# data[].attributes.headline
Iemand de ruimte geven zichzelf te zijn, empathie tonen, luisteren en samenvatten wat iemand eigenlijk zegt/wil. De cl. op die manier zelf tot een conclusie of plan laten komen.

# data[].attributes.subject
Iemand de ruimte geven zichzelf te zijn, empathie tonen, luisteren en samenvatten wat iemand eigenlijk zegt/wil. De cl. op die manier zelf tot een conclusie of plan laten komen.

# data[].attributes.body
Niet (ver)oordelen, iedereen in zijn eigen waarde laten.
Luisteren
Begrip tonen.

# data[].attributes.headline
luisteren naar patient, vragen stellen wat patient eraan wil doen, eraan wil veranderen. ga open het gesprek in, zonder vooroordeel 

# data[].attributes.subject
luisteren naar patient, vragen stellen wat patient eraan wil doen, eraan wil veranderen. ga open het gesprek in, zonder vooroordeel 

# data[].attributes.body
Luister, respecteer, en oordeelvrij ondersteunen

# data[].attributes.headline
Geen oordeel hebben en mijn normen en waarden niet ventileren. De patient in zijn waarde laten.

# data[].attributes.subject
Geen oordeel hebben en mijn normen en waarden niet ventileren. De patient in zijn waarde laten.

# data[].attributes.headline
oordeel vrij luisteren, empatisch opstellen, respect tonen

# data[].attributes.subject
oordeel vrij luisteren, empatisch opstellen, respect tonen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je hebt het vast ooit meegemaakt. Dat je je kwetsbaar opstelt en een persoonlijk verhaal deelt, maar dat de ander niet reageert zoals je zou willen. Nog voordat je je volledige verhaal hebt verteld, komt de ander met een helder advies. "Weet je wat jij zou moeten doen...?". Dat terwijl je eigenlijk alleen maar je verhaal kwijt wilde. Tja, begrip tonen is zo eenvoudig nog niet. Maar het goede nieuws: iedereen kan het leren.

De reactie van die persoon is eigenlijk heel logisch. Oprecht luisteren naar iemand en begrip tonen klinkt heel eenvoudig, maar in de praktijk is het zo simpel nog niet.

Het punt is dat we vaak te veel willen doen. We willen niet alleen luisteren naar de ander, maar gaan tegelijkertijd ook nadenken over adviezen, vergelijkbare situaties delen en misschien zelfs wel problemen direct wegnemen. Dat terwijl je soms helemaal niet zoveel hoeft te doen om oprecht begrip te tonen.

Alvast één tip van de sluier: soms is niets zeggen het beste wat je kunt doen. Zo simpel is het.

Begrip tonen, wat werkt niet?

Kortom: er is van alles wat niet helpt als je begrip wilt tonen. Een paar reacties die je maar beter kunt inslikken zijn deze:

Laten blijken dat je de situatie herkent en daarmee het verhaal overnemen ("Oh, dat heb ik ook weleens gehad! Toen deed ik...").

Zeggen dat het wel meevalt en vluchtig over het verhaal heen praten ("Ah joh, het valt wel mee. Morgen weer een dag!").

Met ongevraagde adviezen komen ("Als ik jou was, zou ik...").

Al snel van onderwerp veranderen ("Maareh, hoe gaat het nu eigenlijk met...?").

Begrip tonen - 6 tips die wél helpen

Reacties als die hierboven zijn heel menselijk. Bijna iedereen floept ze er wel een keer uit. Vaak onbewust waarschijnlijk. Ze zijn alleen niet altijd wat de ander nodig heeft. Hoe kun je dan wel begrip tonen op een manier die voor de ander prettig is? Deze 6 tips helpen je daarbij.

1. Wacht op het juiste moment

Het kan zijn dat de ander er nu niet klaar voor is om zijn verhaal te delen. Vaak voel je dit wel aan of zegt diegene dat zelfs letterlijk tegen je. Respecteer dat in zo'n geval. Blijf niet doorvragen, maar heb geduld.

Geef aan dat je voor de ander klaarstaat zodra de ander jouw luisterend oor alsnog goed kan gebruiken. Vraag eventueel over een tijdje nog een keer hoe het dan met de ander gaat. Zo laat je blijken oprecht geïnteresseerd te zijn en het beste met de ander voor te hebben.

