# data[].attributes.headline
Teknoloji Tasarım Projeleri, Teknoloji Tasarım Proje Örnekleri

# data[].attributes.subject
Teknoloji Tasarım Projeleri, Teknoloji Tasarım Proje Örnekleri

# data[].attributes.body
1- Sorun: Karanlık Günlerde Önümüzü Göremememiz
Çözüm : Işıklı şemsiye bu şemsiyenin önünde ışık var ve bu sayede karanlıkta önümüzü rahatlıkla görebileceğiz
2- Sorun: Bozuk klavyeleri atmak
Çözüm: Bozuk Klavyelerden Kolye Yapmak.
3- Sorun:Çantamızı hazırlarken önemli bir eşyamızı çantamıza koymayı unutmak
Çözüm: Çantamıza eksik bir eşya koyduysak çanta bizi alarm ile uyarmalı
4- Sorun: Yiyeceklerin bozulması
Çözüm: Yiyecekleri 3-4 ay aynı tazeliğinde kalabilmesi için tasarlanmış sandık
5-Sorun:Makasların her şeyi kesmemesi.
Çözüm:Bıçakları değişebilen makas.
6-Sorun: Saçlarımız zor taranması
Çözüm: Saç tipine göre ısınan dişleri değişen tarak
7- Sorun: Koltuk rahatsızlığı.
Çözüm: Ayarlanabilen yay
8- Sorun : Çantalar çok ağır!
Çözüm: Uzaktan Kumandalı çanta taşıyıcısı yapmak.
9- Sorun :Tahtalara Yazı Yazmanın zor oluşu
Çözüm : Klavyeli tahta

# data[].attributes.body
Singapur.

Helsinki.

Zürih.

Oslo.

Amsterdam.

New York.

Seul.

# data[].attributes.body
Akıllı Ulaşım Sistemleri, ulaşım ağlarının güvenliğini ve verimliliğini artırmak için iletişim, algılama, hesaplama ve kontrol mekanizmalarını kullanan bir dizi gelişmiş teknolojidir. Bu sistemler, trafik olaylarının azaltılmasına, seyahat rotalarının optimize edilmesine ve ulaşım altyapısının performansının izlenmesine yardımcı olabilir. Örnekler arasında gelişmiş güvenlik için araçtan araca iletişim, sıkışıklığı ve seyahat sürelerini azaltmak için akıllı trafik yönetim sistemleri veya daha fazla hareketlilik için otomatikleştirilmiş araçlar yer alır. Nihayetinde tüm kullanıcılar için daha güvenli olan daha verimli bir taşıma sistemi sağlanması amaçlanmaktadır.

# data[].attributes.body
Bilgisayar mühendisi çip, analog sensör, devre kartı, klavye, modem ve yazıcılar dahil olmak üzere bilgisayar donanım ve ekipmanlarının araştırılması, tasarlanması, geliştirilmesi ve test edilmesinden sorumludur.Temel olarak yazılım, programlama ve algoritma ile ilgilenir.

# data[].attributes.body
İlk başta matematik olmak üzere "İhtiyaçların karşılanmasında emniyet, ekonomi ve estetiğin göz önüne alınmasıdır."Ters mühendislik, mühendisliğin temelidir." Felsefî açıdan klâsik mühendislik, teklikten bütünselliğe ulaşmaktır. Ama ters mühendisliğin ilkesi, bütünsellikten tekliğe ulaşma gayesini taşır.

Sanatsal tasarım ve aynı zamanda endüstriyel tasarım anlamında birçok sanatçı "tabiattan esinlendik ve ilham aldık" ifadesi içindedir. Aslında bu noktada ar-ge anlamıyla evrim bilimi, mevcut bilim tarafından ters mühendislik temelleriyle incelenerek şu anki bilimsel doğrusal mühendislik anlayışını var etmektedir.

# data[].attributes.body
Mühendis, insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı çeşitli yapılar yol, köprü, bina, peyzaj, çevre gibi şehircilik ve imar dışı alanların ilkeleri, bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, gemi, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kimse.[1] Modern anlamda mühendis, bilim insanlarının ürettiği teorik bilgiyi teknisyen ve ustaların uygulayabileceği pratik bilgiye dönüştüren kişidir. Demir yolları inşaat mühendisi Arthur Mellen Wellington'a göre mühendislik, "Beceriksiz birinin iki dolara kötü yaptığı bir şeyi bir dolara iyi yapma sanatıdır.

# data[].attributes.body
insanın fiziksel ve psikolojik özelliklerini inceleyerek insanın makine ve çevre ile olan uyumunu doğal ve teknik olarak araştırma ve geliştirme çalışmaları topluluğudur. Yunanca'da Ergo iş, nomos ise yasa anlamına gelmektedir.

