# data[].attributes.headline
ΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

# data[].attributes.subject
ΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δήμητρα Διορίτου, Παιδοψυχίατρος

Βρίσκω χρήσιμο πριν ασχοληθούμε με τη φαρμακευτική της αντιμετώπιση, να δούμε κάποια στοιχεία για την ίδια τη ΔΕΠΥ.
Τι είναι λοιπόν η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας);
Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά Κριτήρια της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας DSM-V (που χρησιμοποιούνται ευρέως για την ταξινόμηση των διαφόρων καταστάσεων) για να τεθεί η διάγνωση της ΔΕΠΥ θα πρέπει να υπάρχουν, για τουλάχιστον έξι μήνες, έξι ή περισσότερα συμπτώματα απροσεξίας από τα ακόλουθα :

α) δυσκολία του ατόμου που παρουσιάζει τη διαταραχή να εστιάσει την προσοχή του σε κάποια δραστηριότητα

β) δυσκολία στη διατήρηση της προσοχής

γ) δυσκολία στο να "ακούει"

δ) δυσκολία στην ολοκλήρωση μιας εργασίας

ε) δυσκολία στην οργάνωση εργασιών ή δραστηριοτήτων

στ) αποφυγή εργασιών που απαιτούν πνευματική προσπάθεια

ζ) απώλεια χρήσιμων αντικειμένων

η) εύκολη απόσπαση λόγω εξωτερικών ερεθισμάτων

θ) ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες

ή/και έξι ή περισσότερα συμπτώματα Υπερκινητικότητας-Παρορμητικότητας, για τουλάχιστον έξι μήνες, από τα ακόλουθα :

α) κινεί νευρικά χέρια και πόδια

β) δύσκολα παραμένει καθισμένος

γ) κινείται με τρόπο ακατάλληλο για την περίσταση ή περιγράφει υποκειμενικό αίσθημα ανησυχίας

δ) δυσκολεύεται να ασχοληθεί με ήσυχες δραστηριότητες

ε) κινείται υπερβολικά

στ) μιλά υπερβολικά

ζ) πετάγεται να απαντήσει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση

η) δεν περιμένει τη σειρά του

θ) διακόπτει και ενοχλεί.

Απαραίτητα πρέπει κάποια από τα συμπτώματα να ήταν παρόντα πριν από την ηλικία των 12 ετών και σε τουλάχιστον δύο πλαίσια, π.χ. σπίτι και σχολείο. Βασική προϋπόθεση για να τεθεί με ασφάλεια η διάγνωση είναι η διαπιστωμένη αρνητική επίδραση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ στον τρόπο που λειτουργεί το παιδί στην καθημερινότητα του (π.χ. σχολική απόδοση, κοινωνικές σχέσεις).

Τέλος, αποκλείεται η ταυτόχρονη παρουσία άλλων ψυχικών διαταραχών, αλλά δεν αποκλείεται η συνύπαρξη Αυτιστικής Διαταραχής (δηλαδή μπορούν να υπάρχουν την ίδια στιγμή οι δυο διαταραχές).
Είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν τα συμπτώματα Απροσεξίας με τα συμπτώματα Υπερκινητικότητας-Παρορμητικότητας για να τεθεί η διάγνωση;
Όχι. Περιγράφονται τρεις τρόποι έκφρασης της Διαταραχής :

α) ΔΕΠΥ με προεξάρχοντα τα συμπτώματα Απροσεξίας

β) ΔΕΠΥ με προεξάρχοντα τα συμπτώματα Υπερκινητικότητας-Παρορμητικότητας

γ) ΔΕΠΥ-Συνδυασμένος Τρόπος έκφρασης Συμπτωμάτων.

