# data[].attributes.body
a.    Öğrencinin güdülenmişlik düzeyinin yüksek olması, bilgiye ihtiyaç duyması, değer vermesi, amacının olması, özgüveni yüksek olduğunda öğrenme ve hatırama düzeyi artar.

b.    Öğrencinin yaşı, gelişim düzeyi, genel sağlık durumu, genel yeteneği, sosyo-kültürel koşulları da öğrenmeyi etkilemektedir.

c.    Öğrencinin ön öğrenmeleri de yeni öğrenmelerin kolay ve anlamlı olmasını sağlar.

# data[].attributes.headline
1.	Ogrencinin güdülenmişlik düzeyinin yüksek olması, ögrenme birimine ilgi, ihtiyaç duyması, deger vermesi, ogrenmede bir amacinın olmasa, ögrenebilecegine ilişkin özgüveni, öğrencinin egitim durumuna dikkatini yönetmesini ve ogrenme etkinligini sürdürmesini saglar. 

# data[].attributes.subject
1.	Ogrencinin güdülenmişlik düzeyinin yüksek olması, ögrenme birimine ilgi, ihtiyaç duyması, deger vermesi, ogrenmede bir amacinın olmasa, ögrenebilecegine ilişkin özgüveni, öğrencinin egitim durumuna dikkatini yönetmesini ve ogrenme etkinligini sürdürmesini saglar. 

# data[].attributes.headline
İçerik özellikleri ile ilgili öğrenme ilkeleri

# data[].attributes.subject
İçerik özellikleri ile ilgili öğrenme ilkeleri

# data[].attributes.body
a.    İçerik öğrencinin beklentisine, amacına uygun ise etkin katılım gözlemlenir ve bu da öğrenme düzeyini yükseltir.

b.    Anlamlı bir şekilde öğrenilen bilgi kalıcıdır ve genellenebilir.

c.    Mantıksal olarak iyi organize edilmiş bilgi kolay öğrenilir ve hatırlanır.

d.    Resimler, tablolar, grafikler ve benzetimler gibi somutlaştırmalar öğrencinin daha kolay öğrenmesini sağlar.

# data[].attributes.headline
1-Öğrencinin güdülenmişlik düzeyinin yüksek olması, öğrenme birimine ilgi ve ihtiyaç duyması, değer vermesi, öğrenmede bir amacının olması, öğrenebileceğine ilişkin özgüveni öğrencinin eğitim durumuna dikkatini yöneltmesi ve öğrenme etkinliğini sürdürmesini sağlar.2-Öğrencinin yaşı, gelişim düzeyi, genel sağlık durumu, genel yeteneği, yaşadığı sosyo-kültürel koşullar öğrenmesini etkileyen faktörlerdir. (Öğrenme ve hatırlama düzeyinin yükselmesine yardım eder)3-Öğrencinin ön öğrenmeleri yeni öğrenmeleri kolaylaştırır ya da mümkün kılar.

# data[].attributes.subject
1-Öğrencinin güdülenmişlik düzeyinin yüksek olması, öğrenme birimine ilgi ve ihtiyaç duyması, değer vermesi, öğrenmede bir amacının olması, öğrenebileceğine ilişkin özgüveni öğrencinin eğitim durumuna dikkatini yöneltmesi ve öğrenme etkinliğini sürdürmesini sağlar.2-Öğrencinin yaşı, gelişim düzeyi, genel sağlık durumu, genel yeteneği, yaşadığı sosyo-kültürel koşullar öğrenmesini etkileyen faktörlerdir. (Öğrenme ve hatırlama düzeyinin yükselmesine yardım eder)3-Öğrencinin ön öğrenmeleri yeni öğrenmeleri kolaylaştırır ya da mümkün kılar.

