# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chinese bedrijven dragen bij aan de bouw van een nieuwe hydro-elektrische megadam, de Batang Toru, op Sumatra, om elektriciteit op te wekken. Hiermee negeren ze hun eigen - en door de overheid opgezette - richtlijnen voor de bescherming en het behoud van waardevolle natuur op het Indonesische eiland. Hierdoor komen de leefgebieden van de nieuw ontdekte Tapanuli orang-oetan en dieren als de Sumatraanse tijger en het Javaans schubdier onder druk te staan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chinese bedrijven dragen bij aan de bouw van een nieuwe hydro-elektrische megadam, de Batang Toru, op Sumatra, om elektriciteit op te wekken. Hiermee negeren ze hun eigen - en door de overheid opgezette - richtlijnen voor de bescherming en het behoud van waardevolle natuur op het Indonesische eiland.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hap! Bijt deze kleine nijlpaard nou zomaar in het oor van zijn moeder? Natuurfotografen hebben soms veel geluk met het vastleggen van een bijzondere en grappige foto van een dier. Met deze les leren kinderen meer over een speciale wedstrijd waarbij de grappigste dierenfoto wint. Vervolgens kiezen ze zelf hun favoriete foto en schrijven ze er een informatief artikel(tje) over.

Vergeet niet om de bijlage te downloaden. Deze bevat de dierenfoto's die nodig zijn voor de les. Je vindt het document onderaan de pagina.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Lachen naar het vogeltje!

# data[].attributes.attachment_link.description
Hap! Bijt deze kleine nijlpaard nou zomaar in het oor van zijn moeder? Natuurfotografen hebben soms veel geluk met het vastleggen van een bijzondere en grappige foto van een dier. Met deze les leren kinderen meer over een speciale wedstrijd waarbij de grappigste dierenfoto wint.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wist je dat er meer tijgers in gevangenschap leven dan in het wild? Ze worden als huisdier gehouden, moeten optreden in een circus of leven op knuffelfarms waar toeristen geld betalen om met de welpjes te knuffelen.

Wanneer mag je een dier wel als huisdier houden en aan welke regels moet je je dan houden? Daar gaan de kinderen tijdens deze les Toekomstkunde over nadenken en dit verwerken ze op een creatieve manier.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wist je dat er meer tijgers in gevangenschap leven dan in het wild? Ze worden als huisdier gehouden, moeten optreden in een circus of leven op knuffelfarms waar toeristen geld betalen om met de welpjes te knuffelen. Wanneer mag je een dier wel als huisdier houden en aan welke regels moet je je dan houden?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er zijn verschillende redenen om geen vlees meer te eten. Zo vinden mensen het bijvoorbeeld zielig voor de dieren of willen ze op deze manier bijdragen aan het klimaat. Wat vinden kinderen daar eigenlijk van?

Tijdens deze les van Toekomstkunde leren de kinderen hoe vleesvervangers kunnen bijdragen aan een gezondere aarde. Ze gaan op een creatieve manier aan de slag met hun eigen merk vegavlees.

# data[].attributes.attachment_link.description
Er zijn verschillende redenen om geen vlees meer te eten. Zo vinden mensen het bijvoorbeeld zielig voor de dieren of willen ze op deze manier bijdragen aan het klimaat. Wat vinden kinderen daar eigenlijk van? Tijdens deze les van Toekomstkunde leren de kinderen hoe vleesvervangers kunnen bijdragen aan een gezondere aarde.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.

# data[].attributes.attachment_link.description
In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit. Daarnaast absorberen ze broeikasgassen en spelen daarmee in belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Last but not least: oceanen zijn prachtig, zowel onder als boven de zeespiegel en bieden ons met hun schoonheid de nodige inspiratie en ontspanning.
Jij kunt op Wereld Oceanen Dag (maar natuurlijk ook daarna) iets terugdoen voor de oceanen. Daarom hierbij onze tips:

# data[].attributes.attachment_link.description
Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er zijn veel dieren die in Nederland thuishoren, zoals een een das of een ree. Die dieren kunnen hier goed overleven. Voor een tijger, olifant of een orang-oetan wordt dat lastig hier... En dat moeten we ook niet willen!