Έτσι εξηγούνται οι διάφορες παραλλαγές της κατάστασης που μπορεί να παρατηρήσουμε (π.χ. ένα 'αφηρημένο' παιδί που δεν παρουσιάζει αυξημένη κινητικότητα ή ένα 'υπερκινητικό' παιδί με ικανοποιητική δυνατότητα συγκέντρωση ς κλπ).
Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της ΔΕΠΥ ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων;
Ναι. Περιγράφεται η 'ήπια', 'μέτρια' και 'σοβαρή' μορφή ΔΕΠΥ. Στην πιο ήπια μορφή παρατηρούνται ελάχιστα συμπτώματα ή και καθόλου, πέραν αυτών που απαιτούνται για να τεθεί η διάγνωση, ενώ η επίπτωση στη λειτουργικότητα του ατόμου είναι αμελητέα. Στη μέτρια μορφή περιγράφεται μια ενδιάμεση κατάσταση, ενώ στη σοβαρή μορφή υπάρχουν πολλά και έντονα συμπτώματα που επηρεάζουν σοβαρά τη λειτουργικότητα του ατόμου.
Υπάρχουν περιπτώσεις που αντιμετωπίζουμε την κατάσταση σαν να είναι ΔΕΠΥ ενώ δεν πληρούνται τα κριτήρια για ΔΕΠΥ;
Ναι. Περιγράφονται περιπτώσεις όπου παρόλο που δεν πληρούνται τα κριτήρια, η σοβαρότητα της κατάστασης και η έκπτωση που προκαλείται στη λειτουργικότητα του ατόμου είναι τόσο μεγάλη, που χρειάζεται να γίνει παρέμβαση. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη γίνει κακή χρήση της δυνατότητάς μας αυτής και άσκοπη ή και λανθασμένη παρέμβαση.
Είναι η φαρμακευτική αγωγή ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ;
Θεωρώ σημαντικό να τονίσω ότι ο χειρισμός κάθε περίπτωσης καλό είναι να είναι ιδιαίτερος και προσαρμοσμένος ανάλογα με τις δυσκολίες και τις ανάγκες κάθε παιδιού. Η ερώτηση αυτή είναι δύσκολο να απαντηθεί με ένα γενικό τρόπο καθώς η αντιμετώπιση είναι σωστότερο να είναι εξατομικευμένη για την κάθε περίπτωση. Για να απαντηθούν τα ερωτήματα, που κάθε γονιός είναι φυσικό να έχει σχετικά με το θέμα της φαρμακευτικής αγωγής όσον αφορά το δικό του παιδί, είναι απαραίτητο να αποταθεί σε κάποιον Ειδικό, για να λάβει συγκεκριμένες απαντήσεις. Ο Ειδικός θα προτείνει τις κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις που απαιτούνται σε κάθε περίπτωση και σε συνεργασία με τους γονείς θα ληφθεί η απόφαση για τους τρόπους αντιμετώπισης που θα εφαρμοστούν.

Απαντώντας γενικά πάντως θα λέγαμε πως η φαρμακευτική αγωγή είναι ένας από τους κύριους και αποτελεσματικότερους τρόπους που έχουμε στη διάθεσή μας σήμερα για να αντιμετωπίσουμε τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ.

Άλλοι τρόποι που συνήθως είναι καλό να εφαρμόζονται ταυτόχρονα με τη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής είναι η εκπαίδευση σε μεθόδους τροποποίησης της συμπεριφορά ς, η εργοθεραπεία, η ειδική εκπαίδευση, η τροποποίηση των συμπεριφορών γονέων και εκπαιδευτικών.
Από τι εξαρτάται η επιλογή του τρόπου παρέμβασης;
Η επιλογή κάθε φορά των κατάλληλων παρεμβάσεων έχει να κάνει με το χρόνο που αποτείνονται οι γονείς στον Ειδικό για λήψη βοήθειας, την ηλικία του παιδιού, τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και την επίδρασή τους στην καθημερινότητα του παιδιού (σχολείο, σπίτι, κοινωνικές σχέσεις), το αν έχουν ήδη δοκιμαστεί κάποιες παρεμβάσεις στην πορεία και τι αποτέλεσμα είχαν, τη συνύπαρξη ή όχι κάποιων συνοδών καταστάσεων (π.χ. Εναντιωτική Προκλητική Διαταραχή, Διαταραχή Διαγωγής, Αγχώδεις ή Καταθλιπτικές Διαταραχές) και φυσικά την ίδια την επιθυμία καθώς και τη δυνατότητα για συνεργασία των γονέων και του ίδιου του παιδιού.
Αποτελεί "θεραπεία" η φαρμακευτική αγωγή;
Όχι με την έννοια της πλήρους και παντοτινής εξάλειψης των συμπτωμάτων μετά το πέρας της λήψης της.

