# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

# data[].attributes.attachment_link.title
Boże Narodzenie - tradycje i zwyczaje - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W dawnych czasach Święta Bożego Narodzenia w Polsce obchodzono nieco inaczej niż obecnie. W niektórych rejonach naszego kraju, a szczególnie na wsiach praktykowano różnorakie tradycje i zwyczaje. Kolorowy opłatek dla zwierząt i wigilijne wróżby - to tylko kilka z nich.

Przebieg wigilijnego dnia decydował o losach i pomyślności całej rodziny w nadchodzącym roku. Ten zwyczaj przetrwał w niektórych domach do dzisiaj, kiedy to zarówno Wigilia, jak i Boże Narodzenie jest dla nas wyjątkowym czasem spędzonym zwykle w gronie najbliższych.

Święta Bożego Narodzenia w Polsce - wigilijne tradycje i zwyczaje

W wigilijny dzień wstawano niegdyś bardzo wcześnie, aby zdążyć ze wszystkimi przygotowaniami na czas. Zgodnie z tradycją unikano w tym dniu kłótni, a także wszelkich prac takich jak np. szycie, rąbanie drewna, ponieważ mogło to spowodować, że Nowy Rok nie zacznie się dla nas dobrze. Do samej wieczerzy wigilijnej mogła zasiąść parzysta liczba osób, co miało zapewnić, że w następnym roku wszyscy ponownie spotkają się. Jeżeli liczba była nieparzysta, to do stołu ,,zasiadał" dziad, czyli snopek przebrany w męskie ubrania.

Kolację wigilijną spożywano jedną łyżką, którą nie można było odłożyć, ani upuścić. W przeciwnym razie dana osoba mogła nie doczekać przyszłej wigilii. Na wigilijnym stole natomiast musiały znaleźć się potrawy wykonane z produktów wytworzonych w gospodarstwie. Naczynia z potrawami umieszczano na opłatku, który jeśli przykleił się do naczynia to oznaczało szczególny urodzaj danej rośliny w nadchodzącym roku. Aktualnie Święta Bożego Narodzenia w Polsce związane są również ze zwyczajem pozostawienia pustego miejsca dla zgubionego wędrowca. Kiedyś jednak pusty talerz miał inne znaczenie, przygotowywano go dla zmarłych, których dusze miały przychodzić w czasie wigilijnej wieczerzy.

Wigilijne wróżby

W czasie wigilii kultywowano również wróżby, które dotyczyły przede wszystkim młodych panien. Według jednej z nich młode panny musiały wyjść na zewnątrz i nasłuchiwać z której strony zaszczeka pies - z tej wówczas strony miał do nich przyjść przyszły ukochany. Inny zwyczaj polegał na wróżeniu ze źdźbła siana znajdującego się pod obrusem. Jeżeli panna wyciągnęła zielone źdźbło to oznaczało szybki ślub, natomiast zwiędnięte - oczekiwanie na zamążpójście, a żółte - śmierć w staropanieństwie.

Kolorowy opłatek dla zwierząt

Po kolacji wigilijnej gospodarz częstował opłatkiem swoje zwierzęta gospodarskie. Wierzono, że uchroni to zwierzęta przed chorobami i nieszczęściem.

Tradycja dzielenia się opłatkiem ze zwierzętami trwa nadal, opłatki przeznaczone dla zwierząt można spotkać w różnych kolorach, które mają swoje znaczenie. Żółty przeznaczony jest dla krów mlecznych, a czerwony dla koni. Zarówno kiedyś, jak i obecnie wierzy się, że po spożyciu opłatka nasze zwierzęta przemówią ludzkim głosem.

Święta Bożego Narodzenia w Polsce - pierwszy dzień świąt w rodzinnym gronie

Dawniej w dzień Bożego Narodzenia można było jedynie pójść do kościoła. Nie można było odwiedzać bliskich i znajomych, tylko spędzać ten dzień w gronie najbliższych domowników. Spożywano wówczas potrawy, które zostały z Wigilii, często na zimno, aby nie rozpalać ognia.

Źródło: ppg24.pl; https://czerwonamaszyna.pl/blog; https://www.trojmiasto.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Święta Bożego Narodzenia w Polsce - zapomniane tradycje i zwyczaje

# data[].attributes.attachment_link.description
W dawnych czasach Święta Bożego Narodzenia w Polsce obchodzono nieco inaczej niż obecnie. W niektórych rejonach naszego kraju, a szczególnie na wsiach praktykowano różnorakie tradycje i zwyczaje. Kolorowy opłatek dla zwierząt i wigilijne wróżby - to tylko kilka z nich. Przebieg wigilijnego dnia decydował o losach i pomyślności całej rodziny w nadchodzącym roku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czasem zdarza się, że tak stresujemy się przygotowaniami do świąt Bożego Narodzenia, że zapominamy o tym, co jest w nich najważniejsze, czyli możliwości spędzenia tego magicznego czasu razem z najbliższymi. Jak sprawić, aby przygotowania mijały w dobrej atmosferze i jak zaangażować w nie całą rodzinę?

Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas dla całej rodziny. Jednak te dni są szczególnie ważne dla dzieci, które atmosferę rodzinnych świąt oraz związane z nimi tradycje zapamiętają na całe życie. Często zdarza się, że w przyszłości dzieci same kultywują je w swoich własnych domach. Dlatego bardzo dobrym pomysłem jest angażowanie całej rodziny w świąteczne przygotowania oraz wprowadzenie rodzinnych zwyczajów.

Boże Narodzenie i świąteczne tradycje - choinka

Istnieje wiele tradycji związanych ze świętami Bożego Narodzenia. Jedną z najprzyjemniejszych dla dzieci jest na pewno ubieranie choinki. Najlepiej, aby w ozdabianie drzewka (a także wybieranie) byli zaangażowani wszyscy domownicy. Wspólnie z pociechami możecie przygotować własnoręcznie oryginalne ozdoby i łańcuchy na choinkę. W sklepach znajdziecie wiele drewnianych elementów, które wystarczy pomalować lub okleić. Można również wykorzystać przedmioty takie jak: spinacze do papieru, kartony, tektura, styropian, plastelina i modelina. Wspólnie możecie także wypiekać i ozdabiać pierniczki, które posłużą jako ozdoby. To wspaniała zabawa, a dzieci będą dumne, że ich wyroby ozdabiają świąteczne drzewko. Gdy dzieci dorosną, własnoręcznie robione ozdoby będą bardzo wartościową pamiątką.