Begin april zijn er twee wasberen gespot in Noord-Brabant. Terwijl ze oorspronkelijk helemaal niet in Nederland én Europa voorkomen. Tijdens deze les gaan kinderen nadenken over waarom dieren niet overal kunnen leven. Dit doen ze door na te denken over het nieuwtje én door creatief al tekenend bezig te gaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Er zijn veel dieren die in Nederland thuishoren, zoals een een das of een ree. Die dieren kunnen hier goed overleven. Voor een tijger, olifant of een orang-oetan wordt dat lastig hier... En dat moeten we ook niet willen! Begin april zijn er twee wasberen gespot in Noord-Brabant.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geachte heer Timmermans,
Met de komst van uw Green Deal gaf u ons, 12 Nederlandse natuur- en milieuorganisaties én haar miljoenen aanhangers, hoop. Dat Europa er nu eindelijk voor kiest de groene weg in te slaan. Een Europa dat streeft naar natuurvriendelijke landbouw waarin volop ruimte is voor biodiversiteit. Waar wordt ingezet op natuurlijke landschapselementen en vernatting van landbouwgronden. Naar een Europa waar we veldleeuwerik en geelgors weer volop horen zingen, patrijzen voor ons uitschieten en waar boeren beloond worden voor het gastvrij onderbrengen van al die soorten planten en dieren, die afhankelijk zijn van het boerenland voor hun voortbestaan. En waar boeren een goed belegde boterham kunnen verdienen om onze Europese voedselzekerheid te waarborgen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Geachte heer Timmermans, Met de komst van uw Green Deal gaf u ons, 12 Nederlandse natuur- en milieuorganisaties én haar miljoenen aanhangers, hoop. Dat Europa er nu eindelijk voor kiest de groene weg in te slaan. Een Europa dat streeft naar natuurvriendelijke landbouw waarin volop ruimte is voor biodiversiteit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Over de hele wereld doen miljoenen mensen mee met Earth Hour. Wereldwijd gaat het licht dan een uur uit om aandacht te vragen voor de aarde en diens kwetsbare natuur.

Met deze les leren kinderen meer over dit evenement. Ze bedenken welke natuurthema's ze zelf het belangrijkst vinden en maken daar een spel over, die ze kunnen spelen tijdens Earth Hour!

# data[].attributes.attachment_link.description
Over de hele wereld doen miljoenen mensen mee met Earth Hour. Wereldwijd gaat het licht dan een uur uit om aandacht te vragen voor de aarde en diens kwetsbare natuur. Met deze les leren kinderen meer over dit evenement. Ze bedenken welke natuurthema's ze zelf het belangrijkst vinden en maken daar een spel over, die ze kunnen spelen tijdens Earth Hour!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is. In een deel van Afrika waar zoveel olifanten zijn dat de natuur en mensen eronder lijden, is dat een zeer welkom bericht.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen heeft onderzoeksbureau Ipsos de mening van Nederlanders gepeild over het thema 'natuur in Nederland'. Uit de representatieve* enquête, in opdracht van WWF, blijkt onder meer dat de helft (56%) van de kiezers vindt dat een volgend kabinet moet zorgen dat economische groei en natuurbescherming en -herstel in Nederland samengaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen heeft onderzoeksbureau Ipsos de mening van Nederlanders gepeild over het thema 'natuur in Nederland'. Uit de representatieve* enquête, in opdracht van WWF, blijkt onder meer dat de helft (56%) van de kiezers vindt dat een volgend kabinet moet zorgen dat economische groei en natuurbescherming en -herstel in Nederland samengaan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een dassenburcht heeft soms wel 10 ingangen en bestaat altijd uit aparte kamers, die door de dassenfamilie zelfs worden ingericht met een vloerkleedje van mos. Zo'n burcht gaat vaak generaties lang mee.

Wat weet jouw groep over de das? En hoe kijken ze naar een nieuwtje, waarbij in Limburg een dassenfamilie met jongen uit hun burcht werd gehaald om op die plaats huizen te bouwen?

# data[].attributes.attachment_link.description
Een dassenburcht heeft soms wel 10 ingangen en bestaat altijd uit aparte kamers, die door de dassenfamilie zelfs worden ingericht met een vloerkleedje van mos. Zo'n burcht gaat vaak generaties lang mee. Wat weet jouw groep over de das?