# data[].attributes.body
Multidisipliner bir alan olan ergonomi ilk kez Polonya’da 1857 yılında haftalık bir dergide Profesör Wojciech Jastrzebowski tarafından felsefe alanında kullanılmıştır. Yunancada yer alan “ergon” (iş) ve “nomos” (bilim) kelimelerinden türetilen ergonomi Uluslararası Ergonomi Derneği (International Ergonomics Association-IEA)’ne göre; insanlar veya bir sistemin diğer unsurları arasındaki etkileşimlerin anlaşılması için ya da insan refahını genel olarak optimize etmeye yarayan tasarım için teori, ilke, veri ve yöntemleri uygulayan bilimsel bir disiplin ve meslektir.[1]

Kavram “insanın fiziksel, fizyolojik, biyomekanik ve psikolojik özelliklerinin göz önünde bulundurularak; iş sistemlerinin etkinliği ve verimliliğini optimize etmek suretiyle iş yeri, ekipman, makine, teçhizat, ürün, çevre ve sistemin çalışana uygun biçimde tasarlanması” olarak da tanımlanmıştır. Ayrıca ofis malzemelerinin yanı sıra yapılan işin niteliği-niceliğine göre değişkenlik gösteren ve çalışan verimliliğini etkileyen; aydınlatma, gürültü, termal konfor, titreşim, çalışma alanının dizaynı, masa, sandalye, koltuk, ayakkabı, alet araç gereç dizaynları, çalışanların mesai saatleri, fazla çalışma süreleri, vardiyalar, ara dinlenmeleri (molalar) ve gece çalışmaları gibi unsurlarda ergonomik faktörler içerisinde bulunmaktadır ( Oskaloğlu & Çatı, 2021: 1024).[2]

deneyimler insanlığın oluşumundan bu yana gözlemlenmektedir. Ancak bunu bilimsel hale getirilmesi F.W.Taylor tarafından yapılmıştır. Mühendis ve psikolog olan Gilberth'ler ise hareket konusunda çalışmalar yapmışlardır.

1913 yılında ergonomiyle alakalı ilk kitap olan Munsterberg'in "Endüstriyel Etkinliklerde Psikoloji" adlı kitabı yayınlanmıştır. Cambridge Üniversitesi ise 1921 yılında ilk deneysel psikoloji laboratuvarını kurmuştur.

İkinci Dünya savaşında mühendis ve diğer çalışanların uygun olmayan şartlarda çalıştırılması; savaştan sonra görev ve ortamın insan şartlarına göre düzenlenmesi gerektiğini ortaya koymuştur.

Ergonomi ilk olarak 1949 yılında Murrell tarafından Oxford Üniversitesinde birçok biliminsanıyla görüştüğü sırada önerilmiş ve kabul edilmiştir.

1961 yılında Stockholm'de Londra'da uluslararası bir ergonomik kurul kurulma kararı alınmıştır.

1960'ların sonlarına doğru İTÜ ve Çalışma Bakanlığı Türkiye'de ergonomi alanında incelemelere başlamışlardır. Ders olarak ilk kez 1971 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde okutulmaya başlanmıştır.

Ergonomi ile sinirbilimin birleşiminden oluşan nöroergonomi kavramı ise ilk kez 1998 yılında Raja Parasurman’in yazdığı kitapta kullanılmıştır.

# data[].attributes.body
https://www.canva.com/design/DAFSlBdDQpk/fJq5L2gokSuMI5s2j2PjTg/edit

# data[].attributes.attachment_link.description
Check out this document designed by Yusuf Ali Aydın.

# data[].attributes.body
Günümüzde geleneksel verimlilik artırma stratejileriyle daha fazla yol alamayacağını ve rekabetçi güçlerini kaybetmemek için teknolojik yatırımlara yönelmeleri gerektiğini anlayan işletmeler, tedarikçiden son tüketiciye kadar tüm üretim ve değer zincirinin dijital sistemlerle entegre hale gelmesini amaçlayan çözümlere yönelmektedir.

Akıllı, bağlantılı ürünler, geleneksel ürün sınırlarını aşan yeni işlevsellik ve kabiliyetler için sürekli genişleyen fırsatlar sunuyor. Ürünlerin değişen doğası değer zincirlerini yıkıma uğratıyor ve şirketlerin ürünleri algılama, tasarlama ve tedarik etme şeklinden bu ürünlerin üretilme, denetlenme ve sunulma şekline, ve gerekli IT altyapısını güvenli hale getirilme yöntemine kadar neredeyse her faaliyeti yeniden tasarlamaya zorluyor. Akıllı, bağlantılı ürünler değerin nasıl oluşturulup yakalanacağı, geleneksel ve yeni tedarikçilerle nasıl çalışılacağı ve yeni yetkinlikler sektör sınırlarının şeklini değiştirdikçe rekabet avantajının nasıl korunacağı konusunda yeni stratejik kararlar alınmasını gerektiriyor.Akıllı Ürünler: akıllı telefon, akıllı tablet derken bir çok akıllı ürün hızlı bir şekilde piyasaya giriyor.

Saatler, buzdolapları, otomobiller derken bir çok ürün gelişen teknoloji ile birlikte kendilerini yeniliyorlar.

