# data[].attributes.body
- Dẫn dắt và giới thiệu đối tượng so sánh: tên hai tác phẩm, hai tác giả. - Nêu vấn đề cần so sánh.

# data[].attributes.body
Khẳng định lại đặc điểm thể loại của tác phẩm; những giá trị chung và nét độc đáo ở mỗi tác phẩm; nêu cảm nghĩ về phong cách sáng tác của mỗi tác giả.

# data[].attributes.body
* Đánh giá: - Đánh giá chung về sự tương đồng, khác biệt giữa hai tác phẩm và

# data[].attributes.body
- Luận điểm 3. Lí giải điểm giống, khác nhau và nêu ý nghĩa. + Lí giải vì sao có điểm tương đồng, khác biệt: ++ Bối cảnh thời đại. ++ Đặc trưng thi pháp của thời kì/giai đoạn văn học. ++ Phong cách nghệ thuật riêng của tác giả. + Ý nghĩa của sự tương đồng, khác biệt: ++ Sự thống nhất trong quan điểm, cách nhìn nhận của tác giả, đặc trưng thi pháp của thời kì/ giai đoạn; xu thế chung của thời đại. ++ Sự độc đáo, đa dạng trong phong cách nghệ thuật. Sự phong phú của nền văn học.

# data[].attributes.body
- Luận điểm 2. Phân tích tác phẩm/đoạn trích thứ hai trong sự so sánh với đối tượng thứ nhất theo từng phương diện. + Nội dung: ++ Đề tài, chủ đề của tác phẩm/đoạn trích 2; Nét mới, sự khác biệt so với tác phẩm/đoạn trích thứ nhất. ++ Hình tượng thơ và cảm xúc của nhân vật trữ tình trong tác phẩm/đoạn trích 2; Nét mới, sự khác biệt so với tác phẩm/đoạn trích thứ nhất. + Nghệ thuật: Thể thơ, ngôn ngữ, hình ảnh, cấu tứ, biện pháp tu từ... Điểm khác biệt so với tác phẩm/đoạn trích thứ nhất.

# data[].attributes.body
- Giới thiệu vài nét về hai tác phẩm: + Hoàn cảnh ra đời (Căn cứ vào phần chú thích giới thiệu trong đề thi). + Đề tài, chủ đề, cảm hứng, thể thơ, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật ... (Căn cứ vào văn bản). - Khái quát điểm giống và điểm khác nhau được thể hiện qua hai tác phẩm/đoạn trích. * So sánh, đánh giá hai tác phẩm - Luận điểm 1. Phân tích tác phẩm/đoạn trích thứ nhất theo phương diện đã xác định + Nội dung: đề tài, chủ đề, hình tượng thơ và cảm xúc của nhân vật trữ tình... + Nghệ thuật: Thể thơ, ngôn ngữ, hình ảnh, cấu tứ, biện pháp tu từ...

# data[].attributes.body
1.Triển khai cụ thể như sau: * Khái quát chung - Giới thiệu vài nét về hai tác giả

# data[].attributes.body
Anh/Chị hãy viết bài văn so sánh cái tôi trữ tình Xuân Diệu và Hàn Mạc Tử qua hai bài thơ “Nụ cười xuân” (Xuân Diệu) và “Mùa xuân xanh” (Nguyễn Bính).

NỤ CƯỜI XUÂN

(Xuân Diệu)

Giữa vườn inh ỏi tiếng chim vui, Thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời.

Sao buổi đầu xuân êm ái thế!

Cánh hồng kết những nụ cười tươi.

Ánh sáng ôm trùm những ngọn cao, Cây vàng rung nắng , lá xôn xao;

Gió thơm phơ phất bay vô ý

Đem đụng cành mai sát nhánh đào.

(Trích “Nụ cười xuân” Xuân Diệu tác

phẩmchọnlọc,NXBGiáodụcViệt Nam, 2009, tr. 28 -29)

MÙA XUÂN XANH

(Nguyễn Bính)

Mùa xuân là cả một mùa xanh

Giời ở trên cao, lá ở cành

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng anh.

Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh

Tôi đợi người yêu đến tự tình

Khỏi lũy tre làng tôi nhận thấy

Bắt đầu là cái thắt lưng xanh.

(TheoThơ NguyễnBính,NXB Giáo dục, 2002)

# data[].attributes.headline
Mở bài: Giới thiệu hai tác phẩm được xác định là đối tượng của sự so sánh, đánh giá; nêu mục đích và cơ sở của việc so sánh, đánh giá.

# data[].attributes.subject
Mở bài: Giới thiệu hai tác phẩm được xác định là đối tượng của sự so sánh, đánh giá; nêu mục đích và cơ sở của việc so sánh, đánh giá.

# data[].attributes.body
Thân bài: so sánh cái tôi trữ tình Xuân Diệu và Nguyễn Bính qua hai bài thơ “Nụ cười xuân” (Xuân Diệu) và “Mùa xuân xanh” (Nguyễn Bính).

Luận điểm 1: Làm rõ điểm tương đồng của hai bài thơ.

# data[].attributes.body
Luận điểm 2: Làm rõ điểm khác biệt của bài thơ số 1

# data[].attributes.body
Luận điểm 3: Làm rõ điểm khác biệt của bài thơ số 2

# data[].attributes.body
Luận điểm 4: Lí giải điểm tương đồng khác biệt

# data[].attributes.body
Giống nhau về nội dung:

Cả hai bài thơ đều lấy mùa xuân làm trung tâm cảm hứng, nhưng không dừng lại ở khung cảnh thiên nhiên, mà dùng mùa xuân như một biểu tượng cho tuổi trẻ, tình yêu, cái đẹp và sự sống.

Hai bài thơ đều là cái tôi nghệ sĩ cá nhân, giàu xúc cảm, yêu cái đẹp và biết rung động trước thiên nhiên, tình yêu, cuộc sống

Giống nhau về nghệ thuật:

Cùng sử dụng thể thơ truyền thống:

Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhạc tính cao, thiên về gợi cảm xúc hơn là miêu tả cụ thể với bút pháp tả cảnh ngụ tình

# data[].attributes.body
cái tôi trữ tình: sôi nổi, cuồng nhiệt, khát vọng tận hưởng trọn vẹn.

mùa xuân hiện lên sặc sỡ sắc màu, âm thanh sôi động, đầy sức sống, mùi thơm thoảng thoảng của gió

giọng thơ: gấp gáp, tha thiết "ôm" lấy thời gian sợ mùa xuân chảy trôi đi mất

ngôn từ thì mới mẻ, nhiều màu sắc

hình ảnh cô thiếu nữ hiện lên trong sáng, tươi trẻ

thể hiện phong cách thơ của Xuân Diệu: say mê tuổi trẻ, tình yêu, mùa xuân là kho báu ko thể bỏ lỡ

thể thơ tự do

# data[].attributes.body
cái tôi trữ tình: nhẹ nhàng, thuần khiết, mộc mạc chất quê

thể thơ bảy chữ

mùa xuân của Nguyễn Bính là một mùa của sự nhẹ nhàng, e ấp tựa như một cô gái làng quê

giọng thơ thì châm rãi, êm đềm, thấm chất ca dao

ngôn từ giản dị, gần gũi, giàu hình ảnh thôn quê

Phong cách của Nguyễn Bính: gắn bó với làng quê, yêu sự yên bình, tình yêu của sự chờ đợi, hy vọng

# data[].attributes.body
“Khi đọc xong tác phẩm văn học, hứng thú chủ yếu là tính cách tác giả được thể hiện trong đó ”.

# data[].attributes.body
Tương đồng:

do cùng sáng tác trong phong trào thơ mới, đề cao cái tôi cá nhân

cùng lấy mùa xuân làm nguồn cảm hứng: biểu tượng của tuổi trẻ và tình yêu

Khác biệt

hoàn cảnh sáng tác: Xuân Diệu thì gắn liền với thành thị còn Nguyễn Bính gắn bó với nông thôn, làng quê

quan niệm sống của hai tác giả khác nhau: Xuân Diệu hướng tới sự tân hưởng cảnh sắc thiên nhiên sôi nổi, nhêìu màu sắc

còn Nguyễn Bính hướng tới sự chờ đợi và bình yên

Phong cách nghẹ thuật:

Xuân diệu thì gấp gáp, ngôn từ mới mẻ

Nguyễn Bính đậm hất ca dao làng quê, từ ngữ gần gũi, bình dị

# data[].attributes.body
Mỗi mùa xuân qua đi, nhưng mùa xuân của thơ ca sẽ còn giữ nguyên vẹn những màu sắc và hương vị trong mỗi tâm hồn chúng ta. “Nụ cười xuân” của Xuân Diệu và “Mùa xuân xanh” của Nguyễn Bính, dù mang hai phong cách khác nhau, nhưng chúng đều là những khúc ca về tuổi trẻ và tình yêu . Một bên thì rạo rực, gấp gáp còn một bên là chời đợi và thanh bình, an nhiên. Sự khác biệt ấy đã làm đa dạng thêm cho nên văn học thơ ca của Việt Nam cũng như tô đậm những nét riêng của từng tác giả.

# data[].attributes.attachment_link.title
HƯỚNG DẪN KĨ NĂNG VIẾT BÀI SO SÁNH HAI TÁC PHẨM THƠ

# data[].attributes.body
Có những mùa xuân chỉ thoáng qua như một làn gió, nhưng cũng có những mùa xuân lắng đọng mãi trong tâm hồn con người như dư âm của một khúc hát dịu dàng. Từ ngàn đời nay, mùa xuân luôn là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca Việt Nam, khơi dậy biết bao rung động tinh tế trong lòng người nghệ sĩ. Nếu Xuân Diệu – "nhà thơ mới nhất trong phong trào Thơ mới" (Hoài Thanh) – mang đến mùa xuân của tình yêu, tuổi trẻ và khát vọng sống mãnh liệt, thì Nguyễn Bính – “nhà thơ chân quê” – lại vẽ nên mùa xuân thấm đẫm hương sắc làng quê, mộc mạc mà sâu lắng. Hai bài thơ “Mùa xuân xanh” và “Nụ cười xuân” là minh chứng tiêu biểu cho những nét riêng đặc sắc ấy, không chỉ ở nội dung biểu cảm mà còn ở nghệ thuật thể hiện độc đáo, góp phần làm phong phú thêm bức tranh mùa xuân trong thi ca hiện đại Việt Nam.

# data[].attributes.body
Có những mùa xuân chỉ thoáng qua như một làn gió, nhưng cũng có những mùa xuân lắng đọng mãi trong tâm hồn con người như dư âm của một khúc hát dịu dàng. Từ ngàn đời nay, mùa xuân luôn là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca Việt Nam, khơi dậy biết bao rung động tinh tế trong lòng người nghệ sĩ. Nếu Xuân Diệu – "nhà thơ mới nhất trong phong trào Thơ mới" (Hoài Thanh) – mang đến mùa xuân của tình yêu, tuổi trẻ và khát vọng sống mãnh liệt, thì Nguyễn Bính – “nhà thơ chân quê” – lại vẽ nên mùa xuân thấm đẫm hương sắc làng quê, mộc mạc mà sâu lắng. Hai bài thơ “Mùa xuân xanh” và “Nụ cười xuân” là minh chứng tiêu biểu cho những nét riêng đặc sắc ấy, không chỉ ở nội dung biểu cảm mà còn ở nghệ thuật thể hiện độc đáo, góp phần làm phong phú thêm bức tranh mùa xuân trong thi ca hiện đại Việt Nam.

Cả hai tác phẩm đều lấy mùa xuân làm trung tâm cảm hứng. Nhưng không chỉ dừng lại ở khung cảnh thiên nhiên mà hai nhà thơ còn dùng mùa xuân như một biểu tượng cho tuổi trẻ, tình yêu, cái đẹp và sự sống. Bên trong mỗi bài thơ còn là những cái tôi nghệ sĩ cá nhân, giàu xúc cảm, yêu cái đẹp và rung động trước thiên nhiên, tình yêu, cái đẹp và sự sống. Sự tương đồng còn được thể hiện ở việc hai bài thơ đều viết theo thể thơ truyền thống, ngôn ngữ thì giàu hình ảnh, nhạc tính cao, thiên về gợi cảm xúc hơn lằ miêu tả nhờ bút pháp tả cảnh ngụ tình.