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over het belang van biodiversiteit en balans in de natuur.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor een mooie wandeling in de natuur is Nederland bij uitstek een geschikt land. Tijdens de lockdown kiezen meer mensen dan ooit ervoor om regelmatig een wandeling te maken in een natuurgebied.

Helaas brengt dat ook meer afval met zich mee, waar dieren ook weer last van hebben. Wat kunnen we daar tegen doen? Kinderen horen het verhaal van een boswachter en verzinnen zelf oplossingen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor een mooie wandeling in de natuur is Nederland bij uitstek een geschikt land. Tijdens de lockdown kiezen meer mensen dan ooit ervoor om regelmatig een wandeling te maken in een natuurgebied. Helaas brengt dat ook meer afval met zich mee, waar dieren ook weer last van hebben.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over de stijgende zeespiegel, gevolgen en oplossingen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geachte heer Timmermans,
Met de komst van uw Green Deal gaf u ons, 12 Nederlandse natuur- en milieuorganisaties én haar miljoenen aanhangers, hoop. Dat Europa er nu eindelijk voor kiest de groene weg in te slaan. Een Europa dat streeft naar natuurvriendelijke landbouw waarin volop ruimte is voor biodiversiteit. Waar wordt ingezet op natuurlijke landschapselementen en vernatting van landbouwgronden. Naar een Europa waar we veldleeuwerik en geelgors weer volop horen zingen, patrijzen voor ons uitschieten en waar boeren beloond worden voor het gastvrij onderbrengen van al die soorten planten en dieren, die afhankelijk zijn van het boerenland voor hun voortbestaan. En waar boeren een goed belegde boterham kunnen verdienen om onze Europese voedselzekerheid te waarborgen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Geachte heer Timmermans, Met de komst van uw Green Deal gaf u ons, 12 Nederlandse natuur- en milieuorganisaties én haar miljoenen aanhangers, hoop. Dat Europa er nu eindelijk voor kiest de groene weg in te slaan. Een Europa dat streeft naar natuurvriendelijke landbouw waarin volop ruimte is voor biodiversiteit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het gaat niet goed met de haas en het konijn in ons lans. Deze twee dieren werden onlangs toegevoegd aan de Rode Lijst. Daarop staan zoogdieren die bedreigd zijn in Nederland. Een lichtpuntje is dat er ook dieren van de Rode Lijst zijn verdwenen bij de nieuwe bekendmaking, zoals de otter, bever en zeehond.

In deze les leren kinderen over zoogdieren die bedreigd zijn in Nederland. Ze denken na over waarom een dier op de Rode Lijst staat. Vervolgens gaan ze zelf op onderzoek om aandacht te vragen voor een Nederlands zoogdier.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het gaat niet goed met de haas en het konijn in ons lans. Deze twee dieren werden onlangs toegevoegd aan de Rode Lijst. Daarop staan zoogdieren die bedreigd zijn in Nederland. Een lichtpuntje is dat er ook dieren van de Rode Lijst zijn verdwenen bij de nieuwe bekendmaking, zoals de otter, bever en zeehond.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ooit wemelden de Nederlandse rivieren van de steur. Onder andere in de Rijn kwam deze vissoort veelvuldig voor. Door overbevissing, vervuild water en het kanaliseren van de rivieren ging het steeds slechter met de steur. In Nederland is de soort ondertussen uitgestorven en in de rest van Europa wordt deze vis ernstig bedreigd in zijn voortbestaan. Op 23 oktober lanceren het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), Sportvisserij Nederland en ARK Natuurontwikkeling een, door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gesteund, actieplan om de Europese steur te redden. Het actieplan moet resulteren in een positief besluit over herintroductie van de steur zodat deze vis uiteindelijk weer in de Nederlandse rivieren rondzwemt en voor uitsterven wordt behoed.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ooit wemelden de Nederlandse rivieren van de steur. Onder andere in de Rijn kwam deze vissoort veelvuldig voor. Door overbevissing, vervuild water en het kanaliseren van de rivieren ging het steeds slechter met de steur. In Nederland is de soort ondertussen uitgestorven en in de rest van Europa wordt deze vis ernstig bedreigd in zijn voortbestaan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Nederland zijn sinds 2015 wilde dieren verboden in het circus. Shows met dieren in dierenparken zijn niet verboden, omdat deze als 'educatief' bestempeld worden.