# data[].attributes.headline
1-Öğrenme içeriği öğrencinin beklentilerine amaçlarına uygun ise öğrencinin etkin katılımını dolayısıyla öğrenme düzeyini yükseltir. 2-Anlamlı olarak öğrenilen bir bilgi anlamszı olarak öğrenilen bilgiden daha kolay GERİ GETİRİLEBİLİR, DAHA KALICIDIR VE GENELLENEBİLİ özelliğe sahiptir. Bilginin anlamlı öğrenilmesi için SEÇİLMESİ, ÖRGÜTLENMESİ ve BÜTÜNLEŞTİRİLMESİ gerekir. Bu amaçla, öğrenciye verilecek öğrenme materyali 1-Biginin temel çerçevesini görmesine. 2- Önemli bilgiyi önemsizden ayırt etmesine. 3- Bilgiyi yeniden örgütlemesine, bütünleştirmesine olanak verecek şekilde düzenlenmesine olanak verilmelidir.3-Mantıksal olarak iyi organize edilemiş bilgi, iyi organize edilmemiş bilgiden daha iyi öğrenilebilir. (Öğrenilecek ders, ünite konusunun mantıklı şekilde örgütlenmesi)4-Somut bilgi, öğrencinin daha kolay resmetmesini, imajlar oluşturmasını sağladığından daha kolay anlamlandırılır ve hatırlanır.

# data[].attributes.subject
1-Öğrenme içeriği öğrencinin beklentilerine amaçlarına uygun ise öğrencinin etkin katılımını dolayısıyla öğrenme düzeyini yükseltir. 2-Anlamlı olarak öğrenilen bir bilgi anlamszı olarak öğrenilen bilgiden daha kolay GERİ GETİRİLEBİLİR, DAHA KALICIDIR VE GENELLENEBİLİ özelliğe sahiptir. Bilginin anlamlı öğrenilmesi için SEÇİLMESİ, ÖRGÜTLENMESİ ve BÜTÜNLEŞTİRİLMESİ gerekir. Bu amaçla, öğrenciye verilecek öğrenme materyali 1-Biginin temel çerçevesini görmesine. 2- Önemli bilgiyi önemsizden ayırt etmesine. 3- Bilgiyi yeniden örgütlemesine, bütünleştirmesine olanak verecek şekilde düzenlenmesine olanak verilmelidir.3-Mantıksal olarak iyi organize edilemiş bilgi, iyi organize edilmemiş bilgiden daha iyi öğrenilebilir. (Öğrenilecek ders, ünite konusunun mantıklı şekilde örgütlenmesi)4-Somut bilgi, öğrencinin daha kolay resmetmesini, imajlar oluşturmasını sağladığından daha kolay anlamlandırılır ve hatırlanır.

# data[].attributes.headline
1-Bir öğrenme biriminin öğretiminde hem davranışçı hem de bilişsel öğrenme kuramlarının uygun olan ilkeleri bir arada kullanıldığında birinde eksik olan özellik diğeri ile tamamlanır.2-Öğrenmede somut bilgiler ve öğrencinin bildiklerinden hareket ederek, yeni öğrenmelerle ilişkilerin kurulması, öğrenme düzeyini arttırır.3-Öğrenme sırasında öğrenci ne kadar çok duyu organını kullanırsa bilgiyi çok yönlü olarak kodlayabilir ve geri getirme düzeyi o denli yükselir.4-Öğretim sırasında öğrenmeyi etkileyen dışsal faktörler ve öğrenmenin içsel faktörleri birbiri ile en uyumlu olacak şekilde düzenlendiğinde öğrenme düzeyi en yüksektir. 4-a- Öğrencilerin gelişim düzeyleri düşük ve önkoşul öğrenmeleri yetersiz ise ya da aşamalı bir performans göstermeleri gerekiyorsa, dersler genellikle konu alanı kontrolünde işlenir. 4-b- Öğrencilerin genel yeterlilik düzeyi yüksek, önkoşul öğrenmeleri yeterli ise ya da öğrenme birimi kesin bir aşamalılık göstermiyorsa, öğretimin genellikle öğrenci odaklı olması uygundur.5-Öğretimi düzenlemede bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır. Öğretim hizmetinden her öğrencinin üst düzeyde faydalanması sağlanmalıdır.6-Öğrencinin dikkat ve seçici algısının konu üstünde odaklanması öğrenme çabasını sürdürmesi öğrenme düzeyini arttırır.7-Öğrenmenin gerçekleşmesi için öğretim sırsında öğrencinin davranışı bizzat yapması gerekir. 7-a- Öğretimden önce ya da ders başında sorulan sorular öğrencinin kendini amaca ulaştıracak konuda odaklanmasını sağlarken, ders sırasında ve sonunda sorulan sorular, öğrencinin bilgiyi organize etmesi ve yeniden yapılandırılmasını sağlar.7-b-Bazı sorular alt düzeyde ki bilişsel ürünleri ortaya koyarken bazıları da üst düzeydeki bilişsel ürünlerin oluşturulması ve ortaya çıkarılması için sorulur.8- U-T-Pekiştirici uyarısı ne kadar sık tekrar edilirse öğrenme o denli güçlü olur. 9-Davranış sonuçları tarafından şekillenir. Ttamin edici bir durumla izlenen davranışlar güçlenirken, sonucunda tatmin elde edilmeyen davranışlar zayıflar.10- Öğrenmenin niteliğinin artmasında transfer ve genellemeler önemlidir.