Υπάρχουν ωστόσο κάποιες ενδείξεις ότι πιθανόν με κάποιες από τις φαρμακευτικές αγωγές να μειώνεται η ένταση ή ακόμα και η ίδια η παρουσία των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη διακοπή του φαρμάκου.
Γιατί να επιλέξω τη φαρμακευτική αγωγή;
Η φαρμακευτική αγωγή βοηθά :

α) στο να μπορέσουν να λειτουργήσουν ικανοποιητικά οι υπόλοιπες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Λαμβάνοντας το παιδί τη φαρμακευτική αγωγή, η οποία περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τα συμπτώματα της υπερκινητικότητα ς-παρορμητικότητας-διάσπασης προσοχής, μπορεί να εκπαιδευτεί σε νέα πρότυπα συμπεριφοράς και να δουλευτεί ικανοποιητικά μέσα από τις διάφορες θεραπευτικές παρεμβάσεις

β) στο να μειωθεί σημαντικά η αρνητική επίδραση των συμπτωμάτων πάνω στη σχολική απόδοση, κοινωνικές σχέσεις και τους άλλους τομείς της καθημερινότητας του παιδιού

γ) στο να προληφθεί η εμφάνιση άλλων διαταραχών που συχνά συνυπάρχουν ή ακολουθούν τη ΔΕΠΥ. Τέτοιες διαταραχές μπορεί να είναι η Εναντιωτική Προκλητική Διαταραχή, η Διαταραχή Διαγωγής, η Κατάθλιψη, οι Αγχώδεις Διαταραχές.
Ποια φαρμακευτική αγωγή ενδείκνυται για την αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ;
Στην Κύπρο αυτή τη στιγμή υπάρχουν δυο ουσίες που έχουν κύρια ένδειξη την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ :

A) Μεθυλφαινιδάτη (σε μορφή ταχείας και βραδείας αποδέσμευσης-Ritalin και Concerta αντίστοιχα) και

Β) Ατομοξετίνη (Strattera).

Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά ή επικουρικά και άλλες φαρμακευτικές ουσίες, με στόχο την πλήρη κάλυψη των συμπτωμάτων ή αντιμετώπιση συνυπαρχουσών καταστάσεων όπως μπορεί να είναι η επιθετικότητα, καταστροφικότητα, συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα (π.χ. Ρισπεριδόνη, Καρβαμαζεπίνη, Οξκαρβαμαζεπίνη, Βαλπροϊκό οξύ και άλλα).

Σε περιπτώσεις που πληρούνται τα διαγνωστικά κριτήρια για την παρουσία και άλλων διαταραχών χορηγείται ταυτοχρόνως η αντίστοιχη φαρμακευτική αγωγή, εφόσον τούτο κρίνεται σκόπιμο, πάντοτε κάτω από τον έλεγχο και τις οδηγίες του θεράποντα γιατρού.
Η επιλογή της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής γίνεται πάντοτε εξατομικευμένα, ζυγίζοντας τα οφέλη και τα πιθανά μειονεκτήματα που μπορεί να προκύψουν από τη λήψη της. Για πόσο χρονικό διάστημα θεωρείται απαραίτητη η λήψη της φαρμακευτικής αγωγής; Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συνεχής και στενή συνεργασία με το γιατρό μας, ώστε να γίνονται οι κατάλληλες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις στο σωστό χρόνο. Συνοψίζοντας, πριν την απόφαση για χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής για τη ΔΕΠΥ πρέπει:
Δεν υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας όσον αφορά το θέμα αυτό. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα σε κάθε περίπτωση και σε συνεργασία με τους γονείς ή και το ίδιο το παιδί (αν είναι σε θέση να το πράξει) σύμφωνα πάντοτε με τις ανάγκες και δυσκολίες κάθε παιδιού. Η απόφαση στο συγκεκριμένο ερώτημα θα ληφθεί με διαφορετικό τρόπο για το είδος κάθε φαρμακευτικής αγωγής, λόγω του διαφορετικού τρόπου χορήγησης και του αναμενόμενου τρόπου δράσης σε κάθε περίπτωση. Όλα τα ενδεχόμενα θα πρέπει να εξηγηθούν ανοιχτά από το θεράποντα γιατρό και να συζητηθεί η κάθε επιλογή.