Deze les zoomt verder in op het vermaak dat wij mensen soms zoeken bij dieren. Kinderen leren over een robot-dolfijn die uitgevonden is met het doel echte dolfijnen niet meer in te zetten voor shows. Welke mogelijkheden biedt dat nog meer voor de toekomst?

# data[].attributes.attachment_link.description
In Nederland zijn sinds 2015 wilde dieren verboden in het circus. Shows met dieren in dierenparken zijn niet verboden, omdat deze als 'educatief' bestempeld worden. Deze les zoomt verder in op het vermaak dat wij mensen soms zoeken bij dieren. Kinderen leren over een robot-dolfijn die uitgevonden is met het doel echte dolfijnen niet meer in te zetten voor shows.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de herfst verliezen de meeste bomen hun bladeren. De bladeren die op de grond liggen worden vaak weggehaald. Maar voor veel planten en dieren zijn de bladeren op de grond juist belangrijk. Ze halen er hun voedsel uit, of het dient als warme verstopplek voor bijvoorbeeld de egel.

Met deze les leren kinderen hoe belangrijk bladeren zijn die de bomen verliezen in de herfst. Ze gaan zelf een postkaartje sturen naar een bekende waarin ze het belang van bladeren vertellen.

# data[].attributes.attachment_link.description
In de herfst verliezen de meeste bomen hun bladeren. De bladeren die op de grond liggen worden vaak weggehaald. Maar voor veel planten en dieren zijn de bladeren op de grond juist belangrijk. Ze halen er hun voedsel uit, of het dient als warme verstopplek voor bijvoorbeeld de egel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is. In een deel van Afrika waar zoveel olifanten zijn dat de natuur en mensen eronder lijden, is dat een zeer welkom bericht.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is.

# data[].attributes.headline
Les 36 - Nertsenfokkerijen moeten sluiten

# data[].attributes.subject
Les 36 - Nertsenfokkerijen moeten sluiten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jaarlijks worden meer dan 50 miljoen dieren in de Europese Unie gefokt en gedood voor hun vacht. Nertsen behoren ook tot die dieren. In sommige landen is het fokken van nertsen verboden, in Nederland niet. In ons land stond een verbod voor 2024 op de planning, maar door verschillende uitbraken van het coronavirus bij nertsenfokkerijen gaat het verbod al vanaf 2021 in.

In deze les van Toekomstkunde leren kinderen meer over bont, de diersoorten die daarvoor gebruikt worden en wat de link met dierenwelzijn is.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaarlijks worden meer dan 50 miljoen dieren in de Europese Unie gefokt en gedood voor hun vacht. Nertsen behoren ook tot die dieren. In sommige landen is het fokken van nertsen verboden, in Nederland niet. In ons land stond een verbod voor 2024 op de planning, maar door verschillende uitbraken van het coronavirus bij nertsenfokkerijen gaat het verbod al vanaf 2021 in.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over groenten en hoe gemakkelijk het is om je eigen eten te kweken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
17 zwarte neushoorns zijn deze week verhuisd van Zuid-Afrika naar Liwonde National Park in Malawi. Dit was de eerste internationale verhuizing, samen met African Parks, de Malawiaanse overheid en partners uit Zuid-Afrika. De bedoeling is om de aanwas van de populatie zwarte neushoorns in Malawi een impuls te geven.

# data[].attributes.attachment_link.description
17 zwarte neushoorns zijn deze week verhuisd van Zuid-Afrika naar Liwonde National Park in Malawi. Dit was de eerste internationale verhuizing, samen met African Parks, de Malawiaanse overheid en partners uit Zuid-Afrika. De bedoeling is om de aanwas van de populatie zwarte neushoorns in Malawi een impuls te geven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over de jaguar. Kinderen leren over de jaguar, hoe hij leeft en hoe we hem kunnen helpen door ontbossing te stoppen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is. In een deel van Afrika waar zoveel olifanten zijn dat de natuur en mensen eronder lijden, is dat een zeer welkom bericht.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio's met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over wegwerpplastic. Kinderen ontdekken wat ze zelf thuis hebben en wat alternatieven zijn.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er komen steeds meer signalen bij WWF en ook de lokale partnerorganisaties binnen dat de flamingo's op Bonaire dringend hulp nodig hebben. In de maanden april en mei, wanneer het broedseizoen van de flamingo's plaatsvindt, zijn al bijna 400 verzwakte flamingokuikens opgevangen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Er komen steeds meer signalen bij WWF en ook de lokale partnerorganisaties binnen dat de flamingo's op Bonaire dringend hulp nodig hebben. In de maanden april en mei, wanneer het broedseizoen van de flamingo's plaatsvindt, zijn al bijna 400 verzwakte flamingokuikens opgevangen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door het coronavirus ligt het dagelijkse leven in China plat. Dat heeft gevolgen voor mensen die niet naar hun werk kunnen, maar ook voor het klimaat. Fabrieken zijn dicht, vliegtuigen van en naar China worden geschrapt en dat zorgt voor veel minder uitstoot van broeikasgassen, zo geven nieuwe satellietbeelden aan.

