# data[].attributes.body
12 kim

# data[].attributes.body
Rectangle 15

# data[].attributes.body
B5/G9Rectangle-07

# data[].attributes.body
RECTANGLE-3

# data[].attributes.body
09 nway

# data[].attributes.body
12

# data[].attributes.body
Rectangle 15

(ပယ်ထားတဲ့၂ခုကို ခန့်မှန်းပီးထည့်ထားပါတယ် တီချယ်)

# data[].attributes.body
Kim

# data[].attributes.body
နှာခါင်း

အသံအိုး

လည်ချောင်း

လေပြွန်မ

လေပြွန်လတ်

လေပြွန်ငယ်

လေအိတ်ငယ်

အောက်ဆီဂျင်လဲလှယ်ပေးသည့် အဓိကအင်္ဂါမှာ(အဆုတ်အတွင်းရှိ လေအိတ်ငယ်များ) ဖြစ်သည်။

၂။ ဟေမိုဂလိုဘင် – သွေးနီဥဆဲလ်များ တွင် တွေ့ရသော ပရိုတင်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အောက်ဆီဂျင်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ သယ်ဆောင်သည်။

၃။ရှူသွင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် အောက်ဆီဂျင်သည် အယ်လ်ဗီအိုလီ (လေအိတ်များ) အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သည်။

၄။ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်သည် သွေးထဲတွင် ပျံနှံ့မူမြင့်မားသောကြောင့် (သွေးမှ အယ်လ်ဗီအိုလီသို့) ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။

ဤဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်ခြင်းဟုခေါ်ပြီး ပျံ့နှံ့မှုဖြင့် ဖြစ်ပွားသည်။

/G9 RECTANGLE -8

# data[].attributes.body
Kim

# data[].attributes.body
B5/G9Rectangle -07

# data[].attributes.body
၉။ ပြင်ပဝင်သောအောက်ဆီဂျင်နှင့်ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်များကိုလေအိတ်နံရံဖြင့်ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်။

B5/G9 Rectangle -07

# data[].attributes.body
၁။အောက်ဆီဂျင်

၂။အလင်း၊အပူချိန်၊ကလိုရိုဖီးလ်၊ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ရေ။

၃။အသက်ရှုရန်လိုအပ်သော အောက်ဆီဂျင်ကိုဖြည့်တင်းပေးသည့်အတွက် အရေးပါသည်။

၄။အပင်များအာဟာရပြုခြင်းအမျိုးအစား (၂)မျိုး - ၁ ကိုယ်တိုင်အစာဖွဲ့စည်း၍ အာဟာရပြုခြင်း။ ၂ အခြားသောသက်ရှိများထံမှ တစိဆင့်ခံစားသုံးခြင်း အာဟာရပြုခြင်း။

အဆွေးစားပင်၏သဘာဝမှာ သေကျေပျက်စီးသွားသည့် ဆွေးမြေ့နေသော သက်ရှိများထဲမှ အော်ဂဲနစ်ဒြပ်ပေါင်းများကို စုပ်ယူစားသုံးသည်။

၅။အင်းဆက်ခန္ဓာကိုယ်မှအာဟာရများကိုစုပ်ယူ၍အာဟာရပြုသည်။

၇။သွေးဖြူဥဆဲလ်ဖြစ်သည်။

၈။အရွယ်အစားတူညီသော်လည်း သွေးပြန်ကြော၏ နံရံမှာ သွေးလွှတ်ကြောထက်ပို၍ပါးသောကြောင့် အတွင်းခေါင်းမှာပို၍ကျယ်သည်။

၉။လေအိတ်အတွင်းသို့ ပြင်ပမှ အောက်ဆီဂျင်သည် သွေးဆဲလ်များထဲသိုလ ပျံ့ရောဝင်ရေက်လာပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်သည်လည်း ပျံ့ရောခြင်းနည်းဖြင့်ပင် ပြင်ပသို့ပြန်ထွက်သွားသည်။

# data[].attributes.body
အခန်း(၂)အတွက်လေ့ကျင့်ခန်း

၁။ အောက်ဆီဂျင်။

၂။နေရောင်ခြည်မှာလာသောအလင်း (၄ချက်)။

၃။သက်ရှိအများအတွက် အသက်ရှင်ဖို့ အောက်ဆီဂျင်ရလို့။

၄။ ကိုယ်တိုင်ချက်ခြင်းနှင့်တစ်ဆင့်စားသုံးခြင်း။

၅။အင်းဆက်ခန္ဓာကိုယ်မှအသာအဟာရများကိုစုပ်ယူ၍အာဟာရပြုသည်။

၇။သွေးဖြူဥဆဲလ်

၈။သွေးပြန်ကြောများသည် သွေးလွှတ်ကြောများနှင့်အရွယ်အစားတူညီသော်လည်း ယင်းတို့၏နံရံမှာသွေးလွှတ်ကြောထပ်ပို၍ပါးသည်။

