# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Achtergrond

door
Meer informatie
de redactie

Gepubliceerd op

In de klas, de lerarenkamer, de media en de Tweede Kamer: overal wordt het gesprek gevoerd over of smartphones wel thuishoren in...

Artikel

door
Meer informatie
redactie

Gepubliceerd op

Wat is uw ambitieniveau als het gaat om leerling en onderwijs, innovatieve teams, leidinggeven aan innovatief onderwijs, en ict en innovatief onderwijs?...

Blog

door
Meer informatie
Larissa Zegveld

Gepubliceerd op

Meten is weten. Dit adagium gaat voor Kennisnet en het onderwijs in 2023 een belangrijke rol spelen. Net als veel bestuurders ben...

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitalisering op school? Met MYRA weet u waar u staat - Kennisnet

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe scoren de leraren van uw school op ict-bekwaamheid? En hoe is het gesteld met de informatieveiligheid? Met de nieuwe Monitor Digitalisering Funderend Onderwijs MYRA komt u te weten hoe uw school presteert op het gebied van ict en technologie - óók ten opzichte van andere scholen.

# data[].attributes.attachment_link.description
wat werkt niet bij de professionalisering van ict-bekwaamheid van leraren? En waar begint u mee? Hierover leven veel vragen binnen scholen en schoolbesturen. Onze kennis over professionalisering ontwikkeling van ict-bekwaamheid hebben we gebundeld in deze praktisch in te zetten handreiking. Op deze pagina leest u uit welke onderdelen de handreiking bestaat en hoe u er uw weg in vindt.

# data[].attributes.headline
Onderwijsraad - Inzet van intelligente technologie

# data[].attributes.subject
Onderwijsraad - Inzet van intelligente technologie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leraren, docenten, hun leidinggevenden, bestuurders en de overheid: allen hebben een cruciale rol bij de opmars van intelligente technologie in het onderwijs. Zodat het gebruik van technologie geen doel op zich wordt en alle leerlingen en studenten ervan kunnen profiteren. De Onderwijsraad constateert in de verkenning Inzet van intelligente technologie dat technologie het onderwijs kan verrijken, maar het onderwijs ook kan verschralen. De verkenning is uitgebracht op verzoek van de ministers van Onderwijs.

Intelligente technologie maakt een opmars in de samenleving, ook in het onderwijs. Denk aan adaptieve leermaterialen, dashboards die de vorderingen van leerlingen en studenten weergeven en interpreteren, of simulaties die docenten helpen bij het geven van instructie. Intelligente technologie biedt steeds meer mogelijkheden om het werk van leraren te ondersteunen, over te nemen of anders in te vullen.

Leraren en docenten spil van onderwijs

Intelligente technologie verandert het onderwijs. Het heeft gevolgen voor de manier van lesgeven en leren. Met intelligente technologie kan beter rekening worden gehouden met verschillen tussen leerlingen en studenten. Het leren kan ook levensechter, interactiever, socialer en zelfstandiger worden. Maar de inzet van intelligente technologie kan ook leiden tot verschraling van het onderwijs, gebrek aan persoonlijk contact en sociale interactie, ontmoediging van eigen initiatief, tot ongewenste vormen van surveillance en controle, stereotypering, uitsluiting en discriminatie.

Van basisschool tot mbo of universiteit, leraren en docenten geven het onderwijs vorm. Daarom moeten zij kunnen afwegen hoe intelligente technologie daarbij in te zetten. Zij zijn de spil van onderwijs. Ook wanneer intelligente technologie het les- of collegegeven gedeeltelijk overneemt en ook wanneer leerlingen en studenten met deze technologie zelfstandiger of meer naar eigen behoeften leren. Want onderwijs geven vraagt vakmanschap waarover intelligente technologie niet beschikt en leraren en docenten wel, zoals een brede opmerkzaamheid, pedagogische sensitiviteit en didactisch inspelen op specifieke en onverwachte situaties.

