# data[].attributes.body
Dzień dobry,

zapraszam Państwa do korzystania z udostępnianych przeze mnie materiałów. Wystarczy kliknąć na interesujący dla Państwa wpis, by uzyskać do niego dostęp.

Pozdrawiam,
Anna Dachowska psycholog

# data[].attributes.attachment_link.title
Adaptacja w przedszkolu i żłobku. Webinar z Anną Osiecką

# data[].attributes.attachment_link.title
5 sposobów na niezapomnianą przygodę w lesie - Ładne Bebe

# data[].attributes.attachment_link.description
Idźcie do lasu! Jakiegokolwiek, gdziekolwiek. Odprężenie i dobra zabawa gwarantowane!

# data[].attributes.attachment_link.title
Masy plastyczne. Sensoryczna terapia ręki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pomyśl, zanim wrzucisz zdjęcie swojego dziecka do sieci — to kwestia bezpieczeństwa, prywatności i szacunku

# data[].attributes.attachment_link.description
Aż 45,5% nastolatków w Polsce deklaruje, że ich rodzice lub opiekunowie publikują ich wizerunek w internecie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Adaptacja bez presji – Techniki wspierające dla dzieci – Spokojny start

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzieci to wulkany energii. Często wszędzie ich pełno (szczególnie tam, gdzie nie mogą i gdzie nie powinny być ze względu na swoje bezpieczeństwo). Na pewno doświadczasz sytuacji, kiedy serce staje Ci w gardle, widząc, jak Twój maluch np. brawurowo biegnie w kierunku zatłoczonej ulicy. I tak, dzieci mają w sobie nieposkromioną naturę odkrywcy. Ale nawet te najbardziej kreatywne maluchy potrzebują dorosłych dla swojego bezpieczeństwa i pokazania im, gdzie są granice, których nie wolno przekraczać. To my mamy i wiedzę i doświadczenie, dzięki którym doskonale zdajemy sobie sprawę z konsekwencji tego, co może się wydarzyć za chwilę. Czy maluch będzie chciał słuchać dorosłych? Nie zawsze. Czy powinien? W sytuacjach, które mu zagrażają: bezsprzecznie. Co więc robić i jakich błędów nie popełniać, żeby mieć pewność, że jednak słuchać będzie? Zapraszam do artykułu!
Jak wyjaśnić maluchowi, żeby zrozumiał, że trzeba słuchać dorosłych?

Nie zawsze jest czas i miejsce na dyskusje i nie zawsze maluch będzie wiedział i rozumiał co się dzieje. Czasem musi po prostu słuchać dorosłych i nie dyskutować. W końcu to naszą odpowiedzialnością jest, by reagować, kiedy dzieje się coś, co zagraża zdrowiu lub życiu dziecka. Czasami coś dzieje się tak szybko, że jedyne, o czym możemy pomyśleć to zadbanie o bezpieczeństwo malucha. To, czy dokładnie w danej chwili rozumie, co się dzieje, jest drugorzędne. Raz ten komfort mamy, a raz nie i to jest w porządku. Ważne, żeby maluch wiedział, że to jest DLA NAS w tym momencie WAŻNE. NIe szukajmy mądrych i górnolotnych słów. Często im prościej tym lepiej.

Kiedy coś dzieje się na gorąco warto się skupić na tym, żeby sytuacja miała jak najmniejsze konsekwencje dla malucha. Później, kiedy już zapewnimy mu bezpieczeństwo, przyjdzie czas na rozmowę. Ta rozmowa to szalenie ważny etap. Pozwala maluchowi złapać sens i kontekst tego, co się wcześniej wydarzyło. Odpowiada na pytania: czemu musiał słuchać dorosłych i czemu nie było miejsca na spokojną rozmowę. Dzięki temu też zadbamy o jego poczucie bezpieczeństwa podczas kolejnej sytuacji, kiedy tak jak teraz nie będzie przestrzeni na tłumaczenie, dlaczego trzeba biec i nie zadawać pytań. Kiedy mamy już przestrzeń, żeby porozmawiać z dzieckiem, podziękujmy mu za zaufanie i wyjaśnijmy, co dokładnie się wydarzyło. Powiedzmy też, dlaczego musieliśmy się zachować w taki, a nie inny sposób. Domknięcie sytuacji nie tylko wzmocni waszą relację i zaufanie, ale być może też zapobiegnie podobnym niebezpiecznym sytuacjom w przyszłości.

Najczęstsze błędy rodziców

Komunikacja to coś, czego uczymy się przez całe życie i na różnym etapie wymaga ona od nas czegoś innego. Tak samo z maluchem. Musimy dostosować to, co wiemy i mamy w głowie do poziomu rozwoju dziecka i tego, na jakim jest etapie. Poziomu, gdzie będzie on mógł nie tylko nas zrozumieć, ale i zachować się adekwatnie do tego, czego od niego oczekujemy. Na drodze do tego jednak mogą pojawić się błędy i chcę przytoczyć Ci najczęstsze z nich:

1. Używanie zbyt agresywnych komunikatów

Oczywiście chcemy dobrze. Jednak często za tonem naszego głosu czy tym, co mówimy, stoją nasze własne emocje. Dlatego warto się przyjrzeć, czy to, co mówimy i skala emocjonalna były adekwatne do tego, co się działo. Kiedy zagrożenie minie, a my będziemy już w bezpiecznej przestrzeni, warto wrócić do tego, co się działo wcześniej. To też dobry moment na to, by przyjrzeć się swojej reakcji i zobaczyć, co możemy zrobić inaczej następnym razem.

2. Zalewanie dziecka potokiem słów

Kiedy jesteśmy zdenerwowani, zdarza nam się używać albo trudnych słów, których maluch nie jest jeszcze w stanie zrozumieć albo zbyt długich i zbyt złożonych zdań. I tak, dla nas w danej chwili ma to sens. Umysł dziecka nie ma jednak możliwości pomieścić w sytuacji dużego napięcia tego, co do niego mówimy, wyciągnąć wniosków i zareagować. Czasem krótkie i proste zwroty jak np. „nogi do chodnika, już!" potrafią zdziałać cuda!

3. Brak rozmowy po niebezpiecznej sytuacji

Rozmowa to KLUCZOWY element. Pozwala dziecku domknąć i zrozumieć to, co się wcześniej wydarzyło, kiedy jest już spokojne i bezpieczne. Dla nas dorosłych to, co się dzieje, jest względnie oczywiste: jest coś niebezpiecznego, reagujemy, załatwione! Dla malucha wygląda to zupełnie inaczej. Jeśli nie poświęcimy czasu na to, żeby pomóc mu zobaczyć, co dokładnie się stało i dlaczego musieliśmy zareagować w taki sposób, będzie mu trudno wyciągnąć lekcje i czuć się bezpiecznie w kolejnych takich sytuacjach, które na pewno będą się jeszcze powtarzać. Moment rozmowy to genialna przestrzeń na to, żeby nauczyć malucha, co robić w podobnych okolicznościach, jakie panują zasady i których z nich pod żadnym pozorem NIE WOLNO przekraczać dla swojego bezpieczeństwa. Podkreślamy też, że czasem maluch musi po prostu słuchać dorosłych i wyjaśniamy kiedy i dlaczego to jest takie ważne.

Czy do takich trudnych sytuacji możemy jakoś malucha przygotować?

Oczywiście, że tak! Nawet powinniśmy!

1. Uczmy malucha zasad bezpieczeństwa

Nie wtedy, kiedy jest gorąco, a wtedy, kiedy emocje opadną. Dzieci uczą się najlepiej, kiedy są spokojne i mają dobry nastrój. Codzienne życiowe sytuacje takie jak: obserwowanie innych, czytanie bajek (np. tych o Kaziku) czy zabawa lalkami/figurkami to genialny moment na rozmowy o uniwersalnych zasadach i o bezpieczeństwie. Możemy wtedy powiedzieć maluchowi, że realizowanie jego pomysłów jest super, ale są takie sytuacje, kiedy to dorosły musi podjąć ostateczną decyzję. Tak samo możemy uczyć malucha, że nie wolno rozmawiać z nieznajomymi, dotykać gorących przedmiotów czy że należy za każdym razem zakładać kask, jadąc rowerem. Wszystko w trakcie zwykłych, codziennych czynności, które i tak robimy. Maluch nie czuje, że się czegoś uczy. My dbamy o to, żeby dokładnie wiedział, jakie są zasady i co jest dla niego bezpieczne.

2. Ustalmy specjalny kod

Na wszelki wypadek warto mieć słowo, po którym maluch bezwzględnie musi zrobić to, co z nim ustalimy. Warto, żeby nie było to słowo, które jest mocno nadużywane. Znajdźcie takie, które w Waszej rodzinie będzie oznaczało czerwony alarm. Poćwiczcie w codziennych sytuacjach to, jak należy się zachowywać, kiedy takie słowo padnie.

3. Mówmy prosto i konkretnie

Im krócej i konkretniej tym lepiej. Naprawdę. Dzieci najlepiej rozumieją proste komunikaty. Mają wtedy jasny przekaz, czego od nich oczekujemy i co w związku z tym mają robić. Zamiast więc powiedzieć: „musisz tak zrobić, bo ja tak powiedziałam" powiedz: „musisz zapiąć pasy dla swojego bezpieczeństwa". Sam komunikat zadziała, a później, kiedy będzie przestrzeń, możecie porozmawiać o tym, co to dokładnie znaczy.

4. Konekwencja to podstawa

Uczymy się przez powtarzanie. Czasem będzie konieczność powtórzenia czegoś milion razy, by maluch załapał o co chodzi. Nie poddawajmy się i bądźmy konsekwentni w tym, co mówimy i czego wymagamy. Jeśli pada słowo klucz, a maluch się nie zatrzyma, należy o tym porozmawiać. Kiedy dziecko zobaczy, że są wyjątki od reguły, będzie mu trudno złapać, kiedy trzeba się do czegoś stosować, a kiedy nie.

A co, kiedy maluch i tak NIE CHCE SŁUCHAĆ DOROSŁYCH?

Zdarzają się i takie sytuacje! Co wtedy robić? Jest kilka możliwości. Opowiem Ci o tych najbardziej popularnych.

1. szelki i smycz

Tak, to może być dość kontrowersyjne i kiedyś mnie samej zdawało się to zupełnie egzotyczne (do czasu!). Kiedy mamy bardzo niesfornego malucha, warto przynajmniej na takich trudniejszych wycieczkach mieć pod ręką taką pomoc jak smyczka i szelki. Dzięki temu z jednej mamy pewność, że nic się nie wydarzy i dziecko będzie pod kontrolą, a z drugiej mamy pewność, że nie będzie mu to przeszkadzać w eksplorowaniu świata. Opór, który się tu pojawia często jest jedynie po naszej stronie. Nie musi być to rozwiązanie, z którego korzystamy codziennie, ale zdecydowanie warto mieć świadomość, że ono JEST. Nigdy nie wiemy, kiedy będzie potrzeba skorzystania właśnie z czegoś takiego. Pamiętajmy jednak, że korzystanie z szelek i smyczki nie może zastąpić uczenia dziecka zasad (to jedynie doraźne wsparcie).

2. wiek malucha

Oczywiście słuchania nas możemy oczekiwać zawsze, ale... tak realnie dzieje się to dopiero 5-6 rok życia to moment, kiedy w dziecku pojawia się zdolność do kooperacji. Są też wyjątki: czasem już z 3-4 latkiem będziemy mogli złapać dobry kontakt, ale w przypadku wieku nie ma reguły. Wszystko zależy od dziecka i jego rozwoju. Warto obserwować i sprawdzać, na jakim jest etapie, co już rozumie i co działa. Jeśli natomiast mamy starszego malucha (5-6 lat) i współpraca nie działa, trzeba się temu przyjrzeć. To moment, kiedy dziecko powinno już bez problemu zrozumieć, o co nam chodzi i zareagować tak, jak trzeba i tak jak prosimy.

3. odpowiedzialność jest po stronie rodzica, ale...

Jeśli mimo naszych starań i rozmów maluch nie reaguje, to w tej konkretnej sytuacji cała odpowiedzialność spoczywa na nas. W końcu to my jesteśmy dorośli i odpowiedzialni. To my widzimy zagrożenia i konsekwencje, których nie widzi maluch. To my wiemy, jaką dokładnie decyzję należy podjąć i jakie są konsekwencje tego, że jej nie podejmiemy. Tu jednak warto uważać na jedno: jeśli mamy np. swój kod, który ustalamy z dzieckiem, po którym bezwzględnie musi nas posłuchać, to najpierw go stosujemy, a dopiero potem, kiedy nie ma reakcji, działamy. Tu trzeba uważać, żeby nie odbierać dziecku sprawczości i okazji do nauki.

4. przygotowanie PRZED wyprawą

Przed wyjściem warto przygotować malucha na to, co wiemy, że może się wydarzyć. Przypominamy też najważniejsze zasady, które będą adekwatne do tego gdzie i po co idziemy. Mówmy dziecku, że tak, jego zdanie jest ważne i kiedy możemy, będziemy szukać kompromisu, ale będą też wyjątki. Te wyjątki to sytuacje, kiedy my jako rodzic wiemy lepiej dlatego, że wiemy jak niezdrowe lub niebezpieczne coś może dla niego być.
Przeczytaj też: Dlaczego dziecko potrzebuje obowiązków i jak je do nich zachęcić?

