# data[].attributes.headline
Ба назари гурӯҳи зимис

# data[].attributes.body
Ба назари гурӯҳи зимистон, танзими расмӣ ва худтанзимкунии корбар дар шабакаҳои интернетӣ бояд якдигарро пурра кунанд, на иваз. Дар ҷаҳони муосир, ки шабакаҳои иҷтимоӣ ба қисми муҳими ҳаёти инсон табдил ёфтаанд, танҳо як усул — ё худтанзимкунӣ ё танзими расмӣ.

Чаро танзими расмӣ муҳим аст. Агар мавзуеро назар афканем Танзими ҳуқуқии фаъолияти иттилоотии одамон, «Зарурияти танзими ҳуқуқии фаъолияти иттилоотии одамон аз чӣ иборат аст?»

§  ҳуқуқи идоракунӣ ба субъект-молики иттилоот ҳуқуқи ба ихтиёри кӣ вогузор кардани иттилоотро таъмин менамояд;

§  ҳуқуқи ихтиёдорӣ ба субъект-молики иттилоот бетағйир нигоҳ доштани иттилоотро таъмин менамояд. Ба ғайр аз молик каси дигаре иттилоотро тағйир дода наметавонад;

§  ҳуқуқи истифодабарӣ ба субъект-молики иттилоот ҳуқуқи танҳо ба нафъи худ истифода бурдани иттилоотро таъмин менамояд.

ва

Танзими ахлоқии фаъолияти иттилоотии одамон «Ҳуқуқи моликият ба маҳсулоти иттилоотӣ чӣ маъно дорад?»

Хулоса мафҳуми танзими расмии фарҳанги иттилоотӣ бо ду мафҳуми бунёдӣ – иттилоот ва фарҳанг алоқаманд аст. Бинобар он, ҳангоми муайянкунии мафҳуми «фарҳанги иттилоотӣ» ба ду ҷанба – информологӣ ва културологӣ аҳамият додан зарур аст.

# data[].attributes.headline
Ман бо шумо ҳамфикрона

# data[].attributes.body
Ман бо шумо ҳамфикронаш.

# data[].attributes.body
Давлат
Қонунгузорӣ: Давлат қонунҳо ва меъёрҳо месозад, то истифодаи  ЗС ба зарари ҷомеа набошад.
Амният: Назорат мекунад, ки  ЗС барои ҷиноят, фиреб ё зӯроварӣ истифода нашавад.
Рушд: Шароити техникӣ ва иқтисодиро барои инноватсия муҳайё месозад. Ҷомеа (созмонҳо, ВАО, олимон, шаҳрвандон)
Назорат: Ҷомеа фаъолияти давлат ва ширкатҳоро зери назорат мегирад, то ЗС ба ҳуқуқи инсон зарар нарасонад.
Огоҳӣ: Мардумро дар бораи фоида ва хатарҳои ЗС фаҳмонда медиҳад.
Фишор ба давлат/корхонаҳо: Агар мушкил ё беадолатӣ бошад, ҷомеа метавонад талаб кунад, ки қонунҳо ислоҳ шаванд.
Корбарон (истифодабарандагони оддӣ ва мутахассисон)
Масъулият: ЗС-ро дуруст истифода мебаранд, маълумоти шахсиро муҳофизат мекунанд.
Ахлоқ: Корбар набояд ЗС-ро барои фиреб, таҳқир ё зарар ба дигарон истифода барад.
Иштирок: Бо таҷриба ва фикру пешниҳодҳо ба рушди дурусти  ЗС саҳм мегузоранд.
👉 Хулоса:
Давлат – меъёр месозад ва муҳофизат мекунад.
Ҷомеа – назорат мекунад ва ба адолат даъват менамояд.
Корбарон – масъулияти шахсӣ доранд ва дуруст истифода мебаранд.

Онҳо танҳо дар ҳамкорӣ метавонанд танзими ЗС-ро самаранок кунанд.

# data[].attributes.body
Нақши ҷомеа

# data[].attributes.headline
Интернет барои бо ҷаҳо

# data[].attributes.body
Интернет барои бо ҷаҳони муосир ҳамқадам будан зарурат барои муошират берунаи ю и даруни барои дастрасии доштан ба хабарҳои навигариҳо.

# data[].attributes.headline
НАҚШИ КОРБАРОН

# data[].attributes.body
НАҚШИ КОРБАРОН

# data[].attributes.headline
Ман фикр мекунам ки ба

# data[].attributes.body
Ман фикр мекунам ки баръакс насли нави мо вобастаи фарҳангу арзишҳои бегона гардида истодааст.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ҳадафи асосии Одобномаи шаҳрванди электронӣ (эТИКет) - густариши пиндори нек, гуфтори нек, кирдори нек дар фазои электронӣ новобаста аз макону замон мебошад.

