# data[].attributes.attachment_link.description
Acentuación (I)● Toda palabra está composta de sílabas, e segundo o seu número distinguimos: - Monosílabas (non, xa, por, can) - ...

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
CPI Uxío Novoneira, Pedrafita do Cebreiro

# data[].attributes.attachment_link.description
As tres VOGAIS FORTES son a, e, o (as d ñ )gordiñas) As dúas VOGAIS FEBLES son i, u (son máis d l diñ )delgadiñas). As vogais febles son chapas e as fortes son...

# data[].attributes.attachment_link.description
A acentuación Por Serxio e Sonia I.E CAÑADA DE LONDRES

# data[].attributes.attachment_link.description
Recursos educativos (Completar): ACENTUACIÓN: Antía (lengua - 3 eso - lingua galega - acentuación) - Acentúa correctamente as frases que van entre parénteses

# data[].attributes.attachment_link.description
Recursos educativos (Completar): ACENTUACIÓN: Cómpre... (lengua - 3 eso - acentuación - lingua galega) - Acentúa correctamente as frases que van entre parénteses

# data[].attributes.attachment_link.description
Lingua Galega APUNTAMENTOS E EXERCICIOS (GRAMÁTICA E ORTOGRAFÍA) Gramática da Lingua Galega 1

# data[].attributes.headline
Casos frecuentes de acentuación incorrecta

# data[].attributes.subject
Casos frecuentes de acentuación incorrecta

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Levan til (sexan maiúsculas ou minúsculas):

1.1. As palabras agudas polisilábicas que rematen en

vogal: mañá, tabú, café, aí, dominó

vogal + n: irmán, alguén, algún

vogal + s: mañás, cafés, ventás

vogal + ns: cancións, algúns, violíns

Non se acentúan

cando rematan noutra consoante: arroz, anel

cando son monosilábicas: xa, fe, si, nu, cru

cando rematan en ditongo decrecente: cantei, falou, ademais, papeis, azuis.

1.2. As palabras graves que rematan en:

consoantes distintas de -n, -s, -ns: móbil, réptil, carácter, álbum, cáliz, bíceps, clímax.

ditongo decrecente: amábeis, hóquey.

1.3. Todas as esdrúxulas: lóxico, cómodo, mágoa, tépedo.

1.4. í, ú en hiato (cando son tónicas e non forman sílaba coa outra vogal):

aí, aínda, baía, caía, país, raíña, caída, areíña, proteína, heroína, oído, fía, ría, chíes, confíes, adobío, esquí, fío, desvarío, súa, dúas, rúa, túa, posúo, posúes, atribúa, Fiúza, baúl, reúne, inclúe, dúo, efectúo.

1.5. Til diacrítico: diferencian palabras homógrafas (coa mesma forma); lévao a tónica fronte á átona e a de timbre aberto fronte a de pechado:

2. Casos especiais:

os verbos con pronome enclítico (posposto e soldado) compórtanse como se se tratase duna soa palabra, de maneira que seguen as normas anteriores:

meteu, meteuse pero metéusevos.

os verbos con acento diacrítico consérvano ao engadírmoslles pronome, sen respectar as normas anteriores:

é, éo ou élles; dá, dáme, dálles; vés, vésllo...

os adverbios en -mente prescinden do acento: fácil pero facilmente, rápida pero rapidamente; pero fácil e rapidamente.

Se están soldadas prescinde do acento o primeiro termo: vichelocrego, decimosétimo.

Se non están soldadas e levan guión compórtanse como palabras independentes: teórico-práctico, lúdico-festivo, maníaco-depresivo.

3. Non levan til:

os demostrativos, nunca: este galo, o galo é este; aquel non é...

o pronome persoal min: mandouno para min.

os interrogativos e exclamativos, introduzan frases directas ou indirectas:

Que queres? canto é? como foi? que marabilla!
Canto me gusta!;
Dille cando volves, pregúntalle cal quere.