2. Neem er de tijd voor

Begrip tonen begint met een goede situatie waarin je begrip kúnt tonen. Oftewel: zorg ervoor dat je met je volledige aandacht bij het gesprek bent. Zet je telefoon op stil, zoek een rustige ruimte en laat je werk voor wat het is. Zo kun je met bewuste aandacht naar de ander luisteren.

Een moment maken voor zo'n gesprek is niet alleen goed om een signaal af te geven dat je de tijd hebt voor de ander. Het helpt jou ook om je aandacht bij het gesprek te houden. Piepjes, notificaties, langsrazende auto's en binnenvallende collega's maken oprecht luisteren namelijk een stuk lastiger.

3. Laat stiltes vallen

Veel mensen hebben de neiging om een stilte direct op te vullen door iets te zeggen. Het voelt misschien ongemakkelijk als er 5 seconden niets wordt gezegd. Bijt ondanks dat awkward gevoel toch op je tong en wacht even met praten nadat de ander zijn verhaal heeft gedaan.

Neem niet direct het gesprek over, maar haak aan op wat de ander zegt en vraag zo nodig door. Met een stilte laat je aan de ene kant blijken dat je de ander niet wilt onderbreken. Aan de andere kant helpen stiltes je ook om dat wat de ander zegt rustig te laten bezinken. Ook dat is heel helpend in het gesprek.

4. Luister, luister, luister

Luisteren - het klinkt zo simpel, maar is dat heus niet altijd. Slechts 10% van de mensen luistert op een effectieve manier, zo blijkt uit onderzoek.

Hoe dat komt? Vaak ben je - ongemerkt - tijdens het luisteren al bezig met wat je straks gaat zeggen. Je hersenen zijn op veel meer gefocust dan alleen interpreteren wat de ander zegt. Je gaat misschien wel op zoek naar oplossingen, denkt na over herkenbare situaties in je eigen leven of bent alvast je reactie voor de ander aan het formuleren.

Dat alles gebeurt onbewust en haast automatisch. Maar het zorgt er wel voor dat je minder goed luistert naar wat de ander eigenlijk zegt. Want multitasken - dat kunnen wij mensen nog altijd niet heel goed.
Wat een stuk beter werkt? Focus je bewust op wat de ander zegt en zeg zelf wat minder. Kortom: luister actief:

Kijk de ander in de ogen aan en houd oogcontact.

Raak je afgeleid? Stuur je aandacht dan bewust weer naar het gesprek.

Let ook op hoe de ander non-verbaal communiceert.

Knik regelmatig en vat samen wat de ander zegt. Bijvoorbeeld met zinnen als "Ik begrijp dus dat je X hebt gedaan en je daardoor Y voelt."

Probeer vooral in de luistermodus te blijven. Ga niet direct in op wat de ander zegt. Praat ook niet over jezelf. Dus ook niet als je iets uit het verhaal herkent of als je een geweldig advies te binnen schiet.

Vind je het moeilijk om niets te zeggen? Stel dan vragen en ga daarbij in op wat de ander heeft verteld. Zo ben je wel aan het woord, maar neem je het gesprek niet direct over.

5. Voel je niet altijd geroepen om advies te geven

Tuurlijk, feedback geven is vaak heel nuttig. Het is ook verleidelijk om feedback te geven (je bent niet de enige die aan het "helperssyndroom" lijdt). Maar het kan zijn dat de ander simpelweg zijn verhaal kwijt wil.

Houd je advies in dat geval voor je, net als de oplossingen die door je hoofd schieten. Soms is een luisterend oor meer waard dan welke oplossing dan ook.

Aftasten of de ander behoefte heeft aan een oplossing, kun je het beste doen door er simpelweg naar te vragen:

"Vind je het fijn als ik advies geef of wilde je alleen je verhaal doen?"

Of:

"Wat heb je van mij nodig in deze situatie?"

Pas als de ander aangeeft feedback te willen, kom je met je feedback. Anders kun je die feedback misschien op een later moment alsnog geven.

6. Toch feedback geven? Wacht en maak het constructief!

Vat het gesprek samen en laat je feedback daarop aansluiten. Niet "Weet je wat jij zou moeten doen?". En ook niet "Ja maar...".