Onderwijsveld is aan zet

De raad adviseert schoolleiders, opleidingsdirecteuren en onderwijsbestuurders te bewaken dat alle leerlingen en studenten profiteren van de inzet van intelligente technologie en er geen groepen benadeeld worden, bijvoorbeeld omdat die minder digitaal geletterdheid zijn. Werken vanuit een duidelijke visie op de inzet van technologie is daarvoor noodzakelijk, zowel op het niveau van de instelling als landelijk. De overheid kan samenwerking stimuleren rond de ontwikkeling van onderwijstoepassingen van intelligente technologie. Bij deze samenwerking zijn naast technici ook altijd leraren en docenten betrokken. En het is aan de overheid om kaders te scheppen die privacy en dataveiligheid waarborgen, om de markt voor intelligente onderwijstechnologie te reguleren en dominantie van enkele aanbieders tegen te gaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Leraren, docenten, hun leidinggevenden, bestuurders en de overheid: allen hebben een cruciale rol bij de opmars van intelligente technologie in het onderwijs. Zodat het gebruik van technologie geen doel op zich wordt en alle leerlingen en studenten ervan kunnen profiteren.

# data[].attributes.headline
De invloed van adaptieve leersystemen op de professionele ruimte van de leerkracht.

# data[].attributes.subject
De invloed van adaptieve leersystemen op de professionele ruimte van de leerkracht.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Veel scholen gebruiken adaptieve lesmethoden: leersystemen die zich aanpassen aan het niveau van de individuele leerling. De antwoorden van de leerling (goed of fout? snel of langzaam?) bepalen welke leerroute en oefeningen het systeem algoritmisch voor hem of haar selecteert. Scholen zetten deze 'intelligente' systeem vooral in voor het ontwikkelen van basisvaardigheden op het gebied van rekenen en taal.

Adaptieve leersystemen lijken vooral leerlingen die toch al goed presteren te helpen. Hoe effectief deze systemen zijn voor het leren, hangt verder af van de context, het leerjaar en vakgebied én van de competenties van de leraar. Die moet het systeem immers bedienen en de gegevens in het dashboard interpreteren. In de publicatie Krassen op het dashboard analyseert Kennisnet de invloed van adaptieve technologieën op de professionele ruimte van de leraren.

Vragen waarop Kennisnet een antwoord zocht

Wat is de pedagogische invloed van adaptieve leersystemen op de leerlingen, wat 'doen' ze met een klas?

Hoe beïnvloeden deze systemen de relatie tussen de leraar en de leerling?

Welke effecten hebben adaptieve systemen op de professionele ruimte van de leraar?

Welke vaardigheden vragen deze systemen van hem?

Opzet onderzoek

Om antwoorden op deze vragen te vinden, deed Kennisnet een literatuuronderzoek en werden (samen met de gebruikers) twee methodevervangende adaptieve leerplatformen onder de loep genomen, Snappet en Gynzy. We vroegen leraren en ict-coördinatoren hoe adaptieve systemen hun professionele ruimte kunnen versterken, en of ze ook kunnen knellen. Daarnaast sprak Kennisnet met schoolleiders en beleidsmedewerkers van schoolbesturen. Ook zijn interviews gehouden met makers van adaptieve leersystemen, wetenschappelijk onderzoekers en andere experts.

De resultaten

Het onderzoek bracht aan het licht hoe adaptieve leersystemen de professionele ruimte kan vergroten en beperken.

De plussen

Veel leraren zijn blij met adaptieve systemen. Die leveren hun waardevolle inzichten op en didactische mogelijkheden om te differentiëren. Doordat de software het werk van de leerlingen nakijkt, kunnen leerlingen door met hun oefeningen zonder eerst te hoeven wachten tot de leraar heeft nagekeken. Dat kan bijvoorbeeld voor leerlingen die meer uitdaging nodig hebben, een groot voordeel zijn.

De minnen

Adaptieve leersystemen perken de professionele ruimte van de leraar ook in. Het risico bestaat dat ze leraren volgzaam maken, waardoor de software het voor het zeggen krijgt in de klas - in plaats van de leraar. Als de leraar zijn blik via het dashboard vooral richt op de meetbare prestaties van leerlingen, is hij minder ontvankelijk voor betekenisvolle, pedagogische signalen.

Te weinig data beschikbaar. Daardoor geen groene maar grijze buttons, met een gebrekkig advies over de algemene voortgang of groei van de klas als geheel.

Knelpunten

Uit de interviews kwam een aantal specifieke knelpunten naar voren.

1. Wie is 'in charge'?

Veel knelpunten raken de professionele ruimte van de leraar. Ze hebben te maken met zijn autonomie, met het verliezen van zicht op wat er nu precies gebeurt en met het gevaar van volgzaamheid. Neem het feit dat adaptieve systemen nu eenmaal data nodig hebben om het niveau van een leerling te kunnen bepalen, voorspellingen te kunnen doen en de voortgang te kunnen meten. Als er te weinig data beschikbaar zijn laat het dashboard bijvoorbeeld geen groene maar grijze buttons zien, en ontbreekt een goed advies over de voortgang van de klas.