Só o podemos usar nas indirectas para evitar ambigüidade:

Dille qué queres (imterrog.: que qures?)
Pero dille que queres (dille que si)

si, sexa adverbio de afirmación (vés? vou, si) ou pronome reflexivo: compouno para si.

4. Casos frecuentes de acentuación incorrecta:

Por dialectalismo (caso da nosa área lingüística):

As p4 e p5 de copretérito, antepretérito e pospretérito de indicativo (imperfecto, pluscuamperfecto e condicional) non levan til:
*andábamos, *andábades; *andáramos, *andárades; *andaríamos...
andabamos, andabades; andaramos, andarades; andariamos...

En cultismos (xeralmente por castelanismo):

Como norma, comparten a acentuación os que teñen a mesma terminación:

se é neon, será cripton, radon...;
se é énclise será próclise;
se auréola tamén rubéola;
se petróglifo, xeróglifo;
se amoníaco, cardíaco, maníaco;
se aerólito, electrólito, megálito, monólito...;
se atmosfera, estratosfera...;
se apoplexía, hemiplexía, paraplexía, tetraplexía...:

Levan til (a acentuación non coincide coa do castelán):

áloe, amálgama, amoníaco, anódino, auréola, bérber (*bereber), bronquíolo, cóctel, cóengo, eléctrodo, énclise, endócrino, fútbol, isóbara, lígur, mísil, óboe, olimpíada, período, perístilo, psoríase, réptil, réxime, rícino, rubéola, téxtil

Non levan til (a acentuación tamén é distinta da do castelán):

acne, albumina, alumina, anemone (*anémona), atmosfera, chofer, ciclope, conclave, diocese, arquidiocese, elite, esexese, esexeta, heroe, hipermetrope, ibero, celtibero, medula, meteoro, neon, omoplata, osmose, parasito, paxaro, pelicano, quefir, reuma

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Levan til (sexan maiúsculas ou minúsculas): 1.1. As palabras agudas polisilábicas que rematen en vogal: mañá, tabú, café, aí, dominó vogal + n: irmán, alguén, algún vogal + s: mañás, cafés, ventás vogal + ns: cancións, algúns, violíns Non se acentúan cando rematan noutra consoante: arroz, anel cando son monosilábicas: xa, fe, si, nu, cru cando rematan en ditongo decrecente: cantei, falou, ademais, papeis, azuis.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Manual de Estilo DOG

Introdución

No galego só empregamos un acento, o acento agudo (´). Nunca debe omitirse o acento pois unha palabra pode variar totalmente de significado segundo o leve ou non. Son habituais as parellas de substantivo e forma verbal que se opoñen pola presenza ou ausencia do acento gráfico:

A empresa alegou que xa pagara a liquidación antes da reclamación. / A consellería pagará as subvencións no mes de maio.

Os organismos que subvencionaran no ano anterior os proxectos presentaron unha memoria. / As consellerías subvencionarán todos os proxectos que se presenten en prazo e que cumpran os requisitos.

Outros exemplos de parellas que se opoñen polo acento son:

Regras xerais de acentuación

As regras xerais de acentuación do galego son:

Non levan acento gráfico as palabras agudas polisílabas que levan un ditongo decrecente na última sílaba (seguido ou non de -s): ademais, controis, xudeu, xersei, azuis.

Non levan acento gráfico as palabras agudas polisílabas rematadas nunha consoante distinta de ---n ou s (anel, dobrez) ou nun grupo consonántico distinto de ns (robots, anoraks).

Como regra xeral, non levan acento gráfico as palabras monosílabas: .

Acentúanse as palabras graves que rematan nunha consoante distinta de ---n ou s (réptil, réquiem, ítem); nun grupo consonántico que non sexa ns (cómics, látex, ítems) ou aquelas con ditongo decrecente na última sílaba (hóckey). Estas últimas son moi pouco frecuentes.

Esdrúxulas

Sobresdrúxulas

As palabras sobresdrúxulas, igual ca as , levan sempre acento gráfico (cámbiaselle).