Potrawy wigilijne

Tradycyjne 12 potraw wigilijnych nawiązuje do 12 apostołów. W niektórych regionach kraju oznaczają natomiast 12 miesięcy w roku. Przy ich przygotowywaniu warto poprosić o pomoc najmłodszych i opowiedzieć o ich symbolice. Według tradycji na stole powinny znaleźć się dary ziemi: z pola, lasu, sadu i wody. Dlatego na Wigilię podaje się zupę grzybową, karpia, kompot z suszonych owoców, ciasto z makiem. Warto jednak pamiętać, że wigilijne dania różnią się w zależności od regionu. W Wielkopolsce i na Śląsku podaje się zupę rybną, a w Małopolsce i we wschodniej Polsce barszcz albo grzybową. Na Śląsku popularna jest także siemieniucha, czyli zupa z siemienia lnianego.

Bardzo ciekawą rodzinną tradycją może być wspólne lepienie pierogów lub robienie ciast. Dobrym pomysłem jest także wkłuwanie goździków w skórkę pomarańczy i położenie ich na stole jako dekorację. Pomarańcze i goździki będą pięknie pachnieć, a Twojej rodzinie święta szybko skojarzą się z tym przyjemnych zapachem. Nie przejmuj się bałaganem czy drobnymi niepowodzeniami w kuchni - najważniejsze, żeby rodzina wspólnie spędzała czas, robiąc rzeczy, na które na co dzień nie zawsze jest czas.

Siano pod obrusem

Choinka ubrana, potrawy przygotowane, co teraz? Czas na dekorację stołu. Przede wszystkim musimy pamiętać o ułożeniu sianka pod obrusem. Jest to nawiązanie do żłóbka, w którym na świat przyszedł Jezus, a także symbol prostoty i skromności. Sianko pod stołem ma również zapewnić domownikom pomyślność w nadchodzących roku. Dzieci z pewnością z chęcią wypełnią ten obowiązek. To także dobry moment do rozmowy o symbolice wigilijnych tradycji. Najmłodszych możemy także zaangażować w układanie serwetek - może wspólnie nauczycie się nowego sposobu np. składania serwetek w gwiazdę wigilijną? Dzieci można poprosić o pomoc w układaniu talerzy, przy czym zawsze pamiętajmy, aby było jedno nakrycie więcej dla niespodziewanego gościa. Jest to również symbol pamięci o osobach, których już z nami nie ma.

Opłatek i kolacja wigilijna

Według tradycji zasiadamy do kolacji wigilijnej, kiedy na niebie pojawia się pierwsza gwiazdka. Jest to symbol Gwiazdy Betlejemskiej, która pomogła Trzem Królom odnaleźć miejsce narodzin Jezusa. Wypatrywanie pierwszej gwiazdki to zadanie, które najlepiej powierzyć dzieciom. Kiedy już pociechy ją zobaczą (co na pewno sprawi im wiele radości), możemy wspólnie zasiąść do kolacji. Na początku należy podzielić się opłatkiem i złożyć sobie życzenia, co jest bardzo ważnym elementem wigilijnej kolacji. Warto także kultywować tradycje śpiewania kolęd. Może Twoja pociecha lubi grać na jakimś instrumencie? Taki mini występ na pewno będzie dla niej świetnym doświadczeniem.

Nierozłącznym elementem są także wróżby. Na przykład jeden z przesądów mówi, że jeśli pierwszym gościem w wigilię jest mężczyzna, to w nadchodzącym roku można spodziewać się szczęścia, a dziewczyna, która przygotowuje potrawy z makiem będzie miała szczęście w miłości. Podczas kolacji należy spróbować wszystkich potraw i aby nie narzekać na brak pieniędzy - koniecznie jeść potrawy z makiem. Na Śląsku pomyślność przynoszą drobne pieniądze leżące na stole obok opłatka. Zwraca się także uwagę na kierunek, w którym idzie dym po zgaszeniu świecy. Jeśli kieruje się w stronę drzwi, być może kogoś w przyszłym roku zabraknie. Po kolacji warto zachować łuskę karpia i nosić ją w portmonetce - dzięki temu będziemy mieli dużo pieniędzy. Warto opowiadać dzieciom o tych przesądach, które są elementem naszej kultury.

Święta, święta i po świętach...

Bardzo ważne jest, aby dzieci zapamiętały święta jako magiczny czas, a nie kolejną okazję do otrzymania prezentów. Dlatego angażowanie ich w przygotowania i tworzenie drobnych rodzinnych tradycji jest ogromnie ważne. Aby uświadomić dzieciom, że w wigilię nie są najważniejsze prezenty, możemy również zachęcać je do wykonywania samodzielnie upominków dla innych. Tym samym sprawimy, że dzieci będą miały swoje świąteczne obowiązki, które staną się zarazem wspaniałą zabawą. Warto także utrwalać świąteczne chwile, być może Wasza rodzina co roku będzie robiła sobie wspólne zdjęcie?

A jakie są Wasze pomysły na to, jak sprawić, żeby święta były naprawdę wyjątkowe?
Dzielcie się swoimi zwyczajami, pomysłami - czekamy na nie na kontakt@tatento.pl.

Podobał Ci się artykuł? Podaj dalej i udostępnij

# data[].attributes.attachment_link.title
Święta Bożego Narodzenia: tradycje i zwyczaje

# data[].attributes.attachment_link.description
Czasem zdarza się, że tak stresujemy się przygotowaniami do świąt Bożego Narodzenia, że zapominamy o tym, co jest w nich najważniejsze, czyli możliwości spędzenia tego magicznego czasu razem z najbliższymi. Jak sprawić, aby przygotowania mijały w dobrej atmosferze i jak zaangażować w nie całą rodzinę? Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas dla całej rodziny.