Deze data-afhankelijkheid van adaptieve leersystemen maakt dat een leraar zijn leerlingen het systeem data laat 'voeren' door hen opgaven te laten maken, zelfs als hij een bepaald onderwerp misschien al op een andere manier heeft behandeld.

Ook lastig is dat een leraar niet precies weet wat een systeem doet. Hoe bepaalt het programma bijvoorbeeld welke leerlingen verlengde instructie krijgen, hoe werken die algoritmes?

Als ik zelf water in een maatbeker giet in plaats van dat ik een filmpje laat zien, is er meer verwondering in de klas

Daar komt bij dat het lessenplan dat een adaptief systeem genereert meestal zó goed werkt, dat het best comfortabel is om maar gewoon te doen wat aanbevolen wordt. Dan halen de leerlingen immers de toetsen die de leerdoelen testen. Volgzaamheid ligt dan op de loer, terwijl het soms beter is als een leraar zijn eigen route kiest. Een leraar was bijvoorbeeld erg blij met de prachtige instructievideo's van de rekenmethode die ze gebruikte, maar die video's maakten wel dat ze zelf minder uitgebreide instructie gaf. "Ik dacht: ach, in het filmpje wordt ook getoond hoe het werkt, wel zo makkelijk. En de leerlingen kijken er graag naar. Maar als ik het zelf doe, als ik die liter echt in de maatbeker giet, dan zijn het water en de handeling ter plekke in de klas aanwezig. Je merkt meteen: er is meer verwondering in de klas. En dan kun je ook eens een kind erbij halen. Schenk jij het water ook eens in? En als we er een kleiner bakje bij pakken, wat gebeurt er dan?"

Screenshot Gynzy.

2. Meekijkers

Andere knelpunten hebben te maken met het feit dat adaptieve systemen prestaties duidelijk zichtbaar maken. Leraren kunnen makkelijker met elkaar meekijken en zien hoe de groep van een collega scoort. Schoolleiders kunnen activiteiten van hun leraren monitoren en vergelijken. Ouders zien wat hun kinderen doen in het systeem en kunnen zich gaan bemoeien met het onderwijsproces. Of ze stellen de leraar moeilijke vragen over de learning analytics.

Maar ook binnen de klas hebben leraren die met adaptieve leersystemen werken te maken met allerlei data. Daarbij moeten ze zich afvragen wat ze wanneer en met wie willen delen.

3. Minder routineklusjes, meer tijd voor onderzoek en analyse

Dan is er nog de tijdbesparing en lagere werkdruk, waarop scholen vaak hopen als ze met adaptieve leersystemen gaan werken. Natuurlijk is het handig voor de leraar dat hij geen schriftjes hoeft na te kijken maar de tijd die daardoor vrijkomt, gaat deels op aan het interpreteren en verwerken van de dashboardgegevens ( learning analytics) van het adaptieve leersysteem. Leraren kunnen worstelen met alle opties en datavisualisaties die dit soort systemen bieden en zoeken op social media naar antwoorden.

Het dashboard is niet zaligmakend. Je moet heel alert blijven

Om echt goed te begrijpen waar een leerling staat en welke feedback en instructie nodig is, is een leraar soms veel tijd kwijt om in het systeem te duiken om dit uit te zoeken. Een snelle blik op het dashboard volstaat dan niet. Tegelijkertijd blijft praten met leerlingen juist heel belangrijk, ziet ook deze onderwijs met ict-beleidsmedewerker. "Met mijn persoonlijke aandacht maak ik het verschil. Hoe rijk het dashboard ook oogt, kinderen doen op de computer dingen die je niet ziet. Het dashboard is daarbij niet zaligmakend. Je moet juist heel alert blijven."

Volgens onderzoeker Inge Molenaar van de Radboud Universiteit komt dit dichter bij een betekenisvolle rol van de leraar, "waarin het menselijke contact met leerlingen centraal staat en de routinetaken uitbesteed worden aan het leermiddel."

Leraren zoeken naar antwoorden in de Facebookgroep Snappet Wijs.

Een nieuw soort pedagogische tact

Het onderzoeksrapport maakt duidelijk dat leraren die met adaptieve software werken sowieso een gereedschapskist nodig hebben. Daarin moeten instrumentele digitale vaardigheden zitten (hoe moet een systeem worden bediend?) en datageletterdheid (waaronder learning analytics) gekoppeld aan onderwijskundige expertise. Maar daarmee is die kist niet compleet.