# data[].attributes.body
potansiyometre,mikrodenetleyici, kuvvet algılama direnci,MARG sensörleri

# data[].attributes.body
En geniş tanımıyla sensör amacı ortamındaki olayları veya değişiklikleri tespit etmek ve bilgileri diğer elektronik cihazlara genellikle bir bilgisayar işlemcisine göndermek olan bir cihaz, modül, makine veya alt sistemdir. Sensör her zaman diğer elektronik cihazlarla kullanılır. Sensörler çoğu insanın hiç farkında olmadığı sayısız uygulamanın yanı sıra dokunmaya duyarlı asansör düğmeleri (dokunsal sensör) ve tabanına dokunulduğunda kararan veya parlaklaşan lambalar gibi gündelik nesnelerde kullanılır. Mikro makine ve kullanımı kolay mikrodenetleyici platformlardaki gelişmelerle sensörlerin kullanımı geleneksel sıcaklık, basınç veya debi ölçümü alanlarının [1] örneğin MARG sensörleri gibi ötesine geçti. Ayrıca potansiyometre ve kuvvet algılama direnci gibi analog sensörler hala yaygın olarak kullanılır. Uygulamalar arasında imalat, makine, uçaklar ve havacılık, arabalar, tıp, robotik ve günlük yaşamımızdaki teknolojik araçlar vardır. Malzemelerin kimyasal ve fiziksel özelliklerini ölçen çok çeşitli başka sensörler de vardır. Birkaç örnek arasında kırılma indisi ölçen optik sensörler, sıvı viskozite ölçümü için titreşim sensörleri ve sıvıların pH'ını izlemek için elektro-kimyasal sensör bulunur. Bir sensörün hassasiyeti ölçülen girdi miktarı değiştiğinde sensör çıktısının ne kadar değiştiğini gösterir. Örneğin bir termometredeki cıva, sıcaklık 1 °C değiştiğinde 1 cm hareket ederse duyarlılık 1 cm/°C'dir (doğrusal bir karakteristiğin varsayıldığı temelde dy/dx eğimdir). Bazı sensörler de ölçtüğü şeyi etkileyebilir; örneğin sıcak bir sıvı kabına yerleştirilen bir oda sıcaklığı termometresi sıvı termometreyi ısıtırken sıvıyı soğutur. Sensörler genellikle ölçülen şey üzerinde küçük bir etkiye sahip olacak şekilde tasarlanır; sensörün küçültülmesi bunu genellikle iyileştirir ve başka yararlar sağlar.[2] Teknolojik ilerleme MEMS teknolojisini kullanan mikrosensörler olarak mikroskobik ölçekte daha fazla sensörün üretilmesine neden oldu. Çoğu durumda bir mikro sensör makroskobik yaklaşımlarla karşılaştırıldığında çok daha hızlı ve kısa ölçüm süresine ve daha yüksek hassasiyete ulaşır.[2][3] Günümüz dünyasında hızlı, uygun fiyatlı ve güvenilir bilgiye yönelik artan talep nedeniyle, tek kullanımlık sensörler - kısa vadeli izleme veya tek seferlik ölçümler için düşük maliyetli ve kullanımı kolay cihazlar - son zamanlarda artan bir önem kazanmıştır. Bu sensör sınıfını kullanarak, kritik analitik bilgiler, yeniden kalibrasyona gerek kalmadan ve kontaminasyon konusunda endişelenmeden, herhangi bir yerde ve herhangi bir zamanda herkes tarafından elde edilebilir.[4]

İnsanların çevrelerinde olup bitenleri duyu organlarıyla algılamasına benzer biçimde, makineler de sıcaklık, basınç, hız ve benzeri değerleri algılayıcıları vasıtasıyla algılarlar. Örneğin, bir sıcaklık algılayıcısı değişen ortam sıcaklığına bağlı olarak bacakları arasında elektrik potansiyel farkı (gerilim) oluşturur. Bu bilgi bir mikrodenetleyiciye aktarıldığında kapalı çevrim bir sıcaklık kontrol ünitesi elde edilir.

# data[].attributes.body
Keşifler doğada var olan ancak henüz bilinmeyen nesnelerin veya olayların ortaya çıkarılmasıdır ve patentlenemez. Ancak keşfedilen bir maddenin teknik bir problemin çözümünde kullanılması patent konusu olabilir. Örneğin, bilinen bir maddenin mekanik şoklara dayanıklı olduğunun bulunması bir keşiftir ve patentlenemez. Ancak, demiryolu traverslerinin bu maddeden imal edilmesi bir buluştur ve patentlenebilir.

Bilimsel teoriler keşiflerin daha genel bir şeklidir ve aynı kural burada da uygulanır. Teknik bir kuralı ifade etmedikleri için buluş değildir. Örneğin, yarı iletkenlikle ilgili fiziksel bir teori patentlenemez ancak yeni yarı iletken cihazlar ve bunların üretimine ilişkin usuller patentlenebilir.

Matematiksel yöntemler de soyut veya yalnızca akılla ilgili yöntemler olduğundan patentlenemez. Örneğin, bölme işleminin kısa yoldan yapılmasına ilişkin bir yönteme patent verilmez. Bu tür bir hesaplama yapan cihaz patentlenebilir.