-να τεθεί με ασφάλεια η διάγνωση από τους κατάλληλους Ειδικούς

-να εκτιμηθεί η πιθανότητα εφαρμογής άλλων θεραπευτικών παρεμβάσεων (π.χ. Εργοθεραπείας, τροποποίησης συμπεριφοράς, ψυχολογικής υποστήριξης κλπ), φαρμακευτικής αγωγής ή και συνδυασμού των δύο (εξετάζουμε παράγοντες όπως την ηλικία του παιδιού, τη σοβαρότητα της κατάστασης, την παρουσία ή όχι συνοδών διαταραχών καθώς και όλων των στοιχείων που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη κατάσταση του παιδιού)

-να γίνεται ενημέρωση των γονέων για τις διάφορες επιλογές που υπάρχουν

-να εξηγείται στο παιδί, στα πλαίσια της ηλικίας και των γνωστικών του ικανοτήτων, η διαδικασία και οι αποφάσεις που λαμβάνονται.

Τέλος, πρέπει να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του παιδιού και τακτική επαναξιολόγηση της κατάστασής του, με στόχο την πιθανή τροποποίηση των αρχικών θεραπευτικών επιλογών (σε περίπτωση που δε θεωρούνται πλέον επαρκείς κι επομένως χρειάζεται αλλαγή ή τροποποίηση τους).

Σχετικά Άρθρα

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΕΠ (Υ). Φαρμακευτική αγωγή των παιδιών με ΔΕΠΥ

# data[].attributes.attachment_link.description
Δήμητρα Διορίτου, Παιδοψυχίατρος Βρίσκω χρήσιμο πριν ασχοληθούμε με τη φαρμακευτική της αντιμετώπιση, να δούμε κάποια στοιχεία για την ίδια τη ΔΕΠΥ.

# data[].attributes.headline
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

# data[].attributes.subject
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

# data[].attributes.body
Τρόποι για να ξεκλειδώσετε τον μαθητή με ΔΕΠΥ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Στη συνέχεια παρουσιάζονται 30 τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βοηθήστε ένα παιδί με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας):

1. Οι μαθητές με ΔΕΠΥ έχουν ανάγκη από οργάνωση και δομή. Το περιβάλλον τους, τόσο το σχολικό όσο και το οικογενειακό, πρέπει να δομεί εξωτερικά αυτό που δεν μπορούν τα ίδια τα παιδιά να δομήσουν εσωτερικά. Καλό θα ήταν, λοιπόν, να υπάρχει κάπου μια λίστα ή ένα πίνακας που να περιγράφει την πορεία της διδασκαλίας ή της δραστηριότητας που γίνεται, ώστε να μπορεί το παιδί με ΔΕΠΥ να το χρησιμοποιεί ως σημείο αναφοράς όταν αποσπάται.

2. Πίνακας κανόνων. Αναρτήστε σε ευδιάκριτο σημείο ένα πίνακα που θα φαίνονται όλοι οι κανόνες που πρέπει να ακολουθεί το παιδί. Το παιδί με ΔΕΠΥ δεν θα έχει άγχος αν γνωρίζει τι περιμένετε από αυτό.

3. Η θέση του παιδιού με ΔΕΠΥ θα πρέπει να είναι κοντά στον εκπαιδευτικό και μακριά από παράθυρα. Δεν θα πρέπει να αλλάζει συχνά θέση κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας. Αυτό θα το βοηθήσει στη μείωση της έντονης κινητικότητας και της διάσπασης, που τόσο πολύ το ταλαιπωρεί.

4. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν ανάγκη να ακούν τα ίδια πράγματα, οπότε επαναλαμβάνεται συνέχεια τις οδηγίες και τις εντολές.

5. Θέστε όρια και περιορισμούς. Τα όρια δεν μπαίνουν για να τιμωρήσουμε τα παιδιά αλλά για να τα συγκρατούμε και να τα καθησυχάζουμε. Τα όρια πρέπει να μπαίνουν γρήγορα και απλά. Δεν ωφελούν οι μεγάλες και ατέρμονες συζητήσεις.

6. Συχνή βλεμματική επαφή. Μια ματιά μπορεί να επαναφέρει ένα παιδί από την ονειροπόληση με τρόπο ήρεμο και σιωπηλό.