၉။ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်မှုဖြစ်စဉ်တွင် အောက်ဆီဂျင်သည် လေအိတ်ငယ်များမှ သွေးဆဲလ်များထံသို့ ပျံ့ရောဝင်ရောက်လာပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်သည်လညပျံ့ရောခြင်းနည်းဖြင့်ပင် ပြင်ကသို့ပြန်ထွက်သွားသည်။

Kim

# data[].attributes.body
အရှိန်

တွန်းအား

ဆွဲအား

ပွတ်မှုအား

# data[].attributes.body
သံလိုက်ဆွဲအား

လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆွဲအား

မြေကြီးဆွဲအား

B5/G9 RECTANGLE -8

# data[].attributes.body
အရှိန်ရယ်၊ တွန်အားနဲ့ဆွဲအားရယ်၊ဖိအားရယ်

Rectangle 07

# data[].attributes.body
ဖိအား (....

ဆွဲအား လွန်ဆွဲပွဲတွင် နှစ်ဖက်အသင်းမှသက်ရောက်မှုပမဏ

ပွတ်မှုအား..ကားဘရိတ်အုပ်ချိန်ဖြစ်ပါ်သာအား

# data[].attributes.body
ဆွဲအား/တွန်းအား/ပွတ်အား

# data[].attributes.body
တွန်းအား

ဆွဲအား

ဖိအား

ပွတ်မှုအား

# data[].attributes.body
တွန်းအား

ပွတ်တိုက်အား

ဆွဲအား

လျှပ်စစ်ဆွဲအား

# data[].attributes.body
B5/G-9 Rectangle-10

# data[].attributes.body
ပမာန

အရှိန််

တွန်းအား

စွဲအား

ပုံသဏ္ဌာန်

ပွတ်မှုအား

ဖိအား

09

# data[].attributes.body
ဖိအား

ဆွဲအား

ပွတ်တိုက်အား

Rectangle 16

# data[].attributes.body
ဆွဲအား

တွန်းအား

ဖိအား

017

# data[].attributes.body
လုပ်ငန်း1- လေယာဉ်ပျံဆင်းရပ်သော်အခါ ဆင်းလမ်းနှင်ပွတ်တိုက်ခြင်း & ပေတံနှင့်ခံတံသုံး၍ မျဉ်းတားခြင်း

လုပ်ငန်း2- ခေါင်းစီးကွင်း၊လေးနဲ့မြှား & လောက်‌ေလးခွ

# data[].attributes.body
လုပ်ငန်း ၁/ ဘရက်တိုက်တာ၊ စကိတ်စီးတာ

လုပ်ငန်း ၂/ လောက်လေးပစ်တာ၊ သရေကွင်း၊ balloon

# data[].attributes.body
လုပ်ငန်း 2 စပရင်/သရေကွင်း

# data[].attributes.body
လုပ်ငန်း(၁)

ပရိဘောဂပစ္စည်းများကိုရွေ့လျားခြင်း
စားပွဲ၊ ခုံ၊ ဗီရိုစသည့် အရာဝတ္ထုများကို ကြမ်းပြင်ပေါ်တွန်းရွှေ့သည့်အခါ ၎င်းတို့နှင့် ကြမ်းပြင်ကြား ပွတ်မှုအားဖြစ်ပေါ်သည်။

စာရေးခြင်း
ခဲတံဖြင့်စက္ကူပေါ်တွင် စာရေးသည့်အခါ ခဲတံဖျားနှင့် စက္ကူမျက်နှာပြင်ကြားပွတ်မှုအားဖြစ်ပေါ်သည်။

လုပ်ငန်း (၂)

ခေါင်းစီးကွင်း၊ စပရိန်ပါသောကလစ်၊ ယောဂပတ်တီး

# data[].attributes.body
အသံလှိုင်းတွင် လှိုင်းအလျားရှည်လျှင် လှိုင်းအလျင် များသွားမည်။

Rectangle 11

# data[].attributes.body
အသံလှိုင်းအလျားရှည်လာလျှင် လိုင်းသအလျင် မပြောင်းပါ၊ တူညီပဲရှိနေပြီး အကြိမ်နှုန်းပဲ လျော့သွားပါတယ်။ပြီးတော့အသံလှိုင်းများရင်ကျန်တဲ့တခုပါများပြီးနည်းရင်ကျန်တဲ့တခုပါနည်းပါတယ်။