Zihni, oyun veya iş faaliyetlerine ilişkin plan, kural ve yöntemlerde müşterek olan husus teknik bir faaliyet ile ilgili bilgi vermemiş olmalarıdır. Bu nedenle patentlenemezler. Örneğin, yabancı dil öğrenimi veya bulmaca çözümü için geliştirilen yöntemlere patent verilemez. Bununla beraber bir oyunun oynanması için geliştirilen cihazlar patentlenebilir. (Amerikan Patent Ofisi masaüstü kutu oyunlarını da patentle korumaktadır. )

Bilgisayar programı, kavram olarak bir bilgisayarın işletilmesi ile ilgili talimatları kapsar. Problem veya sistem analizi, program akış planı, kodlama aşamaları itibariyle bilgisayar programı patent korumasından yararlanamaz. Bununla birlikte bilgisayar programlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki korumadan yararlanması mümkündür. Ancak, bir bilgisayar programı bir cihaz ile birlikte patent korumasına hak kazanabilmektedir. Örneğin, kelime işlem programları tek başına patentlenemez ancak bir bilgisayar programı ile trafik ışıklarının kontrolünün sağlanması patentlenebilir. (Amerikan Patent Ofisi yazılımları da patentle korumaktadır. )

Estetik niteliği olan yaratmalar, insan gözüne ve zevkine hitap eden sanatsal değer taşıyan estetik dış görünüm düzenlemeleridir. Teknik olmayan özelliklere sahip ve yorumu sübjektif değerlendirmeler gerektiren bu yaratmalara patent verilmez. Örneğin, resim, heykel, mimari çizimler patentlenemez. Bununla beraber estetik yaratmaların gerçekleştirilmesinde kullanılan cihaz veya yöntemlere patent verilebilir. Örneğin, bir kumaş üzerindeki desene patent verilmezken bu deseni kumaşa uygulayan cihaz veya yöntem patentlenebilir. Bununla birlikte estetik niteliği olan yaratımlar da Türk Patent Enstitüsünün çalışma alanı içinde olan endüstriyel tasarım tescili ile korunabilirler.

Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan yöntemler teknik nitelik taşımayan usuller oldukları için patentlenemezler. Örneğin, internette sunulan bilgiler patent konusu olmazken bu bilgileri sunmada yardımcı olan cihazlar patentlenebilir.

Canlıların patentlenebilirliğine dair sınırlar çizilmiştir. Biyoteknoloji alanındaki çalışmalar yüksek maliyetli ve uzun solukludur. Bu nedenle, biyoteknolojik buluşların patentle korunarak desteklenmesi gereklidir. Ancak, bu alanda ortaya çıkarılan gelişmelerin her zaman buluş niteliği taşımaması, örneğin buluş basamağını içermemesi ya da keşif olması, patent kapsamı dışında bırakılmasını gerektirmektedir.

Bitki çeşitleri, modern biyoteknolojik yöntemlerin yanı sıra, geleneksel yöntemlerle de elde edilebilmekte ve ülkemizde 5042 Sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun ile korunmaktadır. Hayvan ırkları için de, 4631 Sayılı Hayvan Islah Kanunu yürürlüktedir. Bu nedenlerle, buluş niteliği taşımasına karşın geliştirilen bir bitki çeşidi ya da hayvan ırkı, çifte koruma sağlanmaması amacıyla patent kapsamı dışında tutulmuştur. Ayrıca, bunların üretiminde kullanılan esas olarak biyolojik işlemler, yani çaprazlama ya da seçme gibi tamamen doğal süreçler, buluş niteliği taşımadığından patent kapsamının dışındadır. Öte yandan, mikrobiyolojik işlemler ve bunun sonucunda elde edilen ürünlere bir istisna getirilmiş; bu konudaki gelişmelere patent koruması sağlanmıştır.

İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi dahil tüm tedavi yöntemleri ile insan ve hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemlerinin patent verilerek korunamayacağı hükmü getirilmiştir.

İnsan bedeni ve öğelerinin basit keşfi patentlenemez. Basit keşif; rutin, bilinen ve basit tekniklerin kullanımıyla bu öğelerin doğal ortamından izole edilmesi ya da üretilmesini açıklamaktadır. Burada elde edilen öğeler bir gen dizisi veya kısmi dizisi dahi olsa bu türde basit bir uygulama patent koruması kapsamı dışındadır. İnsan bedeninden izole edilen ya da başka bir teknik işlem sonucu üretilen bir öğe patentlenebilir. İnsan bedeninden izole edilen veya başka şekilde üretilen öğeler sayesinde, hastalıkların tedavisinde önemli gelişmeler sağlanmaktadır. Bu nedenle, doğal olarak var olan bu öğeleri elde edecek araştırmaların patent sistemi aracılığıyla özendirilmesi amaçlanmaktadır. Bundan dolayı, gen dizisi ya da kısmi dizisi de dahil olmak üzere bu tür işlemler sonucu elde edilen insan bedeni öğeleri doğal olarak bulunmasına karşın patent koruması kapsamına alınmıştır.