Deze nieuwe les gaat daar verder op in. Kinderen leren hoe mensen gegevens over broeikasgassen verkrijgen via een bijzondere Nederlandse satelliet, de Tropomi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Coronavirus en het klimaat

# data[].attributes.attachment_link.description
Door het coronavirus ligt het dagelijkse leven in China plat. Dat heeft gevolgen voor mensen die niet naar hun werk kunnen, maar ook voor het klimaat. Fabrieken zijn dicht, vliegtuigen van en naar China worden geschrapt en dat zorgt voor veel minder uitstoot van broeikasgassen, zo geven nieuwe satellietbeelden aan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wetenschappers hebben een bijzondere paraplu gebouwd waarmee ruimteafval gevangen kan worden, want zelfs in een baan om de aarde zweeft rommel van mensen. Van kapotte sattelieten tot verloren gereedschap.

Door deze les denken kinderen na over het begrip 'eigendom'; van wie is de ruimte eigenlijk? En wie moet rotzooi op plekken waar niemand komt opruimen?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wetenschappers hebben een bijzondere paraplu gebouwd waarmee ruimteafval gevangen kan worden, want zelfs in een baan om de aarde zweeft rommel van mensen. Van kapotte sattelieten tot verloren gereedschap. Door deze les denken kinderen na over het begrip 'eigendom'; van wie is de ruimte eigenlijk? En wie moet rotzooi op plekken waar niemand komt opruimen?

# data[].attributes.headline
Les 18 - Nederlandse natuur in de problemen

# data[].attributes.subject
Les 18 - Nederlandse natuur in de problemen

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Nederlandse natuur in de problemen

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over het onderzoek dat er steeds minder wilde dieren in Nederland worden geteld.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over het Australische vogelbekdier en waarom hij bedreigd wordt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Recent onderzoek toont aan dat vliegen naar een vakantiebestemming voor het eerst populairder is dan met de auto gaan. En dat terwijl termen als 'vliegschaamte' ook steeds vaker genoemd worden. Welke afwegingen maken mensen als ze op vakantie gaan? En hoe denken kinderen dat vakanties in de toekomst gaan?
De bewerkte foto hiernaast toont 15 minuten vliegverkeer bij het vliegveld London Heathrow.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Op vakantie in de toekomst

# data[].attributes.attachment_link.description
Recent onderzoek toont aan dat vliegen naar een vakantiebestemming voor het eerst populairder is dan met de auto gaan. En dat terwijl termen als 'vliegschaamte' ook steeds vaker genoemd worden. Welke afwegingen maken mensen als ze op vakantie gaan? En hoe denken kinderen dat vakanties in de toekomst gaan?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Grootschalige natuurontwikkelling langs de rivieren helpt voorkomen dat de binnenvaart bij frequentere droogteperiodes letterlijk vastloopt. Het plan Ruimte voor Levende Rivieren wordt vandaag aangeboden aan minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. Het plan is uitgewerkt met andere partijen, waaronder de binnenvaart, klei-, zand- en grindwinning, recreatie en landbouw.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Warme winter: rupsenplaag

# data[].attributes.attachment_link.description
Grootschalige natuurontwikkelling langs de rivieren helpt voorkomen dat de binnenvaart bij frequentere droogteperiodes letterlijk vastloopt. Het plan Ruimte voor Levende Rivieren wordt vandaag aangeboden aan minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. Het plan is uitgewerkt met andere partijen, waaronder de binnenvaart, klei-, zand- en grindwinning, recreatie en landbouw.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Australië staat in brand