Dziecięca natura jest nieposkromiona, ale to my rodzice stoimy na posterunku zdrowia, bezpieczeństwa i życia naszych maluchów. Czasami będzie to oznaczało trudne sytuacje i jeszcze trudniejsze rozmowy. Czasem reagowanie i brak tłumaczenia, na które nie będzie czasu: musisz słuchać dorosłych i kropka. A czasem jeszcze coś innego. Ważne w tym wszystkim jest to jak siebie i malucha do takich sytuacji przygotowujemy, jak świadomi jesteśmy swoich reakcji i jakie mamy refleksje po (i co z nimi robimy). Nie będziemy w stanie przygotować się na wszystko. Jest jednak wiele rzeczy, które możemy zrobić, żeby zapobiec czemuś, ZANIM to się wydarzy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wytłumaczyć dzieciom, że czasem trzeba słuchać dorosłych?

# data[].attributes.attachment_link.description
Czasem maluch musi bez dyskusji słuchać dorosłych. W końcu to my jesteśmy odpowiedzialni za jego życie. Jak robić to dobrze? Przeczytaj tu!

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego dziecko nie słucha? Najczęstsze przyczyny i skuteczne rozwiązania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Planowanie rodzinnych wakacji może być ekscytującym zadaniem. Bywa też stresujące, zwłaszcza wtedy, gdy mamy małe dziecko i dotąd nie ruszaliśmy się poza granice województwa. Co stanowi barierę już na samym początku? Miejsce! Jak wybrać takie, które zadowoli zarówno nas, rodziców, jak i nasze dzieci? Gdzie pojechać z małym dzieckiem na wakacje?
Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej. Przysłowie to znamy doskonale, ale dziś, wyjątkowo, postanawiamy rozciągnąć słowo „dom" na całe krajobrazowe bogactwo Polski. W tym artykule nie wyruszymy więc za granicę, choć jesteśmy pewni, że większość wskazówek, które tu znajdziecie, mogą okazać się przydatne również w zagranicznych wojażach. Jeśli z kolei to wasze pierwsze rodzinne wakacje, zajrzyjcie wspólnie do dobrych książek - bohaterowie wielu z nich także podróżują, napotykają różne trudności, ale przede wszystkim świetnie się bawią. Czy coś polecimy? Nie może być inaczej!

Seria Rodzicielska Książki dla dzieci Wychowanie dzieci

Gdzie pojechać na wakacje z małym dzieckiem? Piaszczyste plaże nad Bałtykiem czekają na was!

Wyjazd nad polskie morze z małym dzieckiem może być pięknym doświadczeniem, ale wymaga też wcześniejszego przygotowywania. W czasie wakacji nad Bałtykiem pamiętajmy przede wszystkim o bezpieczeństwie. Wybierając się nad polskie morze, zwróćmy uwagę na obecność oznakowania, które informuje o zagrożeniach (wśród nich znajdują się strome brzegi czy niebezpieczne prądy morskie).

Nie pozwólmy dziecku oddalać się bez opieki czy pływać samemu w głębokiej wodzie. Pamiętajmy również o ochronie skóry dziecka przed słońcem (dla wielu rodziców najlepszym rozwiązaniem jest połączenie odzieży chroniącej przed promieniowaniem słonecznym z kremem ochronnym), a także regularnym nawadnianiu małego podróżnika.

[product id="25980"]

Gdzie z małym dzieckiem na wakacje w Polsce? Niezapomniane wakacje na Kaszubach

Kaszuby są idealnym miejscem na spędzenie rodzinnych wakacji. Zabierzmy ze sobą zabawki - piłki, frisbee czy rowerki - które sprawią, że w naszej aktywności na plaży, w lesie lub nad jeziorem nie będzie nudy. Możemy również zaplanować rodzinne wycieczki rowerowe lub spacery po okolicy, aby cieszyć się pięknem kaszubskiej przyrody. To właśnie ona gwarantuje nam mnóstwo atrakcji w tej pięknej części Polski!

Co więcej, na Kaszubach znajdują się parki rozrywki, skanseny, parki przyrodnicze czy ścieżki edukacyjne, które zdecydowanie warto obejrzeć. Zanim jednak wybierzemy się na wycieczkę, sprawdźmy, czy wybrana przez nas atrakcja będzie odpowiednia dla dziecka (chodzi tu przede wszystkim o ograniczenia wiekowe) i, oczywiście, czy spełnia nasze oczekiwania.

[product id="22427"]

Gdzie jechać z małym dzieckiem na wakacje? Przyjemne wakacje w polskich górach

Polskie góry same w sobie stanowią jedną z najpiękniejszych rodzinnych atrakcji. Górskie, rodzinne wycieczki dla dzieci są często większą atrakcją, nawet jeśli po drodze nie ma żadnego placu zabaw - rześkie powietrze i zapierające dech w piersiach widokach w zupełnością wystarczą! Należy jednak pamiętać o bezpieczeństwie i komforcie w czasie wędrówek, aby rodzinny wypoczynek nie zamienił się w maraton. Wybierajmy trasy dostosowane do naszych umiejętności i kondycji. Przydatne mogą być również nosidła (turystyczne lub ergonomiczne) i chusty, które umożliwiają noszenie dziecka, jeśli trasa jest zbyt wymagająca.

Jeśli potrzebujemy jeszcze więcej atrakcji, sprawdźmy, czy w okolicy, w której się zatrzymujemy, są parki linowe, parki rozrywki, ścieżki edukacyjne czy parki narodowe. Możemy również zorganizować poszukiwanie skarbów - kolorowych kamieni, liści lub szyszek - aby jeszcze bardziej wzbogacić czas spędzany na łonie natury.

[product id="24573, 22094"]

Gdzie jechać na wakacje z małym dzieckiem? Na Mazury!

A teraz coś dla wszystkich wielbicieli sportów wodnych i błogiego odpoczynku nad wodą. Mazury! Ten wyjątkowy region jest często wybierany przez młodych rodziców, którzy chcą odpocząć od zgiełku miasta. Dlaczego? Dlatego że oferuje on wiele aktywności na świeżym powietrzu. Możemy spróbować wspólnie pływać na kajaku lub rowerze wodnym, wybrać się na rejs statkiem po jeziorze lub wypożyczyć rowery i zwiedzić okolicę.

Jeśli z kolei planujemy wybrać się na pierwsze wakacje z niemowlakiem i wspomniane liczne atrakcje nas nie przekonują, nic straconego. Mazury słyną też z pięknych plaż - piaskownic idealnych dla najmłodszych gości. Zabierzmy ze sobą wiaderka, łopatki i koparki, które przez wiele godzin będą przewozić mazurski piasek z miejsca na miejsce. Oczywiście, podobnie jak z plażowaniem nad morzem, nie zapominajmy o dobrej ochronie przeciwsłonecznej.

[product id="20585"]

Gdzie na wakacje z małym dzieckiem w Polsce? Poczytajcie o tym!

Dobrze, garść wskazówek mamy już za sobą. W pierwszych akapitach wspomnieliśmy jednak o książkach - i teraz na nie przyjdzie czas. Opowiadania o rodzinnych wakacjach mają w sobie coś niezwykłego - letnią lekkość i ani słowa o codziennych obowiązkach, przedszkolach, szkołach i pracach. Planujecie wybrać się nad polskie morze? Koniecznie weźcie ze sobą najbardziej wakacyjną książkę Agi Nuckowski! „Niuniuś i lato" to pięknie ilustrowane przez Olę Szwajdę połączenie jazdy pociągiem, beztroskiej zabawy nad morzem, jedzenia gorącej kukurydzy, spania pod namiotem i nierównej walki z komarem.

[product id="23591, 26335"]

„Pucio na wakacjach" z kolei to prawdziwy przewodnik po Kaszubach. Napisana przez Martę Galewską-Kustrę i zilustrowana przez Joannę Kłos książka zabiera nas razem z rodziną Pucia na letnią podróż. Bez hotelu z dużym placem zabaw, bez planów - za to samochodem, w którym można spać i gotować obiady, idealnym do przewozu dzieci, rodziców i... cioci! Takich lektur oczywiście jest więcej - zajrzyjcie do naszej księgarni i sprawdźcie, jakie wakacyjne książki podobają wam się najbardziej.

[product id="16498"]

Gdzie najlepiej z małym dzieckiem na wakacje? I o czym na tych wakacjach pamiętać?

Gdzie na pierwsze wakacje z dzieckiem?

O jakich wakacjach marzycie? Planujecie spędzić je aktywnie czy może potrzebujecie nieco oddechu i błogiego relaksu? Jakie są wasze możliwości czasowe, finansowe, logistyczne? Poświęćcie chwilę tym kwestiom - wówczas znajdziecie odpowiedź na pytanie zawarte w nagłówku. Czekają na was góry, nadmorskie plaże i wiele innych wyjątkowych polskich i zagranicznych regionów.

Co zabrać nad morze z 2-latkiem?

Jeśli wybieracie się na pierwsze wakacje z dwulatkiem, zróbcie mały „przegląd" ubrań, zabawek, książek i innych rzeczy, których używacie codziennie. Zastanówcie się, bez czego faktycznie nie wyobrażacie sobie codzienności, a co może spokojnie zaczekać na was w domu. Wiele zależy też od tego, czy w wybranej przez was miejscowości bez problemu kupicie m.in. lekarstwa - jeśli nie, taką apteczkę trzeba będzie skompletować wcześniej.

[product id="26256, 25965, 20965"]

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

Poznaj naszą Serię Rodzicielską - tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice.

Wydajemy też barrrdzo niegrzeczne książki dla dzieci:

Oraz książki dla najmłodszych:

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wychowanie bez nagród i kar. rodzicielstwo bezwarunkowe

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak być rodzicem jakim zawsze chciałeś być

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak wygląda poród przez cesarskie cięcie

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak karmić noworodka mlekiem modyfikowanym

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
moje dziecko jest niegrzeczne w przedszkolu

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak przygotować dziecko na brata siostrę

# data[].attributes.attachment_link.title
Gdzie pojechać z małym dzieckiem na wakacje? Bałtyk, Kaszuby, góry czy Mazury?

# data[].attributes.attachment_link.description
Planowanie rodzinnych wakacji może być ekscytującym zadaniem. Bywa też stresujące, zwłaszcza wtedy, gdy mamy małe dziecko i dotąd nie ruszaliśmy się poza granice województwa. Co stanowi barierę już na samym początku? Miejsce! Jak wybrać takie, które zadowoli zarówno nas, rodziców, jak i nasze dzieci?

# data[].attributes.headline
Jak nie krzyczeć na swoje dziecko? Webinar

# data[].attributes.subject
Jak nie krzyczeć na swoje dziecko? Webinar

# data[].attributes.attachment_link.title
[bezpłatny webinar] Jak nie krzyczeć na swoje dziecko?

# data[].attributes.headline
Propozycje na letnie zabawy z dzieckiem:

# data[].attributes.subject
Propozycje na letnie zabawy z dzieckiem:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zabawy na lato przydadzą się każdemu z nas, bo prędzej czy później usłyszymy od naszej pociechy -Mamo nudzi mi się! O ile nuda często budzi kreatywność dziecka i jest wręcz wskazana, to jednak czasem i my rodzice możemy wyjść z inicjatywą ciekawej zabawy i pomysłu na wspólne spędzanie czasu w domu czy w plenerze. Zobaczcie nasze wakacyjne zestawienie ponad czterdziestu różnych zabaw dla dzieci.

Poniżej przedstawię Wam propozycje każdej naszej letniej zabawy wraz z krótkim opisem, a po kliknięciu tytułu lub zdjęcia przejdziecie do szerszego opisu zabawy, która Was zainteresuje. Wiele z nich jest nagranych również z instrukcją filmową, więc szukajcie i bawcie się dobrze. Niech te wakacje będą dla Was niezapominane i pełne pozytywnych wrażeń.

Pienisty kolorowy wąż

Puszczanie baniek mydlanych to jedno z najpiękniejszych wspomnień z dzieciństwa i świetna zabawa dla dzieci. Spróbujcie idąc dalej stworzyć kolorowe pieniste węże. Potrzebujecie do tego miseczkę z wodą i płynem do mycia naczyń, przeciętą plastikową butelkę, kawałek bawełnianej szmatki, gumkę recepturkę i barwniki. Szmatkę zakładamy na przecięty otwór butelki i mocujemy za pomocą gumki. Kocówkę butelki ze szmatką moczymy w wodzie z płynem do mycia naczyń. Na mokrą szmatkę nakrapiamy barwniki i dmuchamy przez drugi otwór butelki. Już po chwili zauważymy, że przez szmatkę zacznie tworzyć się i wydobywać długi pienisty wąż. Moi chłopcy byli tą zabawą zachwyceni, to świetny pomysł na rodziną aktywność w plenerze lub na zabawę dla grupy dzieci na przykład podczas kolni. Zawody kto wydmucha dłuższego węża z pewnością dostarczą dzieciom wielu emocji.

Nasze tipi to tak zwany szałas leśny, więc przed przystąpieniem do konstruowania wybraliśmy się na spacer do lasu po stertę różnych patyków. Dodatkowo potrzebujemy: 5 tyczek bambusowych do zbudowania konstrukcji koszt około 4zł za sztukę do kupienia w marketach budowlanych, sznurek, klej termotopliwy i pistolet do klejenia na gorąco, moskiteria lub stara firanka. Zobacz po kliknięciu na zdjęcie jak powstawał nasz szałas krok po kroku.

Świetna propozycja zabawy dla dwójki dzieci, rodziców, przedszkolaków i dla całej grupy maluchów. Prosty i tani w wykonaniu labirynt z recyklingu do zabawy w parach. Taka forma rozrywki zbliża, uczy współpracy, koordynacji, wzajemnego zrozumienia i dostarcza mnóstwo pozytywnych emocji. Rozgrywki można organizować rodzinie, podczas urodzin, w przedszkolu, szkole lub na koloniach...