# data[].attributes.attachment_link.description
435 Darmowe obrazy Choinka Świąteczna. Powiązane obrazy: choinka boże narodzenie święta drzewko świąteczne dekoracja bombka merry christmas ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W naszej kulturze bez choinki trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie. Dzięki udekorowanemu drzewku dom nabiera świątecznej magii. Tradycyjnie ubieramy choinkę tuż przed wigilią i przystrajamy różnego rodzaju ozdobami, od wymyślnych łańcuchów i bombek, po proste cukierki i pierniczki.

To pod bożonarodzeniową choinką umieszczamy prezenty dla naszych najbliższych. Jednak mało kto, wie, skąd wziął się zwyczaj ubierania choinki na Boże Narodzenie. Przybliżamy więc historię świątecznego drzewka.

Choinką nazywa się udekorowane drzewko iglaste (świerk, jodła, sosna) które przyozdabia się zgodnie z tradycją w wigilię. W ludowych wierzeniach drzewo jest symbolem życia, płodności i odrodzenia. Co ciekawe zwyczaj dekorowania drzewka początkowo traktowany był przez kościół jako pogański i mocno krytykowany. Zyskiwał jednak coraz więcej zwolenników w wielu krajach.

Przeczytaj: Jodła, sosna, świerk - czym się różnią i które drzewko stoi najdłużej

W Europie zwyczaj ten zapoczątkowali Niemcy, dominował tam protestantyzm, a głównym zwolennikiem choinki na święta był Marcin Luter. Następnie tradycja objęła m.in. Francję i Anglię. Do Polski ta tradycja przywędrowała wraz z zaborem pruskim między XVIII a XIX wiekiem. Zachęcali do tego stacjonujący na naszych terenach żołnierze oraz urzędnicy. W tamtych czasach największą popularność choinka zyskała wśród arystokracji, a dopiero późnej przyjęła się wśród pozostałej ludności. Na wsi choinki pojawiły się dopiero w okresie międzywojennym - głównie w rejonach Polski południowej i centralnej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Skąd wzięła się tradycja ubierania choinki na Boże Narodzenie

# data[].attributes.attachment_link.description
W naszej kulturze bez choinki trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie. Dzięki udekorowanemu drzewku dom nabiera świątecznej magii. Tradycyjnie ubieramy choinkę tuż przed wigilią i przystrajamy różnego rodzaju ozdobami, od wymyślnych łańcuchów i bombek, po proste cukierki i pierniczki. To pod bożonarodzeniową choinką umieszczamy prezenty dla naszych najbliższych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święta Bożego Narodzenia to cudowny, magiczny czas spędzany w gronie najbliższych. Warto pomyśleć nie tylko o wręczeniu im wyjątkowego prezentu, lecz także o złożeniu im pięknych życzeń. Poniżej przedstawiamy najpiękniejsze, zabawne, oryginalne oraz religijne życzenia i wierszyki z okazji zbliżających się świąt Bożego Narodzenia 2022.

Świąt wesołych i zdrowych,
wyzwań w życiu nowych.
Uśmiechu i marzeń spełnienia,
mniej biegania, więcej wytchnienia.
Radosnych świąt Bożego Narodzenia!

Pięknie ubrana pachnie choinka,
przy stole siedzi cała rodzinka
i wszyscy razem życzymy Ci szczerze,
radosnych Świąt w miłości i wierze.
Zdrowych spokojnych i pełnych rodzinnego ciepła
świąt Narodzenia Pańskiego.
Odpoczynku od codziennego zabiegania
oraz chwili zadumy.
Wszelkiej pomyślności w Nowym Roku
oraz spełnienia w życiu osobistym i zawodowym.
Życzy...
Choć to będą święta inne niż wcześniej,
nie zapominam złożyć życzeń najdonośniej,
Mnóstwa pod choinką prezentów,
A w przyszłym roku jak najmniej życiowych zakrętów,
Poza tym dużo uśmiechu i radości,
I pochłaniania życia w całości.
Rok 2023 musi być dobry,
szczęśliwy i szczodry!

W dniu Bożego Narodzenia posyłam z
daleka Wam życzenia, Niech karp
będzie w galarecie, Niech prezentów
całą górę znajdzie każdy pod
choinką i raduje się z rodzinką!

Cudownych, białych, miłych, radosnych,
pogodnych, spokojnych, zdrowych Świąt
upływających we wspaniałej atmosferze.
Życzenia świąteczne śle...

# data[].attributes.attachment_link.title
ŻYCZENIA na Boże Narodzenie 2022. Najpiękniejsze życzenia i wierszyki dla najbliższych 9.12.2022

# data[].attributes.attachment_link.description
Święta Bożego Narodzenia to cudowny, magiczny czas spędzany w gronie najbliższych. Warto pomyśleć nie tylko o wręczeniu im wyjątkowego prezentu, lecz także o złożeniu im pięknych życzeń. Poniżej przedstawiamy najpiękniejsze, zabawne, oryginalne oraz religijne życzenia i wierszyki z okazji zbliżających się świąt Bożego Narodzenia 2022.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Blog podróżniczy MyNaSzlaku. Podróże po Polsce i górach z dzieckiem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Okres Bożego Narodzenia to czas, na który czeka wiele osób. Świąteczny nastrój, wyczekiwanie pierwszej gwiazdki, pasterka, pachnąca choinka, rodzina śpiewająca kolędy przy wigilijnym stole i troski, które na kilka chwil możemy odstawić na boczny tor. Większość zwyczajów bożonarodzeniowych w Polsce jest nam dobrze znana, a jak te zwyczaje świąteczne wyglądają na świecie?

Zwyczaje bożonarodzeniowe w Polsce

W Polsce ten piękny okres rozpoczynamy wieczerzą wigilijną i wypatrywaniem pierwszej gwiazdki na niebie. Jest ona nawiązaniem do Gwiazdy Betlejemskiej. Na początku wigilijnego wieczoru czyta się fragment ewangelii świętego Łukasza, który dotyczy narodzenia Jezusa. Następnie dzielimy się opłatkiem. Od tego momentu można zasiąść przy stole, jeść potrawy wigilijne i śpiewać kolędy. Pod stołem powinno znaleźć się sianko, a przy stole miejsce dla niespodziewanego gościa. W większości domów zwieńczeniem kolacji wigilijnej jest otwieranie prezentów, a o północy rodziny wybierają się na pasterkę. Wiele osób 24 grudnia pości, nie spożywając potraw mięsnych oraz alkoholu.