7. Ξεκάθαρο και σαφές ημερήσιο πρόγραμμα. Θα πρέπει να υπάρχει αναρτημένο σε εμφανές σημείο (πίνακα, θρανίο-γραφείο μαθητή) και να μην αλλάζει χωρίς προειδοποίηση και αρκετά συχνά.

8. Φτιάξτε το πρόγραμμα, είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι, μαζί με το παιδί. Θα βοηθήσει το παιδί με ΔΕΠΥ να βγει από την απάθεια και την αδράνεια.

9. Αποφύγετε τα τεστ που υπόκεινται σε χρονικούς περιορισμούς.

10. Όχι μεγάλο φόρτο εργασίας. Αποφύγετε τις πολλές εργασίες για το σπίτι.

11. Όχι μεγάλες εργασίες. Σπάστε τις εργασίες σε μικρότερες γιατί τα παιδιά με ΔΕΠΥ όταν βλέπουν πολύ μεγάλες εργασίες αρνούνται να τις εκτελέσουν.

12. Κάντε την έξοδο από την τάξη ή το σήκωμα από την καρέκλα μέρος του προγράμματος. Αν γνωρίζει το παιδί πότε μπορεί να "δραπετεύσει" από τη δραστηριότητα, θα είναι πιο συνεργάσιμο σε όλη τη διάρκειά της.

13. Ενημέρωση για την πρόοδο. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν ανάγκη να τα ενημερώνεις για τους στόχους που πρέπει να πετύχουν κι αν τελικά τα κατάφεραν. Τα βοηθάει να παραμένουν συγκεντρωμένα στους στόχους τους.

14. Τονίστε την επιτυχία. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν βιώσει πολύ έντονα την αποτυχία. Έχουν την ανάγκη για επιβράβευση και έπαινο.

15. Ενισχύστε τους τη μνήμη. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν προβλήματα μνήμης. Χρειάζονται μνημονικές ασκήσεις που μπορούν να ενσωματωθούν μέσα στην μαθησιακή διαδικασία, όπως κωδικούς, συνθηματικές κινήσεις, ομοιοκαταληξίες. Σε άλλο άρθρο θα αναφερθώ πιο εκτεταμένα στις μνημονικές ασκήσεις.

16. Χρησιμοποιήστε σχεδιαγράμματα. Είναι δύσκολο να μάθει το παιδί με το ΔΕΠΥ να τα χρησιμοποιεί αλλά αν εξοικειωθεί με αυτά, θα το βοηθήσουν να αισθανθεί ότι τα καταφέρνουν.

17. Γράψτε τα σημαντικά που θέλετε να ανακοινώσετε. Ή ακόμα καλύτερα οπτικοποιήστε τα. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ είναι οπτικοί και όχι ακουστικοί τύποι.

18. Χρωματίστε τη φωνή σας. Ο χρωματισμός της γλώσσας κρατάει την προσοχή.

19. Χρησιμοποιήστε ένα σύστημα επιβράβευσης. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ χρειάζονται κίνητρα.

20. Βοηθήστε το παιδί στην αυτοπαρατήρηση. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν την τάση να μην αυτοπαρατηρούνται. Ζητήστε του να περιγράψει τον εαυτό του μετά από μια άτυπη συμπεριφορά. Οι ερωτήσεις σας πρέπει να είναι μικρές και ακριβείς. Μπορείτε επίσης, στο τέλος της ημέρας μαζί με το παιδί να κάνετε μια ανασκόπηση της συμπεριφοράς του.

21. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δίνουν την εικόνα ότι είναι εγωιστικά και κακότροπα. Κάτι που φυσικά δεν ισχύει. Η αιτία αυτής της συμπεριφοράς είναι το γεγονός πως δεν ξέρουν πώς να συναναστραφούν με άλλους ανθρώπους, κάτι που μπορεί με τη σωστή διδασκαλία να το μάθουν.

22. Μετατρέψτε τη σχολική εργασία σε ομαδικό παιχνίδι. Το κίνητρο της ομάδας βοηθάει το παιδί με ΔΕΠΥ.

23. Αναθέστε τους κάτι για το οποίο να είναι υπεύθυνα.

24. Χρησιμοποιήστε τετράδιο επικοινωνίας.

25. Αποφύγετε το γράψιμο. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ αρνούνται και αποφεύγουν να γράψουν μεγάλα κείμενα. Αλλά πολλές φορές δυσκολεύονται ακόμα και να κρατήσουν μικρές σημειώσεις. Χρησιμοποιήστε tablet, υπολογιστή και προφορικά τεστ.