Patentlenebilirlik koşullarını sağlasa dahi bazı biyoteknolojik buluşların patent koruması kapsamı dışında bırakılması hükmü getirilmiştir. Bu istisnai durumların temelinde bu buluşların kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı bulunması yatmaktadır. Bu nedenle maddede insan klonlama işlemleri, insan eşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyosunun sınai ya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbi fayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirme işlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlarla ilgili buluşlar patent koruması dışında tutulmuştur.

# data[].attributes.body
5846 Sayılı Kanunda eser sahibine ilişkin haklar mali ve manevi haklar şeklindedir.

Manevi Haklar:

·         Umuma arz hakkı

·         Adın belirtilmesi yetkisi

·         Eserde değişiklik yapılmasını men etme yetkisi

·         Eser sahibinin malik ve zilyede karşı haklar

Mali Haklar ise;

·         İşleme Hakkı: Diğer bir eserden yararlanmak suretiyle bu esere oranla bağımsız olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat ürünleri meydana getirme hakkı,

·         Çoğaltma Hakkı: Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak nüshasının veya nüshalarının çıkarılmasıdır.

·         Yayma Hakkı: Bir eserin aslını veya çoğaltılmış fiziki nüshalarını kiralamak, ödünç vermek, satışa çıkarmak veya diğer yollarla dağıtma hakkıdır.

·         Temsil Hakkı: Bir eserden, doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkıdır

·         Umuma İletim Hakkı: Bir eserin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının radyo-TV , uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanmasıdır.

# data[].attributes.headline
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun Düzenleme Alanı

# data[].attributes.subject
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun Düzenleme Alanı

# data[].attributes.body
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda telif haklarının aşağıda belirtilen temel unsurları düzenlenmektedir.

·         ESER

·         ESER SAHİBİ

·         ESER SAHİBİNİN HAKLARI

·         KORUMA SÜRELERİ

·         ESER SAHİBİNİN HAKLARINA İLİŞKİN İSTİSNA VE KISITLAMALAR

·         MESLEK BİRLİKLERİ

·         HAKLARIN DEVRİ (SÖZLEŞMELER)

·         BAĞLANTI HAKLAR

·         İHLAL VE YAPTIRIMLAR

# data[].attributes.body
yusufa
YSEXG8NBY1CL

# data[].attributes.body
Logo bir marka, kurum, kuruluş, şirket, oluşum, topluluk yada fikri temsil eden ve içerisinde grafiksel ögeleri barındıran sembol yada şekillere verilen isimdir. Logo kendi içerisinde birden fazla gruba ayrılmaktadır, bu durumun nedeni ise tasarımlarda kullanılan tekniklerden dolayıdır. Genel olarak bilinen ve aşina olduğumuz türler ise logo, logotype ve amblem tasarımlarıdır. Logolar sadece ikonik çizimler sembol şekillerden meydana gelir.

Logotypelar ise tamamen yazı karakteri ve tipografi teknikleri üzerinden hazırlanmış tasarımlardır. Her iki tasarımında kullanım alanları farklı olabildiği gibi kullanılma amaçları aynıdır. Marka, kurum, topluluk, kişi veya oluşumu temsil etmek ikisininde bilinen görevidir. Logo kelimesi Türkçe diline İngilizceden geçmiştir. Logo ile çok sık olarak karıştırılan amblem kelimesi aynı anlamı taşımamaktadır. Amblem tasarımı ve kurallarının logo tasarımına nazaran farklılıkları bulunmaktadır.

# data[].attributes.headline
Ülkemizin Uluslararası Anlaşmalara Katılımına İlişkin Tarihsel Süreç

# data[].attributes.subject
Ülkemizin Uluslararası Anlaşmalara Katılımına İlişkin Tarihsel Süreç

# data[].attributes.body
Cumhuriyet döneminde, Lozan Anlaşmasına ekli Ticaret Sözleşmesinde, Türkiye’nin sınai, edebi ve artistik mülkiyetin korunmasıyla ilgili milletlerarası anlaşmalara 12 ay içinde katılması öngörülmüştür.

Ancak, Türkiye, çeviri eserlere olan ihtiyacına işaret ederek konuya ilişkin çekince ileri sürmüş, sözleşmeye taraf olan diğer devletlerin itirazı üzerine Türkiye’nin sözleşmeye katılması mümkün olmamıştır.

Türkiye, Bern Birliği’ne 1951 tarih yılında taraf olmuş; 1995 yılında ise Bern Sözleşmesi’ni kabul etmiştir. Bern Sözleşmesi’ne katılım hazırlığının yapıldığı süreçte Hakkı Telif Kanunu’nun ihtiyaçlara cevap veremediği daha iyi anlaşılmış, Bern Sözleşmesi’nin hükümlerine uyumlu bir kanunun çıkarılması gereği ortaya çıkmıştır.