Święta w Australii - Boże Narodzenie w środku lata

W Australii okres Bożego Narodzenia przypada w okresie lata, który trwa od początku grudnia do końca lutego. Temperatura sięga 30 stopni ciepła, a śnieg widzi się tylko w telewizji. Czapki zimowe i ocieplane buty zastępowane są przez letnie kapelusze i klapki. Okres świąteczny w sklepach rozpoczyna się już we wrześniu, gdzie na półkach można znaleźć ozdoby świąteczne. Choinkę ubiera się na początku grudnia i stoi w domach do końca miesiąca. Wiele rodzin spotyka się w miastach i wspólnie śpiewa kolędy.

Ta tradycja nazywana jest Carols By Candlelight. Australijczycy nie gotują zbyt wiele, ponieważ upały temu nie sprzyjają. Spędzają za to czas, relaksując się - surfing, wycieczki czy grillowanie z rodziną. Mikołaj prezenty przynosi w wigilijny wieczór, a otwiera się je rano w pierwszy dzień świąt. Ten dzień jest najważniejszy, ponieważ rodzina spotyka się i je wspólnie obiad. W Australii obchodzi się Święta Bożego Narodzenia również w lipcu, ponieważ wtedy tam pada śnieg.

Święta w Chinach - wielki czas zakupów

W Chinach obchodzi się Shengdan Jie, czyli Święta Czcigodnych Urodzin. Jest to czas, w którym mieszkańcy Chin skupiają się bardziej na aspekcie komercyjnym niż religijnym. W wigilię rodziny spotykają się w restauracjach, a po wspólnym posiłku udają się do klubów, aby się pobawić. Chińczycy ozdabiają swoje domy kolorowymi dekoracjami, ubierają choinki oraz wręczają drogie prezenty. W Chinach mieszka zaledwie 10 milionów chrześcijan, czyli około 1 procent społeczeństwa.

Boże Narodzenie w Chinach to czas wielkich zakupów. Wszystkie galerie handlowe, hotele oraz restauracje są ozdobione świątecznymi dekoracjami, co wprowadza radosny i magiczny klimat. W niektórych restauracjach przygotowane jest specjalne świąteczne menu. Tradycją bożonarodzeniową jest wręczanie sobie jabłek. Jabłko to symbol świąt Bożego Narodzenia w Chinach. Mikołaja można spotkać na ulicach, w galeriach handlowych, a także przynoszącego listy zamiast listonosza.

Święta w Indiach - dekoracja mango i bananowców

W Indiach chrześcijanie to zaledwie 3 procent społeczeństwa. Mimo to narodzenie Jezusa to wielki czas radości. Chrześcijanie spotykają się na kolacji wigilijnej, na której znajdują się dania znane z indyjskiej kuchni, czyli dania dnia codziennego. Ludzie kupują zieloną, sztuczną choinkę lub dekorują drzewa mango i bananowca. Mieszkańcy Indii mają w święta dni wolne od pracy, dlatego wyznawcy innych religii chętnie spotykają się ze swoimi przyjaciółmi wyznania chrześcijańskiego.

Tradycją jest wspólne śpiewanie kolęd oraz chodzenie do kościoła na pasterkę, w którym można zobaczyć prawdziwą szopkę. Przygotowania do świąt rozpoczynają się na długo przed 25 i 26 grudnia. W sklepach możemy zakupić dekoracje świąteczne, Mikołaja można spotkać w różnych ubraniach, a w głośnikach słychać amerykańskie piosenki, które wprawiają w świąteczny nastrój.

Święta w Etiopii - gra w gennę

W Etiopii Boże Narodzenie rozpoczyna się 7 stycznia. Zwane jest Gena lub Lidet. Przez całą noc mieszkańcy idą w procesji od kościoła do kościoła, śpiewając, tańcząc i grając na instrumentach. Etiopczycy jedzą pikantny gulasz z mięsa drobiowego, który serwowany jest z indżerą. Indżera to potrawa, która zastępuje chleb. Do tego podawany miodowy napój alkoholowy. Święta poprzedza 43-dniowy post. Bożonarodzeniową tradycją jest genna, czyli gra przypominają hokej na trawie. Legenda głosi, że pasterze w Betlejem mieli spędzać czas, grając w gennę. Melkam Genna to znaczy w Etiopii Wesołych Świąt.

Święta w Meksyku - Las Posadas

W Meksyku zwyczaje bożonarodzeniowe zmieniły się w ciągu ostatnich lat. Szopka, która była kiedyś najważniejszym elementem, została zastąpiona przez przystrojoną choinkę. Tradycją jest Las Posadas, czyli nocne spotkanie trwające od 16 do 24 grudnia. Każdego wieczora procesja wędruje ulicami miasta ze świecami, niosąc figury Jezusa, Maryi oraz śpiewając kolędy. Ludzie czasami zatrzymują się na modlitwę oraz czytanie pisma świętego, oraz zachęcają przechodniów do przyłączenia się do procesji.

Las Posadas symbolizuje wędrówkę świętej rodziny od domu do domu, szukając miejsce na spędzenie zimnej nocy. Każdy wieczór to rozbijanie piniaty z zasłoniętymi oczami. Piniata ma wygląd gwiazdy, a w środku znajdują się słodkości. Jest to symbol zła, który wodzi nas kolorami. Siedem rogów symbolizuje siedem grzechów głównych, a kij służący do rozbijania sprawiedliwość. W ostatnią noc pojawia się lalka będąca Dzieciątkiem Jezus, której wszyscy śpiewają kołysanki do snu.

Święta w Finlandii u Świętego Mikołaja

W Finlandii u Świętego Mikołaja obchodzi się Joulu. Jest to nazwa Świąt Bożego Narodzenia w języku fińskim. Co ciekawe, cały miesiąc, czyli grudzień, w którym przypada Boże Narodzenie, ma w nazwie słowo joulu. Na przykład: joulukuusi to choinka, joululaulu - kolęda, jouluaatto - wigilia Bożego Narodzenia, joululahja - prezent bożonarodzeniowy, a grudzień to joulukuu. Finowie bardzo chętnie wysyłają kartki świąteczne pocztą tradycyjną.