Dúbidas en relación coa acentuación

Despois de lembrarmos as regras xerais, pasamos a solucionar algunhas dúbidas que xorden habitualmente en relación coa acentuación.

Monosílabos

A regra xeral indica que os monosílabos non se acentúan.

As excepcións á regra corresponden a palabras que deben levar acento diacrítico. O acento diacrítico úsase para distinguir unha palabra doutra que se escribe igual pero que ten outro significado (oso/óso, e/é). A listaxe de palabras con verémola máis adiante xa que se trata de casos especiais de acentuación.

É erro frecuente atopar acento nalgunhas destas palabras por influencia do castelán, como por exemplo si. Esta forma non leva acento en ningún caso, a pesar de ter varios significados. En castelán a acentuación diacrítica de sí débese a que conflúe coa conxunción condicional si, pero en galego esta conxunción é se. Os distintos significados no galego distínguense polo contexto e non é necesario o acento gráfico:

Tampouco leva acento gráfico o pronome persoal el. En castelán oponse ao artigo el, que en galego é o.

Acentuación nas contraccións

Así, debemos escribir:

Pola contra, só levan preposición:

Demostrativos

Non se acentúan en ningún caso os pronomes demostrativos. Non é necesario o acento xa que a diferenza entre pronomes e adxectivos se resolve polo contexto.

Interrogativos e exclamativos

Tampouco se acentúan polo xeral as formas do interrogativo e exclamativo cando introducen oracións indirectas:

Palabras agudas rematadas en ditongo decrecente

Como xa dixemos ao falar das regras xerais, non se acentúan as palabras polisílabas que finalizan en ditongo decrecente (seguido ou non de -s) e tampouco as palabras que finalizan en ditongo crecente. Fixémonos nos seguintes exemplos:

Os ditongos compórtanse como vogais simples no tocante á acentuación: levan acento gráfico cando lles corresponde segundo as regras xerais. Lembremos que non levan acento as palabras rematadas en (ademais, xersei, participou).

Nas combinacións de varias vogais, o í ou o ú tónicos acentúanse cando forman un hiato.

Á hora de acentuar cómpre ter en conta que moitas formas que en galego son hiato (as vogais pertencen a sílabas diferentes) en castelán son ditongo ou se dan as dúas opcións. Así, non teñen dobre acentuación en galego palabras que a teñen no castelán. Por tanto, as únicas formas posibles en galego son con acentuación , xa que se trata de hiatos:

Encontramos tamén hiato nas formas dos verbos rematados en -aír, -oír e -uír e tamén noutras formas verbais:

diúrno(Con respecto a esta última palabra, trátase dunha forma composta xa soldada e, por tanto, debe seguir as regras xerais de acentuación)
viúvo
miúdo
circuíto
concluínte
constituínte
contribuínte
fluído
gratuíto
posuír
prexuízo
ruído
xenuíno
xuíza
multiúsos

Nas formas do verbo prohibir (prohibe, prohiben) as vogais forman hiato pero non levan acento gráfico porque o h intercalado xa indica que as dúas vogais pertencen a sílabas diferentes: pro-hi-bir, pro-hi-bo, pro-hi-be, pro-hi-ben etc.

As combinacións de tres vogais poden constituír ou non un tritongo. Nos casos en que non forman tritongo poden conformar dúas ou tres sílabas diferentes.

Palabras monosílabas ou bisílabas

Debemos ter en conta que hai determinadas palabras que levan a combinación de volgal débil con forte que en galego son sempre bisílabas. Por tanto, deben seguir as regras das polisílabas. Ás veces estas palabras aparecen grafadas sen acento debido á interferencia do castelán. Non teñen ditongo, senón hiato, e deben levar acento por seren polisílabas e as seguintes palabras:

Acentuación correcta das formas verbais de pretérito imperfecto, de pluscuamperfecto e de condicional

Son frecuentes os erros verbo do acento gráfico que se deben ao descoñecemento da forma estándar en galego. As Normas ortográficas e morfolóxicas do galego establecen que a primeira e segunda persoas do plural do imperfecto de indicativo, pluscuamperfecto de indicativo e condicional son palabras e non , e non levan acento porque rematan en -s.

