet ook op je vergunning staan. Jongeren onder de zestien jaar mogen niet werken op plekken waar alcohol geschonken wordt.

Etenswaar en non-alcoholische dranken

Verkoop je etenswaar of frisdrank? Dan komen hygiëne en voedselveiligheid om de hoek kijken. Je krijgt te maken met de regels van de Voedsel- en Warenautoriteit . Zoals de hygiënecode voor de horeca. Huur je foodtrucks in of andere cateraars? Vraag of zij beschikkende over de juiste papieren.

Vuurwerk

Voor het afsteken van vuurwerk heb je een toepassingsvergunning nodig. Ook maak je melding of vraag je een ontbrandingstoestemming aan bij de provincie. Er gelden strenge eisen voor het vervoer, de opslag, zwaarte en het afsteken van vuurwerk.

Als organisator van evenementen loop je risico's. Deze kun je beperken door een rechtsvorm te kiezen die past bij jouw situatie. Te denken valt aan een eenmanszaak, vof, bv of stichting.

Risico's kun je ook verzekeren. Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt bijvoorbeeld de schade die je aanricht bij anderen. De aansprakelijkheid van je bedrijf valt namelijk niet onder je privé aansprakelijkheidsverzekering. Een rechtsbijstandverzekering sluit je af voor professionele juridische ondersteuning, zoals bij een zakelijk conflict.

En denk eraan algemene voorwaarden op te stellen. Algemene voorwaarden zijn de regels die gelden voor jou en de festivalgangers.

Nieuwe regels voor wegwerpplastic

Denk je aan een festival, dan hoort daarbij vaak ook een festivalterrein vol vertrapte plastic bekers. Een grote berg plastic afval dus, die vaak niet gerecycled kan worden. Vanaf 2024 zijn wegwerpbekers en -bakjes daarom verboden op festivals. Dat duurt nog even, maar het is slim om alvast na te denken over hoe je hiermee wilt omgaan. Je kunt natuurlijk ook nu al aan de nieuwe regels voldoen. Daarmee laat je zien dat je oog hebt voor duurzaamheid.

Als alternatief voor wegwerpbekers kun je bijvoorbeeld herbruikbare hardcups gebruiken. Laat je bezoekers eventueel statiegeld betalen, zodat ze de bekers weer inleveren. Sommige festivals werken met muntjes voor een beker. Bij aankomst op het festival krijg je een munt, die je inlevert als je een drankje haalt. Als je de beker terugbrengt krijg je weer een munt, zodat je niet met een lege beker hoeft te dansen. Er zijn ook bedrijven die hardcups verhuren.

Uitzondering

Op de nieuwe regelgeving geldt een uitzondering voor hoogwaardige recycling. Je mag wegwerpmateriaal blijven gebruiken als je 75% van de bekertjes scheidt en recyclet. In 2027 moet dat 90% zijn.

Het succesvol organiseren van een evenement vraagt creativiteit. Je wil je namelijk onderscheiden van andere festivals. Dit doe je door in te spelen op de beleving van je toekomstige bezoekers. Denk daarom vooraf na over de promotie, social media, online activiteiten, uitstraling, kleuren en aankleding van het evenement.

Hou mensen voorafgaand aan het festival op de hoogte van de organisatie. Laat bezoekers meedenken of stemmen over acts die zij willen zien. Bedenk leuke of grappige acties.

Laat in alles wat je doet de beleving terugkomen als punt van herkenning. Op de dag zelf maak je gebruik van hashtags, apps en videoschermen met informatie over de line-up en korte backstage video's. Tijdens het event en na afloop haak je via de socials in op emoties en reageer op berichten. En bedank bezoekers achteraf voor het mede mogelijk maken van een top dag.

Wil je een evenement organiseren dat geld oplevert? Dan zal je moeten evalueren en meten. Wat vonden bezoekers van je festival? Komen ze de volgende keer weer? En waarom komen ze wel of niet. Hoe ziet je websiteverkeer eruit? Haken mensen af of blijven ze hangen.

Zorg ervoor dat je actief bent op social media en laat festivalbezoekers actief meedenken om je evenement te verbeteren. In ruil daarvoor geef je gratis tickets of een VIP arrangement cadeau.

Tip! Bezoek zelf andere festivals en kijk hoe het daar georganiseerd is. Of hoor van een aantal Festivalbazen hoe het is om een festival te organiseren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Van planning en promotie tot kosten en vergunningen. Met dit plan van aanpak zet jij succesvol je festival op de kaart.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Organiseert u een evenement op een voor publiek toegankelijke plaats? Bijvoorbeeld op straat, in een park of op een plein? Dan heeft u mogelijk een evenementenvergunning van de gemeente nodig. Soms is een melding voldoende. Evenementen zijn bijvoorbeeld:

Vergunning voor evenementen op of aan het water

Organiseert u een evenement op of aan het water (provinciale vaarweg)? Dan heeft u een 'evenementenvergunning vaarweg' nodig van de provincie. De vergunning is alleen voor kortdurende evenementen. U mag de veiligheid en het verloop van de scheepvaart niet in gevaar brengen.

Geluidsontheffing sportmotoren

Wilt u met sportmotoren het geluidsniveau overschrijden op een evenement of sportterrein? Dan moet u een geluidsontheffing voor sportmotoren aanvragen bij de provincie.