Tradycją świąteczną jest skorzystanie z wigilijnej sauny, ubieranie choinki oraz odwiedzanie grobów zmarłych. Wigilia to czas otrzymywania prezentów od Świętego Mikołaja. W Finlandii śpiewa się fińskie kolędy oraz światowe hity w fińskiej wersji językowej. Najważniejszym daniem wigilijnym jest joulukinkku, czyli świąteczna szynka. Inna dania, które znajdują się na stole to: rosolli - świąteczna sałatka, lanttulaatikko - zapiekanka z brukwi czy joulutorttu - ciasteczka z powidłem śliwkowym.

Zrób prezent najbliższej osobie i kup nasz autorski Kalendarz Góromaniaka na 2023 rok

Cały czas możesz zakupić nasz autorski Kalendarz Góromaniaka na 2023 rok. Więcej szczegółów tutaj. Jego koszt to 44 złote. Bardzo dziękujemy za wsparcie naszej pracy.

Na ten piękny okres, w którym dzieją się najpiękniejsze rzeczy, życzymy Ci spełniania wszystkich marzeń, przeżycia tego czasu w gronie najbliższych osób i Nowego Roku, który przyniesie jeszcze więcej piękniejszych chwil.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ciekawe zwyczaje i tradycje świąt Bożego Narodzenia na świecie

# data[].attributes.attachment_link.description
Okres Bożego Narodzenia to czas, na który czeka wiele osób. Świąteczny nastrój, wyczekiwanie pierwszej gwiazdki, pasterka, pachnąca choinka, rodzina śpiewająca kolędy przy wigilijnym stole i troski, które na kilka chwil możemy odstawić na boczny tor. Większość zwyczajów bożonarodzeniowych w Polsce jest nam dobrze znana, a jak te zwyczaje świąteczne wyglądają na świecie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie tradycje bożonarodzeniowe – najpiękniejsze zwyczaje świąteczne - Gmina Repki - Portal gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Boże Narodzenie w różnych regionach Polski - przegląd zwyczajów

# data[].attributes.attachment_link.description
Grudniowe święta wiążą się z mnóstwem zwyczajów. Bożonarodzeniowe obyczaje różnią się między sobą w zależności od danej części naszego kraju. Dziś zabieramy Was w podróż po mapie świątecznych praktyk w kilku regionach Polski. Święta Bożego Narodzenia słyną z cudownych dekoracji i niepowtarzalnej atmosfery. Kolacja wigilijna jest tradycyjnie uważana za najbardziej uroczystą wieczerzę w całym roku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdjęcia Świąteczne Boże Narodzenie - Google Search

# data[].attributes.attachment_link.description
See more ideas about boże narodzenie, zima, kartki świąteczne. ... Holi, Kartki Świąteczne, Sagrada Familia, Mydła, Boże Narodzenie, Zdjęcia. BN-pocztówki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia dla wielu trwają już od początku grudnia - stworzenie kalendarza adwentowego, pieczenie pierniczków na choinkę, pierwsze refleksje nad wyborem prezentów...

Często wynosimy z domów rodzinnych przekonanie, że przygotowania do Świąt muszą być drobiazgowe i angażujące - to wyjątkowy czas, zatem i przygotowania powinny być wyjątkowe. Jednak natłok przygotowań może sprawiać, że gubimy to, co jest najpiękniejsze w Świętach: radość, ciepło i magiczną atmosferę. Najlepsze, co możemy zrobić dla siebie i innych, to spędzić ten czas w rodzinnej atmosferze, umocnić łączące nas więzi - aby nasze dzieci w rodzinnym gronie czuły się bezpiecznie i swobodnie. W dobrym przeżyciu Bożego Narodzenia pomaga świadome pielęgnowanie tradycyjnych zwyczajów i rytuałów świątecznych.

Wigilia

Dzień wigilijny bogaty jest w zwyczaje i przesądy, które, jak wierzono, posiadały magiczną moc. Zazwyczaj znajdują one swój rodowód w lokalnych, przedchrześcijańskich wierzeniach. Termin „wigilia" pochodzi od łac. „vigilia" i znaczy „czuwanie, nocne czuwanie". czasownik „vigilo, vigilare" znaczy tyle, co „nie spać, spędzać noc na czuwaniu, być przezornym i ostrożnym, troskliwym, pilnować".

Ludowy, przedchrześcijański rodowód wielu zwyczajów sprawia, że w sposobach obchodzenia Bożego Narodzenia mieszają się symbole religijne i pogańskie przesądy. Zarówno jedne, jak i drugie nadają tym Świętom szczególnego kolorytu i znaczenia, zaś wspólnie tworzą wyjątkową tradycję. Świadomość tego podwójnego pochodzenia polskich zwyczajów świątecznych pozwala lepiej zrozumieć ich symbolikę i znaczenie.

W ten dzień dokładamy szczególnych starań, aby okazywać sobie wzajemnie życzliwość, ufając, że pomoże nam to w podobnej atmosferze przetrwać kolejny rok. Przetrwał też przesąd, że jeśli w wigilijny poranek pierwszym gościem w domu będzie młody chłopiec, przyniesie to szczęśliwy rok. W mniejszym stopniu Polacy pielęgnują tradycję umieszczania w jednym uszku w barszczu grosika - ten, kto na niego trafił, miał zapewnione szczęście i bogactwo w nadchodzącym roku. Niektórzy z nas przechowują w portfelu łuski z wigilijnego karpia, które mają przynieść pomyślność.

Symbole i zwyczaje bożonarodzeniowe

Sianko pod obrusem - ten ten zwyczaj wywodzi się jeszcze z czasów pogańskich i ma związek z dawnym świętem agrarnym. Jak nakazuje tradycja, siano należy położyć pod obrusem. Symbolizuje to narodzenie Jezusa w ubóstwie. Z tym zadaniem bez problemu poradzi sobie małe dziecko - - pozwól mu wykonać tęę symboliczną czynność, a starszakowi wyjaśnij jej znaczenie.