# data[].attributes.headline
Türkiye’de Telif Haklarının Tarihsel Gelişimi

# data[].attributes.subject
Türkiye’de Telif Haklarının Tarihsel Gelişimi

# data[].attributes.body
İlk Türk matbaasının 1727’de kurulmuş olması nedeniyle telif hakları alanında Batıdaki gelişmeler yaklaşık 300 yıl gecikme ile takip edilebilmiştir. Ülkemizde, Osmanlı döneminde telif hakkıyla ilgili ilk hukuki düzenleme 1857 tarihli Telif Nizamnamesidir. Bu Nizamnameye göre, eseri basanın basılan nüshalar tükeninceye kadar, eser üzerinde zilyetliği bulunmaktaydı. Yazara da hayat boyu imtiyaz tanınmakta ve basan ile anlaşmak ve satmakla ilgili konular düzenlenmekteydi, ayrıca anlaşmadaki sayıdan fazla bastıran kişiler cezalandırılmaktaydı

Gerçek anlamda ilk fikir ve sanat eserleri kanunu olan “Hakkı Telif Kanunu” 8 Mayıs 1910 tarihinde çıkarılmıştır. Hakkı Telif Kanunu ise Milli Eğitim Bakanlığı’nın talebi ve İstanbul Hukuk Fakültesi’nin de talimatı üzerine, Prof.Hırsch tarafından hazırlanan 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun yürürlük tarihi olan 1 Ocak 1952 tarihine kadar yürürlükte kalarak, Türk kültür ve sanat yaşamını belirleyecek olan bir kanun olarak yürürlüğe konulmuş ve Kanunun  14 üncü maddesi ile çeviri bütünüyle serbest bırakılmıştır.

Gerek 1910 tarihli Hakkı Telif Kanunu gerekse Türkiye’nin 1886 Bern Sözleşmesi’nin 1948 belgesine katılmasını gerçekleştiren 5777 sayılı kanun, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Ocak 1952 tarihine kadar uluslararası alandaki gelişime uzak kalmıştır.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ise Profesör Ernst Hirsch tarafından hazırlanmış ve 1952 yılında yürürlüğe girmiştir. 1952’de yürürlüğe giren 5846 sayılı kanun ise 1983, 1995, 2001, 2004 ve 2007 ve  2008 yıllarında değişikliğe uğramıştır.

# data[].attributes.body
·      1948 Tarihli Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin

27’inci Maddesi:

“1. Herkes toplumun kültürel faaliyetine serbestçe katılmak, güzel sanatları tatmak, bilim alanındaki ilerleyişe katılmak ve bundan yararlanmak hakkına sahiptir.

2. Herkesin sahibi bulunduğu (yarattığı) her türlü bilim, edebiyat veya sanat eserinden doğan manevi ve maddi yararlarını korunmasını isteme hakkı vardır.”

·      Eserler, insan hayatını yaşamaya değer kılan bir güvencedir. Buluşlar ve sanat eserlerini korunmasını sağlamak, dikkatle izlenmesi gereken bir Devlet görevidir. Devlet «buluşlar ve sanat eserlerinin korunması» görevini yasal kurallar öngörmek suretiyle yerine getirecektir.

·      Kültür yaşamını düzenleme görevinin devlet tarafından üstlenilmesi zorunluluğunun beş temel nedeni bulunmaktadır. Bunlar; Toplumsal Adalet Kültürel Gelişim Ekonomik Etken Manevi Neden Ulusal Saygınlık Teknolojideki hızlı gelişimdir.

·      Fikri hakların korunması temel insan haklarından biridir.

·      Fikri Hakların gelişiminde iç dinamiklerden çok dış dinamiklerin etkisi olmuştur.

·      Fikri hakların ekonomik boyutu yadsınamaz bir hal almıştır.

·      Yaratıcı düşünce ürünlerinin yeterince korunmadığı bir toplumda ilerleme kaydedilmesi mümkün değildir. Bu koruma ise devletin görevidir ve ancak etkin bir fikri hak mevzuatıyla mümkündür.

·      Fikri haklarda eser sahibi ile toplum, ulusal menfaatler ve dış dinamikler arasındaki dengeler esastır ve bu denge kurulduğu oranda fikri hukuk mevzuatı başarıya ulaşmış sayılır.

# data[].attributes.body
·      Telif Hakkının doğması için tescile gerek yoktur. Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklar eserin üretilmesiyle birlikte doğar.

·      Telif hakları soyut niteliğe sahiptir. Telif hakları ile koruma altına alınan, insan düşüncesinin yarattığı maddi olmayan mallardır. Telif hakları somutlaştığı maddeden ayrı ve bağımsız bir varlık ve hukuki değere sahiptir.

·      Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir.

·       Mutlak hak niteliğine sahiptir. Telif hakları herkese karşı ileri sürülebilirler. Ancak toplum menfaatinin korunması gibi nedenlerle bu mutlak hakka çeşitli sınırlamalar getirilmiştir. Mutlak hakka getirilen sınırlandırmalar: Kamu düzeni, genel ahlak, kamu yararı gibi sebeplerle getirilen sınırlamalar ve hususi menfaat (şahsi kullanım vs.) yararına getirilen istisnalardan oluşmaktadır. (Örneğin, bir eserin kâr amacı güdülmeksizin, şahsi kullanım amacıyla çoğaltılabilmesi mümkündür.)