Ở tác phẩm "Nụ cười xuân", cái tôi trữu tình được hiện lên với vẻ sôi nổi, cuồng nhiệt, khát vọng tận hưởng một mùa xuân trọn vẹn. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân được khắc hoạ sặc sỡ sắc màu, âm thanh sống động, tràn đầy sức sống và mùi hương thoang thoảng của gió qua những hình ảnh như" gió thơm", "tiếng chim vui", "cánh hồng kết", "cây vàng", "cành mai", "nhánh đào". Bên cạnh đó, là một ngòi bút lãng mạn Xuân Diệu còn vẽ nên một người thiếu nữ trong sáng, tươi trẻ trong muôn vàn sắc màu ấy. Giọng thơ của bài như gấp gáp, vội vành, tha thiết "ôm" lấy thời gian vì sợ rằng mùa xuân sẽ chảy trôi mất. Với thể thơ tự do và ngôn từ mới mẻ, nhiều màu sắc, bài thơ đã thể hiện rõ phong cách thơ của Xuân Diệu, một phong cách say mê tuổi trẻ, tình yêu, mùa xuân là kho báu không thể bỏ lỡ.

"Giữa vườn inh ỏi tiếng chim vui, Thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời.

Sao buổi đầu xuân êm ái thế!

Cánh hồng kết những nụ cười tươi.

Ánh sáng ôm trùm những ngọn cao, Cây vàng rung nắng , lá xôn xao;

Gió thơm phơ phất bay vô ý

Đem đụng cành mai sát nhánh đào."

Trái lại, tác phẩm "Mùa Xuân xanh" lại thể hiện một cái tôi trữ tình nhẹ nhàng, thuần khiết, mộc mạc chất thôn quê. Mùa xuân của Nguyễn Bính là một mùa xuân của sự nhẹ nhàng, e ấp tựa như một cô gái làng quê. Ngôn từ của tác phẩm thì vô cùng giản dị, gần gũi, giàu chất làng quê. Thể thơ bảy chữ và giọng thơ chậm rãi, êm đềm đã giúp ta hiểu rõ hơn về phong cách viết thơ của Nguyễn Bính, ông là nogì bút gắn bó với quê hương, yêu sự yên bình, tình của sự chờ đợi và hy vọng.

Sự tương đồng trên có thể lý giải do hái tác gải cùng sáng tác trong phong trào thơ mới, đề cao cái tôi cá nhân. Bên cạnh đó còn là do cả hai cùng lấy mùa xuân làm nguồn cảm hứng, buiể tượng của tuổi trẻ và tình yêu. Còn sự khác biệt là do hoàn cảnh sáng tác của hai tác phẩm có điểm khác biệt. Xuân Diệu là người thành phố, ông gắn liền với thành thị còn Nguyễn Bính thì gắn bó với nông thôn, làng quê. Ngoài ra quan niệm sống của hai tác giả khác nhau, Xuân Diệu hướng tới sự tận hưởng cảnh sắc thiên nhiên sôi nổi, nhiều màu sắc. Còn Nguyễn Bính thì hướng tới sự chờ đợi và bình yên. Phong cách của hai nhà thơ cũng có sự đối lập khi một bên là gấp gáp, ngôn từ mới mẻ còn một bên là đâm chất ca dao làng quê, từ ngữ gần gũi, bình dị.

Mỗi mùa xuân qua đi, nhưng mùa xuân của thơ ca sẽ còn giữ nguyên vẹn những màu sắc và hương vị trong mỗi tâm hồn chúng ta. “Nụ cười xuân” của Xuân Diệu và “Mùa xuân xanh” của Nguyễn Bính, dù mang hai phong cách khác nhau, nhưng chúng đều là những khúc ca về tuổi trẻ và tình yêu . Một bên thì rạo rực, gấp gáp còn một bên là chời đợi và thanh bình, an nhiên. Sự khác biệt ấy đã làm đa dạng thêm cho nên văn học thơ ca của Việt Nam cũng như tô đậm những nét riêng của từng tác giả.