Pierwsza gwiazdka - tradycyjnie wieczerza wigilijna rozpoczyna się wraz z pierwszą gwiazdką na niebie. Jest to symboliczne nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej, oznaczającej narodziny Jezusa, którą według Biblii na wschodniej stronie nieba ujrzeli Trzej Królowie. Zadanie wypatrzenia na niebie pierwszej gwiazdki powierz dzieciom.

Wspólna modlitwa - kolację wigilijną, w polskiej tradycji postną, rozpoczyna modlitwa i czytanie fragmentu Ewangelii wg św. Mateusza lub Łukasza, dotyczącego narodzin Jezusa.

Opłatek - przełamanie opłatka ze wszystkimi uczestnikami wieczerzy wigilijnej jest jej centralnym punktem. Gest ten symbolizuje wzajemne poświecenie się jednych dla drugich i chęć dzielenia się z bliskimi owocami swojej codziennej pracy. Dzielenie się opłatkiem ma w zamyśle zbliżać i łączyć ludzi. Dawniej opłatki były wypiekane na plebaniach, w klasztorach, i roznoszone po domach. Opłatek jest pozostałością, śladem eulogii starochrześcijańskich (chleba ofiarnego, który składano na ołtarzu w czasie przygotowania darów eucharystycznych). Zadbaj o to, by dziecko miało swój opłatek, którym zapewne niechętnie będzie się dzieliło - jednak dzięki temu poczuje, że w pełni uczestniczy w spotkaniu.

Dodatkowe nakrycie - na stole gospodyni ustawia dodatkowe nakrycie, jedno więcej niż jest uczestników wieczerzy. Jest ono symbolicznie przeznaczone dla niezapowiedzianego gościa. To także wyraz pamięci o naszych bliskich, którzy są nieobecni, którzy nie mogli dotrzeć na wieczerzę np. zza granicy. Puste nakrycie wyraża także pamięć o członku rodziny, który zmarł.

Świeca wigilijna - ten zwyczaj narodził się w Holandii. W wieczór wigilijny przed wejściem do każdego domu ustawiano płonący lampion, często bogato zdobiony, czasem zamiast niego ustawiano zwykłą świecę. Światło miało być znakiem zaproszenia do rodziny Marii i Józefa, aby Jezus narodził się w każdym domu. Oświecało więc drogę i zapraszało.

Szopka - zwyczaj ustawiania z figurek sceny Bożego Narodzenia zwanej „szopką", lub chociaż samego żłobka z sianem i leżącą w nim figurką Dzieciątka, sięga XIII. wieku. Pozwala wyobrazić sobie miejsce narodzenia Jezusa.

Świeca bożonarodzeniowa - jest najbardziej wymownym symbolem przychodzącego do nas Jezusa, a zarazem znakiem świadectwa wiary chrześcijańskiej wobec dzieci, rodziców, krewnych, przyjaciół i wszystkich odwiedzających dom. Wiele rodzin przygotowuje na Święta świecę urodzinową w kolorze białym, złotym lub czerwonym, udekorowaną religijnymi symbolami bożonarodzeniowymi. Świeca jest symbolem Chrystusa jako Światłości świata.

Potrawy - w zależności od regionu i tradycji rodzinnych, zestaw wigilijnych potraw jest różny, ale zwyczajowo na stole powinny znaleźć się wszystkie płody ziemi, a potraw powinno być dwanaście. Spróbowanie każdej ma zapewnić szczęście przez cały rok. Najpopularniejsze polskie potrawy to czerwony barszczyk z uszkami, zupa grzybowa, karp (ryba) pod różnymi postaciami, kutia, pierogi z kapustą i grzybami, kulebiak, kompot z suszonych owoców. Pamiętaj, że nie wszystkie potrawy są odpowiednie dla dzieci (chociażby te przygotowane z grzybów) oraz kobiet w ciąży.

Choinka - jako „drzewo życia" jest symbolem chrześcijańskim - ubiera się ją w dniu, w którym wspominamy naszych pierwszych rodziców: Adama i Ewę. Przypomina ona ludziom naukę o upadku i odkupieniu rodzaju ludzkiego - Bóg przywraca człowiekowi drogę do drzewa życia, którą utracił, czyli dar nieśmiertelności. Natomiast składanie prezentów (darów) pod choinką, jest naśladowaniem dobroci.

Wspólne kolędowanie - radosne śpiewy, w które zaangażowani są wszyscy uczestnicy wieczerzy wigilijnej. Tradycja już niestety coraz rzadziej praktykowana, a szkoda, ponieważ świąteczne muzykowanie nie tylko wpływa na wzajemne relacje międzyludzkie, ale też pomaga rozwijać w sobie poczucie harmonii i wyrażać emocje.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia dla wielu trwają już od początku grudnia - stworzenie kalendarza adwentowego, pieczenie pierniczków na choinkę, pierwsze refleksje nad wyborem prezentów... Często wynosimy z domów rodzinnych przekonanie, że przygotowania do Świąt muszą być drobiazgowe i angażujące - to wyjątkowy czas, zatem i przygotowania powinny być wyjątkowe.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzielenie się opłatkiem

Dzielenie dzielenie się opłatkiem podczas wigilii przy akompaniamencie siarczystych pocałunków, mocnych uścisków, tzw. niedźwiedzich, i serdecznych życzeń, to zwyczaj znany tylko w Polsce, na Litwie, Ukrainie i... we Włoszech. Robimy tak na pamiątkę Ostatniej Wieczerz y, więzów wspólnoty, jaką byli pierwsi chrześcijanie. I żeby powiedzieć bliskim coś miłego, zanim napchamy sobie usta karpiem, żurkiem oraz uszkami.

