# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีบ้านจันเสน
พบภาชนะดินเผาวัตถุสำริด เครื่องมือเหล็ก ลูกปัดทำด้วยหิน แก้ว กระดูก แบะพบเครื่องประเับทำด้วยหอยทะเล และที่สำคัญคือ พบแม่พิมพ์ขวานสำริดด้วยดินเผา ซึ่งมีรูปร่างคล้ายกับที่พบในเวียดนามเหนือและตอนใต้ของประเทศจีน
พบวัตถุวัฒนธรรมอินเดีย เช่น ดวงตราสัญลักษณ์ ตุ๊กตา ดินเผาทั้งผู้ชายและผู้หญิง เด็กสวมใส่เครื่องประดับและเครื่องแต่งกายที่ต่างกัน โบราณคดีวัตถุโดดเด่น คือ ภาชนะมีลวดลายประทับรูปสัตว์ (ศิลปะแบบอมราวดีของอินเดีย) เหมือนกับโบราณคดีวัตถุพบที่ศรีเกษตร แว่นแคว้นพม่าโบราณ ทำให้นักวิชาการด้านโบราณคดีและประวัติศาสตร์เชื่อว่าจันเสนมีพัฒนาการมาจากชุมชนขนาดใหญ่และเข้าสู่สมัยทวารวดีในสมัยต่อมา

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร
แหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร ค้นพบครั้งแรก เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2518 เมื่อโรงเรียนวัดสาลวนาราม ได้ให้นักเรียนช่วยกันขุดหลุมดินเพื่อปักเสารั้ว ได้พบหลักฐานโบราณวัตถุเป็นจำนวนมาก
สำหรับการขุดสำรวจทางโบราณคดีได้ทำการขุดสำรวจทั้งสิ้น สี่ ครั้งด้วยกันครั้งที่ 1 โดย กรมศิลปากรได้มอบหมาย ครั้งที่ 2 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงปี พ.ศ. 2523 – 2524 และ ครั้งที่ 3 ดำเนินงานในช่วงปี พ.ศ. 2527 – 2528 ซึ่งเป็นโครงการร่วมมือระหว่างกรมศิลปากรกับมหาวิทยาลัยลอนดอน ครั้งที่ 4 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงวันที่ 9 สิงหาคม ถึง 12 กันยายน พ.ศ. 2543 ภายใต้ชื่อโครงการศึกษาและพัฒนาแหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติและกรมศิลปากร

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีบ้านเก่า
พบร่องรอยหมู่บ้านสมัยก่อนประวัติศาสตร์ริมลำห้วยที่บ้านเก่านอกจากมีการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ และยังมีภาชนะดินเผาหลายรูปแบบทำด้วยเครื่องหินขัดเครื่องประดับประเภทกำไลหรือลูกปัดทำมาจากหินและเปลือกหอยทะเล

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีโนนนกทา
พบหลักฐานใช้สำริด มีการแบ่งย่อยเป็นสามสมัย
โนนนกทาสมัยต้น มีการปลูกข้าว เลี้ยงวัวและหมู เครื่องมือใช้เครื่องมือหินขัด
โนนนกทาสมัยกลาง ทำการเพาะปลูกเลี้ยงสัตว์
เครื่องมือใช้และเครื่องประดับ
โนนนนกทาสมัยปลาย พบเครื่องมือใช้ด้วยเหล็กในการทำอาวุธ เครื่องมือมีคม และเครื่องมือเกษตร

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง
มีการเพาะปลูกของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์แบ่งเป็น 3ระยะ
บ้านเชียงสมัยต้น พบหลักฐานโครงกระดูกมนุษย์และ โบราณคดีวัตถุเกี่ยวข้องกับการฝังศพป ระยะแรกพบภาชนะดินเผาสีดำเทาเข้ม
ระยะสอง ภาชนะดินเผาขนาดใหญ่ใช้บรรจุศพเด็กก่อนนำไปฝัง
ระยะสามภาชนะทรงกระบอก และก้นกลมคอภาชนะสั้นปากตั้งตรง ตกแต่งด้วยลายเชือกทาบทั้งใบ
ระยะสุดท้ายเป็นภาชนะก้นกลมตกแต่งบริเวณไหล่ด้วยลายขีดผสมกับระบายสีแดง ลำตัวภาชนะช่วงใต้ไหล้ลงมาตกแต่งด้วยลายเขือกทาบโดยมีชื่อเรียกว่า ภาชนะแบบบ้านอ้อมแก้ว
บ้านเชียงสมัยกลาง
มีการปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ และโลหะทำเครื่องมือ และเครื่องประดับ
ภาชนะดินเผาที่พบมีขนาดใหญ่ ผิวนอกสีขาวส่วนไหลภาชนะหักเป็นมุมหรือโค้งมากจนเกือบเป็นมุมค่อนข้างชัดและมีการตกแต่งปากภาชนะดินเผาด้วยการทาสีแดง
บ้านเชียงสมัยปลาย
ใช้เหล็กทำเครื่องมือส่วนสำริดยังคงเป็นวัตถุดิบในการทำเครื่องประดับที่มีการประณีต

# data[].attributes.body
ถ้ำหมอเขียว
พบร่องรอยการอยู่อาศัยของคนหลายครหลายช่วงเวลาทีมีการใช้เครื่องมือหินหลายลักษณะตั้งแต่ช่วง 25,000-4,000ปีมาแล้ว

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีถ้ำหลังโรงเรียน
•พบร่องรอยของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่ใช้เครื่องมือกินที่กำหนดอายุไว้ราว 37,000-27,000 ปีมาแล้ว มีการใช้เครื่องหินกะเทาะแบบฮัวบินเนียน
• พบหลักฐานการใช้เครื่องมือหินขัดและภาชนะกินเผาราว 6000-4000 ปีมาแล้ว

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดี เมืองโบราณจันแสนยุคสมัย-ยุคโลหะ
ร่องรอยหลักฐาน ลูกปัด แม่พิมพ์ขวานสำริดทำด้วยดินเผา เครื่องประดับทำด้วยหอยทะเล
วิถีชีวิต อยู่ร่วมกันเป็นชุมชน มีระบบการปกครองแบบหัวหน้าชุมชนมีความเชื่อประกอบพิธีกรรม

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดี ถ้ำผีแมน
ยุคสมัย ยุคก่อนประวัติศาสตร์
หลักฐาน เครื่องมือหินแบบฮัวบินเนียน
วิถีชีวิต ดำรงชีวิตโดยการล่าสัตว์หาของป่าและจับสัตว์น้ำ ไม่สร้างที่อยู่อาศัยแบบถาวรน่าจะมีการเคลื่อนย้ายหมุนเวียนไปภายในพื้นที่ใช้ถ้ำเป็นที่พักอาศัย อยู่รวมกันเป็นกลุ่มขนาดเล็ก 3-4ครอบครัว

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดี แม่ทะ
ยุคสมัย ยุคหิน
หลักฐานที่พบ เครื่องมือหินทำจากกรวดแม่น้ำและเทาะหยาบๆ เพียงหน้าเดียว อาวุธทำจากหินอย่างง่ายๆเป็นเครื่องมือขูดสับและตัด
วิถีชีวิต อยู่ร่วมกันเป็นครอบครัวขนาดเล็กเร่ร่อนตามล่าฝูงสัตว์เก็บพืชตามธรรมชาติจับสัตว์น้ำไม่รู้จักสร้างที่อยู่อาศัย มักอาศัยอยู่ในถ้ำ