# data[].attributes.subject
1-Bir öğrenme biriminin öğretiminde hem davranışçı hem de bilişsel öğrenme kuramlarının uygun olan ilkeleri bir arada kullanıldığında birinde eksik olan özellik diğeri ile tamamlanır.2-Öğrenmede somut bilgiler ve öğrencinin bildiklerinden hareket ederek, yeni öğrenmelerle ilişkilerin kurulması, öğrenme düzeyini arttırır.3-Öğrenme sırasında öğrenci ne kadar çok duyu organını kullanırsa bilgiyi çok yönlü olarak kodlayabilir ve geri getirme düzeyi o denli yükselir.4-Öğretim sırasında öğrenmeyi etkileyen dışsal faktörler ve öğrenmenin içsel faktörleri birbiri ile en uyumlu olacak şekilde düzenlendiğinde öğrenme düzeyi en yüksektir. 4-a- Öğrencilerin gelişim düzeyleri düşük ve önkoşul öğrenmeleri yetersiz ise ya da aşamalı bir performans göstermeleri gerekiyorsa, dersler genellikle konu alanı kontrolünde işlenir. 4-b- Öğrencilerin genel yeterlilik düzeyi yüksek, önkoşul öğrenmeleri yeterli ise ya da öğrenme birimi kesin bir aşamalılık göstermiyorsa, öğretimin genellikle öğrenci odaklı olması uygundur.5-Öğretimi düzenlemede bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır. Öğretim hizmetinden her öğrencinin üst düzeyde faydalanması sağlanmalıdır.6-Öğrencinin dikkat ve seçici algısının konu üstünde odaklanması öğrenme çabasını sürdürmesi öğrenme düzeyini arttırır.7-Öğrenmenin gerçekleşmesi için öğretim sırsında öğrencinin davranışı bizzat yapması gerekir. 7-a- Öğretimden önce ya da ders başında sorulan sorular öğrencinin kendini amaca ulaştıracak konuda odaklanmasını sağlarken, ders sırasında ve sonunda sorulan sorular, öğrencinin bilgiyi organize etmesi ve yeniden yapılandırılmasını sağlar.7-b-Bazı sorular alt düzeyde ki bilişsel ürünleri ortaya koyarken bazıları da üst düzeydeki bilişsel ürünlerin oluşturulması ve ortaya çıkarılması için sorulur.8- U-T-Pekiştirici uyarısı ne kadar sık tekrar edilirse öğrenme o denli güçlü olur. 9-Davranış sonuçları tarafından şekillenir. Ttamin edici bir durumla izlenen davranışlar güçlenirken, sonucunda tatmin elde edilmeyen davranışlar zayıflar.10- Öğrenmenin niteliğinin artmasında transfer ve genellemeler önemlidir.