Maar eerder "Ik begrijp dat je je zo voelt. Wat misschien helpt, is om..."

Informeer ook bij de ander of hij al over oplossingen heeft nagedacht. En of diegene suggesties heeft voor hoe jij kan helpen. Dát is hoe je samen tot constructieve feedback en eventueel tot een plan van aanpak komt.

En als je dan toch feedback geeft, dan is de techniek van motiverende gespreksvoering een handige leidraad om tot echt goede veranderingen en oplossingen te komen.

Nog meer leren over effectieve gespreksvoering?

Interessant toch, dit soort handige technieken om je gesprekken te verbeteren?! Wil je daar nou nog meer over leren? Neem dan een kijkje bij onze 1-daagse training gesprekstechnieken. Zowel te volgen op allerlei locaties in Nederland als online vanachter je computer.

In de training leer je alles wat je nodig hebt om een (nog) betere communicator te worden. Van constructieve feedback geven tot empathie tonen. En van effectief luisteren tot conflicthantering. Je leert het allemaal in de training Gesprekstechnieken. En dat in nog niet eens één dag!

Dagelijks handige inzichten? Volg ons op social media!

Volg ons onder andere op of . Daar krijg je niet alleen handvatten op het gebied van slimmer communiceren, je ontvangt ook de slimme tips waarmee je jouw productiviteit een boost geeft. De laatste artikelen netjes en overzichtelijk in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief .

Leer je liever lezend, lees dan ons boek Elke Dag om 15.00 Uur Klaar . Maak kennis met de beste inzichten uit onze trainingen en leer slimmer werken in plaats van harder.

Wie zijn wij? | Cursus Gesprekstechnieken

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat zich specialiseert in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van timemanagement, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.

1-daagse training Effectief Thuiswerken voor Teams | Blog

# data[].attributes.attachment_link.title
Begrip tonen? 6 tips die wél werken | Tijdwinst.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Je hebt het vast ooit meegemaakt. Dat je je kwetsbaar opstelt en een persoonlijk verhaal deelt, maar dat de ander niet reageert zoals je zou willen. Nog voordat je je volledige verhaal hebt verteld, komt de ander met een helder advies. "Weet je wat jij zou moeten doen...?".

# data[].attributes.headline
Laat iedereen in zijn waarde en oordeel niet te makkelijk

# data[].attributes.subject
Laat iedereen in zijn waarde en oordeel niet te makkelijk

# data[].attributes.headline
Niet oordelen, goed luisteren en proberen te helpen waar kan en wat prettig is voor de patient

# data[].attributes.subject
Niet oordelen, goed luisteren en proberen te helpen waar kan en wat prettig is voor de patient

# data[].attributes.body
Dat je eigen mening van ondergeschikt belang is. Dat je neutrale vragen kan stellen en dat je daarmee betere zorg verleend

# data[].attributes.headline
Door een open houding te geven en goed te luisteren en zich proberen in te leven  in probleem / vraag cliënt . Het vertrouwen te krijgen van cliënt waardoor men meer bereikt in de hulpvraag 

# data[].attributes.subject
Door een open houding te geven en goed te luisteren en zich proberen in te leven  in probleem / vraag cliënt . Het vertrouwen te krijgen van cliënt waardoor men meer bereikt in de hulpvraag 

# data[].attributes.headline
de wereld is mooi in verscheidenheid - accepteer en respecteer

# data[].attributes.subject
de wereld is mooi in verscheidenheid - accepteer en respecteer

# data[].attributes.headline
Goed luisteren. Geen vooroordeel hebben. 

# data[].attributes.subject
Goed luisteren. Geen vooroordeel hebben. 

# data[].attributes.body
Zonder oordeel de patiënt ondersteunen of adviseren. Als je de reactie niet begrijpt of het gevoel hebt dat er iets niet klopt, vraag door! Open houding!