# data[].attributes.body
အသံလှိုင်းတွင် လှိုင်းအလျား ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် လှိုင်းအလျားရှည်လာပါက လှိုင်းနှုန်းသည် လျော့နည်းသွားသည်။

# data[].attributes.body
B5/G9 RECTANGLE -8

# data[].attributes.body
၃၀၀ သန်းနှစ်အရင် → ကမ္ဘာမှာ Pangaea (တိုက်တစ်ခုတည်း) ရှိခဲ့တယ်
Mantle convection + Plate tectonics ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ကွဲသွား တယ်
ပထမဦးဆုံး Laurasia (မြောက်ဘက်) နဲ့ Gondwana (တောင်ဘက်) အဖြစ် ခွဲထွက်တယ်
နောက်ပိုင်း → အခုလို တိုက်ကြီး ၇ ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်
လက်ရှိ တိုက်ကြီး ၇ ခု →
အာဖရိက, အာရှ, ယူရိုပ်, မြောက်အမေရိက, တောင်အမေရိက, အန္တာတိက, အော်စထရေးလျ
တိုက်ကြီးတွေရွေ့ရသည့်အကြောင်းမှာ
ကမ္ဘာအတွင်းထဲ (mantle) အပူလှိုင်းများ လှုပ်ရှားမှု ကြောင့် မြေပြားတွေ (tectonic plates) အမြဲ တိုက်ခိုက်၊ ချောဆွဲနေတယ်
ဒီလို plate tectonics အရွေ့အပြောင်း ကြောင့် တိုက်ကြီးတွေ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့သွားတယ်
တိုက်ကြီးရွေ့တာ က ကမ္ဘာအတွင်းအပူလှိုင်းလှုပ်ရှားမှုကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်

# data[].attributes.body
လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း 200 ခန့်က တိုက်ကြီးအားလုံးကို Pangaea ဟုခေါ်သော ကြီးမားသော စူပါတိုက်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

Pangea သည် နောက်ပိုင်းတွင် အဓိက မြေကြီးနှစ်ခုအဖြစ် ကွဲသွားသည်-

1. Laurasia (မြောက်ပိုင်း)၊

2. Gondwana (တောင်ပို

င်း)၊

လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း 100 ခန့်က Gondwana နှင့် Laurasia စတင်ကွဲကွာသွားခဲ့သည်။

Gondwana ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည်

တောင်အမေရိက

အာဖရိက

အန္တာတိက

သြစတြေးလျ

အိန္ဒိယ

Laurasia သည်-

မြောက်အမေရိက

ဥရောပ

အာရှ

ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့တွင် တိုက်ကြီး 7 ခုရှိသည်။

1. အာဖရိက

2. အန္တာတိက

3. အာရှ

4. သြစတြေးလျ

5. ဥရောပ

6. မြောက်အမေရိက

7. တောင်အမေရိက

B5/G9 RECTANGLE -8

# data[].attributes.body
အပူလှိုင်းလျားမှုများလို့ တိုက်ကြီးရွေ့တယ်။

နှစ်ပေါင်း၂၀၀ကျော်ရှေးတုန်းက မဟာတိုက်ကြီး တစ်ခုသာရှိခဲ့သည်။

နှစ်ပေါင်း၁၀၀ကျော်က တိုက်ကြီးနှစ်တိုက်ရှိခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းတိုက်ကြီး laurasia၊ တောင်ပိုင်းတိုက်ကြီး Gondwanaland

ယခုလက်ရှိ တိုက်ကြီး၇တိုက်

တောင်အမေရိကတိုက်

မြောက်အမေရိကတိုက်

ဥရောပတိုက်

အာရှတိုက်

အန္တာတိကတိုက်

သြစတြေးလျတိုက်

အာဖရိကတိုက်

# data[].attributes.body
တနေရာနဲ့ တနေရာ ဆက်စပ်မှုရှိတဲ့ အကြောင်း
တူညီတဲ့ ဖော့ဆစ်တွေကို တိုက်ခြားနေရာတွေမှာ တွေ့ရတယ်။
ဥပမာ — Mesosaurus (ရေသန့်တွင်သာ နေတတ်တဲ့ တိရစ္ဆာန်) ကို