Do budowy labiryntu wykorzystałyśmy przedmioty, które są wokół nas, drewniane tyczki, butelki, sznurki, folię streczową, bibułę, koła itp. Dzieci były niezwykle zaangażowane z tworzenie labiryntu jak również chętnie podejmowały się pokonania go w jak najszybszym czasie bez dotykania stworzonych wcześniej przeszkód.

Próbowaliście kiedyś dmuchany materac zamiast powietrzem wypełnić wodą. My tak i powstała fantastyczna zabawa sensoryczna. Ubaw był nie tylko przy tworzeniu wodnego materaca, ale również w trakcie korzystania z niego. To idealna propozycja na ochłodę w letnie dni. Wodny materac wykonujemy ze zwykłego materaca dmuchanego. Wystarczy przez otwór wlać do środka wodę i zabawa gotowa...

Gra w klasy, gumę lub sznura... to najlepsze zabawy na lato

Gra w klasy, gumę lub sznura to wspomnienia z dzieciństwa każdego z nas. Jednak wcale tak nie musi być, że zostaną tylko wspomnieniami. Wystarczy odrobina inicjatywy, kawałek sznurka, kreda lub guma i sami możemy pokazać naszym dzieciom jak się kiedyś bawiliśmy. Boisz się, że to nie wypali... Nic bardziej mylnego, co roku podczas półkolonii pokazujmy dzieciom nasze zabawy i zawsze jest kolejka chętnych do wspólnej zabawy. Wszystko jest w naszych rękach...

Pamiętam, gdy jako kilkuletnia dziewczynka dmuchałam przez słomkę do kubeczka z wodą i płynem do mycia naczyń tworząc pieniste mniejsze lub większe bańki mydlane. Ja tą zabawę urozmaiciłam nieco moim dzieciom i dodałam do wody barwniki spożywcze. Dzięki temu mogliśmy tworzyć wielobarwne bańkowe obrazy na kartkach papieru. Kliknij na zdjęcie i zobacz pełen opis zabawy oraz film.

Zobacz jak łatwo wykonać samodzielnie z kawałka plandeki matę do zabaw ruchowych za około 30zł . Instrukcja krok po kroku po kliknięciu na zdjęcie. Poznasz też kilka propozycji naszych zabaw i obejrzysz filmik.

Poznaj kilkanaście prostych eksperymentów dla dzieci, to zawsze niezawodny sposób na dłuższe zainteresowanie dziecka. Nic tak nie wpływa na wyobraźnię dzieci jak nauka prze zabawę i samodzielne odkrywanie świata.

To również zabawa z mojego dzieciństwa. co prawda na czarnym podwórku obok starej kamienicy, trzepaka i śmietnika, ale jednak została wspaniałym wspomnieniem. Zasady są proste, każdy po kolei, pstryka w swój kapsel, tak aby przesunąć go do przodu, ale żeby nie wypadł z trasy. Kto wypadnie wraca na miejsce w którym był przed pstryknięciem i tym samym nie przesuwa się dalej. Wygrywa osoba, która pierwsza przekroczy metę. My zamiast kapsli użyliśmy plastikowych zakrętek, każdy miał swój numerek, aby ich nie pomylić. Po kliknięciu na zdjęcie poznasz więcej szczegółów.

Dlaczego tak bardzo pokochałam zabawy z recyklingu? Bo nic nie kosztują, wykorzystujemy to co mamy w domu, to co znajdziemy podczas spaceru i tworzymy. Ekostworki to świetny pomysł na niezwykle rozwijającą zabawę dla dzieci w każdym wieku. Zobaczcie jakie fajne stworko-marionetki udało nam się stworzyć z niczego.

Urlop, wypoczynek, zbieranie kamieni i doskonała zabawa. Niewiele trzeba, aby zamienić kreatywne i twórcze zabawy na powietrzu w niezwykłą kamienną opowieść. Czytaj dalej po kliknięciu na zdjęcie. Wspólnie z dziećmi za pomocą pisaków stworzyliśmy różne obrazki na każdym z zebranych kamieni. Czasem to było miejsce w którym znaleźliśmy kamień, innym razem coś z czym nam się kojarzy lub o czym marzymy.

Zabawy z lodem są idealne na każdą porę roku. To już nie pierwsza propozycja zabawy sensorycznej z lodem, ale nigdy dotąd nie było takich emocji, śmiechu i skupienia jednocześnie. Zebrałam w jednym poście wszystkie nasze lodowe propozycje, więc do dzieła!

Do zabawy potrzebne są rożne kamienie i dużo precyzji, aby ułożyć kamienną wieżę. Następnie Adaś zbijał kamykiem ułożoną stertę kamieni i liczył ile z nich zostało nietkniętych. Wygrywał ten, kto zbił więcej kamieni. Przy okazji zabawy odpoczywaliśmy na szlaku, trenowaliśmy liczenie oraz precyzję w układaniu kamiennej wieży, bo nie jest to takie proste.

Zabawy plenerowe z ciepłą i zimną wodą wzbogacone farbami i kolorowymi balonami to połączenie najbardziej lubianych przez dzieci form aktywności. Dzięki takiemu połączeniu oddziałujemy niezwykle silnie na dziecięce zmysły. Kolory, powietrze, światło, dotyk, woda, dźwięki, jednym słowem to nie tylko zabawa, plastyczna, ruchowa ale również niezwykłe sensoryczne doznania.

Balonowy Glutek do zrobienia z prostych składników dostępnych w domu

Większość znanych mi dzieci uwielbia różnego rodzaju glutki tak zwane Slime. Takie aktywności pozwalają na swobodną zabawę, dostarczają wielu bodźców sensorycznych i są fajnym pomysłem na zabawę szczególnie w deszczowe dni, gdy trzeba zostać w domu.
Gniotek z żelatyny zrób to sam
Gniotek DIY z żelatyny to nasze najnowsze odkrycie. Wcześniej robiliśmy już ale galaretowaty gniotek z żelatyny to nasz prawdziwy hit. Dostarcza mnóstwo wrażeń i zabawy.

Jeśli macie w domu fanów małych autek lub Formuły F1 to z pewnością wspólne wykonanie makiety toru wyścigowego będzie świetnym wakacyjnym wyzwaniem konstrukcyjnym. A zabawa na takim samodzielnie wykonanym torze dostarczy wielu emocji. Taką makietę można zbudować nawet w ogrodzie, zobacz jak powstawał nasz tor wyścigowy i do dzieła!

Zabawa ruchowa zarówno do domu jak i na plener dla jednego dziecka, dwójki lub całej grupy. Podczas takiej aktywności trenujemy koordynację, równowagę i pobudzamy zmysły. Ważne aby podczas zabawy chodzić po butelkowym torze gołymi stopami, wtedy lepiej czujmy powierzchnię. Dla zwiększenia doznań czuciowych w kilku butelkach może być umieszczona ciepła woda, a w innych zimna.

Zabawa piaskiem kinetycznym KINETIC SAND to wspaniałe doświadczenie i niezapomniane doznania zmysłowe. Jest to jedna z ciekawszych propozycji do twórczej zabawy jak i świetny pomysł na prezent dla każdego dziecka. Zobacz po kliknięciu na zdjęcie ile różnych zabaw można wymyślić ze zwykłym piaskiem w linku czeka na Was również film.

Do zabawy potrzebny jest: strunowy woreczek, żel do włosów, różne kulki i koraliki, oraz taśma np. izolacyjna. Na woreczku za pomocą taśmy wykleiłam kwadrat, prostokąt, koło i trójkąt. Do środka wrzuciłam 16 koralików po cztery z każdego rodzaju tak, aby można było je podzielić na cztery zbiory. Nasze zabawy z żelem możecie zobaczyć na filmie, umieszczonym na końcu postu, a przy okazji będzie mi miło, jeśli dołączysz do subskrybentów mojego kanału You Tube. Więcej szczegółów zabawy poznasz klikając na zdjęcie.

Czytanie książek i obserwacja przyrody to pierwsze kroki, aby poznać najbardziej znane gatunki ptaków, a jak do tego dodamy samodzielne wykonanie Sikorki, Gila, Bociana lub Sowy, to z pewnością maluch szybko i na długo zapamięta poznane ptaki. To świetna propozycja na wspólną zabawę na przykład po spacerze w lesie czy parku.

Pacynki ze skarpet i własny teatrzyk

Niby taka prosta i oczywista zabawa, a jednak często przez nas zapominana. Jeśli nie masz w domu pacynek ani kukiełek, można je zrobić samodzielnie ze skarpet, szmatek czy plastikowych butelek. Samo zaprojektowanie i wykonanie własnych ,,aktorów" do spektaklu to dla dziecka niezwykle emocjonująca zabawa. Lalkarstwo i tworzenie teatrzyku daje dzieciom możliwość wcielania się w różne postacie, przekazywania emocji (radości, smutku czy złości) i tworzenie wymyślnych dialogów. To niezwykle rozwijająca aktywność, która potrafi odkryć w dziecku wiele talentów.

Bardzo przyjemna i efektowna twórczość zarówno dla przedszkolaków jak i starszych dzieci. Do zabawy potrzebujecie różne kształty liści, kartki, kredę, suche pastele lub węgiel. Pod kartkę kładziemy liść, a następnie pocierając kartkę położonym na płasko węglem lub kredą odciskamy fakturę liścia. Mieszając różne kolory można uzyskać ciekawe efekty. Najlepiej zobaczycie to na naszym filmie klikając na zdjęcie.

Jedna z ulubionych zabaw wszystkich dzieci, czyli balony wodne i rzut do celu, ale nie byle czym tylko balonami wypełnionymi wodą! Zabawa idealna na przyjęcie urodzinowe, dla grupy dzieci czy jako rodzinna rozgrywka podczas ciepłego weekendu. Klikaj na zdjęcie i czytaj jak się bawić, czeka też oczywiście film.

Sądzisz, że malowanie na oknie jest kłopotliwe, drogie, wymaga specjalnych farb, czy wiąże się z bałaganem? Nic bardziej mylnego, jak poznasz nasz patent na foliowy witraż, z pewnością stworzycie podobny w domu.

Zabawa choć banalnie prosta, to niezwykle oddziaływuje na dziecięcą wyobraźnię. Wspólnie z dzieckiem w zależności od wieku wybierz łatwiejsze lub trudniejsze szablony. Kliknij na zdjęcie i pobierz szablony do druku oraz poznaj kilka propozycji zabaw patyczkowych.

Maski zwierząt do pobrania i wydruku projektowałam wspólnie z dziećmi do przedstawienia teatralnego o zwierzętach leśnych podczas półkolonii. Zabawa ta zainspirowała mnie do wykonania gotowego zestawu masek do kolorowania, wycinania, malowania i wyklejania przeznaczonego dla młodszych dzieci. Maski zwierzątek do samodzielnego wykonania, które możecie pobrać po kliknięciu na zdjęcie, z pewnością zajmą wasze dzieci na dłużej zwłaszcza w deszczowy dzień.

Piasek Kinetyczny, Moon Sand i wiele innych mas plastycznych to doskonałe zabawy sensoryczne i wspierające rozwój małej motoryki oraz sprawności dłoni. Dziś według własnego przepisu zrobiliśmy domowy ruchomy piasek. Kliknij na zdjęcie i poznaj szczegóły oraz zobacz film.

Sznurek, dwie przecięte butelki, ewentualnie coś na uchwyty (my użyliśmy druciki kreatywne) i gotowe. Prosta zabawka własnej produkcji, która na jakiś czas zajmie ruchowo dzieci.

Zabawy sensoryczne są dla dzieci bardzo atrakcyjne, przyjemne i rozwojowe. Poznawanie świata zmysłami, dotykiem, wzrokiem bardzo fajnie stymuluje nawet najmniejsze bobasy. Do zrobienia piłki sensorycznej potrzebna jest przezroczysta dmuchana piłka plażowa, lub ewentualnie koło do pływania. Kliknij na zdjęcie i zobacz instrukcję krok po kroku oraz kilka wariantów na wspólną zabawę.

Wspólne wykonywanie ekostatków z recyklingu i testowanie jak pływają to zabawa na wiele godzin zarówno dla rodziny jak i dla grupy dzieci. Zobacz nasze pomysły, a potem spróbujcie stworzyć własne parostatki z napędem balonowym...

Nasz hit z przed paru lat, to strzelająca butelka. Wykonanie jest bardzo proste przecinamy butelkę na wysokości około 1/3 od góry, następnie naciągamy na gwint butelki balon, tak aby wystawał tylko taki dzyndzel. Następnie oklejamy taśmą brzeg przeciętej butelki, aby nie był taki ostry i ozdabiamy naszą, jak to Adaś mówi- strzelaczkę. Naboje do strzelania, aby były bezpieczne wykonałam z foli aluminiowej, ugniatając z Adasiem małe kulki. Przeczytaj dalej po kliknięciu na zdjęcie.

Gra Cymbergaj w naszej wersji domowej jest bardzo łatwa i tania w wykonaniu, a zabawa naprawdę przednia. Przy okazji ćwiczymy refleks, celność, koordynację ruchową- jednym słowem same zalety, a wspólnie spędzony czas jest bezcenny. Po kinięciu na zdjęcie przejdziesz do opisu oraz zobaczysz film z naszej zabawy.

Po przyjściu do domu ze spaceru rozłożyliśmy wszystkie znalezione liście na blacie kuchennym. Porównywaliśmy je, układaliśmy od największego do najmniejszego, potem wybranych kilka liści odrysowaliśmy pisakiem suchościeralnym i Adaś próbował dopasować je na swoje miejsca po kształtach. To świetna aktywność dla młodszych dzieci oraz nauka dla starszych. Zobacz też nasze zabawy na kanale YouTube i subskrybuj.