# data[].attributes.headline
iedereen in zijn waarde laten, en de patiënt zo goed mogelijk helpen

# data[].attributes.subject
iedereen in zijn waarde laten, en de patiënt zo goed mogelijk helpen

# data[].attributes.headline
Niet te snel oordelen, luisteren naar het verhaal

# data[].attributes.subject
Niet te snel oordelen, luisteren naar het verhaal

# data[].attributes.body
niet ieder persoon kan er makkelijk over praten, juist zulke personen moeten zich veilig voelen om erover te kunnen praten

# data[].attributes.body
Open het gesprek in gaan!

# data[].attributes.headline
luisteren en ieder in zijn waarden laten

# data[].attributes.subject
luisteren en ieder in zijn waarden laten

# data[].attributes.headline
Luisteren en geen oordeel vellen maar doorvragen

# data[].attributes.subject
Luisteren en geen oordeel vellen maar doorvragen

# data[].attributes.headline
Dat motivatie voor verandering beïnvloedbaar is.

# data[].attributes.subject
Dat motivatie voor verandering beïnvloedbaar is.

# data[].attributes.body
respect, niet oordelen.
actief luisteren

# data[].attributes.headline
open staan, goed luisteren zonder te oordelen, geen ongevraagd advies geven, verantwoordelijkheid over gezondheid ligt bij patient

# data[].attributes.subject
open staan, goed luisteren zonder te oordelen, geen ongevraagd advies geven, verantwoordelijkheid over gezondheid ligt bij patient

# data[].attributes.body
Dat er eigenlijk altijd een motivatie voor mogelijke verandering aanwezig is en iemand voor een deel open staat voor de dynamiek van verandering.

# data[].attributes.headline
Accepteren hoe de client is en vanuit daar verder werken

# data[].attributes.subject
Accepteren hoe de client is en vanuit daar verder werken

# data[].attributes.body
Goed luisteren, bevestigen dat het goed is dat iemand is gekomen.

# data[].attributes.body
Geen oordeel hebben

# data[].attributes.headline
Respect hebben voor een ander, geen vooroordelen hebben, luisteren

# data[].attributes.subject
Respect hebben voor een ander, geen vooroordelen hebben, luisteren

# data[].attributes.body
Laat je OMA thuis
oordeel, mening, aanname

# data[].attributes.headline
respecteren, open vragen stellen "wat maakt het dat....", doorvragen (tot op zekere hoogte)

# data[].attributes.subject
respecteren, open vragen stellen "wat maakt het dat....", doorvragen (tot op zekere hoogte)

# data[].attributes.body
Goed luisteren, korte samenvatting geven,goede open vragen stellen, geen vooroordelen

# data[].attributes.headline
Geen vooroordelen hebben, je weet vaak niet wat erachter zit.

# data[].attributes.subject
Geen vooroordelen hebben, je weet vaak niet wat erachter zit.

# data[].attributes.headline
Contact maken, luisteren, wat heeft pt nodig._

# data[].attributes.subject
Contact maken, luisteren, wat heeft pt nodig._

# data[].attributes.headline
luistere, geen oordeel geven,begrip tonen

# data[].attributes.subject
luistere, geen oordeel geven,begrip tonen

# data[].attributes.headline
goed luisteren, niet meteen oordelen, geduld en begrip tonen voor hun situatie 

# data[].attributes.subject
goed luisteren, niet meteen oordelen, geduld en begrip tonen voor hun situatie 

# data[].attributes.headline
Open, geen vooroordelen hebben, objectief blijven en vooral de patient laten praten. Geduld tonen, empathie en vooral niet veroordelend reageren

# data[].attributes.subject
Open, geen vooroordelen hebben, objectief blijven en vooral de patient laten praten. Geduld tonen, empathie en vooral niet veroordelend reageren

# data[].attributes.headline
Open in een gesprek gaan. Ik laat de patiënt rustig zijn/haar verhaal doen. Toon geduld en empathie.  

# data[].attributes.subject
Open in een gesprek gaan. Ik laat de patiënt rustig zijn/haar verhaal doen. Toon geduld en empathie.  

# data[].attributes.body
Begrip hebben voor andermans situatie.
Accepteren dat we niet allemaal dezelfde leefstijl hebben.
Nier voordelen maar luisteren.