26. Γυμναστική. Μια από τις καλύτερες θεραπείες για τη ΔΕΠΥ είναι η έντονη γυμναστική.

27. Ενημερώστε τα παιδιά με ΔΕΠΥ, αν είναι δυνατόν, από την προηγούμενη μέρα για το τι θα ακολουθήσει μέσα στην τάξη κατά τη διάρκεια της ημέρας.

28. Εξηγήστε και κάντε όσο πιο φυσιολογική μπορείτε την ιδιαίτερη μεταχείριση που λαμβάνει ο μαθητής με ΔΕΠΥ, ώστε να αποφευχθεί ο στιγματισμός του.

29. Ζητήστε από ένα συμμαθητή, που είναι οργανωτικός και επιμελής, να καθίσει δίπλα του και να τον βοηθάει κατά τη διάρκεια του μαθήματος.

30. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ είναι πολύ πιο ταλαντούχα και χαρισματικά απ" όσο δείχνουν. Είναι γεμάτα δημιουργικότητα, παιχνιδιάρικη διάθεση, αυθορμητισμό και κέφι. Είναι ανοιχτόκαρδα και τους αρέσει να βοηθούν. Μπορούν να γίνουν η λύση κι όχι το πρόβλημα κατά τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας.

Φώτης Παπαναστασίου

Ειδικός Παιδαγωγός

MSc Σχολική Ψυχολογία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελλειμματική προσοχή

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διαταραχή ελλειμματικής προσοχής

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διασπαση ελλειματικης προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδια με δεπυ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διαταραχή ελλειμματικής προσοχής υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελλειμματική προσοχή - υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αποσπαση προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τεστ διασπασης προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό σύνδρομο

# data[].attributes.attachment_link.title
Τρόποι για να ξεκλειδώσετε τον μαθητή με ΔΕΠΥ

# data[].attributes.attachment_link.description
Στη συνέχεια παρουσιάζονται 30 τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βοηθήστε ένα παιδί με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας): 1. Οι μαθητές με ΔΕΠΥ έχουν ανάγκη από οργάνωση και δομή. Το περιβάλλον τους, τόσο το σχολικό όσο και το οικογενειακό, πρέπει να δομεί εξωτερικά αυτό...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τα πυρηνικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και αλλάζουν με την ωρίμανση του ατόμου.

Τα κύρια συμπτώματα της διαταραχής, όπως ορίζονται από το DSM-IV, είναι η διάσπαση της προσοχής, η παρορμητικότητα και η υπερκινητικότητα. Με βάση τα συμπτώματα που επικρατούν στα παιδιά σχολικής ηλικίας διακρίνουμε τρεις τύπους ΔΕΠΥ:

ΔΕΠΥ - τύπος Απροσεξίας

* δεν μπορεί να συγκεντρωθεί,
* αποσπάται εύκολα από άσχετα ερεθίσματα,
* δεν φαίνεται να ακούει,
* δε δίνει σημασία στις λεπτομέρειες,
* κάνει λάθη απροσεξίας,
* δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες,
* αποφεύγει εργασίες που απαιτούν συστηματική πνευματική προσπάθεια,
* ξεχνά τις σχολικές εργασίες
* χάνει πράγματα και
* γενικά είναι ανοργάνωτος/η

Ο τύπος αυτός είναι συχνός σε παιδιά σχολικής ηλικίας, που μπορεί να μη γίνουν αντιληπτά επειδή δεν παρουσιάζουν διασπαστική συμπεριφορά. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι παιδιά που διαγνώσθηκαν σε σχετικά μεγαλύτερη ηλικία, όταν είχαν ξεπεράσει τα προβλήματα υπερκινητικότητας που εμφάνιζαν ως μικρότερα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις είναι μια αμιγώς διαφορετική κατάσταση από τους άλλους τύπους της ΔΕΠΥ.