Digitaal evenementenvergunning aanvragen met de berichtenbox

Met de berichtenbox kunt u de evenementenvergunning digitaal aanvragen bij de gemeente. De berichtenbox is een beveiligd e-mailsysteem waarmee u als ondernemer digitaal berichten uitwisselt met Nederlandse overheidsorganisaties.

# data[].attributes.attachment_link.description
Organiseert u een evenement? Dan heeft u mogelijk een evenementenvergunning van de gemeente nodig. Soms is een melding voldoende.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HELP ONS RECYCLEN

Voor een duurzamer evenement én een schoon terrein!

Bij dit evenement maken we gebruik van een circulair retoursysteem waarbij alle bekers en flesjes terug moeten naar de bar of inzamelpunt zodat ze apart ingezameld en gerecycled kunnen worden. We hebben jou hulp als bezoeker nodig. Zo kunnen we er samen voor zorgen dat we geen grondstoffen verspillen.

Hoe werkt ons retoursysteem?

1. Als bezoeker ontvang je bij de entree een retour token.

2. Bij inlevering van deze retour token aan de bar krijg je één beker of flesje.

3. Lever jouw lege beker of flesje steeds in bij de bar als je een nieuw drankje haalt. Even niets drinken? Lever je lege beker/flesje in voor een retour token waarmee je op ieder moment weer een beker of flesje kan krijgen.

4. Kwijt? Gooi je beker/flesje NIET op de grond of in de afvalbak! Bij verlies betaal je 0,5 consumptiemunt voor een nieuwe.*Geen restitutie

5. Naar huis? Lever je beker/flesje of retour token in bij de bar of een inleverpunt bij de uitgang. Zo kunnen de retour tokens worden hergebruikt op een ander evenement, worden de bekers en flesjes gerecycled en helpen we met zijn allen evenementen te verduurzamen.
BELANGRIJK: een beker, flesje of retour token kan niet worden ingewisseld voor geld of consumptie.

Waarom dit retoursysteem?

Met dit retoursysteem worden de rPET-bekers en de flesjes gescheiden van de rest van het afval en zo schoon mogelijk verzameld zodat de grondstof goed kan worden hergebruikt.

Wat is rPET?

Onze bekers zijn gemaakt van rPET. Dat is een recyclaat van eerder gemaakte plastic producten zoals frisdrankflessen. De bekers die we verzamelen worden gerecycled en weer gebruikt voor nieuwe producten. Door dit retoursysteem worden er geen grondstoffen verspild.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor een duurzamer evenement én een schoon terrein! Bij dit evenement maken we gebruik van een circulair retoursysteem waarbij alle bekers en flesjes terug moeten naar de bar of inzamelpunt zodat ze apart ingezameld en gerecycled kunnen worden. We hebben jou hulp als bezoeker nodig.

# data[].attributes.body
Kan handig zijn, het is me in ieder geval gelukt. 😉

# data[].attributes.attachment_link.title
Vier voorbeelden van festivals die duurzaam bezig zijn

# data[].attributes.attachment_link.description
Het is weer zomer en de guides for outdoor festivals vliegen je om de oren. We krijgen keurig gepresenteerd hoe we onze kleding festival-proof maken en wat de beste survivaltips voor de festivalcamping zijn. Maar wij willen ook graag weten welke festivals duurzaam zijn.

# data[].attributes.body
Een goed georganiseerde plek waar mensen bij elkaar komen met hetzelfde doel.

# data[].attributes.headline
Voorbeelden van duurzame oplossingen binnen een event

# data[].attributes.subject
Voorbeelden van duurzame oplossingen binnen een event

# data[].attributes.body
Afvalstromen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Volgens Teddy Vrijmoet, directeur van de Vierdaagsefeesten, worden de toiletten minimaal een keer per dag geleegd en naar een grote tankwagen elders in Nijmegen gebracht. "De volle wagen rijdt vervolgens naar Zutphen, waar een bedrijf de fosfaten uit de urine haalt. Dat is een nieuwe manier van duurzame kunstmestwinning", zegt ze tegen Omroep Gelderland.

250.000 wc-bezoeken

Vrijmoet verwacht 30.000 tot 50.000 liter urine in te zamelen. Dat komt neer op een kwart miljoen wc-bezoeken. De feesten, van 18 tot en met 24 juli, worden naast de Nijmeegse Vierdaagse georganiseerd. Aan dit wandelevenement doen jaarlijks 42.000 mensen mee.

De recycling van urine is een van de stappen die de organisatie van de Vierdaagsefeesten neemt om het evenement te verduurzamen. Zo maken alle horecagelegenheden in de stad sinds vorig jaar gebruik van plastic glazen. Daarnaast wordt dit jaar voor het eerst milieuvriendelijk vuurwerk afgestoken.

Roskilde

Afgelopen weekend werd op festival Roskilde in Denemarken urine ingezameld om te recyclen als meststof voor gerst. Hiermee leverden de festivalgangers een bijdrage aan de biervoorraden voor de editie in 2017.

Bron: Nijmeegse Vierdaagsefeesten, Omroep Gelderland | Foto: Frank Douwes, via Flickr Creative Commons (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan!
Schrijf je nu in

# data[].attributes.attachment_link.title
Ook urine op Nijmeegse Vierdaagsefeesten krijgt tweede leven | Change Inc.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na het Deense Roskilde-festival geeft ook de organisatie van de Nijmeegse Vierdaagsefeesten de urine van haar bezoekers een tweede leven. De urine wordt dit jaar voor het eerst gerecycled tot meststof