# data[].attributes.headline
Goed luisteren en niet gelijk een oordeel hebbben

# data[].attributes.subject
Goed luisteren en niet gelijk een oordeel hebbben

# data[].attributes.body
Niet gelijk een oordeel hebben. Maar vragen waarom iemand er bijvoorbeeld moeite mee heeft, of waarom het zo gedaan word

# data[].attributes.headline
niet gelijk oordelen en je proberen te verplaatsen in iemand zijn situatie 

# data[].attributes.subject
niet gelijk oordelen en je proberen te verplaatsen in iemand zijn situatie 

# data[].attributes.headline
Goed luisteren en anderen accepteren zoals ze zijn.

# data[].attributes.subject
Goed luisteren en anderen accepteren zoals ze zijn.

# data[].attributes.headline
Niet gelijk oordelen, eigen normen/waarden niet mee laten spelen.

# data[].attributes.subject
Niet gelijk oordelen, eigen normen/waarden niet mee laten spelen.

# data[].attributes.headline
Vertrouwen kweken met en bij de client, de client zelf laten meedenken en begrip tonen voor de keuzes die worden gemaakt, reflecteren

# data[].attributes.subject
Vertrouwen kweken met en bij de client, de client zelf laten meedenken en begrip tonen voor de keuzes die worden gemaakt, reflecteren

# data[].attributes.headline
Goed luisteren en geen vooroordeel hebben. Reflecteren, samenvatten en kijken of alles goed is begrepen. Hierna kijken of je hulp kunt bieden met belanghebbende informatie 

# data[].attributes.subject
Goed luisteren en geen vooroordeel hebben. Reflecteren, samenvatten en kijken of alles goed is begrepen. Hierna kijken of je hulp kunt bieden met belanghebbende informatie 

# data[].attributes.body
wees open naar je patiënt toe, stel hem gerust en gebruik waar nodig andere voorbeelden die passen bij zijn/haar kennis en vaardigheden in het leven. wees bedachtzaam op smoesjes en luister zonder oordelen en vraag door.

# data[].attributes.headline
aanpassen aan de wijze waarop de client leert, luistert praat. Laaggeletterd? plaatjes.

# data[].attributes.subject
aanpassen aan de wijze waarop de client leert, luistert praat. Laaggeletterd? plaatjes.

# data[].attributes.headline
Respecteren dat iemand het recht en de vrijheid heeft om niet te veranderen.

# data[].attributes.subject
Respecteren dat iemand het recht en de vrijheid heeft om niet te veranderen.

# data[].attributes.body
eigen normen en waarden parkeren

# data[].attributes.headline
"De professional ondersteunt, benadrukt en respecteert de autonomie/keuzevrijheid van de cliënt. De professional erkent en bevestigt de sterke kanten en inzet van de cliënt."

# data[].attributes.subject
"De professional ondersteunt, benadrukt en respecteert de autonomie/keuzevrijheid van de cliënt. De professional erkent en bevestigt de sterke kanten en inzet van de cliënt."

# data[].attributes.headline
Open zijn, eigen normen en waarden weg, luisteren, reflecteren en doorvragen

# data[].attributes.subject
Open zijn, eigen normen en waarden weg, luisteren, reflecteren en doorvragen

# data[].attributes.headline
Luisteren, en je aanpassen aan de behoefte en het niveau van de client

# data[].attributes.subject
Luisteren, en je aanpassen aan de behoefte en het niveau van de client

# data[].attributes.headline
Aansluiten bij de beleving van de cliënt, zoals het perspectief van de cliënt is. Reageren vanuit sterkte en actieve inzet van de cliënt. 

# data[].attributes.subject
Aansluiten bij de beleving van de cliënt, zoals het perspectief van de cliënt is. Reageren vanuit sterkte en actieve inzet van de cliënt. 

# data[].attributes.headline
Open het gesprek in gaan. Accepteren van de keuzes van de cliënt. Ook al gaan ze tegen je eigen normen en waarden in. Niet oordelen. Luisteren en open vragen stellen. 

# data[].attributes.subject
Open het gesprek in gaan. Accepteren van de keuzes van de cliënt. Ook al gaan ze tegen je eigen normen en waarden in. Niet oordelen. Luisteren en open vragen stellen. 

# data[].attributes.body
Goed luisteren, geen oordeel hebben. Als iemand boos wordt uitleggen waarom de vragen gesteld worden.