# data[].attributes.body
Hình tượng người lính trong Tây tiến (Quang Dũng) và Đồng chí (Chính Hữu).

# data[].attributes.body
MỞ BÀI
Có những mùa xuân chỉ thoáng qua như một làn gió, nhưng cũng có những mùa xuân lắng đọng mãi trong tâm hồn con người như dư âm của một khúc hát dịu dàng. Từ ngàn đời nay, mùa xuân luôn là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca Việt Nam, khơi dậy biết bao rung động tinh tế trong lòng người nghệ sĩ. Nếu Xuân Diệu – “nhà thơ mới nhất trong phong trào Thơ mới” (Hoài Thanh) – mang đến mùa xuân của tình yêu, tuổi trẻ và khát vọng sống mãnh liệt, thì Nguyễn Bính – “nhà thơ chân quê” – lại vẽ nên mùa xuân thấm đẫm hương sắc làng quê, mộc mạc mà sâu lắng. Hai bài thơ “Nụ cười xuân” và “Mùa xuân xanh” là đối tượng so sánh trong bài viết này, nhằm làm rõ nét tương đồng và khác biệt trong cái tôi trữ tình của mỗi tác giả, từ đó giúp người đọc hiểu sâu hơn về phong cách thơ và tình cảm mà hai nhà thơ gửi gắm qua mùa xuân.
Cả hai tác phẩm đều lấy mùa xuân làm trung tâm cảm hứng, nhưng không chỉ dừng lại ở việc miêu tả cảnh sắc thiên nhiên đơn thuần. Mùa xuân trong thơ Xuân Diệu và Nguyễn Bính đều trở thành biểu tượng cho tuổi trẻ, tình yêu, cái đẹp và sự sống. Điều này khiến cho mùa xuân không chỉ là một khoảnh khắc của năm, mà là khoảnh khắc của đời người, là thời điểm con người khao khát sống trọn vẹn và yêu hết mình.

Trong “Nụ cười xuân”, Xuân Diệu dựng nên một khu vườn rộn rã tiếng chim, chan hòa ánh sáng, khiến ta như đang lạc vào chốn tiên cảnh của sự sống. Trong “Mùa xuân xanh”, Nguyễn Bính lại mở ra một không gian làng quê hiền hòa, tràn ngập sắc xanh, từ đồng lúa, cỏ non cho đến chiếc thắt lưng của cô gái làng. Cả hai bức tranh đều có sự hiện diện của con người – một yếu tố giúp thiên nhiên trở nên có hồn, gần gũi và ấm áp hơn.

Sự tương đồng còn thể hiện ở ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhạc tính cao, thiên về gợi cảm xúc hơn là tả thực. Cả hai đều vận dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình – dùng cảnh vật để gửi gắm tâm trạng, khiến mùa xuân trở thành chiếc gương phản chiếu cảm xúc của cái tôi trữ tình.
Nếu “Mùa xuân xanh” trầm lắng, e ấp thì “Nụ cười xuân” lại tràn đầy sức sống, như một khúc nhạc rộn rã báo hiệu sự khởi đầu mới. Cái tôi trữ tình của Xuân Diệu hiện lên với vẻ sôi nổi, cuồng nhiệt, khát vọng tận hưởng mùa xuân một cách trọn vẹn, say đắm.

Bức tranh thiên nhiên mà Xuân Diệu vẽ nên sặc sỡ sắc màu, rộn rã âm thanh, phảng phất hương thơm, khiến người đọc như ngập chìm trong sự tươi mới của đất trời: “gió thơm”, “tiếng chim vui”, “cánh hồng kết”, “cây vàng”, “cành mai”, “nhánh đào”. Những hình ảnh ấy không chỉ mang tính tạo hình mạnh mẽ mà còn gợi sự hòa quyện giữa các giác quan: thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác.