·      Fikri mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar.(fikir ve sanat eserlerinde 70 yıl vs.) Fikir ürünleri somutlaştıkları eşyadan ayrı ve bağımsız bir hukuki statüye sahiptir.

·      Fikri ürünler özel kanun, tüzük ve yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmektedirler.

# data[].attributes.body
İlk ve Ortaçağ Dönemi

O dönemlerde fikir ürünlerinin korunmasına ilişkin olarak, “Bir şeyin aslına sahip olan kimse, onun teferruatına da sahip olur.” ilkesi benimsenmiştir.Eseri üretenin, iktisaden veya manevi yönden korunmasına da gerek duyulmuyordu.

İmtiyazlar Dönemi

Fikri haklara ilişkin ilk düzenlemeler, matbaanın icadıyla başlamaktadır. Bu nedenle, matbaanın icadı, fikri hakların gelişimi açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.Matbaanın icadıyla birlikte, eserler, sayısız olarak çoğaltılmaya başlamış, bu yolla kazanç elde eden müteşebbis bir sınıf doğmuş ve bunun sonucu olarak da fikri haklar alanında hukuki koruma ihtiyacı doğmuştur.

Fikri haklar alanındaki ilk düzenlemeler, idari otoritelerin emirleri ile verilen basım imtiyazları şeklinde ortaya çıkmış ancak imtiyazlar giderek yayınevi mülkiyeti denilen ve eser sahibinin hakkını bertaraf eden bir aşamaya ulaşmıştır.

Eser sahiplerini koruyan ilk kanun, İngiliz Parlamentosu tarafından 1709’da kabul edilen “Kraliçe Anne Kanunu” (The Statute of Anne) adını taşıyan kanundur.

# data[].attributes.body
İnovasyon, kendi içerisinde ürün, hizmet, pazarlama ve organizasyonel olmak üzere 4 farklı çeşide ayrılır. Ürün İnovasyonu; farklı ve yeni bir ürünün geliştirilip, pazara sunulması sürecine ürün inovasyonu adını veriyoruz. Bu süreç sadece yeni bir ürünün ortaya çıkmasını gerektirmemektedir.

Örnek:
-Ürün İnovasyonu
-Pazarlama İnovasyonu
-Hizmet İnovasyonu
-Organizasyonel İnovasyon
-İş Modeli İnovasyonu

# data[].attributes.body
-Ürün İnovasyonu Nedir ve Nasıl Yapılır:Daha önceden üretilmiş olan ürünlerin üzerinde değişiklikler yaparak tekrar piyasaya sürülmesine ürün inovasyonu denir. Ürün inovasyonu yapılırken ürünlerde değişiklikler ve yenilikler yapılır. Bu alanda rekabet oldukça fazladır. Çünkü ürün inovasyonunda müşterilerin ihtiyacını karşılamak ve kolaylık sağlamak ön plandadır. Bu yüzden ürüne inovasyon yaparken aynı zamanda ürünü daha kullanışlı ve pratik bir hale getirmek gerekir. Firmalar tarafından yapılan her bir yenilik o firmayı diğerlerinden daha ön plana çıkarır. Ürünleri daha cazip bir hale getirmek ürün inovasyonu olarak kabul edilir.

-Pazarlama İnovasyonu Nedir:
Var olan ürün ya da hizmetlerin, mevcut müşterilerimizin memnuniyeti arttırmak ve sürdürülebilir bir ticaret gerçekleştirmek için, yeni müşteriler edinerek pazar payımızı artırmak için pazarlama stratejilerimize yönelik yapılan yenilik çalışmalarıdır.

İşletmeler, ürün ve hizmetlerini pazara sunmak için geliştirirler. Pazara sundukları ürün ve hizmetlerde pazar paylarını arttırmak için farklı,  değişik ve yeni tasarımların, ambalajların ve pazarlama yöntemlerini geliştirilip kullanırlar.  Bu uygulama pazarlama inovasyonu olarak adlandırılır.

Don Peppers’a  göre inovasyonun pazarlamadaki  rolü;  “amacın,  bir  ürüne odaklanmak ve bunu mümkün olduğunca fazla müşteriye satmak olduğu ürün odaklı pazarlamada,  inovasyonun amacı başarılı mesajlar vermek ve ürünü rakip ürünlerden farklılaştıracak ikna edici marka vaatleri yaratmaktır.

-Hizmet İnovasyonu Nedir:İşletmeler tarafından müşteriye sunulan hizmeti daha iyi verebilmek amacıyla, geliştirilmesi ve yenilenmesi üzerine kurulu bir sistemdir. Tıpkı ürün inovasyonu gibi hizmet inovasyonu tamamen yeni ve farklı bir anlayışı kapsar. Örneğin; market alışverişini alışılmışın dışında marketlerin web sitesinden bir tıkla sipariş verip kapıya kadar gelmesini sağlamak hizmet inovasyonudur.