# data[].attributes.headline
Goed luisteren, geen oordeel hebben,  grip hebben waarom iemand een bepaalde keuze maakt, open en eerlijk een gesprek ingaan

# data[].attributes.subject
Goed luisteren, geen oordeel hebben,  grip hebben waarom iemand een bepaalde keuze maakt, open en eerlijk een gesprek ingaan

# data[].attributes.headline
Goed luisteren, samenvatten, vragen waar ze behoefte aan hebben, meedenken en zonodig informatie meegeven wat ze later op eigen gemak kunnen nalezen en erop terugkomen. Persoonlijke normen en waarden voor jezelf houden het gaat om de patient en niet om jou...

# data[].attributes.subject
Goed luisteren, samenvatten, vragen waar ze behoefte aan hebben, meedenken en zonodig informatie meegeven wat ze later op eigen gemak kunnen nalezen en erop terugkomen. Persoonlijke normen en waarden voor jezelf houden het gaat om de patient en niet om jou...

# data[].attributes.body
niet invullen voor een ander

Geen oordeel

# data[].attributes.headline
goede luisteren aan de patiënt, geen oordeel maken voordat je de patiënt hebt geluisterd. 

# data[].attributes.subject
goede luisteren aan de patiënt, geen oordeel maken voordat je de patiënt hebt geluisterd. 

# data[].attributes.headline
Goed luisteren, en accepteren. Geen oordeel hebben 

# data[].attributes.subject
Goed luisteren, en accepteren. Geen oordeel hebben 

# data[].attributes.headline
Geen oordeel uitspreken, begrip hebben, respectvol luisteren, vertrouwen krijgen van patiënt om open en eerlijk over soa te praten en wat de gevolgen kunnen zijn. Openstaan als voor mening en beweegredenen van patiënt zonder daarover te oordelen. Samenvatten of patiënt goed heeft begrepen waar we over gesproken hebben. 

# data[].attributes.subject
Geen oordeel uitspreken, begrip hebben, respectvol luisteren, vertrouwen krijgen van patiënt om open en eerlijk over soa te praten en wat de gevolgen kunnen zijn. Openstaan als voor mening en beweegredenen van patiënt zonder daarover te oordelen. Samenvatten of patiënt goed heeft begrepen waar we over gesproken hebben. 

# data[].attributes.headline
Met een open en respectvolle houding het gesprek aangaan. Hierbij inspelen op de behoefte van de cliënt, door te luisteren en vragen naar de wensen. Hierbij lettend op taalgebruik (wat sluit aan bij niveau cliënt), niet ongevraagd advies geven. Nagaan in hoeverre het gesprek ook begrijpt, samenvatten.   

# data[].attributes.subject
Met een open en respectvolle houding het gesprek aangaan. Hierbij inspelen op de behoefte van de cliënt, door te luisteren en vragen naar de wensen. Hierbij lettend op taalgebruik (wat sluit aan bij niveau cliënt), niet ongevraagd advies geven. Nagaan in hoeverre het gesprek ook begrijpt, samenvatten.   

# data[].attributes.headline
Niet voor een ander invullen maar open zijn. Je hoeft geen mening te hebben maar alleen te helpen.

# data[].attributes.subject
Niet voor een ander invullen maar open zijn. Je hoeft geen mening te hebben maar alleen te helpen.

# data[].attributes.headline
Cl goed uitleggen waarom je bepaalde vragen stelt zo dat de cl bewust is dat het in zijn eigen belang is. Als er weerstand is kan je voorstellen om op een latere moment daar op terug te komen. Open houding blijven houden en empathie tonen actief.

# data[].attributes.subject
Cl goed uitleggen waarom je bepaalde vragen stelt zo dat de cl bewust is dat het in zijn eigen belang is. Als er weerstand is kan je voorstellen om op een latere moment daar op terug te komen. Open houding blijven houden en empathie tonen actief.

# data[].attributes.headline
Luisteren zonder oordeel of conclusie te trekken. Niet direct starten met adviezen, maar kijken waar behoeftes liggen en hoe deze door de cliënt behaald kunnen worden.  Tussentijdse terugkoppeling geven in samenvatting van gesprek. 