Ubieranie choinki

Nikt już dziś nie pamięta, że hojnie obwieszona ozdobami choinka to „heretycki" wynalazek, który swoją popularność zawdzięcza samemu Marcinowi Lutrowi. Kiedy protestancka Europa zajęta była obwieszaniem świątecznych drzewek bombkami i jabłkami (na pamiątkę rajskiej jabłoni), Polacy przybijali do drzwi domu jodłowe gałązki albo podwieszali pod sufitem tzw. podłaźnik - czubek jodły, świerka lub sosnową gałąź ozdobioną jabłkami, orzechami, ciasteczkami i opłatkiem.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
obchody świąt bożego narodzenia w polsce

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzielenie dzielenie się opłatkiem podczas wigilii przy akompaniamencie siarczystych pocałunków, mocnych uścisków, tzw. niedźwiedzich, i serdecznych życzeń, to zwyczaj znany tylko w Polsce, na Litwie, Ukrainie i... we Włoszech. Robimy tak na pamiątkę Ostatniej Wieczerz y, więzów wspólnoty, jaką byli pierwsi chrześcijanie. I żeby powiedzieć bliskim coś miłego, zanim napchamy sobie usta karpiem, żurkiem oraz uszkami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Grudniowe święta wiążą się z mnóstwem zwyczajów. Bożonarodzeniowe obyczaje różnią się między sobą w zależności od danej części naszego kraju. Dziś zabieramy Was w podróż po mapie świątecznych praktyk w kilku regionach Polski.

Święta Bożego Narodzenia słyną z cudownych dekoracji i niepowtarzalnej atmosfery. Kolacja wigilijna jest tradycyjnie uważana za najbardziej uroczystą wieczerzę w całym roku. Nic więc dziwnego, że wszystkie przygotowania do końca tego dnia muszą być dopięte na ostatni guzik. Niektóre ze świątecznych praktyk są nam dobrze znane. W większości domów ubiera się przecież choinkę, dzieli się opłatkiem czy śpiewa kolędy. Różnice są dostrzegalne na poziomie poszczególnych regionów. Co jest w nich charakterystycznego?

Kujawy i Pomorze

Dawniej w tych regionach ogromną wagę przywiązywano do świątecznych dekoracji. Nad stołem zazwyczaj wieszano sosnową gałązkę, a na niej orzechy i jabłka. Miało to zapewnić pomyślność i dobrobyt w nadchodzącym roku. Dziś jej miejsce zajęła choinka, na której spotkamy chlebowe ciastka w kształcie domowych zwierząt. W środku domu ustawia się snopki zboża i rozsypuje się na podłodze słomę. Ten zwyczaj wywodzi się z gospodarskich zabiegów o powodzenie w hodowli mlecznych krów.

Na Pomorzu kolacja rozpoczyna się wraz z ukazaniem się pierwszej gwiazdki na niebie. Jako jedną z potraw wigilijnych serwuje się zupę rybną. Do uszek często wkłada się pieniążek - kto go znajdzie na talerzu, ten będzie miał szczęście. Co ciekawe, dzieciom ustawia się osobny stolik, zwany "ryczką". I na koniec zwyczaj, który szczególnie spodoba się paniom. Podczas wieczerzy gospodyni nie może wstawać od stołu - o pełne talerze biesiadników tym razem dba pan domu. 🙂

Małopolska i Podkarpacie

W tych regionach w okresie świątecznym na pewno napotkamy kolędników chodzących z tzw. turoniem (lub podhalańskim Capem). Częste są też herody - amatorskie widowiska teatralne obrazujące historię biblijnej rzezi niewiniątek i króla Heroda. Wśród wigilijnych potraw obowiązkowo serwuje się żurek (Małopolska) lub barszcz grzybowy (Podkarpacie). Na południu często podaje się opłatek posmarowany miodem. Ten obyczaj jest również znany na Śląsku - tzw. radośnik tradycyjnie był zarezerwowany dla najmłodszych. Na Podkarpaciu spotyka się niekiedy zwyczaj nakrywania do stołu dla dusz zmarłych przodków.

Wielkopolska

Tu prezenty przynosi Gwiazdor. Podobnie jak św. Mikołaj dzierży on w dłoni rózgę i pyta dzieci o dobre uczynki. Jeśli ktoś nie był grzeczny, zamiast pięknego prezentu otrzyma zgniłą "pyrę." W samym Poznaniu krąży legenda o Mikołaju, który zanim zostawi gwiazdkowe paczki, sprawdza stan czystości butów domowników. Wśród świątecznych smakołyków w Wielkopolsce na pewno natkniemy się na makiełki, czyli makaron podawany z masą makową.

Podhale

Ten region obfituje w pełne magii gesty i obyczaje. Są one wyjątkowym splotem inspiracji kulturą ludową z religijnością. Część z nich ma nie tylko zapewnić dostatek, ale też uchronić od negatywnych wydarzeń. I tak np. opasanie wigilijnego stołu łańcuchem miało gwarantować, że żaden z biesiadników nie opuści w nowym roku rodziny, a zwierzęta będą trzymać się zagrody. Podczas całej wieczerzy należy pilnować swojej łyżki - jej upadek na podłogę miał zwiastować śmierć w rodzinie. Sama liczba łyżek także miała znaczenie. Powinno ich być dokładnie tyle, ilu jest biesiadników. Każda nadwyżka tego sztućca wróży rychłe narodziny i odwrotnie. Górale wierzą też, że w Wigilię powracają dusze zmarłych przodków. W związku z tym nie wolno np. się czesać ani używać ostrych akcesoriów, by nie "zranić" duszy.

Górny i Dolny Śląsk

Na Górnym Śląsku najbardziej popularną potrawą jest siemieniotka, czyli zupa z nasion konopi. Poza nią na śląskiej Wigilii spotkamy też makówki, zupę migdałową czy gołąbki postne. Jednak nie tylko to różni ten region od pozostałych części Polski. Za prezenty pod choinką jest bowiem odpowiedzialne tu Dzieciątko, a wieńce adwentowe towarzyszą domownikom aż do samych Świąt. Według tradycji każda panna powinna w Wigilię o północy wyjść na zewnątrz i nasłuchiwać, z której strony szczeka pies. Dlaczego? Otóż z tej właśnie strony przybędzie narzeczony. 🙂

Z kolei Dolnoślązacy zajadają się kutią - potrawą z ugotowanej pszenicy z dodatkiem maku, miodu, orzechów i suszonych owoców - kapustą z grochem i barszczem z uszkami. Zgodnie z przekonaniem w wigilijny wieczór na stole może znaleźć się tylko to, co pochodzi z lasu, pól, ogrodu, wody i sadu. Wciąż żywą tradycją jest pozostawianie pustego miejsca przy stole i serwowanie 7, 9 lub 12 potraw. W ten wyjątkowy wieczór nie powinno się też niczego komuś pożyczać (razem z daną rzeczą może uciec z naszego domu pomyślność) ani wieszać prania. W XIX wieku na Śląsku zagościł też obyczaj rozdawania prezentów po kolacji wigilijnej.