# data[].attributes.headline
YÜRÜTÜCÜ KONTROLZihinsel süreçleri kontrol etmeyi üstlenen yürütücü kontrol sistemi. 1-Güdüsel süreçlerin kontrolü. 2- Bilgiyi işleme ile ilgili süreçlerin kontrolü.YÜRÜTÜCÜ BİLİŞBireyin kendi biliş sistemi, yapısı, çalışması hakkında bilgisidir. Yürütücü biliş, bireyin kendi biliş yapısı ve öğrenme özelliklerinin farkında olmasıdır. YÜRÜTÜCÜ BİLİŞ BİLGİSİ NEDİR, NASIL KAZANILIR?Biliş herhangi bir şeyin farkında olma, onu anlama iken yürütücü biliş, herhangi bir şeyi öğrenmeye, anlamaya ek olarak onu nasıl öğrendiğinin de farkında olma, nasıl öğrendiğini bilmedir.Konuyu öğrenmedeki AMACIM nedir? Bu konu hakkında NE biliyorum? Bu konuyu öğrenmek için NE KADAR ZAMANA ihtiyacım var? Konuyu etkin bir biçimde öğrenmek için NASIL BİR PLAN yapmalıyım? Plandaki aksaklıkları nasıl gözden geçirip DÜZELTMELİYİM? Hata yaptığım takdirde hatamı NASIL bulmalıyım? Elde edeceğim ürün beklentime UYGUN mu, uygun değilse planlamamı nasıl değiştirmeliyim. STRATEJİ KULLANIMI1-(5 YAŞ VE ALTI) Stratejilerin hiç kullanılmadığı ve öğretilemediği aşama.2-(6-9 YAŞ); Stratejilerin kullanıldığı ancak üretilemediği aşama.3- (9+ YAŞ); Stratejileri anlayabilir ve uygun stratejiyi kendiliğinden kullanır.BİREYİN KENDİ BİLİŞSEL ETKİNLİKLERİNİ DÜZENLEMESİ1-	Yürütücü biliş bilgisi 2- Yürütücü biliş yaşantısı 3- Öğrenme birimi (Amaçlar) 4- Öğrenme stratejileri (eylemler)Birey, belli bir öğrenme birimine ilişkin amaçlara ulaşmak için, yürütücü biliş yaşantılarına dayalı olarak edindiği yürütücü biliş bilgisi doğrultusunda hangi öğrenme stratejilerini kullanması gerektiğine karar verir ve uygular. Amaçlara ulaşılmış ise bireyin yürütücü biliş bilgisi doğrulanır. Aksi takdirde amaca ulaşabilmek için yeni strateji yürürlüğe konulur.4. Sınıf öğrencileri ile “Etkili ve verimli çalışma etkinliği yapılması” etkinlik yapıldıktan sonra öğrencilerden gelecek hafta için kendilerine ait bir çalışma planı oluşturmalarının istenilmesi ve gelecek hafta yapılan derste planların birlikte incelenmesi. (Öğrencilerin kendi çalışmaları ile ilgili plan oluşturabilmelerinin sağlanması) 

# data[].attributes.subject
YÜRÜTÜCÜ KONTROLZihinsel süreçleri kontrol etmeyi üstlenen yürütücü kontrol sistemi. 1-Güdüsel süreçlerin kontrolü. 2- Bilgiyi işleme ile ilgili süreçlerin kontrolü.YÜRÜTÜCÜ BİLİŞBireyin kendi biliş sistemi, yapısı, çalışması hakkında bilgisidir. Yürütücü biliş, bireyin kendi biliş yapısı ve öğrenme özelliklerinin farkında olmasıdır. YÜRÜTÜCÜ BİLİŞ BİLGİSİ NEDİR, NASIL KAZANILIR?Biliş herhangi bir şeyin farkında olma, onu anlama iken yürütücü biliş, herhangi bir şeyi öğrenmeye, anlamaya ek olarak onu nasıl öğrendiğinin de farkında olma, nasıl öğrendiğini bilmedir.Konuyu öğrenmedeki AMACIM nedir? Bu konu hakkında NE biliyorum? Bu konuyu öğrenmek için NE KADAR ZAMANA ihtiyacım var? Konuyu etkin bir biçimde öğrenmek için NASIL BİR PLAN yapmalıyım? Plandaki aksaklıkları nasıl gözden geçirip DÜZELTMELİYİM? Hata yaptığım takdirde hatamı NASIL bulmalıyım? Elde edeceğim ürün beklentime UYGUN mu, uygun değilse planlamamı nasıl değiştirmeliyim. STRATEJİ KULLANIMI1-(5 YAŞ VE ALTI) Stratejilerin hiç kullanılmadığı ve öğretilemediği aşama.2-(6-9 YAŞ); Stratejilerin kullanıldığı ancak üretilemediği aşama.3- (9+ YAŞ); Stratejileri anlayabilir ve uygun stratejiyi kendiliğinden kullanır.BİREYİN KENDİ BİLİŞSEL ETKİNLİKLERİNİ DÜZENLEMESİ1-	Yürütücü biliş bilgisi 2- Yürütücü biliş yaşantısı 3- Öğrenme birimi (Amaçlar) 4- Öğrenme stratejileri (eylemler)Birey, belli bir öğrenme birimine ilişkin amaçlara ulaşmak için, yürütücü biliş yaşantılarına dayalı olarak edindiği yürütücü biliş bilgisi doğrultusunda hangi öğrenme stratejilerini kullanması gerektiğine karar verir ve uygular. Amaçlara ulaşılmış ise bireyin yürütücü biliş bilgisi doğrulanır. Aksi takdirde amaca ulaşabilmek için yeni strateji yürürlüğe konulur.4. Sınıf öğrencileri ile “Etkili ve verimli çalışma etkinliği yapılması” etkinlik yapıldıktan sonra öğrencilerden gelecek hafta için kendilerine ait bir çalışma planı oluşturmalarının istenilmesi ve gelecek hafta yapılan derste planların birlikte incelenmesi. (Öğrencilerin kendi çalışmaları ile ilgili plan oluşturabilmelerinin sağlanması) 