Rysowanie kredą na chodniku każdy z nas dobrze zna, jak się okazuje takie rysowanie wcale nie musi być nudne... U nas zaczęło się jak zwykle: drzewko, autko, słoneczko, statek kosmiczny i nagle: - A może narysujemy wielki labirynt na całym boisku? To aktywność i propozycja dla starszych dzieci. Uczy planowania przestrzennego, logicznego myślenia i dostarcza sporo wrażeń. Dodatkowo w grupie uczymy się współpracy.

Doskonała zabawa pobudzająca wyobraźnię i kreatywność dziecka, a jednocześnie dająca dużo radości i satysfakcji. To idealna propozycja na wieczór. Wyszykujemy różnorodne przedmioty i podświetlając je od tyłu za kurtyną prześcieradła, pokazujemy pozostałym uczestnikom zabawy. Kto odgadnie najszybciej co kryje się za tajemniczym cieniem pokazuje kolejną zagadkę.

Zabawa w detektywa na tropie śladów... to propozycja, która powstała jak zwykle małym kosztem, ale efekt jest fantastyczny. Dzieci była zaangażowane w przygotowania i z niecierpliwością czekały, aby zamienić się w małych tropicieli. Malowanie podeszwy od różnych butów, odciskanie i szukanie par bardzo angażuje dzieci w każdym wieku. To świetna propozycja na zabawę indywidualną lub grupową.

Makieta miasta z pudełek

To świetny pomysł na zabawę dla grupy dzieci. Stworzenie z elementów recyklingu takich jak pudełka, butelki, folie i rolki... wielkiego miasta lub kamieniczek. Każde dziecko na tu swój udział, a połączenie wszystkich elementów w całość daje niezwykły efekt.

Mandale ułożone na wielkich kawałkach brystolu to niezwykle twórcza letnia zabawa. Elementy natury kwiaty, liście, korę lub morskie akcenty układamy na kształt mandali tworząc niezwykłe obrazy. Wszystko mocujemy za pomocą kleju introligatorskiego.

Proponowana zabawa jest prosta do zrobienia w warunkach domowych i zawsze dostarcza wielu emocji. Potrzebujemy kilku nieprzezroczystych butelek, najlepiej plastikowych. Doskonale sprawdzają się takie po jogurtach pitnych. Do każdej butelki wkładamy tajemnicze przedmioty np. makaron, szyszki, piórka, fasolę, groch, kamyczki, muszelki, sianko, klamerki, kredki, wstążeczki, worek foliowy, orzechy itp. Niezapomniane przeżycia gwarantowane.

Jeśli podoba Ci się nasze zestawienie zobacz podobne wpisy
Prace plastyczne 50 inspiracji Zabawy dla 2-3 latka ponad 50 pomysłów Mała motoryka 40 zabaw wspierających naukę pisania 40 zabaw pobudzających zmysły Wpieranie edukacji matematycznej dzieci

# data[].attributes.attachment_link.title
Zabawy na lato 40 pomysłów na wakacje - Moje Dzieci Kreatywnie

# data[].attributes.attachment_link.description
Zabawy na lato przydadzą się każdemu z nas, bo prędzej czy później usłyszymy od naszej pociechy -Mamo nudzi mi się! O ile nuda często budzi kreatywność dziecka i jest wręcz wskazana, to jednak czasem i my rodzice możemy wyjść z inicjatywą ciekawej zabawy i pomysłu na wspólne spędzanie czasu w domu czy w plenerze.

# data[].attributes.headline
Artykuł dotyczący metod wsparcia dzieci w procesie uczenia się

# data[].attributes.subject
Artykuł dotyczący metod wsparcia dzieci w procesie uczenia się

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak uczą się dzieci i jak możemy to wspierać? | Mamologia

# data[].attributes.attachment_link.description
Dowiedz się, jak uczą się dzieci w wieku 6+ i co my, jako dorośli, możemy w tym procesie zrobić, aby wspierać naszego malucha w nauce.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Złość i agresja - książki o emocjach dla dzieci" to blog, który zgłębia tematykę emocji, ze szczególnym naciskiem na złość i agresję, z którymi dzieci mogą się zmagać. Odkryj rekomendacje wartościowych książek dedykowanych najmłodszym, które pomagają zrozumieć i radzić sobie z trudnymi uczuciami. Dzięki naszemu zestawieniu znajdziesz inspiracje i narzędzia, które wesprą rozwój emocjonalny dziecka, pomagając mu wyrażać i kontrolować swoje emocje w zdrowy sposób.

Książki o emocjach dla dzieci Mindfulness dla dzieci Wychowanie dzieci

Kolejna z serii bestsellerowych książek dla dzieci o emocjach. Tym razem jednorożec Gucio pomoże dzieciom radzić sobie ze złością.

[product id="17082"]

Bajka dla dzieci, w której wspieramy emocje, nazywamy je, uczymy je oswajać, pokazujemy, co można zrobić, by złość nie narobiła bałaganu, jak oswoić złość, by nie eskalowała do agresji.

[product id="24608"]

Kicia Kocia, jak każde dziecko przeżywa wiele emocji! Emocje towarzyszą nam każdego dnia!
W kolejnej książeczce z serii Kicia Kocia uczy się, jak radzić sobie z tak trudnym, lecz czasem ją ogarniającym uczuciem, jakim jest złość. A mali czytelnicy poczują się lepiej, wiedząc, że Kicia Kocia czuje się czasem podobnie!

[product id="27293"]

Dopada Cię złość? Da się ją poskromić!

Złość w przypadku maluchów pojawia się w najmniej oczekiwanym momencie. Tak jest też w przypadku Jadzi Pętelki, która przechodzi tzw. "bunt dwulatka". Czy pod wpływem złości zachowa się niegrzecznie? Czy tupanie lub krzyk pomoże? Jadzia spróbuje poskromić swoje emocje. Jak poradzi sobie ze złością? To zadanie wcale nie jest takie proste...

[product id="23822"]

Poznajcie Kazika - małego chłopca, który jest podobny do każdego z nas. Lubi oglądać auta jeżdżące za oknem, chce być strażakiem kiedy dorośnie, chodzi do przedszkola, lubi rysować i uwielbia lody. Zwykle promieniuje uśmiechem, ale pewnego dnia w jego sercu narodziła się wielka, ogromna złość.

[product id="27280"]

Co robić, kiedy ktoś mówi coś niemiłego na twój temat albo cię obraża? Rodzice Pompona zdradzą ci sekret, który odmieni twoje życie. "Za każdym razem, kiedy słyszysz coś na swój temat, ktoś tak naprawdę zdradza ci, co sam czuje. Następnym razem, gdy któreś z twoich przyjaciół cię obrazi, nie daj się wyprowadzić z równowagi. Weź głęboki oddech i spróbuj odkryć, co dzieje się w jego sercu.

[product id="26915"]

"Tuptozaur" to urocza, zabawna i rymowana opowieść, która pokazuje najmłodszym, jak przezwyciężyć narastające uczucie złości i przegonić zły nastój.

[product id="26520"]

Dzieci bywają czasem smutne, rozzłoszczone, zdenerwowane. Ich płacz może oznaczać tak wiele: frustrację, zazdrość, niespełnione oczekiwania, stres... Zdarza się, że trudno im odnaleźć spokój. A jeszcze trudniej jest zrozumieć swoje emocje i umieć je nazwać.

[product id="24120"]

Cztery relaksacje słowno-ruchowe, które pomogą dziecku wyrazić swoją złość i przez nią przejść.

[product id="23346"]

Zaskakująca książka, która pomaga dzieciom oswoić złość. Ta książka to wspaniała zabawa w poznawanie uczuć!

[product id="23410"]

Tytus, najlepszy przyjaciel Antka, nie traktuje go najlepiej, gdy dostaje zaproszenie na jego urodziny. Twierdzi, że sam miał dużo lepsze - z magikiem i sztuczkami. Antkowi robi się przykro i nazywa Tytusa głupim. Czy to znaczy, że jest niegrzeczny?

[product id="22979"]

Kolorowy potwór jest teraz lekarzem! Pomaga poradzić sobie z emocjami, które są tak wielkie, że aż boli od nich brzuch. Ma w swoim gabinecie specjalny zestaw do regulacji emocjonalnej, dzięki któremu można poznać i oswoić emocje, a także uporać się z tymi trudnymi.

[product id="26979"]

Miśka się złości i Kocio się złości.
Nie jest łatwo się razem bawić...

[product id="21906"]

Mały psotny chłopiec Max i jego wierny przyjaciel Królik codziennie uczą się czegoś bardzo ważnego o otaczającym ich świecie i emocjach.

[product id="20463"]

Dzień Kai nie zaczął się zbyt dobrze. Z samego rana zdenerwował ją brat, a później już wszystko toczyło się źle. Złość Kai to siła, która kiełkuje, rośnie i powoli przejmuje nad nią kontrolę, a w dodatku rani innych. Czy można się z nią jakość uporać?

[product id="23838"]

Julek, główny bohater tej książeczki, podsuwa pięć zabawnych i kreatywnych sposobów radzenia sobie z wybuchami złości.

[product id="23099"]

Ida się złości to pełna szacunku do dziecięcych emocji opowieść o tym, jak maluchy radzą sobie z uczuciami. Tekstowi towarzyszą pobudzające ciekawość i wyobraźnię ilustracje autorki. W Polsce ukazały się trzy książeczki o przygodach Idy, jej emocjach, zabawach i codziennych wyzwaniach: Ida się cieszy, Ida jest ciekawa, Ida się złości. To małe książki o wielkich emocjach.

[product id="24159"]

Fergal to fajny gość, ale gdy ktoś mówi mu, co ma robić, bardzo... bardzo się... złości!

Bohater serii przeżywa rozterki związane z emocjami typowymi dla dzieci w wieku przedszkolnym.
W tej pełnej humoru książeczce, rozpoczynającej serię o Fergalu, smok mierzy się ze złością. A dla smoka o naprawdę ognistym temperamencie to nie lada wyzwanie! Czy znajdzie sposób na okiełznanie wypalającej we wszystkim dziurę złości?

Seria, która oswaja emocje i pomaga stawić im czoło.

[product id="24350"]

Książka w serii "Porozumienie bez Przemocy objaśnione dzieciom", która uczy empatycznej komunikacji w rodzinie, w grupie, na placu zabaw Małpka Zyzio i zebra Alfred świetnie się bawią podczas beztroskiej gry w piłkę. Szakal Feluś, który obserwuje kolegów z ukrycia, czuje się pominięty. Narasta w nim złość i postanawia się zemścić. Dochodzi do kłótni.

[product id="25351"]

Niezwykle ważne i pouczające opowieści, które przybliżają czytelnikom świat emocji. Każdy z nas doświadcza różnych uczuć, od radości po strach, czasem wydaje się, że w naszej duszy toczą się walki smoków, a innym razem odczuwamy, jakby coś w nas płonęło. Nie brak też momentów, kiedy łzy płyną nam strumieniami i nie potrafimy ich powstrzymać.

[product id="27471"]

Czasami każdy z nas ma paskudny dzień! Wimowi już od samego rana nic się nie udawało. Nic dziwnego, że się rozzłościł - i to naprawdę mocno. To nie było przyjemne uczucie. Czy tej wielkiej złości można się jakoś pozbyć?

Na szczęście w dżungli mieszka wiele innych zwierząt, które doskonale znają to gwałtowne uczucie i wiedzą, jak mu zaradzić.
Wspaniała książka o silnym uczuciu dla wszystkich tych, których czasami przytłacza ich własna złość.

[product id="23740"]

Wierszyki o uczuciach autorstwa klasyka szwedzkiej literatury dla dzieci. Wierszyki te pokazują dzieciom, że czasami doświadczamy emocji, które ciężko nam nazwać. Utwory Ulfa Starka uczą najmłodszych, w jaki sposób można pomóc sobie w ich przeżywaniu.

"Cynamon i Trusia. Wierszyki o złości i radości" to rymowanki autorstwa Ulfa Starka, klasyka szwedzkiej literatury dla dzieci. Utwory są lekkie i proste w lekturze, jednak dotykają niezwykle ważnych tematów. Tym razem Ulf Stark opowiada nam o przyjemnych i przykrych emocjach, jakich możemy doświadczyć w kontaktach z drugim człowiekiem.

[product id="15737"]

Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje.

Wszystkie dzieci odczuwają emocje. Będą szczęśliwsze, potrafiąc je zaakceptować i rozpoznać ich ukryty sens. Dzięki tej mądrej książeczce, obfitującej w zabawne i pouczające ćwiczenia rysunkowe, mali czytelnicy nauczą się, że uczucia są dobre i pożyteczne. Czasem motywują do działania, a czasem przestrzegają przed niebezpieczeństwem.

[product id="15875"]

Złość to bardzo potrzebne uczucie, dlatego warto je zrozumieć i oswoić. Gdy dziecko się złości... Przedstaw mu smoka Lubomiła.

[product id="15049"]

Publikacje z serii Kreatywne Książeczki Terapeutyczne są adresowane do terapeutów, pedagogów i rodziców oraz do ich pociech i podopiecznych. Stanowią doskonałe narzędzie do rozwiązywania wielu trudności wychowawczych i radzenia sobie z nieprawidłowymi dziecięcymi zachowaniami.

[product id="21782"]

Regulacja emocji jest ważna. Ale może być trudna, kiedy myślimy o sobie źle i nie rozumiemy tego, co tak naprawdę się dzieje w naszym mózgu i umyśle. A dzieje się dużo! Wszystko za sprawą orzeszka, który znalazł dla siebie miejsce w każdej małej i dużej głowie.