Podlasie

Ta część Polski słynie z "odtrąbywania adwentu na ligawkach", których smutne dźwięki słychać do samej Wigilii. Tego dnia koniecznie trzeba wstać wcześnie - aby podołać licznym obowiązkom, ale i zapewnić sobie dobrą wróżbę ochoczego wstawania przez cały rok. Do świątecznego stołu powinno się zasiadać według wieku. Na Podlasiu ściśle przestrzega się kolejności spożywania potraw wigilijnych, zawsze zaczynając od kutii. Do picia podobnie jak na Śląsku podaje się kompot z suszu. Po skończonej wieczerzy nie sprząta się ze stołu, żeby dusze zmarłych mogły się pożywić resztkami jedzenia.

Wraz z upływem czasu pojawiły się nowe zwyczaje, inne uległy zmianie lub przetrwały w nielicznych domach. Wspólną częścią wigilijnego wieczoru w Polsce jest niewątpliwie zwyczaj ubierania choinki i rozdawania prezentów. Na tę chwilę najbardziej czekają oczywiście dzieci. 🙂

# data[].attributes.attachment_link.title
Boże Narodzenie w różnych regionach Polski - przegląd zwyczajów

# data[].attributes.attachment_link.description
Grudniowe święta wiążą się z mnóstwem zwyczajów. Bożonarodzeniowe obyczaje różnią się między sobą w zależności od danej części naszego kraju. Dziś zabieramy Was w podróż po mapie świątecznych praktyk w kilku regionach Polski. Święta Bożego Narodzenia słyną z cudownych dekoracji i niepowtarzalnej atmosfery. Kolacja wigilijna jest tradycyjnie uważana za najbardziej uroczystą wieczerzę w całym roku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cztery tygodnie oczekiwań, sporo dni przygotowań, ciągłe podekscytowanie dzieci. I nastał w końcu ten czas! Siadamy do wigilijnego stołu, który rozpoczyna dwa wyjątkowe dni w roku. Wyjątkowe - bo Jezus się narodził, ale też niezwykłe - bo jesteśmy wszyscy razem. Ten czas ma ogromny potencjał do wzmacniania relacji rodzinnych. Jak można go wykorzystać? Oto 10 pomysłów na to, co można robić w czasie świąt, aby były one naprawdę rodzinne.

1. Śpiewanie kolęd

To piękna tradycja i warto ją kultywować w swoim domu. Większość dzieci lubi śpiewać kolędy. Nawet jeżeli słoń nadepnął Ci na ucho, to i tak w rodzinnym „chórze" każdy śpiew brzmi wyjątkowo dobrze.

2. Wykonywanie ozdób świątecznych

Przed świętami może nie być czasu, by usiąść z dziećmi przy bibelotach, ale czemu nie zrobić tego w święta? Internet dostarcza masę inspiracji na papierowe łańcuchy, aniołki, origami i wiele innych.

3. Żywa szopka

Mamy ich coraz więcej. Warto znaleźć chwilę czasu by zobaczyć jak mogły wyglądać okoliczności narodzenia Jezusa. Dzieciom zapewne spodobają się różne żywe zwierzęta.

4. Jasełka

To Bożonarodzeniowe przedstawienie pokazujące historię narodzenia Jezusa. Zwykle poza aspektem historycznym zawierają też ciekawe przesłanie duchowe, które ma pomóc głębiej przeżyć Boże Narodzenie.

5. Konkursy

To coś charakterystycznego dla Przystani. Czy Twoje dzieci wiedzą co oznacza gwiazda na szczycie choinki? Albo dlaczego tradycyjnie mamy 12 potraw? Lub z jakiego powodu na stole wigilijnym mamy dodatkowe nakrycie? Jeżeli nagrodzisz ich odpowiedzi drobnymi łakociami, to z pewnością szybko przyswoją sobie Polskie tradycje bożonarodzeniowe.

6. Światełko Betlejemskie

Przekazywanie Światełka z Betlejem to piękna tradycja o symbolicznym znaczeniu. Betlejemski płomień pokoju symbolizuje Jezusa - Światło Świata. Przynosząc Go do domu niemal fizycznie zapraszasz do swego domu Chrystusa.

7. Wspólna modlitwa

Boże Narodzenie to jedyne dzień w roku, gdy prezenty dostają wszyscy poza jubilatem. On obdarowuje nas każdego dnia więc w ten wyjątkowy dzień podziękujmy Mu za to i złóżmy „urodzinowe" życzenia.

8. Oglądanie zdjęć rodzinnych

Powszechny dostęp do telefonów mobilnych z aparatem oraz moda na fotografowanie dzieci przy każdej okazji sprawiają, że w wielu domach dyski twarde komputerów pękają w szwach od zdjęć. Warto obejrzeć je razem i powspominać ważne dla was chwile. Jeżeli nie macie jeszcze rodzinnego albumu, to warto taki stworzyć.

9. Gry planszowe i towarzyskie

To świetna forma spędzania wolnego czasu. Takie gry doskonale integrują i dają dużo radości. Tu możesz zobaczyć nasze propozycje na zabawy integracyjne.

10. Wspólne czytanie

„Opowieść wigilijna", czy „Dziadek do orzechów" to klasyki, które wciągają i doskonale wpisują się w „klimat" Świat Bożego Narodzenia. Księgarnie oferują wiele nowych publikacji tego typu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezapomniane rodzinne święta - 10 pomysłów na Boże Narodzenie z rodziną - Przystań i walcz

# data[].attributes.attachment_link.description
Cztery tygodnie oczekiwań, sporo dni przygotowań, ciągłe podekscytowanie dzieci. I nastał w końcu ten czas! Siadamy do wigilijnego stołu, który rozpoczyna dwa wyjątkowe dni w roku. Wyjątkowe - bo Jezus się narodził, ale też niezwykłe - bo jesteśmy wszyscy razem. Ten czas ma ogromny potencjał do wzmacniania relacji rodzinnych.