Đặc biệt, hình ảnh “thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời” vừa giàu chất thơ, vừa ẩn chứa niềm vui và khát vọng sống. Thiếu nữ trong thơ Xuân Diệu không chỉ đứng ngắm mùa xuân mà như đang tận hưởng từng khoảnh khắc nó đem lại. Giọng thơ nhanh, nhịp dồn dập, gấp gáp – tiêu biểu cho phong cách sống “vội vàng” của Xuân Diệu: sống hết mình vì biết rằng thời gian sẽ trôi đi không trở lại.

Với thể thơ tự do, giàu màu sắc hiện đại, bài thơ thể hiện rõ cá tính nghệ thuật của Xuân Diệu: say mê tuổi trẻ, tình yêu và xem mùa xuân là kho báu quý giá không thể bỏ lỡ.

"Giữa vườn inh ỏi tiếng chim vui,
Thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời.
Sao buổi đầu xuân êm ái thế!
Cánh hồng kết những nụ cười tươi.
Ánh sáng ôm trùm những ngọn cao,
Cây vàng rung nắng, lá xôn xao;Gió thơm phơ phất bay vô ý
Đem đụng cành mai sát nhánh đào."

Trái ngược với sắc màu rực rỡ của Xuân Diệu, “Mùa xuân xanh” của Nguyễn Bính lại mang một vẻ đẹp thanh bình, mộc mạc và thuần khiết. Ở đây, mùa xuân không ồn ào, không cuồn cuộn cảm xúc mà e ấp, dịu dàng như một cô gái quê thẹn thùng trước buổi hẹn hò đầu năm.

Nguyễn Bính lựa chọn màu xanh làm gam màu chủ đạo – màu của sự sống, của hi vọng và bình yên. Màu xanh ấy trải dài từ trời cao, lá cây, đồng lúa cho đến chiếc thắt lưng của cô gái, tạo nên sự liên kết hài hòa giữa con người và cảnh vật. Không gian làng quê hiện lên đậm chất dân gian: đồng lúa bát ngát, lũy tre làng, cỏ xanh chờ thanh minh… tất cả đều gợi cảm giác yên ả, gần gũi.

Ngôn ngữ trong thơ Nguyễn Bính giản dị, mộc mạc như lời ăn tiếng nói hằng ngày, giàu nhạc điệu ca dao. Thể thơ bảy chữ, nhịp chậm rãi, đều đặn càng làm nổi bật sự khoan thai, trầm tĩnh của cái tôi trữ tình. Ở đây, mùa xuân không chỉ là cảnh vật mà còn là tấm lòng chờ đợi và hy vọng – một sắc thái tình cảm đậm chất “chân quê”.

Những điểm giống nhau xuất phát từ việc cả hai nhà thơ đều sáng tác trong phong trào Thơ mới, đề cao cái tôi cá nhân và khát khao bộc lộ cảm xúc thật của mình. Mùa xuân là nguồn cảm hứng chung vì nó gắn liền với sự khởi đầu, sức sống và tình yêu.

Tuy nhiên, sự khác biệt lại bắt nguồn từ hoàn cảnh sống và phong cách sáng tác. Xuân Diệu – người của thành thị, chịu ảnh hưởng của thơ ca phương Tây – ưa sự mới mẻ, hiện đại, mạnh mẽ và sôi nổi. Nguyễn Bính – người con của làng quê Bắc Bộ – lại trung thành với phong vị ca dao, lời thơ dân gian, coi trọng sự giản dị, tình cảm mộc mạc và nét thuần hậu. Quan niệm sống của Xuân Diệu hướng về tận hưởng từng phút giây, trong khi Nguyễn Bính hướng đến sự chờ đợi, bình yên và gắn bó lâu dài.
Mỗi mùa xuân rồi sẽ qua, nhưng mùa xuân trong thơ ca vẫn mãi giữ nguyên sắc hương trong tâm hồn người đọc. “Nụ cười xuân” và “Mùa xuân xanh” dù mang hai phong cách khác nhau, vẫn cùng cất lên khúc ca về tuổi trẻ và tình yêu: một bên rạo rực, gấp gáp như muốn níu giữ từng giây phút, một bên dịu dàng, an nhiên như muốn để thời gian trôi thật chậm. Sự khác biệt ấy không chỉ làm phong phú diện mạo thơ ca Việt Nam hiện đại, mà còn tô đậm dấu ấn cá nhân của mỗi nhà thơ, giúp người đọc thêm trân trọng vẻ đẹp đa dạng của mùa xuân trong thi ca.