# data[].attributes.body
Yürütücü biliş, bireyin kendi biliş yapısı ve öğrenme özelliklerinin farkında olmasıdır.

Yürütücü biliş bilgisi ise öğrenme sırasında etkin olarak öğrenmeyi izleme becerileridir. Bunun için birey kendine şu soruları sorar ve cevaplar:
1. Bu konu hakkında ne biliyorum?
2. Bu konuyu öğrenmek için ne kadar zamana ihtiyaç duyuyorum?
3. Bu konuyu en etkili biçimde öğrenmek için nasıl bir plan yapmalıyım, nasıl bir yol izlemeliyim?
4. Plandaki aksaklıkları gidermek için yeniden nasıl gözden geçirip düzeltmeliyim?
5. Hata yaptığım takdirde hatamı nasıl bulmalıyım?
6. Bu işlemler sonucunda elde edeceğim ürün beklentime uygun mu? Uygun değilse planlamamı nasıl değiştirmeliyim?

Yürütücü biliş bilgisinin kazanılması için öğretmenler, öğrencilere rehberlik etmelidir. Hedef bireyin kendi öğrenmesini kendi düzenleyebilen etkili bir öğrenici haline getirmektir. Bireyin yürütücü biliş bilgisi, bireyin kendine, öğrenme birimine ve bilişsel stratejilere ilişkin bilgilerinin etkileşimi sonucunda meydana gelir.

Bireyin kendi bilişsel etkinliklerini düzenlemesi yürütücü biliş bilgisi, yürütücü biliş yaşantısı, öğrenme birimi (amaçlar), öğrenme stratejileri ögelerinin etkileşimi sonucunda oluşmaktadır. Birey belli bir öğrenme birimine ilişkin amaçlara ulaşmak için yürütücü biliş yaşantılarına dayalı olarak edindiği yürütücü biliş bilgisi doğrultusunda hangi öğrenme stratejilerini kullanması gerektiğine karar verir ve uygular. Uygulama sonucunda amaçlara ulaşılmış ise yürütücü biliş bilgisi doğrulanır.  Diğer taraftan bu yeni kazanılan yürütücü biliş yaşantısı sonucuna göre, bireyin yürütücü biliş bilgisinde bir değişme meydana gelir. Birey o durumda kullanılan bilişsel stratejinin kendini ulaştıramadığına karar verir ve amaca ulaşmak için bir başka stratejiyi yürürlüğe koyar.

Örneğin okuduğu metinle ilgili sorulara cevap vermekte zorlanan bir öğrenciye metni nasıl okuduğu sorulup öğrenmede kullandığı stratejinin farkında olması sağlanır. Böylece öğrenci soruları cevaplamadaki yetersizliğinin kaynağını fark eder. Öğretmen ona okurken önemli yerlerin altını çizmek, anahtar kelimelere ulaşmak, metni birkaç kez okumak gibi yeni stratejiler geliştirerek öğrenmede kullanmasına rehberlik edebilir.

# data[].attributes.body
Yürütücü biliş, bireyin kendi biliş yapısı ve öğrenme özelliklerinin farkında olmasıdır.

Biliş ve yürütücü biliş arasındaki fark:

Biliş, herhangi bir şeyin farkında olma, onu anlama

Yürütücü biliş, herhangi bir şeyi öğrenmeye, anlamaya ek olarak onu nasıl öğrendiğinin de farkında olma, nasıl öğrendiğini bilmedir.

Yürütücü biliş bilgisi, aşağıdaki soruları kendimize sorabilmemizi ve cevaplayabilmemizi kapsar:

·       Bu konuyu öğrenmedeki amacım nedir?

·       Bu konu hakkında ne biliyorum?

·       Bu konuyu öğrenmek için ne kadar zamana ihtiyaç duyarım?