Leraren zullen zich ethisch-pedagogisch moeten kunnen verhouden tot adaptieve systemen. Het goede aanvoelen, het juiste doen in de interactie met leerlingen en hun ouders - ook op het onverwachte moment. De omgang met data vergt een nieuw soort pedagogische tact, waarbij de leraar aanvoelt hoe hij moet omgaan met spanningen die ontstaan in de wisselwerking met technologie. Uiteraard met een open oog voor de kansen en moeilijkheden én voor de dunne grens tussen die twee.

"Is het realistisch om dat van leraren te verwachten?", vraagt Remco Pijpers van Kennisnet, hoofdauteur van Krassen op het dashboard, zich af. "We zullen beter moeten begrijpen hoe adaptieve leersystemen als Snappet, Gynzy en Rekentuin onze kijk op goed leraarschap vormen. De leraar heeft de regie, is het verhaal dat vaak wordt verteld bij deze technologie. De werkelijkheid is anders. Ik zie dat we steeds meer waarde zijn gaan hechten aan dashboards. Daarin kunnen we doorschieten. Willen we dat de leraar ook een soort performance manager wordt, iemand met een sterke focus op meetbare prestaties van leerlingen? Hoe ver willen we daarin gaan?"

nu lezen downloaden (PDF 2,7 MB)

Aanbevelingen omgaan met adaptieve software

Hoe kan het onderwijsveld zo omgaan met adaptieve software dat leraren en leerlingen er de de vruchten van kunnen plukken zonder dat dit ten koste gaat van de autonomie van de school en de professionele ruimte van de leraar? Kennisnet vatte de belangrijkste adviezen uit de publicatie 'Krassen op het dashboard' samen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Krassen op het dashboard: de invloed van adaptieve leersystemen op de professionele ruimte van de leerkracht - Kennisnet

# data[].attributes.attachment_link.description
In 'Krassen op het dashboard - De invloed van adaptieve leersystemen op de professionele ruimte van de leerkracht' analyseert Kennisnet de effecten van adaptieve leersystemen op de leraren die ermee werken en hun professionele ruimte. Wat is de invloed van de nieuwe leermiddelen op de leerlingen, wat 'doen' ze met de ervaring in een klas?

# data[].attributes.headline
Datagebruik onderwijs - Marthe Straatemeier

# data[].attributes.subject
Datagebruik onderwijs - Marthe Straatemeier

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pwned Passwords are hundreds of millions of real world passwords previously exposed in data breaches. This exposure makes them unsuitable for ongoing use as they're at much greater risk of being used to take over other accounts. They're searchable online below as well as being downloadable for use in other online systems. Read more about how HIBP protects the privacy of searched passwords.

You've disabled JavaScript! If you submit a password in the form below, it will not be anonymised first.

Good news - no pwnage found!

This password wasn't found in any of the Pwned Passwords loaded into Have I Been Pwned. That doesn't necessarily mean it's a good password, merely that it's not indexed on this site. If you're not already using a password manager, go and download 1Password and change all your passwords to be strong and unique.

3 Steps to better security

Donate

Oh no - pwned!

This password has been seen before

This password has previously appeared in a data breach and should never be used. If you've ever used it anywhere before, change it!

3 Steps to better security

Donate

# data[].attributes.attachment_link.description
Have I Been Pwned allows you to search across multiple data breaches to see if your email address or phone number has been compromised.

# data[].attributes.headline
Veilig werken - LastPass wachtwoordbeheerder

# data[].attributes.subject
Veilig werken - LastPass wachtwoordbeheerder

# data[].attributes.attachment_link.title
Gratis App voor Wachtwoordbeheer | LastPass

# data[].attributes.attachment_link.description
LastPass: uw laatste wachtwoord. LastPass is een veilige app en browser-extensie voor wachtwoordbeheer, die al uw wachtwoorden voor u onthoudt. Probeer het gratis!

# data[].attributes.attachment_link.title
ff anders koken - kookworkshops catering & meer.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij ff anders is het allemaal mogelijk, culinaire kookworkshops onder het genot van een drankje, heerlijke catering en meer!