[product id="24613, 24612"]

Nowa seria książeczek „Poznaj uczucia i emocje" pomaga zrozumieć dziecku emocje i uczucia, które odczuwa. Książeczka Czasami się złoszczę pokazuje czytelnikom co oznacza złość i jak sobie z nią radzić.

[product id="24118"]

Nowa książka autorki bestsellerowej serii „Uczucia Gucia" to poradnik dla rodzin, które chcą utrzymać dobre relacje i radzić sobie z codziennymi trudnościami.

[product id="26065"]

Kolejny tytuł z bestsellerowej serii To, o czym dorośli Ci nie mówią dla wszystkich, którzy chcą wiedzieć, jak to się dzieje, że czasem rozpiera nas szczęście, a czasem ogarnia smutek, i jak rozszyfrować inne emocje.

[product id="22785"]

Czy Staś podejmie wyzwanie badacza? I jak właściwie trafił do jego laboratorium? Czy chłopiec pozbędzie się złości? Jeśli chcesz poznać rozwiązanie zagadki, przeczytaj tę książkę.

[product id="23172"]

Książka, która uczy dzieci radzenia sobie ze złością. Zamiast pouczać, inspiruje i zachęca do pracy nad rozwojem emocjonalno-społecznym.

,,Co robić, gdy się złościsz" to książka dla dzieci o złości. Jej autorzy uczą młodych ludzi, w jaki sposób zarządzać tą silną emocją: ,,Weź głęboki oddech i znajdź długopis. Za chwilę nauczysz się czegoś naprawdę interesującego. Lekcja ta może nawet zmienić twoje życie!"

[product id="17141"]

Książka wyjaśnia mechanizm powstawania potrzebnej i niepotrzebnej złości. Napisana jest przyjaznym językiem, zawiera liczne testy, gry i ćwiczenia. Autorka podsuwa złośnikom ciekawe sposoby zapanowania nad złością, a osobom mającym w swoim otoczeniu złośnika pomaga w zwiększeniu odporności na jego złość oraz w docenieniu i wzmocnieniu siebie.

[product id="25371"]

Dwunastu autorów napisało dwanaście opowiadań pełnych emocji. Towarzyszyło im zadowolenie, gdy bohaterowie stawali się dokładnie tacy, jak chcieli. Złość, gdy zbyt długo nie mogli wpaść na dobry pomysł, i wiele innych... uczuć.

[product id="20949"]

Częścią poznawania świata przez dzieci jest mierzenie się z emocjami często trudnymi, przykrymi, niełatwymi do zrozumienia i kontrolowania. Ważne, by w takiej nauce dziecko otrzymało pomoc od dorosłych i znalazło wskazówki, z których może korzystać.

[product id="28516"]

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

Poznaj naszą Serię Rodzicielską - tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice.

Wydajemy też barrrdzo niegrzeczne książki dla dzieci:

Oraz książki dla najmłodszych:

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wychowanie bez nagród i kar. rodzicielstwo bezwarunkowe

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak być rodzicem jakim zawsze chciałeś być

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak wygląda poród przez cesarskie cięcie

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak karmić noworodka mlekiem modyfikowanym

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
moje dziecko jest niegrzeczne w przedszkolu

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
jak przygotować dziecko na brata siostrę

# data[].attributes.attachment_link.title
Złość i agresja - książki o emocjach dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj rekomendacje wartościowych książek dedykowanych najmłodszym, które pomagają zrozumieć i radzić sobie z trudnymi uczuciami

# data[].attributes.headline
Nie unikniemy ekranów, ale możemy udostępniać je dzieciom z rozsądkiem. Oto kilka wskazówek:

# data[].attributes.subject
Nie unikniemy ekranów, ale możemy udostępniać je dzieciom z rozsądkiem. Oto kilka wskazówek:

# data[].attributes.attachment_link.title
Ćwiczenie relaksacyjne dla dzieci "NIEBO". Ćwiczenie oddechowe, wizualizacja, relaksacja dla dzieci

# data[].attributes.headline
Kilka pomysłów na to, jak ćwiczyć uważność z dzieckiem:

# data[].attributes.subject
Kilka pomysłów na to, jak ćwiczyć uważność z dzieckiem:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chcecie mieć grzeczne i dobrze ułożone dziecko? Dziecko, które się nie złości, nie kłóci z bratem, nie hałasuje?

Muszę was rozczarować: techniki mindfulness w tym nie pomogą;)

Mogą za to dać naszym dzieciom narzędzia, za pomocą których będą bardziej świadomie odbierać siebie i świat.

Będą potrafiły rozwinąć większą świadomość wewnętrznych i zewnętrznych doświadczeń, rozpoznawać swoje myśli jako "po prostu myśli", rozumieć, jak emocje manifestują się w ciele, zauważać, kiedy ich uwaga odpływa, będą miały większą kontrolę nad swoimi wewnętrznymi impulsami.

Ale po kolei...

Co to jest mindfulness?

Mindfulness (uważność) to stan umysłu, osiągany poprzez skupienie uwagi na chwili obecnej, przy równoczesnym łagodnym przyjmowaniu i akceptowaniu emocji, myśli i wrażeń zmysłowych. Używany jest jako technika terapeutyczna.

Dorośli praktykują mindfulness m.in. poprzez medytację i różne formy świadomego działania w życiu codziennym.

A czy istnieje coś takiego, jak medytacja dla dzieci?

Wyobraźnia podsuwa przed oczy koszmarny obraz: rządki dzieci sztywno usadzonych na poduszkach, marzących o tym, żeby zająć się czymkolwiek bardziej ekscytującym, choćby lekcjami...

Pospiesznie uspokajam: nie, COŚ TAKIEGO nie istnieje. Przypuszczam przy tym, że nie byłoby to wykonalne (opieram to przypuszczenie na obserwacji znanych mi osób w wieku 4 - 13 lat:).
Ale wymyślono formy medytacji specjalnie dla dzieci
Uczestniczyłam kiedyś w programie dla rodzin, podczas którego dorośli przed południem mogli trochę pomedytować, podczas gdy dzieci w tym czasie zapewnione miały różne twórcze zajęcia. Po południu robiliśmy różne rzeczy razem, a wieczorem odbywała się wspólna medytacja rodzinna.

Jak to wyglądało? Najpierw dziecko ze swoimi rodzicami uderzało w gong (towarzyszyły temu wielkie emocje i ekscytacja), rozpoczynając sesję. Siedzieliśmy razem ok. 3-5 minut. Następne uderzenie w gong miało specjalne znaczenie: dzieci miały za zadanie siedzieć cichutko wsłuchując się w wibracje, dopóki dźwięk całkiem nie zaniknie. Siedziały w skupieniu śledząc powolne rozpuszczanie się dźwięku w przestrzeni, tropiąc chwilę, kiedy dźwięk zamieni się w ciszę. Ten, kto przestawał go słyszeć, podnosił rękę.

Na koniec dzieci dzieliły się tym, co ważnego wydarzyło się tego dnia.

Co było najzabawniejsze? Co najsmutniejsze? Co najbardziej niezwykłe?

A po wszystkim dzieci zabierały się do konstruowania budowli z poduszek medytacyjnych.

Ta medytacja spełniała trzy podstawowe warunki: była krótka, angażująca i zabawna.
I takie też są ćwiczenia mindfulness dla dzieci.
Spróbujcie, można je wykonywać w grupie lub z jednym dzieckiem.

To trochę bardziej rozbudowane ćwiczenie z gongiem (jeśli nie dysponujemy gongiem, możemy użyć struny gitary lub najbardziej dźwięcznego naczynia kuchennego i łyżeczki)

Uderzamy w gong. Dzieci uważnie słuchają wibracji dźwięku. Podnoszą rękę, kiedy nic już nie słychać. Pozostają w ciszy jeszcze przez jedną minutę i uważnie słuchają wszystkich innych dźwięków, które się pojawiają. Na koniec po kolei opowiadają o każdym dźwięku, które zauważyły w ciągu tej minuty.

Jeszcze jedna forma medytacji dla dzieci.

Dzieci kładą się na podłodze i umieszczają na brzuchu maskotkę. Oddychają w ciszy przez minutę i zauważają przy tym, jak ich mały przyjaciel porusza się w górę i w dół. Starają się też zauważyć wszelkie inne wrażenia. Wyobrażają sobie, że myśli, które pojawiają się w ich głowie zmieniają się w bańki mydlane i odlatują...

Dzieci leżąc na podłodze z zamkniętymi oczami starają się napiąć każdy mięsień w ciele tak mocno, jak tylko potrafią. Palce u nóg i stopy, nogi, brzuch. Mogą zacisnąć pięści i podnieść ręce do głowy. Pozostają w tej ściśniętej pozycji przez kilka sekund a potem w pełni się rozluźniają i relaksują. To świetne ćwiczenie na rozluźnienie ciała i umysłu. Jest też przystępnym sposobem zaprezentowania dzieciom, co znaczy być "tu i teraz".

Znajdź coś mocno pachnącego, na przykład świeżą skórkę z pomarańczy, laskę cynamonu, czy wanilii. Poproś dzieci, żeby zamknęły oczy i wdychały zapach, skupiając na nim całą uwagę.
Zapach może być bardzo skutecznym narzędziem w zmniejszaniu niepokoju.
Podobne ćwiczenie można wykonywać ze zmysłem smaku. Spróbujmy zrobić z dziećmi klasyczne ćwiczenie mindfulness: dzieci z zamkniętymi oczami smakują rodzynkę, starając się jeść ją jak najdłużej, zwracając uwagę na wszystkie odcienie smaku.

Możemy też użyć kostki czekolady;)

Dzieci z zamkniętymi oczami dotykają różnych przedmiotów, np. piłki, piórka, maskotki, kamienia... Następnie opisują, jaki ten przedmiot jest w dotyku.

To ćwiczenie, podobnie jak poprzednie, pozwala dzieciom ćwiczyć rozróżnianie wrażeń zmysłowych. Przez skupianie na nich uwagi uczą się pozostawać w chwili obecnej.

Dzieci przez minutę skaczą, albo tańczą. Następnie siadają i kładą rękę na sercu. Z zamkniętymi oczami starają się poczuć uderzenia serca, oddech i inne wrażenia, które pojawiają się w ciele.
Rozmawiamy o uczuciach.
Jakie uczucia dzieci odczuwają? Skąd wiedzą, że czują te właśnie emocje? Gdzie odczuwają je w ciele? Które uczucia lubią najbardziej?

Później możemy zapytać, co robią, kiedy nie czują tych uczuć, które lubią najbardziej.
Możemy im przypomnieć, że kiedy czują smutek mogą praktykować zamienianie myśli w bańki mydlane.
Że mogą zrobić napinanie i rozluźnianie ciała, żeby się uspokoić.
Że mogą posłuchać bicia swojego serca, albo skupić się na oddechu, żeby się zrelaksować...
Dobrej zabawy! Zapraszam Cię też do posłuchania podcastu Emocje Ciało Umysł

# data[].attributes.attachment_link.title
7 pomysłów jak ćwiczyć Mindfulness z dziećmi - Emocje Ciało Umysł

# data[].attributes.attachment_link.description
Chcecie mieć grzeczne i dobrze ułożone dziecko? Dziecko, które się nie złości, nie kłóci z bratem, nie hałasuje? Muszę was rozczarować: techniki mindfulness w tym nie pomogą;) Mogą za to dać naszym dzieciom narzędzia, za pomocą których będą bardziej świadomie odbierać siebie i świat.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poradniki dla rodziców wyrastają jak grzyby po deszczu. Trudno się odnaleźć w gąszczu miliona propozycji i pewnie właśnie z tego względu bardzo często jestem pytana o te najlepsze. Dziś mam dla Was takie zestawienie! Moja subiektywna lista najlepszych książek nie jest krótka, bo zawiera aż 15 książek. Każda z nich jest jednak nieco inna. Znajdziecie tu książki o rozwoju, o regulacji emocji, o metodach i narzędziach wychowawczych. Wierzę, ze każdy z Was znajdzie tu coś dla siebie.
15 najlepszych książek dla rodziców:

15 najlepszych książek dla rodziców

Próbowałam już wszystkiego. Jak radzić sobie z niesfornym dzieckiem bez bicia i krzyku - Isabelle Filliozat

Mam ochotę wręczać tę książkę każdemu rodzicowi i pedagogowi, którego spotkam na swojej drodze, a który ma do czynienia z dzieckiem od 1. do 5 roku życia. To cudowny poradnik, pełen rzetelnej wiedzy, który czyta się niezwykle lekko. Znajdziecie tu krótkie rady, jak radzić sobie z najczęstszymi problemami rodziców: napadami furii, ucieczkami, wrzaskami, biciem, gryzieniem, nieprzestrzeganiem zasad, zbyt długim wychodzeniem z domu, sprzeczkami między rodzeństwem. Autorka zderza trudne zachowania, z tym, co ja uważam za podstawową wiedzę rodziców, czyli rozwojem dziecka.