·       Bu konuyu en etkili şekilde öğrenmek için nasıl bir plan yapmalıyım, nasıl bir yol izlemeliyim?

·       Plandaki aksaklıkları gidermek için yeniden nasıl gözden geçirip düzeltmeliyim?

·       Hata yaptığım takdirde hatamı nasıl bulmalıyım?

·       Bu işlemler sonucunda elde edeceğim ürün beklentime uygun mudur? Uygun değilse planlamamı nasıl değiştirmeliyim?

Yürütücü biliş becerileri öğrenmeyi kolaylaştırır. Bu becerilerin kazanılmasında yapılan öğretimin etkisi, tek başına olgunlaşmanın etkisinden çok daha fazladır. Bu nedenle öğretmenler, öğrencilerin yürütücü biliş becerilerini kazanmalarına rehberlik etmelidirler.

Bireyin öğrenme etkinliklerini düzenlemesi ile ilgili faktörler:

·       Yürütücü biliş bilgisi

·       Yürütücü biliş yaşantısı

·       Öğrenme birimi (amaçlar)

·       Öğrenme stratejileri (eylemler)

Birey, belli bir öğrenme birimine ilişkin amaçlara ulaşmak için, yürütücü biliş yaşantılarına dayalı olarak edindiği yürütücü biliş bilgisi doğrultusunda hangi öğrenme stratejilerini kullanması gerektiğine karar verir ve uygular. Amaçlara ulaşılmış ise yürütücü biliş bilgisi doğrulanır. Aksi takdirde bireyin yürütücü biliş bilgisinde, bu yeni kazanılan yürütücü biliş yaşantısı sonucuna göre bir değişiklik meydana gelir. Birey, kullanılan stratejinin kendini amaca ulaştırmadığına karar verir ve başka bir stratejiyi yürürlüğe koyar. Ne kadar çok yürütücü biliş yaşantısı kazanılırsa, yürütücü biliş becerisi de o denli artar. Hangi durumda hangi stratejiyi kullanarak amaca ulaşılacağına doğru bir şekilde karar verme olasılığı artar. Böylece kendi öğrenmesini kendi düzenleyebilen etkili bir öğrenici haline gelebilir.

Flavell’e göre bireyin yürütücü biliş bilgisi; bireyin kendine, öğrenme birimine ve bilişsel stratejilere ilişkin bilgilerinin etkileşimi sonucunda meydana gelir.

·       Bireyin kendi öğrenme özellikleri ile ilgili bilgisi

·       Öğrenme birimi ile ilgili bilgisi

·       Bilişsel stratejilerle ilgili bilgisi

Bu üç değişkenin etkileşimleri sonucunda yürütücü biliş bilgisi oluşmaktadır. Öğrencilerin bu üç değişkenle ilgili bilgilerini geliştirmemiz gereklidir.

# data[].attributes.body
Yürütücü Kontrol

Bilgiyi işleme sürecinde bilişsel süreçleri kontrol eden sistem yürütücü
kontroldür.

Yürütücü kontrol sistemi;

ü  Bireyin güdüsel süreçlerinin kontrolü (amaç, beklenti. Örneğin; ödevini yapmak için hazırlanma) ve

ü  Bilginin dışardan alınıp performans olarak üretilinceye kadar tüm
bilgiyi işleme süreçlerini yürüten yönergeleri üretip uygulayan bir sistemdir.

Yürütücü kontrol sisteminin işe koştuğu bu süreçlere yürütücü biliş stratejileri adı da verilmektedirler.

Yürütücü biliş (metacognition)

Bireyin kendi yürütücü kontrol sisteminin (öğrenmede kullandığı kendi bilişsel süreçlerinin) farkında olması yürütücü biliş (metacognition) olarak adlandırılmaktadır.

Biliş: Bireyin herhangi bir şeyin farkına varması, onu anlamasıdır.

Yürütücü biliş: Bireyin herhangi bir şeyi nasıl öğrendiğini fark etmesidir. Bir
öğrencinin bir metni okurken hangi stratejiyi kullanırsa daha iyi anlayacağını bilmesi
ve anlayıp anlamadığını kontrol etmesidir.

Bireyin kendi zihinsel süreçlerinden haberdar olması, kendi
yeteneklerinin farkına varması, bunları değerlendirmesi ve kendi düşüncelerini
gözlemlemesiyle ilgili bilgileridir.