ΔΕΠΥ - τύπος Παρορμητικότητας/Υπερκινητικότητας

* δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένος/η,
* κουνάει χέρια, πόδια, ή στριφογυρίζει στην καρέκλα,
* κοιτά συνέχεια γύρω του και πειράζει τους άλλους,
* σηκώνεται όταν δεν επιτρέπεται,
* τρέχει και σκαρφαλώνει υπερβολικά,
* δεν σκέφτεται πριν αντιδράσει,
* απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση,
* μιλάει συνεχώς,
* δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του,
* στα παιχνίδια δεν ακολουθεί κανόνες,
* διακόπτει ή ενοχλεί τους άλλους

Ο τύπος αυτός είναι πιο συχνός σε παιδιά μικρότερης ηλικίας που παρουσιάζουν έντονα υπερκινητική και παρορμητική συμπεριφορά. Στα παιδιά αυτά, το πρόβλημα της συγκέντρωσης της προσοχής δεν είναι ιδιαιτέρως εμφανές, συχνά διότι δεν έχει αναδειχτεί, καθώς δεν έχουν ακόμα κληθεί να λειτουργήσουν σε σχολικό περιβάλλον.

ΔΕΠΥ - Συνδυασμένος τύπος:
Είναι επίσης συνηθισμένος τύπος ΔΕΠΥ στα παιδιά και στους εφήβους όπου παρουσιάζεται συνδυασμός κάποιων από τα παραπάνω συμπτώματα, ήτοι απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά.

Γενικά, το φάσμα των κλινικών συμπτωμάτων είναι ευρύ, γι αυτό και κανένα παιδί με ΔΕΠΥ δεν μοιάζει με κάποιο άλλο. Συνήθως, υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην ένταση των συμπτωμάτων και μάλιστα τέτοιες διακυμάνσεις μπορεί να παρατηρούνται στο ίδιο παιδί κατά την διάρκεια της ημέρας, ακόμη και από ώρα σε ώρα. Πάντως, για να βάλει ο ειδικός τη διάγνωση της ΔΕΠΥ, τα ως άνω προβλήματα πρέπει να παρατηρούνται τόσο στο σπίτι, όσο και στο σχολείο και να προκαλούν σημαντική δυσκολία στην ακαδημαϊκή απόδοση και την κοινωνική συναναστροφή του παιδιού.

Στους ενήλικες, τα πυρηνικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ, απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, συνεχίζουν να υπάρχουν, αλλά εκφράζονται διαφορετικά. Παράλληλα, η κλινική εικόνα περιπλέκεται λόγω της συχνής συνύπαρξης με άλλες ψυχιατρικές διαταραχές (συννοσηρότητα)
.
Οι ενήλικες βιώνουν την υπερκινητικότητα ως ένα εσωτερικό συναίσθημα ανησυχίας, αδυναμίας να ηρεμήσουν καθώς και με υπερβολική φλυαρία, ενώ η απροσεξία και η παρορμητικότητα τους ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό σε όλη τους τη ζωή.

Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ έχουν περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους, να απολυθούν από την εργασία τους και να έχουν κακές σχέσεις στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή.

Εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αυξημένο κίνδυνο κακής σωματικής υγείας, σοβαρών τροχαίων και άλλων ατυχημάτων, καθώς και εθισμό σε τηλεόραση, υπολογιστή, κάπνισμα, τζόγο, αλκοόλ και εξαρτησιογόνες ουσίες.

Επαγγελματικά προτιμούν δουλειές με κίνηση και δράση και ελκύονται από εκείνες που έχουν στοιχεία διέγερσης και κινδύνου, όπως επιχειρηματικές δραστηριότητες. Συχνά αλλάζουν επάγγελμα μέχρι να βρουν αυτό που τους ταιριάζει.

Έχουν πτωχές οργανωτικές δεξιότητες και δυσκολεύονται στη διαχείριση τόσο των οικονομικών όσο και του χρόνου.
Όσον αφορά τέλος στην προσωπική τους ζωή, συχνά έχουν συζυγικά προβλήματα, ασταθείς σχέσεις, διαζύγια, κλπ.