Rodzicielstwo przez zabawę. Nowe podejście do wychowania - Lawrence J. Cohen

Zabawa to dla dzieci najbardziej naturalna rzecz. Cohen daje gotową receptę na to, jak to wykorzystać i jak za jej pomocą rozwiązywać najczęstsze rodzicielskie problemy by sprostać wyzwaniom. Porusza zagadnienia takie, jak wspomaganie dzieci w budowaniu pewności siebie i wyrażaniu emocji. Jak przetrwać dziecięce „wybuchy". Jak poradzić sobie z rywalizacją między rodzeństwem. I najważniejsze - jak dbać o siebie! To książka o tym, jak zamiast pokazywać dzieciom, gdzie jest ich miejsce, tworzyć to miejsce obok siebie. To książka dla każdego. Dla tego, który uwielbia bawić się ze swoim dzieckiem i dla tych, którym na myśl o zabawie robi się słabo. Czasem propozycje zawarte w książce mogą wydawać się szalone, ale nawet jeśli ich nie wykorzystacie, to jestem pewna, że skłoni Was do fajnych refleksji.
Książka ma jedną wadę. Niestety nie czyta się jej łatwo, mimo że zawiera wiele interesujących przykładów.

Magia rodzicielstwa. Siedem kroków do wzajemnej bliskości - Hedvig Montgomery

To nie jest książka, która zawiera jakieś magiczne sztuczki, a raczej pokazująca realia i dająca wskazówki, jak się w tej wcale nie łatwej przygodzie odnaleźć i stawać się może nie idealnym, ale na pewno coraz lepszym rodzicem. Jest tu po trochu o wszystkim, napisane w bardzo lekki i rzetelny sposób. A czyta się to w jeden wieczór! Jednak nie polecam tej książki rodzicom, którzy czytają sporo poradników, bo raczej nie znajdziecie tu niczego nowego.

Pozytywna dyscyplina - Jane Nelsen

Uwielbiam pozytywną dyscyplinę za to, że daje konkretne rozwiązania na codzienne trudności. Proponowane metody są proste, logiczne i zgodne z tym, co wiemy o rozwoju dziecka. Jeśli szukacie czegoś praktycznego, to sięgnijcie po pozytywną dyscyplinę, a na pewno się nie rozczarujecie. Tam znajdziecie odpowiedź na pytanie „co robić kiedy...".

Jak mówić, żeby maluchy nas słuchały. Poradnik przetrwania dla rodziców dzieci w wieku 2-7 lat - Joanna Faber, Julie King

Kolejna książka pełna gotowych wskazówek. Co mówić, jak i kiedy? Jak nauczyć dziecko radzić sobie z uczuciami, jak zachęcić je do współpracy, jak rozwiązywać konflikty, jak chwalić, żeby pochwały były skuteczne? Co, kiedy dziecko nie chce jeść, jak przetrwać zakupy z dzieckiem, co zrobić z kłamstwami i skarżeniem? To tylko początek listy problemów, jakie są opisane w tej książce. Wszystko opatrzone jest cudownymi rysunkami - komiksami, dzięki którym łatwo wrócić do tego, co najważniejsze.
Na zdjęciu widzicie również niebieską część („Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły" Adele Faber, Elaine Mazlish), która teoretycznie jest przeznaczona dla rodziców starszych dzieci, ale warto po nią sięgnąć zaraz po różowej.

Self-Reg. Jak pomóc dziecku (i sobie) nie dać się stresowi i żyć pełnią możliwości - Stuart Shanker, Teresa Barker

Szczerze mówiąc, zastanawiałam się, czy umieszczać tę książkę na mojej liście tych najlepszych. Jest naprawdę genialna. To książka, która daje wskazówki, jak nauczyć dzieci samoregulacji emocji, dzięki czemu mają one mieć możliwość wpływania na swoje zachowanie. Jak usprawniać koncentrację, kontrolować impulsywność, radzić sobie z trudnymi doświadczeniami, frustracją. Ma jednak jedną wadę, czyta się ją dość trudno przez wiele nawiązań do badań naukowych. Wiem, że wielu rodziców nie dało rady przez nią przebrnąć.

Mózg dziecka. Przewodnik dla rodziców - Alvaro Bilbao

Jeśli ciekawi Was, dlaczego dzieci tak się zachowują, chcecie je zrozumieć, to ta pozycja Wam w tym pomoże. Autor opisuje, jak rozwija się mózg i jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Proponuje narzędzia i techniki adekwatnie do przekazywanej wiedzy, które pomogą wesprzeć rozwój emocjonalny i intelektualny dziecka. Mówi o neuropsychologii w bardzo prosty i przyjazny sposób.

Zintegrowany mózg - zintegrowane dziecko. 12 rewolucyjnych strategii kształtujących umysł twojego dziecka - Daniel J. Siegiel. Tina Payne Bryson

Wiem, że wielu rodziców poszukuje informacji o rozwoju dziecka. W tej książce znajdziecie tabelkę, w której rozpisano etapy rozwoju i wskazówki, jak wspierać dziecko w danym okresie. Każdy rozdział zawiera podsumowanie, dzięki któremu łatwo przypomnieć sobie treści. Pokazuje też, jak prosto mówić o mózgu dzieciom, tak by łatwo było im zrozumieć własne emocje. Jest napisana przystępnym językiem, ale mimo to jest to książka, którą się studiuje, nie czyta. Trzeba więc mieć na nią czas.

Spokojni rodzice, szczęśliwe dzieci. Bliskość zamiast krzyku - Laura Markham

Z tej książki bije spokój! Jest mądra, pięknie wydana i taka idealna do czytania pod kocem z kubkiem herbaty. Znajdziecie tu informacje o tym, jak dbać o emocje - nie tylko dzieci, ale też swoje. Jak budować więź z dzieckiem i wspomagać jego rozwój. Zebrano w niej informacje o rozwoju dziecka i wskazówki, co robić w kryzysowych sytuacjach. Polecam ją tym rodzicom, którzy ciągle krzyczą i stosują kary, a bardzo by chcieli by było inaczej. Jeśli z książki może bić empatia, to z tej zdecydowanie bije. Nie ma tu ani krzty oceniania, za to jest mnóstwo wsparcia!

Dobra relacja. Skrzynka z narzędziami współczesnej rodziny - Małgorzata Musiał

Jeśli czujecie, że chcielibyście wychować swoje dziecko bez kar i nagród, ale nie za bardzo wiecie, co zamiast, to ta książka będzie odpowiedzią. Treść jest osadzona w polskich realiach, wypełniona wieloma przykładami z macierzyństwa autorki. Zawiera propozycje rozwiązań rodzicielskich wyzwań, sposoby formułowania zdań, jakie kierujemy do dziecka. „Dobra relacja" to trochę taki przegląd wszystkiego, co teraz uznaje się za słuszne w wychowaniu dzieci (Porozumienie bez przemocy, Self-reg, rodzicielstwo bliskości) Przede wszystkim jednak, na jej kartach zapisane jest bardzo ważne zdanie, które mówi o tym, że możemy czytać o wielu metodach, ale to tylko od nas zależy, jakie narzędzia z tych poznanych wykorzystamy i które uznamy za właściwe dla naszego dziecka.

„NIE" z miłości. Mądrzy rodzice - silne dzieci - Jesper Juul

Prawda jest taka, że mogłabym tu wymienić wszystkie książki Juula, ale już Wam mówię, dlaczego wybrałam akurat tę jako tę jedną jedyną. To książka o czymś, z czym wielu z nas ma trudność - o stawianiu granic. Autor mówi o różnicy między chęciami, a prawdziwymi potrzebami. Wiem jednak, że to książka nie dla każdego. Jeśli Wy zastanawiacie się, kiedy (w imię stawianych granic) dać dziecku karę, wysłać na karnego jeżyka, co dziecku wolno, a czego nie, to nie znajdziecie tu odpowiedzi. To książka bardziej o rodzicach, niż o dzieciach, i o tym jak mamy zadbać o siebie. Mimo to, jest bardzo wspierająca na etapie każdego „buntu", z jakim przyjdzie się Wam mierzyć. Jest cieniutka, ma zaledwie 94 strony i dobrze „klepie po plecach", kiedy brakuje już sił.

(Nie)grzeczni? - Małgorzata Bajko, Monika Janiszewska

Jeśli nie lubicie przedzierać się przez filozoficzne rozważania i lubicie konkrety, to ta książka jest zdecydowanie dla Was! Autorki biorą pod lupę konkretne sytuacje, z jakimi mierzą się rodzice, i pokazują, jak rozumieją je dorośli, a co naprawdę dzieje w głowach dzieci. Znajdziecie tu informacje o rozwoju dziecka podane w taki sposób, jak byście czytali dobrą, zabawną książkę.

Wychowanie bez nagród i kar. Rodzicielstwo bezwarunkowe - Alfie Kohn

Kolejna książka, co do której miałam spore wątpliwości, czy zasługuje na miejsce na tej liście. Jest dość trudna. Autor jest bardzo konkretny, mówi bardzo wprost. Podważa wszystko, w co większość dorosłych wierzy. Spora część książki poświęcona jest temu, by zrozumieć dlaczego to tradycyjne podejście jest złym wyjściem. W drugiej części proponuje alternatywne dla kar i nagród działania. To trudna książka, wymaga zaangażowania, przemyśleń, rozważań. Odkładania na półkę i wracania do niej.

Jak zrozumieć małe dziecko - opracowanie zbiorowe (Wydawnictwo Natuli)

To książka dla rodziców dzieci do 3 roku życia. Obowiązkowa! Mam wrażenie, że mówi o wszystkim, z czym przychodzi nam się mierzyć w tym okresie - o jedzeniu, śnie, odpieluchowaniu, samodzielności, zabawie, metodach wychowawczych. Uwielbiam połączenie rzetelnej wiedzy z prostym językiem.
Przeczytaj też: 10 najlepszych książek o emocjach dla dzieci
Dziecko z bliska. Zbuduj z dzieckiem szczęśliwą relację - Agnieszka Stein

To książka oparta na filozofii rodzicielstwa bliskości i teorii więzi. To całe kompendium wiedzy! Na kolejnych stronach znajdziecie wskazówki dotyczące budowania relacji, uczenia dzieci rozpoznawania i wyrażania emocji, a także dbania o siebie. Książka ma jednak sporo treści skłaniających do refleksji, nie zawsze daje gotowe odpowiedzi, a czytelnik może mieć wrażenie częstych powtórzeń.
A teraz dajcie znać, które z nich czytaliście? Też umieścilibyście je na liście tych „naj"? A może dopisalibyście coś jeszcze?

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradniki dla rodziców wyrastają jak grzyby po deszczu. Trudno się odnaleźć w gąszczu miliona propozycji i pewnie właśnie z tego względu bardzo często jestem pytana o te najlepsze. Dziś mam dla Was takie zestawienie! Moja subiektywna lista najlepszych książek nie jest krótka, bo zawiera aż

# data[].attributes.headline
Wskazówki, które pomagają poradzić sobie z trudnym zachowaniem małego dziecka (0-4l.):

# data[].attributes.subject
Wskazówki, które pomagają poradzić sobie z trudnym zachowaniem małego dziecka (0-4l.):

# data[].attributes.attachment_link.title
4 strategie, które pomagają poradzić sobie z trudnym zachowaniem dziecka.

# data[].attributes.attachment_link.description
Im więcej czytam o dzieciuchach tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że nie ma magicznych sposobów na wszystko, ale są…

# data[].attributes.headline
Wiele różnych pomysłów na zabawy całą rodziną. Plik do pobrania:

# data[].attributes.subject
Wiele różnych pomysłów na zabawy całą rodziną. Plik do pobrania:

# data[].attributes.headline
Krótki wykład na temat złości dziecka oraz złości rodzica:

# data[].attributes.subject
Krótki wykład na temat złości dziecka oraz złości rodzica:

# data[].attributes.attachment_link.title
Złość u dziecka – czemu nas tak złości? - Izabela Bancewicz-Mikulewicz

# data[].attributes.attachment_link.title
Rysowanie z dzieckiem - bezpłatny webinar dla rodziców i nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Co robić z dziećmi w Boże Narodzenie? Pomysły na świąteczny czas

# data[].attributes.attachment_link.description
Spędź z dzieckiem Święta w kreatywny sposób. Co robić w święta, żeby miło i przyjemnie spędzić ten czas pełen magii? Odkryj najlepsze sposoby!

# data[].attributes.headline
Pomysły na zabawy w czasie przerwy świątecznej

# data[].attributes.subject
Pomysły na zabawy w czasie przerwy świątecznej

# data[].attributes.attachment_link.title
11 pomysłów na zabawy przy świątecznym stole

# data[].attributes.attachment_link.description
Święta to czas, który spędzamy w towarzystwie swoich bliskich. Co powiesz na świąteczne gry i zabawy? Gwarantujemy, że spodobają się nie tylko dzieciakom.

# data[].attributes.headline
Czym jest uważność i dlaczego warto ją ćwiczyć?

# data[].attributes.subject
Czym jest uważność i dlaczego warto ją ćwiczyć?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tydzień temu pisałyśmy o empatii, której jednym z przejawów jest empatyczna rozmowa. Rozmowa podczas, której staramy się słuchać drugiej osoby i rzeczywiście ją usłyszeć i zrozumieć. Pisałyśmy Ci, że na empatię składają się cztery podstawowe elementy czyli brak oceniania, przyjęcie perspektywy drugiej osoby, zrozumienie jej emocji i uczuć oraz zakomunikowanie tego zrozumienia. Natomiast dr Brené Brown, która zajmuje się badaniami empatii, wymienia jeszcze piąty element, którym jest uważna obecność. A dzisiejszym tematem będzie właśnie uważność.

Czy Ty też ulegasz rozkojarzeniu?

Ile razy zdarzyło Ci się słuchać „jednym uchem" tego co mówi Twój partner lub dziecko? Czy nie irytowało Cię kiedy podczas rozmowy Twoja przyjaciółka co chwilę spoglądała na telefon i sprawdzała powiadomienia? Jak często łapałaś się na tym, że Twoje myśli błądzą w nieznanych kierunkach i nawet nie słyszysz tego co ktoś do Ciebie mówi?