Одобномаи шаҳрванди электронӣ дар Тоҷикистон дар конфронси ҷумҳуриявии рӯзи 11 октябри соли 2013 аз ҷониби 31 фаъоли ҷомеаи иттилоотии рақамӣ қабул гардидааст. Он аз 21 банд ё меъёр иборат аст. Дар тафсири Одобнома таъкид мешавад, ки "Ин ҳуҷҷат қонун нест. Бо он касе ба ҷавобгарии ҳуқуқӣ (аз ҷумла ҷавобгариҳои маъмурӣ ва ҷиноятӣ) кашида намешавад. Ин ҳуҷҷате аст, ки ҳар кас метавонад онро бо зеҳн ва виҷдони худ эътироф намояд (аз ҷумла шумо низ хонандаи гиромӣ)".

Ҷавҳари Одобномаи мазкур ҳамин аст, ки меъёрҳои одоби ҳаёти воқеӣ дар фазои виртуалӣ (маҷозӣ) бояд пурра риоя гарданд.

Дар шарҳи ин нукта аъзои фаъоли ҷомеаи иттилоотии рақамӣ ишора мекунанд, ки "фазои маҷозӣ ҷузъи ҳаёти воқеии инсон аст. Салом додан дар хона, ҷойи кор ва ҷомеаро, ки мо одоб меҳисобем, пас салом додан дар почтаи электронӣ, чат, суҳбати телефонӣ ва ғ. низ айнан ҳамон одоб аст. Яъне тамоми меъёрҳои одоб дар фазои виртуалӣ низ пойдор бояд бошад. Имкони "ношинос" мондан дар фазои виртуалӣ боиси риоя накардани одоб шуда наметавонад".

Дар тафсири Одобнома таъкид мешавад, "Меъёрҳои Одобномаи мазкур тавре ифода шудаанд, ки натанҳо интернет ва телефони мобилӣ, инчунин ТИК-еро, ки дар оянда пайдо мешавад, низ фаро мегирад. Ба хотири осонфаҳм шудани Одобномаи мазкур, шакли кӯтоҳшудаи онро эТИКет гуфтаанд. Он аз калимаҳои "мобикэт" ва "нетикэт" таркиб ёфтааст. Мобикет одоб ҳангоми истифодаи телефонҳо, аз ҷумла телефонҳои мобилиро дар назар дорад. Нетикет одоб ҳангоми истифодаи шабакаро дар назар дорад. Дар маҷмуъ эТИКет ҳардуи ин мафҳумро ба инобат гирифта, этикаи дастрасӣ, истифода, татбиқ ва дигар амалҳои вобаста ба ТИК-ро ифода менамояд".

Соли сипаришуда Бунёди ҷамъиятии "Ташаббуси шаҳрвандии сиёсати интернет" дар доираи лоиҳаи "Таҳкими устувории расонаҳо ва намояндагони мақомот дар пешниҳоди иттилоъ дар мавзӯи ифротгароии хушунатбор ва терроризм" Одобнома ва тафсири онро бознашр кард. Инчунин Одобнома дар ҳаҷми 50 ҳазор нусха дар шакли варақаи мусаввир мунташир гардид. Бар асоси тавофуқи ҳосилшуда бо се ширкати бузурги мухобиротии кишвар - "Вавилон-М", Мегафон Тоҷикистон ва Tcell ин ширкатҳо дар нуқтаҳои хизматрасонии худ одобномаро ба муштариёни худ ройгон тақсим мекунанд. Бар илова, варақаҳои мусаввир ба Шӯрои ВАО, Академияи ВАО, радиои "Ватан" тақдим шуданд.

Сомонаи "Rushnoi.org" давоми чанд моҳи ахир дар саҳфаи фейсбукии худ ҳар банди Одобномаро бо тафсираш дар алоҳидагӣ нашр кард ва имрӯз тамоми ин меъёрҳо дар якҷоягӣ пешниҳоди хонандаҳои гиромӣ мешаванд.

# data[].attributes.attachment_link.title
Бо Одобномаи шаҳрванди электронӣ дар Тоҷикистон шинос шавед!

# data[].attributes.attachment_link.description
Ҳадафи асосии Одобномаи шаҳрванди электронӣ (эТИКет) - густариши пиндори нек, гуфтори нек, кирдори нек дар фазои электронӣ новобаста аз макону замон мебошад. Одобномаи шаҳрванди электронӣ дар Тоҷикистон дар конфронси ҷумҳуриявии рӯзи 11 октябри соли 2013 аз ҷониби 31 фаъоли ҷомеаи иттилоотии рақамӣ қабул гардидааст. Он аз 21 банд ё меъёр иборат аст.

# data[].attributes.headline
Мо гуруҳи тирамоҳ

# data[].attributes.body
Мо гуруҳи тирамоҳ

# data[].attributes.headline
Нақши давлат

# data[].attributes.body
Нақши давлат

# data[].attributes.body
Salom