# data[].attributes.body
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ, hình ảnh người lính đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca Việt Nam. Họ là những người tráng sĩ trẻ tuổi, sẵn sàng rời xa mái ấm bình yên, khoác trên vai chiếc ba lô nặng trĩu cùng khẩu súng để bước vào cuộc đấu tranh gian lao, không hẹn ngày trở về. Có người đã in dấu chân mình trên những dốc núi trùng điệp, rừng sâu Tây Bắc mịt mù sương lạnh; có người lại ghi khắc tình đồng đội, đồng chí thiêng liêng nơi chiến hào. Tiêu biểu là bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng và Đồng chí của Chính Hữu – hai tác phẩm mang vẻ đẹp riêng nhưng gặp nhau ở tình yêu quê hương, Tổ quốc và ý chí kiên cường, bất khuất của người lính Cụ Hồ.

# data[].attributes.body
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người
Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Doanh trại bừng lên hội đuốc, hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

*

Tây Tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.

# data[].attributes.body
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau.
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ
Đồng chí!

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.

Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!

Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.

# data[].attributes.body
Trước hết, về hoàn cảnh sáng tác, " Tây Tiến" được tác giả Quang Dũng sáng tác năm 1948 khi đã rời khỏi binh đoàn tây tiến, nhớ về những năm tháng chiến đấu ở miền Tây Bắc . Bài thơ mang đậm cảm hứng lãng mạn, xem lẫn chất thực tế, thể hiện qua thể thơ bảy chữ và ngôn ngữ giàu hình ảnh. Ngược lại, "Đồng chí" ra đời sau chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947, khi Chính Hữu cùng đồng đội nghỉ ngơi giữa khu rừng. Bài thơ sử thể được vieeys theo thơ tự do với ngôn ngữ cô đọng, mộc mạc và bút pháp hiện thực hiện kết hợp với lãng mạn mà vô cùng sâu lắng.Tuy nhiên Dù cho có những phong cách khác nhau , cả hai thi sĩ /thi nhân đều gặp nhau tại điểm chung đó là đề tài hướng tới người lính - những anh hùng dũng cảm trên chiến trường chống Pháp và gửi gắm tình yêu nước nồng nàn qua những hình tường đáng trân trọng.

# data[].attributes.body
Với "Tây Tiến", Quang Dũng đã mở ra một bức tranh thiên nhiên miền Tây vừa hùng vĩ vừa dữ dội , vừa trữ tình:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

Hình ảnh "Sương lấp" gợi sự khắc nghiệt của núi rừng, màn sương như trở thành tấm màn che lấp một vùng trời, còn "hoa về trong đêm hơi" lại khiến cho bưcs tranh thiên nhiên trở nên tươi sắc hơn, mềm mại hơn, chúng như những tia sáng hy vọng trong màn sương tối tắm. Khi miêu tả:

"Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm”. Hai câu thơ như một bức chân dung độc đáo, hình ảnh "không mọc tóc" là hậu quả của những cơn sốt rét rừng, thiếu thốn nhưng lại không khiến họ mất đi khí phách, ý chí quyết tâm. Trái lại ở câu thơ dưới, tác giả đã làm sáng lên vẻ kiêu hùng của người chiến sĩ, mặc cho khó khăn, gian khổ, họ vẫn kiên cường bước tiếp tới chiến trường. Ông đã dùng thủ pháp đối lập để tô đậm nên vẻ đẹp bi tráng giữa cái thiếu thốn, khó khăn đủ điều

# data[].attributes.body
Khác với bài thơ "Tây tiến" bài thơ "Đồng chí" lấy đề tài là tình đồng đội, đồng chí giữa những người lính nông thôn:

"Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá".