Yürütücü Biliş Bilgisi

Yürütücü biliş bilgisi; biliş hakkında bilgidir. Bir öğrencinin bir soruyu çözerken hangi problem çözme stratejisini kullanacağı, soruyu doğru çözüp çözmediğine dair nasıl bir kontrol stratejisi kullanacağı bilgisi yürütücü biliş bilgisini oluşturur. Yazılı, sözlü ya da çoktan seçmeli sınavlara hazırlanırken öğrencilerin farklı stratejiler kullanması yürütücü biliş bilgisini oluşturur.

Bir sınıfta öğrenciler nasıl öğreneceklerini düşünmeye zorlandıklarında
yürütücü biliş bilgisi işlemeye başlar. Yürütücü biliş bilgisi öğrenenlere bilgiyi daha
kolay öğrenme ve hatırlayabilmenin yolları olduğunu, bazı stratejilerin diğerlerinden daha etkili olduğunu gösterir.

Yürütücü biliş bilgisi yürütücü biliş yaşantıları sayesinde kazanılır.

Flavell’e (1979) göre, bireyin bilişsel etkinliklerini düzenlemesi;

v  Yürütücü biliş bilgisi,

v  Yürütücü biliş yaşantısı,

v  Öğrenme birimi (amaçlar) ve

v  Öğrenme stratejileri (eylemler) öğelerinin etkileşimi sonucunda oluşur.

Örneğin bir öğrenci bir matematik sorusuyla karşılaştığında yürütücü biliş yaşantılarından yola çıkarak daha önce öğrendiği problem çözme stratejilerinden hangisini kullanması gerektiğine karar verir ve uygular. Bu strateji ile problemi doğru çözmüş ise yürütücü biliş bilgisi doğrulanır. Doğru çözememiş ise başka bir strateji dener ve bu strateji ile doğru sonuca ulaşmışsa yeni bir yürütücü biliş yaşantısı kazanmış olur.

Dolayısıyla bir öğrenme durumunda bir bilişsel stratejinin etkili
olacağı ya da olmayacağı fikri yürütücü biliş yaşantımız sonucunda oluşur.

Ne kadar çok yürütücü biliş yaşantısı kazanırsa, yürütücü biliş
becerisi de o denli artar ve hangi durumda hangi stratejiyi kullanarak amaca
ulaşacağına doğru olarak karar verme olasılığı artar.

Flavell’e (1979) göre, yürütücü biliş bilgisi, üç öğenin etkileşimi sonucunda meydana gelir:

1. Bireyin kendi öğrenme özellikleri ile ilgili bilgisi: Bireyin daha başarılı olduğu alanları bilmesi, kendisi için daha etkili olan öğrenme stratejilerini bilmesi, güçlü ve zayıf yanlarını bilmesi, kendisi ilgi ve yeteneklerinin farkında olması. Bireyin kendisi ile ilgili doğru bilgilere sahip olması öğrenmesini kolaylaştırır. Bu nedenle öğretmenler öğrencilerin kendilerine ilişkin bilgilerini değerlendirmelerine yardım etmelidir.

2. Öğrenme birimi ile ilgili bilgisi: Bireyin öğreneceği konu hakkındaki bilgisidir. Bir öğrenci bir konuyu öğrenmek için kendisi için zorluk derecesine karar vererek öğrenmesi için gereken süreye karar verebilir.

3. Bilişsel stratejilerle ilgili bilgisi: Bireyin bir konuyu öğrenmesinde hangi stratejinin etkili
olabileceği hakkındaki bilgisidir. Bir öğrenci bir konuyu hangi stratejileri kullanarak daha kolay öğrenebileceğini karar verebilir.

Yürütücü Biliş Stratejileri

Bireyin kendi düşünme ve öğrenme süreçlerinin farkında olmasıdır. Birey hangi öğrenme stratejileri ilde daha iyi öğrendiğinin farkına varır ve o stratejileri kullanır. Kullandığı öğrenme stratejilerinden kendisine uygun olmayan ya da bilgiyi anlamlandırmasını kolaylaştırmayan stratejileri fark eder ve bu stratejiler üzerinde yeniden düzenleme yapar. MURDER olarak bilinen yürütücü biliş stratejisi; Mood (yoğunlaş), Understand (anla), Recall (hatırla), Digest (özümse), Expand (genişlet), Review (gözden geçir) basamaklarını içerir.