Przysłowiowe pytanie czy wyłączyłaś żelazko przed wyjściem z domu pojawia się w głowie każdej z nas zapewne przynajmniej raz dziennie 🙂 Nam wiele razy zdarzyło się też po wejściu do kuchni zastanawiać „Po co ja właściwie tu przyszłam?". Albo gotując obiad sprawdzać czy doprawiłyśmy jedzenie, bo tego nie pamiętałyśmy. Wszystkie ulegamy rozkojarzeniu.

Codziennie jesteśmy zalewane tysiącem informacji. Od rana telewizje śniadaniowe pokazują nam różne sposoby na to jak wyglądać i czuć się lepiej. Portale internetowe publikują setki newsów, które koniecznie musimy zobaczyć. Telefon co jakiś czas sygnalizuje przychodzące powiadomienia. O czym? O spotkaniach czy ważnych wydarzeniach zapisanych w kalendarzu. Nowych postach na portalach społecznościowych zamieszczonych przez naszych znajomych i Rodzicielski Drogowskaz 😉 Mailach, smsach, wiadomościach na komunikatorach, które są kolejnym źródłem informacji jakie nasz mózg przetwarza.

Ciągła gonitwa myśli

Jakby tego jeszcze było mało, to same generujemy drugie tyle danych. W jaki sposób? Naszą ciągłą i nieustanną gonitwą myśli. Myślimy o zadaniach jakie mamy do wykonania w pracy i w domu. Zastanawiamy się co ugotować na obiad i od razu przeskakujemy na listę zakupów. A jak już jesteśmy przy sklepach, to przypomina nam się, że przecież musimy kupić dziecku nowe buty, bo z poprzednich wyrosło.

No i się zaczyna kolejna litania myśli. Jak to nasze dziecko szybko rośnie, za chwilę pójdzie do szkoły. Ale jak to będzie? Codzienne odrabianie lekcji. Czy będzie chciało się uczyć? Jaką będzie miało klasę i nauczycielki? Czasem wybiegamy znacznie w przyszłość i zastanawiamy się jaką szkołę średnią i studia wybierze? Co będzie robiło w przyszłości? Znasz to? 🙂

Ciągle o czymś myślimy, zastanawiamy się, planujemy, martwimy. Ale czy rzeczywiście rejestrujesz swoje myśli? Czy masz świadomość jakie one są? Czy kiedykolwiek zatrzymałaś się na chwilę i po prostu obserwowałaś gdzie Twój umysł krąży? Jakie myśli produkuje?

Niestety w wielu przypadkach będą to negatywne myśli, bo tym głównie karmią nas media. Ale „winny" jest też nasz umysł, ponieważ dużo szybciej wyłapuje właśnie to co złe, smutne i groźne, niż to co dobre i pozytywne. Dlaczego? Bo pozytywne bodźce potrzebują więcej czasu, żeby przebić się do naszej świadomości.

Uważność kluczem do opanowania chaosu

Czy można w takim razie w jakikolwiek sposób zapanować nad tym chaosem? Można, a kluczem do tego jest uważność, czyli trzeci z drogowskazów szczęśliwego rodzica. Uważność rozumiana jako bycie tu i teraz. Jako świadoma obecność. Co to znaczy?

Nie chodzi o to, żeby celebrować każdy moment, myśl, słowo i wykonywaną czynność. W ten sposób trudno byłoby nam wszystkim funkcjonować. Chodzi o to, żeby umieć się zatrzymywać choćby na moment. O tym pisałyśmy Ci już przy okazji Spokoju. Wtedy zachęcałyśmy Cię do tego, żeby wsłuchać się w swoje emocje. Teraz chcemy, żebyś po prostu wsłuchała się w otoczenie lub swoje myśli. Takie chwile zatrzymania pomogą Ci w rozwijaniu umiejętności skupienia się.

Skupiaj się na wykonywaniu czynności

My kobiety jesteśmy specjalistkami od wielozadaniowości. Potrafimy robić kilka rzeczy jednocześnie. Pomaga nam to ogarnąć naszą codzienną rzeczywistość. Zła wiadomość jest taka, że nasz mózg jest w stanie przetworzyć ograniczoną ilość informacji w jednym momencie. Poza tym wszelkie „rozpraszacze" powodują, że dłużej wykonujemy daną czynność, bo potrzebujemy dodatkowego czasu na powrót do pełnego skupienia i zaangażowania.

Jak sobie z tym poradzić? Zacznij niektóre czynności wykonywać uważnie tzn. skup się na tej jednej czynności i staraj się nie rozpraszać. Wiemy, że mając w domu dzieci, szczególnie małe, zapewne trudno będzie uniknąć "rozpraszaczy". Dlatego zacznij od małych rzeczy. Może to być zwykłe mycie zębów. Zwróć uwagę na smak pasty, nacisk szczoteczki, wykonywane ruchy. Takie drobne ćwiczenia sprawią, że z czasem będziesz w stanie się lepiej koncentrować. Może zaczniesz też doceniać różne drobnostki, na które w codziennej bieganinie nie zwracasz uwagi? Ale o tym napiszemy Ci w kolejnym wpisie.

Uważność czyli świadomość własnych myśli

Drugim obszarem uważności jest świadomość myśli jakie przepływają przez Twoją głowę. Tak jak napisałyśmy wcześniej tych myśli są setki lub nawet tysiące. Wiele z nich jest negatywnych. Niekoniecznie złych, ale takich, które wywołują stres, obawę, zmartwienie. Pojawiają się wtedy, kiedy najmniej ich potrzebujemy np. przed snem.

Ile razy nie mogłaś zasnąć, bo Twój umysł ciągle podsuwał Ci kolejne sprawy do załatwienia albo analizował różne sytuacje jakie miały miejsce w ciągu dnia? Co wtedy robiłaś? Dawałaś się porwać w ich wir i przez kolejne dwie godziny leżałaś w łóżku maglując je w tę i z powrotem? Czy też starałaś się odwrócić od nich swoją uwagę, tak jak nieraz robiłaś, kiedy chciałaś uspokoić swoje dziecko?

My chcemy Ci zaproponować inne sposoby. Zwracaj uwagę na to jakie myśli przychodzą do Ciebie i staraj się je pogrupować na trzy rodzaje: te które zależą od Ciebie, te na które masz pewien wpływ i te które są zupełnie niezależne od Ciebie. Wszystkim tym, na które nie masz wpływu po prostu pozwól odlecieć. Nie ma sensu się nad nimi rozwodzić, bo i tak nie będziesz w stanie ich zmienić. Skup się na tych, nad którymi masz pełną kontrolę.

Możesz zapisywać wszystkie swoje zmartwienia i zaznaczać je kolorami według tych trzech grup. Zobaczysz wtedy ile z nich jest faktycznie wartych Twojej uwagi. Pozwoli Ci to również inaczej spojrzeć na to czym się martwisz. Może dzięki temu zobaczysz co tak naprawdę pod nimi się kryje? Dojdziesz do rzeczywistych potrzeb, które nie zostały zaspokojone.

Dlaczego uważność jest ważna?

Jak już może zauważyłaś uważność może wnieść do Twojego życia znacznie więcej niż tylko dostrzeganie przedmiotów i ludzi czy wychwytywanie zapachów lub dźwięków. Uważność pozwala sięgać głębiej do myśli, emocji, potrzeb. Rozwija też koncentrację.

Dobrą metodą na ćwiczenie uważności jest medytacja. Żeby dobrze ją wykonać musisz się skupić na czymś co pozwoli Ci zatrzymać gonitwę myśli w Twojej głowie. Oczywiście nie jest to jedyny sposób na rozwijanie uważności. Proponujemy Ci znacznie prostsze ćwiczenie, które możesz wykonywać wszędzie gdzie jesteś. Możesz też angażować w nie swoje dzieci. Świetnie sprawdzi się podczas spacerów. Na czym ono polega?

Ćwiczenie, które pomoże Ci rozwijać uważność

Zatrzymaj się, weź głęboki oddech i:

Popatrz na 5 przedmiotów w swoim otoczeniu

Spróbuj usłyszeć 4 dźwięki w swoim otoczeniu

Dotknij 3 różne faktury

Poczuj 2 zapachy

Wyczuj 1 smak

Dzięki temu ćwiczeniu nauczysz się również świadomie reagować w sytuacji stresu. Wprowadzi więcej spokoju i panowania nad emocjami. Poza nauką uważności, w trudnych momentach możesz w taki sposób przekierować swoją uwagę, aby dać dojść do głosu racjonalnej części Twojego mózgu.

Jeśli chcesz podzielić się tym jak sobie radzisz z ćwiczeniem lub poszukać wsparcia w działaniu wpadnij na grupę na Facebooku - Drogowskaz Rodzica.
Ćwiczenie z artykułu powyżej to tylko jedna z możliwości. Poniżej możesz pobrać więcej ćwiczeń w wygodnej formie PDF.
Uważność jest jednym z nawyków, który może przybliżyć Cię do szczęśliwego rodzicielstwa. My postanowiłyśmy poznać i nauczyć się większej ilości nawyków, które pozwolą osiągnąć ten efekt. I tak powstało 13 rodzicielskich drogowskazów. Zapraszamy Cię do zapoznania się z pozostałymi wpisami z tej serii, które znajdziesz tutaj. Rodzicielskie drogowskazy były również tematem naszej pierwszej Podcastowej Konferencji dla Rodziców zatytułowanej Kierunek Szczęście. Przez trzy dni wspaniałe prelegentki opowiedziały więcej na temat każdego z drogowskazów. Podzieliły się doświadczeniami w tworzeniu z nich swojego nawyku, tym jakie korzyści wniósł do ich życia i jak starają się nauczyć tego swoje dzieci. Więcej informacji o konferencji znajdziesz tutaj, a poszczególne konferencyjne nagrania będą się ukazywać co miesiąc jako odcinki naszego podcastu.

Jeśli podobają Ci się nasze pomoce wpierające rozwijanie uważności i były dla Ciebie przydatne daj znać w komentarzu lub udostępnij.

Przygotowałyśmy dla Ciebie specjalny workbook (e-book z ćwiczeniami) „Spokojna mama. 5 kroków do świadomego macierzyństwa", który pozwoli Ci poznać i zrozumieć emocje swoje i dziecka, a przez to wprowadzić więcej spokoju do Twojego macierzyństwa. Sprawdź szczegóły w naszym sklepie.

Workbook - "Spokojna mama. 5 kroków do świadomego macierzyństwa"

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego uważność jest ważna? W drodze do szczęśliwego rodzicielstwa

# data[].attributes.attachment_link.description
Tydzień temu pisałyśmy o empatii, której jednym z przejawów jest empatyczna rozmowa. Rozmowa podczas, której staramy się słuchać drugiej osoby i rzeczywiście ją usłyszeć i zrozumieć. Pisałyśmy Ci, że na empatię składają się cztery podstawowe elementy czyli brak oceniania, przyjęcie perspektywy drugiej osoby, zrozumienie jej emocji i uczuć oraz zakomunikowanie tego zrozumienia.

# data[].attributes.headline
Webinar o tym, jak porozumiewać się z dzieckiem w duchu wzajemnego szacunku:

# data[].attributes.subject
Webinar o tym, jak porozumiewać się z dzieckiem w duchu wzajemnego szacunku:

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar: Porozumienie bez przemocy [NVC] dla rodziców

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku doświadczającemu strachu?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku doświadczającemu strachu?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- Mamo, co robisz? - zapytała moja (prawie) trzylatka
- Piszę artykuł
- A dlaczego?
- Bo to moja praca
- A co to jest praca mamo?
- To coś, co jest dla mnie ważne i pomaga mi zajmować się sobą
- A ja mam pracę?
- A chciałabyś mieć?
- Nie wiem mamo. Może tak, może nie.
- Czasami dzieci coś robią i mogą nazywać to pracą albo zabawą
- A dlaczego dzieci się bawią?
- Bo to lubią i jest to dla nich ważne
- A dlaczego mamo?

Znacie to? „Story of my life" chciałoby się rzec. I już widzę te setki rodziców, którzy też tak mają. I też słyszą a dlaczego? a po co? a co to jest? i znowu a dlaczego? I też czasem odpowiadają z empatią i uwagą, a czasem mają ochotę gryźć ściany albo nasunąć czapkę na uszy i udawać, że nic nie słychać. Bo w sumie o co tym dzieciom chodzi? Jak te pytania mają się do ich rozwoju? Jaką potrzebę chcą w ten sposób zaspokoić?