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over koala's en bosbranden in Australië

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chris Johnson is marien wetenschapper voor WWF in de grootste wildernis op aarde: Antarctica. Een gebied dat rijk is aan prachtige diersoorten en onherbergzame landschappen, maar ook een gebied dat onder druk staan door klimaatverandering en overbevissing.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chris Johnson is marien wetenschapper voor WWF in de grootste wildernis op aarde: Antarctica. Een gebied dat rijk is aan prachtige diersoorten en onherbergzame landschappen, maar ook een gebied dat onder druk staan door klimaatverandering en overbevissing.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vorig jaar is een criminele bende opgepakt bij de grens tussen Rusland en China. De smokkelaars hadden veel dierlijke producten bij zich, zoals tijgervachten en berenpoten. Ze zijn nu veroordeeld tot gevangenisstraffen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Stop illegale handel in bedreigde dieren en planten

# data[].attributes.attachment_link.description
Vorig jaar is een criminele bende opgepakt bij de grens tussen Rusland en China. De smokkelaars hadden veel dierlijke producten bij zich, zoals tijgervachten en berenpoten. Ze zijn nu veroordeeld tot gevangenisstraffen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nieuwe studie toont aan dat naast een gerichte aanpak bij natuurgebieden, ook landelijke maatregelen nodig zijn. Alleen een gebiedsgerichte, lokale aanpak, zoals voorgesteld in de Kabinetsbrief Stikstof, is onvoldoende om stikstofdepositie in natuurgebieden zodanig terug te dringen dat natuur in Nederland kan herstellen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Minder natuur, meer stikstof

# data[].attributes.attachment_link.description
Nieuwe studie toont aan dat naast een gerichte aanpak bij natuurgebieden, ook landelijke maatregelen nodig zijn. Alleen een gebiedsgerichte, lokale aanpak, zoals voorgesteld in de Kabinetsbrief Stikstof, is onvoldoende om stikstofdepositie in natuurgebieden zodanig terug te dringen dat natuur in Nederland kan herstellen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nieuwe studie toont aan dat naast een gerichte aanpak bij natuurgebieden, ook landelijke maatregelen nodig zijn. Alleen een gebiedsgerichte, lokale aanpak, zoals voorgesteld in de Kabinetsbrief Stikstof, is onvoldoende om stikstofdepositie in natuurgebieden zodanig terug te dringen dat natuur in Nederland kan herstellen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Het gaat beter met de bever

# data[].attributes.attachment_link.description
Nieuwe studie toont aan dat naast een gerichte aanpak bij natuurgebieden, ook landelijke maatregelen nodig zijn. Alleen een gebiedsgerichte, lokale aanpak, zoals voorgesteld in de Kabinetsbrief Stikstof, is onvoldoende om stikstofdepositie in natuurgebieden zodanig terug te dringen dat natuur in Nederland kan herstellen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over plastic afval in rivieren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Botswana heeft een overheidscommissie het advies gegeven om de jacht op olifanten weer te hervatten. WWF vindt dit geen goed idee, en denkt dat er andere oplossingen zijn voor de overlast die de olifanten veroorzaken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Olifant in je achtertuin

# data[].attributes.attachment_link.description
In Botswana heeft een overheidscommissie het advies gegeven om de jacht op olifanten weer te hervatten. WWF vindt dit geen goed idee, en denkt dat er andere oplossingen zijn voor de overlast die de olifanten veroorzaken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleding wordt in veel verschillende landen gemaakt. Laat kinderen opschrijven waar een van hun kledingstukken vandaan komt. Werk dit samen uit op een grote (uitgeprinte) landkaart.