# data[].attributes.subject
Luisteren zonder oordeel of conclusie te trekken. Niet direct starten met adviezen, maar kijken waar behoeftes liggen en hoe deze door de cliënt behaald kunnen worden.  Tussentijdse terugkoppeling geven in samenvatting van gesprek. 

# data[].attributes.headline
Geef nooit ongevraagd informatie aan een cliënt.  Acceptatie van de cliënt zoals die is. Respecteren van zijn autonomie. Keuzevrijheid accepteren, ondersteunen en respecteren.

# data[].attributes.subject
Geef nooit ongevraagd informatie aan een cliënt.  Acceptatie van de cliënt zoals die is. Respecteren van zijn autonomie. Keuzevrijheid accepteren, ondersteunen en respecteren.

# data[].attributes.headline
Luisteren, niet oordelen, zorgen dat cliënt op zijn gemak is en zich veilig voelt. Open zijn en empathie tonen. Samen kijken wat haalbaar is voor cliënt. 

# data[].attributes.subject
Luisteren, niet oordelen, zorgen dat cliënt op zijn gemak is en zich veilig voelt. Open zijn en empathie tonen. Samen kijken wat haalbaar is voor cliënt. 

# data[].attributes.headline
Luisteren, niet oordelen, open houding, empathie, samenvatten, open staan

# data[].attributes.subject
Luisteren, niet oordelen, open houding, empathie, samenvatten, open staan

# data[].attributes.body
Luisteren,  begrip tonen

# data[].attributes.body
Luisteren,belangstelling tonen. Geen vooroordelen hebben.

# data[].attributes.body
Nooit ongevraagd informatie aan patiënt geven. De autonomie van patiënt is erg belangrijk en open vragen stellen

# data[].attributes.headline
Vooral de tijd nemen voor deze consulten, niet oordelen en evt goed voorbereiden

# data[].attributes.subject
Vooral de tijd nemen voor deze consulten, niet oordelen en evt goed voorbereiden

# data[].attributes.headline
Goed luisteren, en zonder oordeel luisteren , mij verplaatsen in cultuur en achtergrond. Zodra er een veilige omgeving is, dan pas doorvragen 

# data[].attributes.subject
Goed luisteren, en zonder oordeel luisteren , mij verplaatsen in cultuur en achtergrond. Zodra er een veilige omgeving is, dan pas doorvragen 

# data[].attributes.headline
onbevangen een verhaal ingaan. Zorg voor veiligheid zodat de patiënt zich niet veroordeeld voelt. 

# data[].attributes.subject
onbevangen een verhaal ingaan. Zorg voor veiligheid zodat de patiënt zich niet veroordeeld voelt. 

# data[].attributes.body
onbevooroordeeld het gesprek aangaan. empathie tonen, uitvragen en samenvatten. zorgen voor een veilige omgeving waar alles gezegd kan worden.

# data[].attributes.body
onbe

# data[].attributes.body
Goed luisteren,niet oordelen,geen ongevraagd advies,doorvragen en samenvoegen.

# data[].attributes.headline
Onbevooroordeeld luisteren, vanuit de ander denken, open minded, doorvragen, eigen normen en waarden achterwege laten, open vragen stellen

# data[].attributes.subject
Onbevooroordeeld luisteren, vanuit de ander denken, open minded, doorvragen, eigen normen en waarden achterwege laten, open vragen stellen

# data[].attributes.headline
Luisteren, proberen in te leven. Empathie, geen (voor)oordelen. Veiligheid creeren.

# data[].attributes.subject
Luisteren, proberen in te leven. Empathie, geen (voor)oordelen. Veiligheid creeren.

# data[].attributes.headline
Oordeelloos luisteren, patiënt accepteren, niet verwachten dat iemand zich zomaar kan veranderen (geduld hebben)

# data[].attributes.subject
Oordeelloos luisteren, patiënt accepteren, niet verwachten dat iemand zich zomaar kan veranderen (geduld hebben)

# data[].attributes.body
zonder oordeel luisteren

# data[].attributes.headline
herkenbaar; vooral tijd geven en vertrouwen. 

# data[].attributes.subject
herkenbaar; vooral tijd geven en vertrouwen. 

# data[].attributes.body
eigen waarden en normen opzij
welke vragen je kunt gebruiken om te sturen