Tác giả đã không sử dụng hình ảnh hiểm trở của thiên nhiên, cảnh vật mà bắt đầu bằng những câu thơ mộc mạc, để giới thiệu về xuất thân của những người lính trẻ. Nét riêng đặc sắc của bài thơ là việc thay vì tập trung miêu tả thiên nhiên hiểm trở thì nó đã tô đậm nên sự chia sẻ, "đồng cam cộng khổ' và tình cảm gắn bó bền chặt của những người lính như những người bạn tri kỉ. Họ gặp nhau nơi chiến trường khốc liệt, nơi bom đạn, bệnh tật hoành hành bỏ lại đằng nhau những thửa ruộng chưa kịp cày, "những gian nhà không" và "gốc đa đầu làng" để bảo vệ nền hoà bình cho đất nước

"Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.". Nhưng trong những sự ngặt nghèo khó khăn ấy lại có sự ấm áp của tình đồng chí, tri kỉ và ngọn lửa ấy lớn dần lên nhờ sự sẻ chia và thấu cảm khi "biết từng cơn ớn lạnh" trong đêm rừng buốt giá hay là từng mảnh vải áo hoặc vải quần để may, vá cho nhau. Chính từ những sự chia sẻ vật chất, tinh thần ấy đã tạo nên một thứ tình cảm bền chặt như keo sơn và được gói gọn lại trong câu thơ "Đồng chí!". Và họ cùng đứng nơi "rừng hoang sương muối" chờ địch tới như để chứng minh cho sợi dây liên kết giữa hai người:

"Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo."

# data[].attributes.body
Nguyên nhân cho những sự giống và khác này là bởi cả hai tác phẩm đều ra đời trong bối cảnh kháng chiến chống Pháp, cùng hướng về hình tượng người lính, nhưng mỗi tác giả lại xuất thân và trải nghiệm khác nhau. Quang Dũng – một người Hà Nội, từng gắn bó với đoàn binh Tây Tiến – đưa vào thơ nét hào hoa, phóng khoáng và cảm hứng lãng mạn. Chính Hữu – một người lính xuất thân nông dân – lại đem vào thơ cái mộc mạc, chân thành của tình đồng đội. Chính vì vậy, tuy phong cách khác nhau, cả hai bài thơ vẫn thống nhất ở lý tưởng, tình yêu đất nước và phẩm chất kiên cường của người lính. Từ đó, mà tạo ra thêm những sắc điệu sáng tạo, khác biệt cho nền văn thơ của Việt Nam.

# data[].attributes.body
Cả hai bài thơ "Tây Tiến" và "Đồng chí" đều thành công trong việc xây dựng hình ảnh người chiến sĩ trong kháng chiến chống Pháp và những phẩm chất cao đẹp của họ: giàu lý tưởng, kiên cường không chùn bước và gắn bó với đồng đội. Hai tác phẩm đều trỗn lẫn sự khắc nghiệt, gian khổ của chiến tranh và sự lãng mạn, trữ tình, mềm mại làm sáng lên tâm hồn người lính. Tuy cùng viết về một đề tài nhưng Quang Dũng lại nhà thơ với bút pháp thiên về lãng mạn, dựng nên bưacs tranh thiên nhiên nên thơ, hùng vĩ, tráng lệ và cảnh nhảy múa trữ tình trong đêm . Trái lại, Chính Hữu lại là con người của bút pháp hiện thực, ông tập trung khai thác và những thứ chân chất, đời thường và tình đồng chí bền chặt. Vậy nên Tây tiến mới giàu chất nhạc bi tráng, hùng vĩ , còn Đồng chí thì gần gũi, giản dị, sâu lắng. Sự tương đồng và khác biệt càng làm rõ hơn về những góc nhìn và cách thể hiện của hai tác giả.

# data[].attributes.body
Qua đó, Tây Tiến và Đồng Chí đã để lại những dấu ấn đậm nét trong thơ ca kháng chiến chống Pháp. Một bên là bản tráng ca về người lính hào hoa, bi tráng giữa núi rừng Tây Bắc, một bên là khúc tâm tình mộc mạc về tình đồng chí đồng đội. Sự tương đồng và khác biệt ấy không chỉ phản ánh phong cách riêng của mỗi nhà thơ, mà còn làm phong phú, đa dạng thêm diện mạo thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.

# data[].attributes.body
azcs