* Imperfecto de indicativo: colliades, colliamos, seguiades, seguiamos, viades, viamos.

* Pluscuamperfecto de indicativo: collerades, colleramos, seguirades, seguiramos, virades, viramos.

* Condicional: colleriades, colleriamos, seguiriades, seguiriamos, veriades, veriamos.

Pola contra, no caso do pretérito de subxuntivo levan acento ao seren palabras : vísemos, collésemos, seguísemos.

Acentuación dos verbos con pronomes enclíticos

Cando os verbos levan pronomes enclíticos, no tocante á acentuación gráfica compórtanse como se fosen unha soa palabra e levan acento gráfico ou non segundo as regras de acentuación. Así, ao cambiar a posición da sílaba tónica, algúns verbos que non levan acento gráfico pasan a telo e, pola contra, algunhas formas verbais que o levan deixan de telo:

As formas verbais con acento diacrítico

As formas verbais que levan mantéñeno cando se unen cunha forma átona do pronome, aínda que non lles corresponda segundo as regras xerais de acentuación para as formas polisílabas. Deste xeito, distinguimos por exemplo dalo (dar + pronome o) de dálo (dás + pronome o).

Palabras compostas

Nesta subepígrafe cómpre distinguir entre palabras compostas soldadas, palabras compostas que se escriben con guión e palabras compostas que se escriben de forma separada.

Palabras compostas xa soldadas

As palabras compostas xa soldadas, isto é, as palabras que se escriben xuntas e sen guión, compórtanse para os efectos de acentuación como unha soa palabra e seguen as regras xerais de acentuación, independentemente de como se acentúen por separado os elementos que as conforman.

Palabras compostas con guión

As palabras compostas con guión sempre conservan a acentuación gráfica que lle corresponde a cada un dos termos por separado:

teórico-práctico
técnico-administrativo

Palabras compostas que se escriben de forma separada

As palabras compostas que se escriben de forma separada tamén manteñen a acentuación gráfica de cada termo:

Estranxeirismos e latinismos

Os estranxeirismos e latinismos cando se adaptan ao galego levan ou non acento gráfico de acordo coas normas xerais de acentuación do galego . Así, escribiremos a expresión currículum vítae e a palabra quórum en redonda e acentuadas. Pero se optamos polas formas latinas escribiremos curriculum vitae e quorum con cursiva. No primeiro caso temos ademais a forma currículo.

Imos ver a continuación exemplos e a grafía e acentuación correctas doutros latinismos e extranxeirismos. Teñamos en conta que o "y" final dalgúns estranxeirismos se equipara ao "i" do galego.

* Palabras : anorak, ballet, boicot, carné, chalé, iceberg, islam, relax, spray, voleibol, xampú.

* Palabras : accésit, álbum, béisbol, cámping, campus, clúster, corpus, dóping, ítem, hippy, hobby, hóckey, ioga, karaoke, líder, mitin, penalti, pizza, quórum, réquiem, rugby, superávit, tándem, télex, tícket.

* Palabras : bádminton, búmerang, cárdigan, décatlon, déficit, hábitat, hándicap, ómnibus, párkinson.

Acentuación de nomes propios e apelidos

Observamos con frecuencia a ausencia de acento en nomes propios e apelidos. Lembremos que os nomes propios deben seguir as regras de acentuación dos nomes comúns.

Acentuación de palabras en maiúscula

Existe a falsa crenza de que non é obrigatorio acentuar graficamente as maiúsculas. Tanto se son iniciais como se están integradas nunha palabra escrita enteiramente en maiúsculas deben levar acento se así lles corresponde segundo as .