# data[].attributes.body
The Sleepover | LOCK'D Escaperooms Winterswijk (lockd.nl)

# data[].attributes.body
SENSES | LOCK'D Escaperoom Winterswijk (lockd.nl)

# data[].attributes.headline
Security Consultant - Ethisch Hacker - Roel van der Valk

# data[].attributes.subject
Security Consultant - Ethisch Hacker - Roel van der Valk

# data[].attributes.attachment_link.title
Book Creator - Love Learning - Book Creator app

# data[].attributes.attachment_link.description
Teachers love it. Students love it. Book Creator is the simplest, most inclusive way to create content in the classroom.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Astronauten zien vanuit de ruimte hoe mooi, maar ook hoe kwetsbaar onze aarde is. Deze unieke ervaring leidt tot een nieuw perspectief op onze planeet. Dat is het overview effect.

Aan boord van de SpaceBuzz kunnen kinderen in de hele wereld zelf het overview effect ervaren. Ze maken een levensechte reis naar de ruimte. Een reis die hun kijk op onze prachtige planeet voorgoed verandert...

# data[].attributes.attachment_link.title
Spacebuzz - Creating ambassadors of planet Earth

# data[].attributes.attachment_link.description
Astronauten zien vanuit de ruimte hoe mooi, maar ook hoe kwetsbaar onze aarde is. Deze unieke ervaring leidt tot een nieuw perspectief op onze planeet. Dat is het overview effect . Aan boord van de SpaceBuzz kunnen kinderen in de hele wereld zelf het overview effect ervaren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met het groeifondsprogramma Impuls Open Leermateriaal werken we samen met leraren en andere betrokkenen aan het verbeteren en doorontwikkelen van open leermateriaal. Daarmee hebben leraren meer regie over de keuze en inzet van leermiddelen. Leraren willen graag inspelen op actuele gebeurtenissen in hun les of vormgeven aan projecten of thematisch onderwijs. Ze gebruiken hiervoor materiaal dat ze online vinden, maar het kost vaak tijd om precies het goede te vinden, vaak berusten er rechten op materiaal dat online wordt aangeboden, moet je ervoor betalen, kan het ook ineens verdwenen zijn of heb je te maken met advertenties of onduidelijkheden m.b.t. privacy.

Open leermateriaal is al het educatief materiaal dat vrij beschikbaar is, dat je kunt bewerken, dat publiek beschikbaar wordt gesteld en dat je kunt beoordelen op kwaliteit. de komende jaren werken we samen met het onderwijs aan het versterken van open leermateriaal zodat leraren de regie voeren op het curriculum en voor alle leerlingen passend materiaal kunnen inzetten.

Impuls Open Leermateriaal werkt aan meer gebruikerstoepassingen in het onderwijs (zo zijn er nu al 25 pilots met honderden betrokken scholen), aan meer open collecties en een kwaliteitsconcept, maar ook businessmodellen om te blijven zorgen voor ontwikkeling, actualisering en onderhoud. Daarnaast zetten we flinke stappen met wikiwijs zodat maken, delen en gebruiken van open leermateriaal makkelijker en toegankelijker is. En we doen verder onderzoek naar effectieve manieren om open leermateriaal in te zetten. Daarbij ontwikkelen we initiatieven met schoolbesturen en met lerarenopleidingen.

Open Samen de Toekomst

Voor leraren maakt het vaak niet uit of materiaal dat zij online vinden, open is. Maar als we er echt samen voor willen zorgen dat we meer regie ontwikkelen op onderwijskwaliteit, is het van belang om bewuste keuzes te maken voor de inzet van leermiddelen op alle niveaus: waar willen we publieke regie op voeren, welke onderwijsvraagstukken kunnen we aanpakken met de inzet van open leermateriaal, wat helpt leraren om flexibeler te zijn en om meer grip te hebben op het curriculum, hoe creëren we meer mogelijkheden voor leerlingen zelf om materiaal te gebruiken en wat kunnen schoolleiders en schoolbesturen doen om evidence-informed te werken met inzet van open leermateriaal? De komende jaren richten we ons op deze vragen en de oplossingen. Dat doen we in samenwerking met verschillende onderwijsorganisaties, maar vooral met de experts: leraren.

We leren samen en van elkaar. Deze website vullen we met de opbrengsten en activiteiten. Zie je mogelijkheden voor samenwerking? Laat het ons weten!

# data[].attributes.attachment_link.title
Welkom op OpenLeermateriaal.nl - Alles over open leermateriaal

# data[].attributes.attachment_link.description
Met open leermateriaal wordt ons onderwijs beter! Hier vertellen we je alles over open leermateriaal gebruiken, maken en inpassen op school.