Διαβάστε περισσότερα για τη ΔΕΠΥ στα επιστημονικά άρθρα:
Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στους ενήλικες. Κλινική αναγνώριση, διάγνωση και θεραπευτικές παρεμβάσεις Η εξέλιξη της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στον χρόνο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελλειμματική προσοχή

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διαταραχή ελλειμματικής προσοχής

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διασπαση ελλειματικης προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδια με δεπυ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
διαταραχή ελλειμματικής προσοχής υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελλειμματική προσοχή - υπερκινητικότητα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αποσπαση προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τεστ διασπασης προσοχης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
υπερκινητικό σύνδρομο

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Διαχειριστής

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα πυρηνικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και αλλάζουν με την ωρίμανση του ατόμου. Α. Η ΔΕΠΥ στα παιδιά Τα κύρια συμπτώματα της διαταραχής, όπως ορίζονται από το DSM-IV, είναι η διάσπαση της προσοχής, η παρορμητικότητα και η υπε...

# data[].attributes.body
Στους ενήλικες, τα πυρηνικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ,  απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, συνεχίζουν να υπάρχουν, αλλά εκφράζονται διαφορετικά. Παράλληλα, η κλινική εικόνα περιπλέκεται λόγω της συχνής συνύπαρξης με άλλες ψυχιατρικές διαταραχές (συννοσηρότητα)
.
Οι ενήλικες βιώνουν την υπερκινητικότητα ως ένα εσωτερικό συναίσθημα ανησυχίας, αδυναμίας να ηρεμήσουν καθώς και με υπερβολική φλυαρία, ενώ η απροσεξία και η παρορμητικότητα τους ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό σε όλη τους τη ζωή.

Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ έχουν περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους, να απολυθούν από την εργασία τους και να έχουν κακές σχέσεις στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή.

# data[].attributes.headline
ΣΥΝΔΙΑΣΜΕΝΟΣ

# data[].attributes.subject
ΣΥΝΔΙΑΣΜΕΝΟΣ

# data[].attributes.body
Συνδυασμένος τύπος:
Είναι επίσης συνηθισμένος τύπος ΔΕΠΥ στα παιδιά και στους εφήβους όπου παρουσιάζεται συνδυασμός κάποιων από τα παραπάνω συμπτώματα,  ήτοι απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά.

# data[].attributes.headline
τύπος Παρορμητικότητας/Υπερκινητικότητας

# data[].attributes.subject
τύπος Παρορμητικότητας/Υπερκινητικότητας

# data[].attributes.body
δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένος/η,
• κουνάει χέρια, πόδια, ή στριφογυρίζει στην καρέκλα,
• κοιτά συνέχεια γύρω του και πειράζει τους άλλους,
• σηκώνεται όταν δεν επιτρέπεται,
• τρέχει και σκαρφαλώνει υπερβολικά,
• δεν σκέφτεται πριν αντιδράσει,
• απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση,
• μιλάει συνεχώς,
• δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του,
• στα παιχνίδια δεν ακολουθεί κανόνες,
• διακόπτει ή ενοχλεί τους άλλους

# data[].attributes.headline
ΤΥΠΟΣ ΑΠΡΟΣΕΞΙΑΣ

# data[].attributes.subject
ΤΥΠΟΣ ΑΠΡΟΣΕΞΙΑΣ

# data[].attributes.body
τύπος Απροσεξίας

• δεν μπορεί να συγκεντρωθεί,
• αποσπάται εύκολα από άσχετα ερεθίσματα,
• δεν φαίνεται να ακούει,
• δε δίνει σημασία στις λεπτομέρειες,
• κάνει λάθη απροσεξίας,
• δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες,
• αποφεύγει εργασίες που απαιτούν συστηματική πνευματική προσπάθεια,
• ξεχνά τις σχολικές εργασίες
• χάνει πράγματα και

# data[].attributes.body
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) - διεθνώς Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) - είναι μια από τις συχνότερες νευροβιολογικές διαταραχές της παιδικής ηλικίας, η οποία συνεχίζεται, κατά ένα σημαντικό ποσοστό, και στην ενήλικη ζωή. Εμφανίζεται στο 5-7% του μαθητικού πληθυσμού με σχέση συνήθως 3:1 υπέρ των αγοριών. Αρκετοί επιστήμονες, ωστόσο, πιστεύουν ότι η συχνότητα εμφάνισης είναι περίπου η ίδια και στα δυο φύλα, με τη διαφορά ότι τα κορίτσια συχνά δεν είναι υπερκινητικά και διαχειρίζονται καλύτερα τη διαταραχή τους, γι αυτό και η διάγνωση μπορεί να διαλάθει ή να γίνει αργότερα.