İşletmeler ürün ve hizmeti birlikte sunabildikleri gibi, sadece ürün veya sadece hizmet de sunabilirler. Hastane ve oteller sadece hizmet sunarlar. Restoranlar hem hizmet, hem de ürün sunarlar. Bilgisayar üreten bir firmanın sattığı bilgisayar ürünüdür. Ancak bilgisayarın kurulması, bakımı ve tamiri müşterisine sunduğu hizmettir. Daha önce sunulan bir hizmeti, farklılaştırmak, değiştirmek, daha cazip hale getirip müşteriye sunmak da bir inovasyondur. Bir hastanenin hastaların işini kolaylaştırmak için, elden vermekte olduğu tahlil sonuçlarını web sayfası üzerinden ulaşılabilir yapması hizmet inovasyonudur.

Hayatı kolaylaştıran bu işlem sayesinde, insanlar uzaklardan hastaneye gelip sonuç alma sıkıntısından kurtuldular. Bu şekilde emek ve zamandan tasarruf edilmiş olur. Aynı hizmeti veren rakip firmalarla rekabet edebilmek için, sunulan hizmette fark yaratılması, hizmetin geliştirilmesi ve etkin bir şekilde kullanılması için gereğinin yapılması da hizmet inovasyonunun amacıdır. Bu şekilde hem rakip firmaların önüne geçmiş hem de müşteriye daha faydalı hizmet sunmuş olunur.

-Organizasyonel İnovasyon Nedir:Pazarlama inovasyonu, hâlihazırda olan hizmet veya ürünlerin satışında devamlılığı sağlamak, var olan müşterilerimizin ürün ve hizmete dair memnuniyetini arttırmak amacıyla pazarlamada kullanılan yöntemlere yönelik yapılan çalışmalardır.

İnovasyon kavramının Türkçe karşılığı kısaca yenilik, yenileşim olarak bilinmektedir. Ürün, hizmet, mal veya sürece yönelik farklı ve yeni bir metodun kullanılmasıdır. Günümüz pazar yapısında önemli bir yere sahip olan bu kavram, firmaların pazarda rekabetçi konumda kalmalarını sağlamaktadır. İnovasyon ile ticari çalışmalarda farklı düşünceler ön plana çıkmakta ve kurumun yapısını güçlendirmektedir.

Firmalar, hizmet veya ürünlerini pazara sunmak ve piyasada kazanım elde etmek için yenilikler yapmalı ve yaratıcı fikirleri göz önüne alarak ürün, hizmet ve mallarını geliştirmelidir. Bu durum pazarlama inovasyonu olarak bilinir. Bu uygulama inovasyonun pazarlamadaki rolünü kanıtlar niteliktedir.

-İş Modeli İnovasyonu Nedir:İş modeli kavramı 60 yılı aşkın bir geçmişe sahip olmasına rağmen son zamanlarda daha çok girişimcilik ve inovasyon ile ilişkilendirilmeye başlamıştır. İş modeli terminolojisinin kullanımının  teknoloji tabanlı işletmelerle daha çok içselleştirilmesi ile bu durum ortaya çıkmıştır. Özellikle yeni nesil internet girişimleri yenilikçi ve emsalleri olmadığı için bu girişimlere geçmiş performanslarına göre değer biçilememektedir. Bu da yeni iş modellerinin oluşmasını sağlamaktadır.

İş modeli tanımına ilişkin fikir birliği olmasa da, iş modeli inovasyonunu yeni bir iş yapma mantığını, değer yaratmak ve yakalamak veya yeni iş fırsatlarından yararlanmak için yerleşik bir firmaya veya yeni bir girişime entegre etme süreci olarak özetleyebiliriz.

Özellikle kurum içi ve kurum dışı girişimcilik çalışmalarında iş planı ve iş modelleri çok önemlidir. Bu yazımda her iki kavramı da çok özet geçip iş modeli inovasyonuna odaklanmak istiyorum. Çünkü birçok girişimcilik ve eğitim programlarında bu kavramlar anlatılıyor. Ama  plan ve modele yazılan bileşenlerde yıkıcı inovasyonların nasıl başarılacağı yeterince detaylandırılmamaktadır.

Öncelikle İş Planı ve İş Modeli birbirinden farklı kavramlardır. İş modeli, ortaya çıkarmaya çalıştığınız işin veya modelin/kurgunun, nasıl çalıştığı/çalışacağı ile alakalıdır. İş Planı ise, modelinizi hayata geçirirken yapılması gereken işlerin kapsamlı olarak ele alındığı bir iş programdır. İş Modelini, İş Planının bir parçası veya özeti olarak sunanlar veya İş Planının hantal yapısından kopmak için geliştirildiğini belirten araştırmacılar da bulunmaktadır.

İş modeli çalışmaları, iş modeli inovasyonunun tüm potansiyel bileşenlerinin sistematik olarak 3 iş modeli olarak 10 alt boyutta toplanabileceğini ortaya koymaktadır (Clauss, 2017).  Bunları şu şekilde özetleyebiliriz: