# data[].attributes.headline
Bron 1 'Je eigen spoor zoeken in de kunstwereld' 

# data[].attributes.subject
Bron 1 'Je eigen spoor zoeken in de kunstwereld' 

# data[].attributes.body
Kunst, in alle vormen, is een erg persoonlijk concept. Zowel de eindproducten die je maakt, als de weg die je moet afleggen om je doel te behalen. Een opleiding wordt vaak gezien, als een logische stap om verder te komen in jouw vakgebied. Toch hoeft dit niet altijd de juiste keuze te zijn voor iemand. In dit artikel in ‘Kunstzone’, worden voorbeelden gegeven van mensen die hun eigen weg kiezen. Een weg die niet volgens de ‘norm’ is. Ik denk dat zulke keuzes al meer en meer als ‘normaal’ worden beschouwd, maar toch is daar nog genoeg ruimte voor verbetering.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Auteur: Esther Schaareman | Beeld: Justa Zelfportret
Je bent 18, hebt net je diploma of haalt dat binnenkort en je weet al heel lang dat je 'iets' wilt met kunst in je latere leven. Je maakt muziek met vrienden, ontwerpt graffitipieces, kijkt DIY-filmpjes op YouTube hoe je een eigen gitaar maakt. En je twijfelt. Ga je een formele kunstopleiding volgen, tot nu toe redde je jezelf immers?
Als kunstdocenten begeleiden we getalenteerde jongeren graag in hun ambities, maar hoe ziet hun volgende stap er uit na school: een kunst- of dansacademie, conservatorium, toneelschool? Of is een alternatieve route een geschiktere? Wat zijn voor- en nadelen van je eigen weg vinden in de kunstwereld?

Merlijn (18, doet dit jaar eindexamen havo) dacht vanaf het moment dat hij op zijn zevende saxofoon ging spelen: Ik wil muziek maken. 'Ik speel nu vooral basgitaar, een beetje piano en componeer liedjes met mijn beste vriendin. Ik leer door veel te luisteren naar allerlei muziekstijlen op YouTube en speel dan alles zo goed mogelijk na.'
Justa (18, behaalde in juli 2021 haar vwo-diploma) wist al heel vroeg dat dingen maken heel belangrijk voor haar is. 'Ik heb thuis een atelier in de kelder. Ik observeer veel en ga dan gewoon aan de slag. Ik zoek veel zelf uit, in boeken en gesprekken. Op school kreeg ik wel feedback, maar ik redde mezelf ook goed alleen.'

Georganiseerde feedback
Merlijn: 'Ik denk over de Minerva Academie voor Popcultuur (leidt studenten op tot creatieve ondernemers die werken vanuit een gevarieerde praktijk met eigentijdse media en podia, red.), die is breder dan het conservatorium.' Merlijn hoopt op de kunstopleiding gelijkgestemden te ontmoeten en te leren hoe je er van kan bestaan.
'Ik ben soms best lui, dus ik vraag me af of ik een leven aankan waarin ik helemaal ga voor mijn muziek.' Zijn portfolio is nog niet op orde. 'We maken veel, maar vaak vind ik het niet goed genoeg, of we prutsen er nog wat aan. Als ik mijn vrienden en familie laat horen wat ik maak, zeggen ze meteen dat ze het fantástisch vinden. Daar heb ik niets aan. Ik wil mezelf graag verder ontwikkelen op zo'n opleiding.'
Justa: 'Voor mij is een niet-creatief leven leeg en zinloos, en ik wil ook graag nuttig zijn. Maar na het bezoeken van de open dag van product design wilde ik niet nóg meer spullen maken. Ik ben klaar met grote klassen en one size fits all. Nog een paar jaar studeren zie ik niet zitten.' Justa houdt een portfolio bij om haar eigen ontwikkeling te volgen. Ze is inmiddels toegelaten bij een particuliere tattoo-opleiding. 'Tatoeëren kan je overal en ik wil mensen helpen door iets te creëren. Ik geef ze iets moois mee van mij op hun lichaam. Daar heb ik geen officiële kunstopleiding voor nodig. Ik ben mijn grootste criticus. Ik kijk wél uit naar de één-op-éénbegeleiding op de tattoo-opleiding.'

Je kunt constateren dat het Justa en Merlijn niet ontbreekt aan motivatie, techniek of ideeën, maar dat vooral de vraag speelt hoe je feedback organiseert, en hoe je weet of iets kwaliteit heeft en wat dat behelst.

Vooral persoonsafhankelijk
Oprichter van Bonne Suits, modeontwerper en stylist Bonne Reijn vond zijn weg in de kunstwereld buiten de gebaande paden om. Hij is de bedenker van de Poor Man's Suit, unisex-pakken gebaseerd op streetwear en geschikt voor iedereen en elke gelegenheid, ongeacht gender, leeftijd, subcultuur of klasse.

Reijn erkent dat dát het lastigste is. 'Ik deed maar wat. Het grote voordeel van een opleiding is dat je de expertise hebt van je docenten en feedback van klasgenoten.' Hij werd, meer door geluk dan wijsheid, verkoper en uiteindelijk stylist bij de exclusieve modewinkel SPRMRKT. 'Ik had een moeilijke jeugd en kon niet goed omgaan met autoriteit. In mijn geval is het zo gelopen, het was geen bewuste keuze om niet te gaan studeren. Ik zeg altijd tegen jongeren: 'Volg een opleiding, daarmee verhoog je je kans op slagen enorm.'
Of je het redt, is erg afhankelijk van je persoonlijkheid, stelt Reijn. 'Niet iedereen kan dat. Ik deed eerst absoluut niets, pas toen ik ontdekte waar mijn talent lag, kwam ik in actie.' Reijn verkeerde in allerlei subculturen, vooral de hiphop- en skatescene van de jaren 2000. 'Omdat ik geen opleiding volgde had ik tijd en een soort naïviteit om overal in te stappen. Daar heb ik veel van geleerd.'
Als kind las hij al veel, dat hielp ook. Toch mist hij soms kennis, een referentiekader. 'Alles op eigen houtje uitzoeken is tijdrovend. Ik ben vaak op mijn bek gegaan. Dat deed ik in de echte wereld, die ik beter kende dan mijn vrienden die wel een opleiding hadden gevolgd, maar geen idee hadden hoe ze het zakelijk aan moesten pakken.
Mijn belangrijkste advies aan jongeren en docenten is om uit te zoeken wie je bent en wat bij je past. Maak dan de keuze voor een opleiding - of juist niet.'

Merlijn neemt zich voor in zijn examenjaar álle muziekopleidingen te bezoeken en hard te werken aan zijn portfolio. 'Of ik neem een tussenjaar, dan weet ik beter wat ik echt wil.'
Justa gaat voorlopig werken om haar tattoo-opleiding te kunnen betalen. 'En ondertussen maak ik wat ik zelf wil.'

# data[].attributes.attachment_link.description
Auteur: Esther Schaareman | Beeld: Justa Zelfportret Je bent 18, hebt net je diploma of haalt dat binnenkort en je weet al heel lang dat je 'iets' wilt met kunst in je latere leven. Je maakt muziek met vrienden, ontwerpt graffitipieces, kijkt DIY-filmpjes op YouTube hoe je een eigen gitaar maakt.

# data[].attributes.headline
Bron 2 Kohlberg's 6 stage of moral development 

# data[].attributes.subject
Bron 2 Kohlberg's 6 stage of moral development 

# data[].attributes.body
Ik vindt het leuk om te zien hoe herkenbaar sommige gedragskenmerken zijn. Als ik nu ook naar mijn stage kijk, of naar mijzelf toen ik klein was, zie je veel overeenkomsten met sommige gedrag.

Deze 6 onderdelen van het moreel handelen, kan je koppelen aan de drie thema's binnen morele ontwikkeling van Kohlberg. hier heeft hij het over:

preconventioneel handelen

conventioneel handelen

en

postconventioneel handelen

# data[].attributes.attachment_link.title
Kohlberg’s 6 Stages of Moral Development

# data[].attributes.headline
Bron 3 'Omgaan met spanningen in de klas'

# data[].attributes.subject
Bron 3 'Omgaan met spanningen in de klas'

# data[].attributes.body
Ik heb een deel van deze video bekeken, waarin de gasten in deze show het hebben over een lastige situatie in de klas. Een docent die er ook bij is, legt uit hoe hij met zijn leerlingen omgaat in de klas en op de school in het algemeen. Hij beschrijft deze stijl van lesgeven als 'warm maar streng'. Een voorbeeld wat hij geeft is dat hij persoonlijk met de leerlingen in gesprek gaat na een incident en de leerling eerst laat doen wat hij/zij nodig heeft op dat moment. Of dat nou schelden of shoppen is, dat is volgens deze docent op dat moment nodig om hun gevoelens te kunnen uiten.

Wat ik mooi vond is dat hij iets zij over de leerlingen vragen over hoe zij over iets voelen, in plaats van wat ze er over vinden. Op deze manier vorm je een veel dichtere band met de leerling en kom je misschien samen sneller achter de kern van een probleem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar Spanningen hanteren in de klas - Stichting School & Veiligheid

# data[].attributes.body
We hebben een beschrijving van het spel gemaakt, maar zijn verder nog niet klaar helaas. Het is een variant op kwartet, waarbij we de spelers aansturen om binnen bepaalde situaties naar hun eigen ervaringen te kijken en te beredeneren wat zij zouden doen op dat moment.

# data[].attributes.body
'Het gaat dan om de vraag hoe een docent begeleiding kan bieden aan een leerproces waarbij de belevingswereld van de leerling het uitgangspunt is. Verandert de pedagogische rol van de docent naarmate de leerling meer ruimte voor eigen inbreng krijgt en ook emotioneel betrokken raakt?'. Dit wordt gezegd in het artikel uit 'Kunstzon. vanuit een hele ander hoek heb ik dit zelf ook meegemaakt. Als docent moet je een bepaalde afstand hebben van je leerlingen, maar op het zelfde moment ook een band hebben die vertrouwen en veiligheid bied. Deze twee aspecten maken het soms moeilijk om de grens te zien tussen een betrokken docent zijn en een vriendschappelijke band creëren met je leerlingen. tijdens mijn stage heb ik gemerkt dat ik vaak te bang ben om niet aardig gevonden te worden, maar dat is niet je prioriteit als docent. Daarom is het soms beter om iets meer afstand te nemen en de kinderen zelf hun gang te laten gaan. Maar dit zorgt inderdaad, zoals het artikel benoemde, voor de vraag of je als docent dan nog wel je leerlingen goed kan begeleiden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ethisch pedagogisch handelen
Auteur: Marike Hoekstra | Space for stupidity Marike Hoekstra
Aansluiting bij de leefwereld van leerlingen vergroot de betrokkenheid van kinderen en jongeren bij het kunstonderwijs. Door actuele thema's, jongerencultuur en nieuwe media een plaats te geven in de kunstlessen, worden de interesses en vaardigheden die leerlingen vooral buiten de context van de klas opdoen, erkend als belangrijke kennisbronnen.
Door die aansluiting ontstaat ruimte voor een wederkerige uitwisseling van kennis en ervaring; leerlingen worden mede-eigenaar van het curriculum en ontwikkelen artistieke strategieën om aan hun belevingswereld uitdrukking te geven.
Kunstonderwijs dat op deze manier voor leerlingen relevant gemaakt wordt, stelt docenten echter ook voor een ethisch dilemma. Het gaat dan om de vraag hoe een docent begeleiding kan bieden aan een leerproces waarbij de belevingswereld van de leerling het uitgangspunt is. Verandert de pedagogische rol van de docent naarmate de leerling meer ruimte voor eigen inbreng krijgt en ook emotioneel betrokken raakt?

Ruimte geven verandert de relatie
De student kijkt me vanaf het scherm onzeker aan. Ze loopt tegen de grenzen van haar betrokkenheid aan. Voor haar afstudeeronderzoek had ze bedacht een lesaanpak te ontwikkelen om de hbo-studenten van de vakopleiding waar ze stage loopt, te helpen om te gaan met het verlammende streven naar perfectionisme, waardoor ze niet durven te experimenteren. Op basis van haar eigen ervaringen wist ze dat perfectionisme een student behoorlijk in de weg kan zitten, en dat herkende ze in het gedrag van haar studenten. Vragenlijsten en gesprekken met de studenten zouden haar inzicht geven in de manier waarop studenten omgaan met opdrachten en de hoge eisen die zij aan zichzelf stellen. Daarmee zou ze goed voorbereid zijn om een gerichte aanpak te ontwikkelen.

De laatste weken was ze in gesprek gegaan met de studenten en ze merkte dat die zich daardoor gekend voelden. Dat bevestigde haar in het belang van haar onderzoek en de juistheid van haar pedagogische overwegingen. Maar, zo bekende ze aarzelend, het maakte haar ook onzeker. Want de ruimte die ze hen in het gesprek bood, veranderde de relatie tussen haar en haar studenten. Als docent werd ze in vertrouwen genomen over heel persoonlijke problemen, en ze vroeg zich af of dat wel de bedoeling was. Ging ze nu niet te ver mee in de leefwereld van de studenten? Kon ze zo nog wel hun docent zijn?
Lees het hele artikel in Kunstzone #4.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ethisch pedagogisch handelen Auteur: Marike Hoekstra | Space for stupidity Marike Hoekstra Aansluiting bij de leefwereld van leerlingen vergroot de betrokkenheid van kinderen en jongeren bij het kunstonderwijs. Door actuele thema's, jongerencultuur en nieuwe media een plaats te geven in de kunstlessen, worden de interesses en vaardigheden die leerlingen vooral buiten de context van de klas opdoen, erkend als belangrijke kennisbronnen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom doen pubers zo vaak domme dingen?