Amerykańscy naukowcy

Oni wiedzą wszystko, a jak nie wiedzą, to się dowiedzą. No i w kwestii pytań dowiedzieli się, że:

Pierwszy moment, w którym słynne a dlaczego? wybrzmiewa niemal z każdym oddechem dziecka, ma miejsce około 3 roku życia. Ma to związek z pojawieniem się różnych ciekawych „rzeczy" w umyśle dziecka, o które jeszcze kilkadziesiąt lat temu posądzano dopiero 6-7 latki (1), a dzisiaj wiemy, że dotyczą już znacznie młodszych dzieci (2). Pierwszą z tych „rzeczy" jest teoria umysłu, a w zasadzie jej początki i związane z nią nowe skłonności dotyczące myślenia o przyczynach i skutkach. Ta teoria umysłu to, w wielkim skrócie, świadomość, że inni ludzie mają swój świat wewnętrzny, który dla każdej osoby jest inny. Dzięki rozwojowi tej teorii, dzieciom łatwiej jest wyjaśniać to, co widzą (zachowania) poprzez odniesienie do tego, czego nie widać (myśli, pragnienia, przekonania). Oczywiście nie jest tak, że w wieku 3 lat odpala się przycisk teoria umysłu i już wszystko działa na najwyższym poziomie, ale to właśnie wtedy zaczynają się dokonywać procesy, które są początkiem do wielkiej zmiany w myśleniu o świecie i relacjach z innymi ludźmi (pisałam o tym w kontekście manipulowania i terroryzowania dorosłych tutaj).
źródło: Kura, strona www, Kura na Facebooku (rysunek wykorzystany za zgodą autorki)

Badając teorie umysłu, naukowcy zauważyli, że są pewne czynniki, które mają związek z szybkością i zakresem, w jakim dzieci rozwijają tę teorię umysłu i skłonność do rozważania przyczyn i skutków ludzkich zachowań. Wśród wymienionych czynników znalazły się m.in. styl wychowania, wzorzec przywiązania i liczba rozmów o emocjach i myślach innych ludzi (3). Zależności te okazały się być złożone, ale wskazano np. na fakt, że empatyczne rodzicielstwo i liczne rozmowy o stanach wewnętrznych innych osób, mogą sprzyjać poszerzaniu zakresu tej teorii i tempa, w jakim rozwija się u dzieci (nie oznacza to prostego przełożenia, że więcej pytań zadają dzieci, które mają empatycznych rodziców, bo nauka tak nie działa, ale z pewną dozą prawdopodobieństwa, możemy sobie tłumaczyć, że ta przytłaczająca liczba pytań, to dobra informacja zwrotna dla naszej relacji ;))

Inni amerykańscy naukowcy, tym razem z Uniwersytetu Michigan, przeprowadzili analizę treści tych dziecięcych pytań i opisali jej rezultaty w artykule, który ukazał się w 2009 roku (4). Materiał, który zebrali dotyczył bardzo małej grupy dzieci, bo zaledwie szóstki, ale miał szeroki zakres, bo obejmował ponad 3 tysiące pytań, które te dzieci zadawały swoim rodzicom (badacze zebrali transkrypcje rozmów, które odbyły się między szóstką dzieci w wieku od 2 do 4 lat, a ich rodzicami i na tej podstawie dokonali analiz). Co się okazało? Okazało się, że dzieci te mają skłonność do zadawania tego samego pytania dwa razy częściej, jeśli odpowiedź rodzica nie jest wystarczającym wyjaśnieniem. Oznaczało to mniej więcej tyle, że jeśli rodzic odpowiadał coś, żeby po prostu odpowiedzieć, a nie wyjaśnić, to dziecko pytało jeszcze raz. Badacze ci doszli do wniosku, że zależność ta pokazuje, że dzieci nie pytają dla samego pytania (ani wkurzenia rodziców), ale po to, żeby uzyskać odpowiedź, która będzie dla nich wyjaśnieniem danej wątpliwości. Jeśli to wyjaśnienie się pojawiło, to dzieci cztery razy częściej zadawały kolejne, nowe pytanie, które pogłębiało temat, niż te dzieci, które ktoś chciał zbyć pierwszą lepszą odpowiedzią. Jaki jest z tego wniosek? Mniej więcej taki, że co byśmy nie powiedzieli, to prawdopodobnie dziecko nadal będzie zadawać pytania, tylko ich treść może być inna, a im bardziej trafia w to, czego dziecko potrzebuje, tym większa szansa, że po jakimś 1542 pytaniu, zaspokoi potrzebę, która za nim stoi.

Ci sami naukowcy zauważyli jednak, że pojemność dziecięcych pytań ma swoje granice i że dzieciom wcale nie chodzi o to, żeby np. po pytaniu Dlaczego księżyc świeci? otrzymać roczny karnet na zajęcia w Centrum Nauki Kopernik. Badacze z Michigan mówią bowiem, że zainteresowanie danym tematem ma swoje granice i to dzieci są tymi, które najlepiej je regulują.

Dociekliwi badacze z Michigan, w kolejnej części eksperymentu, zaprosili dzieci do laboratorium, w którym przeprowadzili takie oto obserwacje. Grupa 42 dzieci, w wieku od 3 do 5 lat, dostała do zabawy różne przedmioty, do których mogły zadawać badaczom pytania. Wśród tych przedmiotów była m.in. książka o chłopcu, który zalał swoje płatki śniadaniowe sokiem, który był w dzbanku i o dziewczynce, która polała lody ketchupem, a nie sosem czekoladowym. Zaciekawione dzieci pytały, dlaczego chłopiec/dziewczynka to zrobili? Podczas udzielania odpowiedzi, badacze wyłonili dwie grupy. Jednej z nich wyjaśniali („myślał, że w dzbanku jest mleko" albo „myślała, że to syrop czekoladowy"), a drugiej mówili coś zupełnie niewyjaśniającego (w tym przypadku „lubię dodawać mleko do płatków" albo „to wygląda jak lody waniliowe", czyli coś, co zupełnie nie odpowiadało na potrzebę dziecka, a raczej było jakimś monologiem dorosłego). Jaki był rezultat? 30% dzieci, którym wyjaśniano, po prostu kiwnęło głową albo okazało w inny sposób, że rozumieją, a wśród tych, którym dano drugi typ odpowiedzi zrobiło tak 13%. W tej drugiej grupie 20% zadało pytanie jeszcze raz, podczas gdy wśród dzieci, którym wyjaśniono, zrobił to zaledwie 1%.

Jeszcze jedno ciekawe badania przeprowadzili badacze z Swarthmore College (5). Przeanalizowali oni dziecięce pytania i odpowiedzi, jakie otrzymują dzieci od dorosłych i zauważyli, że odpowiedzi dotyczące nazwy danej rzeczy były dla dzieci mniej zadowalające i to po nich częściej padały kolejne, uzupełniające pytania. Z kolei odpowiedzi, w których dzieciom wyjaśniano funkcjonowanie danej rzeczy, dawały dzieciom więcej satysfakcji i zadawały one mniej dodatkowych pytań. Naukowcy ci doszli do wniosku, że dzieci pytając szukają raczej wyjaśnienia funkcji danej rzeczy, a nie samej nazwy. Czyli w codzienności może to działać tak, że kiedy dziecko na spacerze nieustannie pyta nas co to jest? warto mu opisać działanie danej rzeczy, a niekoniecznie podać samą nazwę.

Ile można pytać?

Mam wrażenie, że naukowcy to jedno, ale rodzice to drugie i tylko ten, kto spędza dzień z trzylatkiem w górę, ten wie, ile pytań potrafi zadać. Szukając badań trafiłam na opis pewnych statystyk, które podano w The Telegraph w 2013 roku (6). Według tych statystyk brytyjskie matki są najbardziej przepytywanymi osobami w Wielkiej Brytanii, a pytania te dotyczą baaaardzo szerokiego zakresu wiedzy. W każdej godzinie matki te otrzymują więcej pytań niż nauczyciele i lekarze. Prym w zadawaniu pytań, według tych statystyk, wiodą dziewczynki w wieku czterech lat, które potrafią zadać 390 pytań dziennie, średnio co 1 minutę 56 sekund, licząc od przebudzenia (u nas hitem o poranku jest Mamo, śpisz? Mamo, dlaczego śpisz? Tato, jaki mamy dzisiaj dzień? Mamo, czy dzisiaj jest maj? - 4 zaliczone w ciągu 2 minut, jeszcze ok 386, chociaż mam trzylatkę, a dla nich statystyk nie ma). Autorzy części tych statystyk poszli dalej i rozłożyli na atomy ten matczyny dzień pełen pytań (do analizy mieli materiał zebrany od ponad 1000 matek, których dzieci miały od dwóch do dziesięciu lat).

Okazało się, że między 7.19 rano a 7.59 wieczorem, brytyjskie matki spędzają urocze 12,5 godzin pełnych pytań, na które odpowiadają średnio co 2 minuty 36 sekund. Najwięcej pytań dzieci zadają im podczas posiłków. Ciekawostką potwierdzoną chyba w każdym domu na świecie, a którą pokazały te statystki było to, że 82% dzieci idzie zadać pytanie najpierw mamie (znacie to uczucie, kiedy tata bawi się z dzieckiem w drugim pokoju, a ono biegnie do Was Mamo, możesz wytrzeć mi nos? albo Mamo, dasz mi pić? Teraz możecie się pocieszyć, że całkiem niezły odsetek matek ma dokładnie tak samo). Ale, ale. Co ciekawe 24% tych dzieci stwierdziło, że najpierw idzie do mamy, bo tata czasem odpowiada „zapytaj mamę". To taki kawałek do refleksji o wspólnej odpowiedzialności, którą dobrze jest dzielić na dwoje rodziców.

Brytyjskie matki słyszą rocznie około 105 tysięcy pytań o szerokim zakresie (od dlaczego woda jest mokra? po czemu jesteś taka stara?). Autorzy tych analiz zauważyli, że brytyjskie matki dostają więcej pytań niż David Cameron. Pewnym pocieszeniem może być fakt, że liczba pytań ma związek z wiekiem i płcią, a prym wiodą opisane wyżej czteroletnie dziewczynki. Na drugim krańcu są dziewięcioletni chłopcy, którzy zadają „tylko" 144 pytania dziennie, średnio co 5 minut i 12 sekund.

źródło: Niewiadomska, strona www, Niewiadomska na Facebooku (rysunek wykorzystany za zgodą autorki)

Co możemy zrobić z tą wiedzą?

Nie będzie tu wypunktowanych porad, jak reagować na dziecięce pytania, bo jest trochę tak, że szukając przyczyn, możemy próbować zrozumieć, a nie korzystać z konkretnych metod i narzędzi. Dla mnie pewnym pocieszeniem jest fakt, że nie tylko ja tak mam i że nie tylko moja głowa pęka od ilości dlaczego? po co? co to jest? Uznając ciągłe pytania za pewną strategię, mogę szukać tych potrzeb, które moje dziecko próbuje sobie zaspokoić. Niezwykle ważny jest tu ten aspekt rozwojowy i ten „taki wiek", który nie bez powodu nazywany jest wiekiem pytań. Czasami jest tak, że za pytaniami stoi jakaś potrzeba wiedzy, sensu, jasności a może też łatwości, a innym razem np. potrzeba relacji i po prostu bycia w kontakcie. Te pytania mogą być więc drogą do uzyskania informacji, ale też do podtrzymania dialogu, bo przecież słownik dziecka jest już coraz bardziej pojemny i grzechem byłoby nie korzystać z niego, kiedy tylko się da.

Szukając tych potrzeb, mogę więc skupić się na tym, że ten typ tak ma, że być może w ten sposób chce się zatroszczyć o coś ważnego dla siebie, ale też pomyśleć, co jeszcze mogę zrobić, żeby pomóc mojemu dziecku owe potrzeby zrealizować. Pewną odpowiedź podsuwają nam wspominani wyżej naukowcy, którzy zachęcają do wyjaśniania i opisu funkcji, a nie do np. samego nazywania przedmiotów. Wiedząc natomiast, że czasami być może chodzi o sam fakt bycia z nami w kontakcie i relacji, możemy wejść w ten świat pytań i też zadawać je dziecku, nawiązując dialog, w którym obie strony są siebie ciekawe.

Oczywiście ta wiedza nie załatwi nam wszystkiego, bo obok potrzeb dziecka są też nasze potrzeby, o które też warto się zatroszczyć. Dla mnie osobiście to taki kawałek, w którym myślę o tym, co chcę i co mogę zrobić. Na co mam zasoby i czy jestem w stanie odłożyć jakąś swoją potrzebę na później. Czasem są więc dni, w których jestem lepsza od dr Google i światłem wiedzy umilam mojej córce cały dzień 😉 Innym razem po prostu nie mam siły na 1435 pytanie i daję sobie prawo do powiedzenia mojemu dziecku, że dzisiaj potrzebuję czegoś innego, że jestem zmęczona i chcę odpocząć. Jest przy tym wielce prawdopodobne, że ono nadal będzie zadawać pytania, a ja znowu stanę przed dylematem czy chcę i mogę na nie odpowiadać. To takie koło życia, które się toczy i gdzieś tam mam świadomość, że szybko mija. A na pocieszenie zawsze zostaje mi fakt, że i tak usłyszę około 105 tysięcy pytań w ciągu najbliższego roku, a z opowieści mojej mamy wynika, że byłam dokładnie tak samo dociekliwa, jak moja córka teraz. No koło życia, nie da się ukryć 😉

Bibliografia:

(1) Piaget J. (2012). Mowa i myślenie dziecka. Warszawa: PWN

(2) Schaffer R. (2014). Psychologia dziecka. Warszawa: PWN

( 3) Huges C. i Leekam S. (2004). What are the Links Between Theory of Mind and Social Relations? Review, Reflections and New Directions for Studies of Typical and Atypical Development, Social Development, 13, 4, s. 59-619

( 4) Frazier B.N i in. (2009). Preschoolers' Search for Explanatory Information Within AdultChild Conversation, Child Dev, 80, 6, s. 1592-1611

(5) Kemler N i in. (2004). When children ask „What is it?" What do they want to know about artifacts? Psychological Science, 15, 384-389

( 6) https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/9959026/Mothers-asked-nearly-300-questions-a-day-study-finds.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego dzieci zadają tyle pytań? - Być bliżej

# data[].attributes.attachment_link.description
Mamo, co robisz? - zapytała moja (prawie) trzylatka - Piszę artykuł - A dlaczego? - Bo to moja praca - A co to jest praca mamo? - To coś, co jest dla mnie ważne i pomaga mi zajmować się sobą - A ja mam pracę? - A chciałabyś mieć?

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku poradzić sobie ze złością?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku poradzić sobie ze złością?

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku, które doświadcza smutku?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku, które doświadcza smutku?