တောင်အမေရိက နဲ့ အာဖရိက နှစ်ခုလုံးမှာ တွေ့ရတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ မျှော်လင့်လို့မရတဲ့ သမုဒ္ဒရာကြီးကို ဖြတ်လို့ မဖြစ်နိုင်ပါ။

ဒါကြောင့် တစ်ခါတုန်းက တိုက်နှစ်ခုဟာ တစ်ပြိုင်နက်တည်း (one landmass) ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ သက်သေတယ်။

Glossopteris (ဖန်ပင်တူ သစ်ပင်) ဖော့ဆစ်တွေကိုလည်း
အာဖရိက၊ တောင်အမေရိက၊ အိန္ဒိယ၊ အန်တာတိက စတဲ့ နေရာတွေမှာ တွေ့ရတယ်။
ဒီသစ်ပင်မျိုးဟာ အေးမြတဲ့ ဒေသတွေမှာပဲ အရွက်ပွင့်တတ်တာဖြစ်လို့

ဒီတိုက်ကြီးတွေဟာ တစ်ခါတုန်းက Gondwana ဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော သီအိုနယ်မြေကြီးအနောက်ပိုင်းမှာ
အတူတကွရှိနေခဲ့တယ် လို့သိနိုင်တယ်။
Lystrosaurus ဖော့ဆစ်လည်း အာဖရိက၊ အန်တာတိက၊ အိန္ဒိယ မှာ တွေ့ရတယ်။
ဒီတိရစ္ဆာန်မျိုးဟာ မြေကြီးပေါ်မှာသာ နေတတ်တာဖြစ်လို့

ဒီမြေကြီးတွေဟာ တစ်ခါတုန်းက ချိတ်ဆက်နေတဲ့ တိုက်ကြီးများ ဖြစ်နေခဲ့တာ သက်သေပြတယ်။

သက်သေအနေနဲ့ အဓိပ္ပါယ်
ဖော့ဆစ်တွေဟာ ဂျီအော်လိုဂျီပညာရှင်တွေအတွက်

“မြေပြင်တွေ (continents) ဟာ အတိတ်က တစ်နေရာတည်းမှာရှိပြီးနောက်ပိုင်းမှာမှ တဖြည်းဖြည်း သွားရွှေ့လာတယ်”
ဆိုတဲ့ မြေပြင်ရွှေ့သီအိုရီ (Continental Drift Theory) ကို အထောက်အထားပြတဲ့ အဓိကသက်သေပါ။

ဒီ (Fossils) ကို တနေရာနဲ့တနေရာ ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ပထမဆုံး သိသွားသူ ကတော့ —
အယ်လ်ဖရက်စ် ဝေဂနာ (Alfred Wegener) ဖြစ်ပါတယ်။
Alfred Wegener (1880–1930)
ဂျာမန်နိုင်ငံက အထူးပညာရှင် (scientist) တစ်ဦးဖြစ်ပြီး
မြေပြင်ရွှေ့သီအိုရီ (Continental Drift Theory) ကို တီထွင်ခဲ့သူပါ။
သူက ၁၉၁၂ ခုနှစ်မှာ “တိုက်ကြီးတွေဟာ အတိတ်က တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာ ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ သွားရွှေ့လာတာဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ သီအိုရီကို တင်ပြခဲ့တယ်။
အဲ့ဒီအချိန်မှာ များသောပညာရှင်တွေက မယုံကြည်ဘူး။
ဒါပေမဲ့ အယ်လ်ဖရက်စ် ဝေဂနာက သက်သေအနေနဲ့ ဖော့ဆစ်တွေ၊ တောင်တန်းပုံစံတူမှုတွေ၊ ရာသီဥတုသက်သေအချက်များ စတဲ့ အချက်အလက်များကို တင်ပြခဲ့တယ်။

ဝေဂနာက ပြောခဲ့တာက

“တူညီတဲ့ ဖော့ဆစ်တွေကို အဝေးအဝေးက တိုက်ကြီးတွေမှာ တွေ့ရတာဟာ၊ တိုက်တွေဟာ တစ်ခါတုန်းက အတူရှိခဲ့တာကို ပြနေပါတယ်။”

# data[].attributes.body
အတိတ်ကဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရာသီဥတုဇုန်များ ဆက်စပ်ရမှု

# data[].attributes.body
မြန်မာနိုင်ငံမှာ သတ္တုများနဲ့ ကျောက်မျက်ရတနာတွေ အောက်ပါနေရာတွေမှာတွေ့ရတတ်ပါတယ်။

1.သဘာဝသတ္တုများ

တောင်တန်းများ (ဥပမာ – ရှမ်းတောင်တန်း, အာလာကန်တောင်တန်း)
တောင်တန်းဖွဲ့ရာတွင် သတ္တုစည်းများ ပေါ်လာတတ်တယ်။