Porén, non se acentúan as maiúsculas que forman parte das siglas:

Siglas, acrónimos, abreviaturas e símbolos

As siglas, como acabamos de dicir na epígrafe anterior, non se acentúan nunca:

As abreviaturas manteñen o acento no caso de incluír a vogal que leva o acento na palabra completa:

Os símbolos nunca levan acento, aínda que manteñan a letra que leva o acento na palabra que representan:

Listaxe de palabras cultas e a súa acentuación correcta

No caso dos cultismos son frecuentes os erros na acentuación, fundamentalmente cando a sílaba tónica non coincide coa do castelán. Presentamos a continuación unha listaxe coa acentuación correcta:

Polo xeral, os cultismos que comparten unha mesma terminación teñen todos a mesma acentuación. Por exemplo, dentro dos elementos químicos, teñen acentuación : neon, argon, cripton, radon e .

Inserimos a continuación un cadro con terminacións cultas e a súa acentuación correcta:

Acento diacrítico

Utilízase o acento gráfico con función diacrítica para distinguir algunhas parellas de palabras con significados distintos que se escriben igual.

Como xa dixemos ao falar das formas verbais con acento diacrítico, mantense o acento cando se unen cunha forma átona do pronome, aínda que non lles corresponda segundo as regras xerais de acentuación para as formas polisílabas. Deste xeito distínguense, por exemplo, dalo (dar + pronome o) de dálo (dás + pronome o) ou polo (preposición por + artigo o) de pólo (verbo pór + pronome o).

Cando unha palabra leva acento diacrítico para diferenciala doutra, mantén este acento na flexión de número, aínda que en plural xa non coincida con outra palabra:

As formas femininas do adxectivo só non levan acento porque non é necesario distinguilas doutras palabras: soa, soas.

Inserimos a continuación a listaxe de palabras con acento diacrítico en galego:

Notas e referencias

1. ↑ Ditongo decrecente: formado por vogal forte (a, e, o) seguida de vogal débil (i, u) que se articulan na mesma sílaba. Tamén imos considerar que son decrecentes os ditongos formados por dúas vogais débiles (iu, ui). Ditongo crecente: formado por vogal débil (i, u) seguida de vogal forte (a, e, o) que se pronuncian na mesma sílaba. Hiato: encontro de vogais que pertencen a sílabas diferentes.

2. ↑ Lembremos que o plural desta palabra é réximes.

3. ↑ Non se debe confundir cas (preposición que aparece en enunciados do tipo Está en cas da súa nai) coa forma coas (contracción da prep. con + artigo as: Defínese coas seguintes características). A contracción da preposición con e o artigo a en singular é coa: Presentarase a instancia xunto coa seguinte documentación. Teñamos en conta, ademais, que a conxunción ca e a preposición a non contraen nunca: Déuselles máis información a uns ca a outros.

4. ↑ A locución conxuntiva e mais non leva acento ao igual que a conxunción adversativa mais ("pero"): Presentaranse os/as interesados/as e mais os/as seus/súas representantes; O persoal realizará o exercicio durante o tempo previsto na convocatoria mais o que se presente pola quenda de discapacitados/as poderá solicitar a ampliación de tempo con anterioridade á realización do exercicio. Pola contra, non esquezamos poñer acento ao adverbio de cantidade máis: Non se concederán máis licenzas de obra.

# data[].attributes.attachment_link.description
No galego só empregamos un acento, o acento agudo (´). Nunca debe omitirse o acento pois unha palabra pode variar totalmente de significado segundo o leve ou non. Son habituais as parellas de substantivo e forma verbal que se opoñen pola presenza ou ausencia do acento gráfico: A empresa alegou que xa pagara a liquidación antes da reclamación.

# data[].attributes.body
agudas, graves...

# data[].attributes.body
exercicio interactivo

# data[].attributes.attachment_link.title
O til diacrítico by Alicia Vázquez on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about O til diacrítico ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.title
#DígochoEu Palabras con acentuación peculiar

# data[].attributes.attachment_link.description
Ollo coa acentuación destas palabras, que pode que non sexa como pensabas!#DígochoEu🔔 Subscríbete á canle oficial da Televisión de Galicia en YouTube: https...