Wat valt op? Welke landen zijn het meest vertegenwoordigd? En bedenk wat ervoor nodig is om het kleding uit die landen naar de winkels in Nederland te krijgen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleding wordt in veel verschillende landen gemaakt. Laat kinderen opschrijven waar een van hun kledingstukken vandaan komt. Werk dit samen uit op een grote (uitgeprinte) landkaart. Wat valt op? Welke landen zijn het meest vertegenwoordigd? En bedenk wat ervoor nodig is om het kleding uit die landen naar de winkels in Nederland te krijgen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chinese bedrijven dragen bij aan de bouw van een nieuwe hydro-elektrische megadam, de Batang Toru, op Sumatra, om elektriciteit op te wekken. Hiermee negeren ze hun eigen - en door de overheid opgezette - richtlijnen voor de bescherming en het behoud van waardevolle natuur op het Indonesische eiland. Hierdoor komen de leefgebieden van de nieuw ontdekte Tapanuli orang-oetan en dieren als de Sumatraanse tijger en het Javaans schubdier onder druk te staan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chinese bedrijven dragen bij aan de bouw van een nieuwe hydro-elektrische megadam, de Batang Toru, op Sumatra, om elektriciteit op te wekken. Hiermee negeren ze hun eigen - en door de overheid opgezette - richtlijnen voor de bescherming en het behoud van waardevolle natuur op het Indonesische eiland.

# data[].attributes.body
Klik op de afbeelding voor de lessen voor groep 5/6 en 7/8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De cryosfeer - alle delen op onze aarde die bevroren zijn door ijs, sneeuw of gletsjers - dreigt te verdwijnen. Opwarming en toenemende druk van menselijke activiteiten zoals visserij en vervuiling zorgen ervoor dat deze gebieden in rap tempo veranderen. Het lijkt voor velen een ver-van-mijn-bed-show, maar wat er in de cryosfeer gebeurt heeft groot effect op andere delen in de wereld en ook op ons.

# data[].attributes.attachment_link.description
De cryosfeer - alle delen op onze aarde die bevroren zijn door ijs, sneeuw of gletsjers - dreigt te verdwijnen. Opwarming en toenemende druk van menselijke activiteiten zoals visserij en vervuiling zorgen ervoor dat deze gebieden in rap tempo veranderen.

# data[].attributes.body
Klik op de afbeelding voor de lessen voor groep 5/6 en 7/8

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Weg met die plastic troep!

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over plastic vervuiling in zee

# data[].attributes.body
Klik op de afbeelding voor de lessen voor groep 5/6 en 7/8

# data[].attributes.attachment_link.description
Toekomstkunde les over de laatste noordelijke witte neushoorns

# data[].attributes.headline
Les 2 - Duikers halen afval uit de Noordzee

# data[].attributes.subject
Les 2 - Duikers halen afval uit de Noordzee

# data[].attributes.body
Klik op de afbeelding voor lessen voor groep 5/6 en 7/8.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Noordzee was vroeger een ongekend rijke wildernis, compleet met grote haaien en roggen. Rond 1900 waren haaien zoals de zee-engel en roggen zoals de vleet hier nog letterlijk kind aan huis. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Wereld Natuur Fonds en het NIOZ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Duikers halen afval uit de Noordzee

# data[].attributes.attachment_link.description
De Noordzee was vroeger een ongekend rijke wildernis, compleet met grote haaien en roggen. Rond 1900 waren haaien zoals de zee-engel en roggen zoals de vleet hier nog letterlijk kind aan huis. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Wereld Natuur Fonds en het NIOZ.

# data[].attributes.body
Klik op de afbeelding voor lessen voor groep 5/6 en 7/8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vorige maand ging 24.944 km² bos in het Braziliaanse Amazonegebied in vlammen op. Naar schatting is in 2019 in totaal 43.753 km² verwoest.

De verwoestende vlammenzeeën vormen een groot risico voor de 265 bedreigde soorten in de Braziliaanse Amazone. In het gebied leven 180 bedreigde diersoorten - waarvan er 124 enkel daar voorkomen - en 85 bedreigde plantsoorten. Hoe hard er ook gewerkt wordt om deze soorten, zoals de reuzenmiereneter, het reuzengordeldier en de witlippige pekari, te beschermen, tegen de bosbranden kan niemand ze behoeden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Toekomstkunde - Bosbranden in de Amazone

# data[].attributes.attachment_link.description
Vorige maand ging 24.944 km² bos in het Braziliaanse Amazonegebied in vlammen op. Naar schatting is in 2019 in totaal 43.753 km² verwoest. De verwoestende vlammenzeeën vormen een groot risico voor de 265 bedreigde soorten in de Braziliaanse Amazone. In het gebied leven 180 bedreigde diersoorten ­- waarvan er 124 enkel daar voorkomen - en 85 bedreigde plantsoorten.