မြစ်ဝကျွန်းများ
၊ ကျောက်စေး၊ သံသတ္တုတွေတွေ့ရတတ်တယ်။

မီးတောင်သစ်လောင်ရာဒေသများ
သတ္တုများနှင့် ကျောက်မျက်ရတနာများ ပေါ်လာတတ်တယ်။

2. ကျောက်မျက်ရတနာများ တွေ့ရရာနေရာများ

မန္တလေးတိုင်း — စိန်၊ ပုလဲ

ရှမ်းပြည်နယ် — ပတ္တမြား၊ စိန်

ကချင်ပြည်နယ် — တန်ဆာ၊ စိန်

တနင်္သာရီတိုင်း — ရွှေ၊ သံ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တောင်တန်း၊ မီးတောင်သစ်လောင်ရာ ဒေသ၊ မြစ်ဝကျွန်း စတဲ့ သဘာဝသတ္တုများကြောင့် သတ္တုနဲ့ ကျောက်မျက်ရတနာတွေ အများကြီးတွေ့ရတယ်။

# data[].attributes.body
P-wave (အလျားလိုက်လှိုင်း)

S-wave (ကန့်လန့်လွှဲလှိုင်း)

# data[].attributes.body
အားနည်းဇုန်-တနင်္သာရီတိုင်း

အားလတ်ဇုန်- ရန်ကုန်တိုင်း/ဧရာဝတီတိုင်း/ရှမ်းပြည်နယ်/မွန်ပြည်နယ်/ကယားပြည်နယ်/ကရင်ပြည်နယ်/ကချင်ပြည်နယ်

အားပြင်းဇုန်-ရခိုင်ပြည်နယ်/ မကွေးတိုင်း/ကချင်ပြည်နယ်/ရှမ်းပြည်နယ်/မန္တလေးတိုင်း/ ပဲခူး/နေပြည်တော်

ပြင်းထန်ဇုန်-စစ်ကိုင်းတိုင်း/ပဲဲခူးတိုင်း/မန္တလေး/

ပျက်စီးမှု့များဇုန်-ကချင်ပြည်နယ်/စစ်ကိုင်းတိုင်း/မန္တလေးတိုင်း/ ပဲခူးတိုင်း

# data[].attributes.body
S-wave ကန့်လန့်လွှဲလှိုင်း

P-wave အလျားလိုက်လှိုင်း

# data[].attributes.body
ဆူနာမီနှင့်အခြားရေလှိုင်းများမည်သို့ကွာခြားသနည်း။

ဆူနာမီ-မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းကြောင့်ဆူနာမီဖြစ်ပေါ်/ရေအောက်ငလျင်လှုပ်မှု့ကြောင့်ဆူနာမီဖြစ်ပေါ်/
ဆူနာမီ၏လှိုင်းအမြင့်သည်၃၀မီတာဝန်းကျင်ရှိသည်။အန္တရာယ်သတိပေးချက်စက်တပ်ရန်လို

အခြားရေလှိုင်း-လေထုဖိအားမညီမှု့ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်/လှိိုင်းအမြင့်ပေမီတာအနည်းငယ်သာရှိ/သတိပေးစက်ကိရိယာတပ်ရန်မလို

# data[].attributes.body
ငလျင်ကြောင့်လှိုင်းအမြင့်များသည်။လှိုင်းအမြင့်များသောကြောင့်ပျက်စီးမှုများသည်။

# data[].attributes.body
အားနည်းဇုန် တနင်္သာရီတိုင်း

အားလတ်ဇုန် ရန်ကုန်တိုင်း၊ဧရာဝတီတိုင်း၊ရှမ်းပြည်နယ်၊မွန်ပြည်နယ်၊ကယားပြည်နယ်၊ကရင်ပြည်နယ်၊ကချင်ပြည်နယ်

အားပြင်းဇုန် ရခိုင်ပြည်နယ်၊မကွေးတိုင်း၊ကချင်ပြည်နယ်၊ရှမ်းပြည်နယ်၊မန္တလေးတိုင်း၊ပဲခူး၊နေပြည်တော်

ပြင်းထန်ဇုန် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ပဲဲခူးတိုင်း၊မန္တလေး

ပျက်စီးမှု့များဇုန် ကချင်ပြည်နယ်၊စစ်ကိုင်းတိုင်း၊မန္တလေးတိုင်း၊ပဲခူးတိုင်း