# data[].attributes.body
Ik vond dit artikel

"een diploma in kunst is onzin"

Deze vond ik tijdens een les van educatie. En ik heb hier een paar dingen uitgehaald wat ik wel interessant vond en wat mij ook wel aan het denken zette.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In zijn eigen werk houdt Houweling zich bezig met de ontregelde kunst en geeft hij aandacht aan de absurditeit van ons dagelijkse leven, dat uit zich in opmerkelijke fotocollages. Ik ontmoet hem in het café van het Cobramuseum in Amstelveen en met koffie gaan we in gesprek over het veelzijdige fenomeen: onderwijzen in kunst.

Claire Venema: "Wat is volgens u de definitie van 'goed' kunstonderwijs? En hoe leer je zoiets als kunst maken?"
Jos Houweling: "Als student aan de kunstacademie wil je kunstenaar worden. En ik, als docent, moet zorgen dat diegene dat ook wordt. En daar is geen standaard recept voor. Per student moet ik proberen een traject te bedenken, te stimuleren. En dat is zeker ingewikkeld. Het is makkelijk om je te verliezen in het aanleren van technieken en het bespreken van schilderijen. Dat hoort er natuurlijk bij, maar is niet de essentie. Ik had bijvoorbeeld een student die heel goed was, het enige wat ze miste was een soort brutaliteit. Ik heb haar eerst lovend toegesproken en na een tijd heb ik helemaal niets meer tegen haar gezegd, zelfs geen gedag. Zij werd daar zo opgefokt van en kwaad dat ze uiteindelijk iets geweldigs heeft gemaakt. Ik heb het van tevoren niet bedacht, het gebeurde gewoon. Joost Conijn vroeg mij 'ik wil graag van de school abseilen maar van de adjunct-directeur mocht dat niet, wat zou jij adviseren?' Dus ik heb hem verteld dat de adjunct-directeur er op vrijdag niet is. Natuurlijk mag het niet, maar bij kunst ga je juist over die grens heen, wat precies niet mag. Je moet een beetje lastig zijn. Ik bedacht natuurlijk ook opdrachten voor de mensen die een opdracht nodig hadden. Maar dan zei ik er altijd bij: 'als je iets beters weet, moet je dat gewoon gaan doen.' Je wordt er geen kunstenaar van als je precies doet wat docenten van je vragen."

Natuurlijk mag het niet, maar bij kunst ga je juist over die grens heen, wat precies niet mag. Je moet een beetje lastig zijn.

CV: "Had u een uiteindelijk doel voor ogen wat u de studenten probeerde mee te geven?"
JH: "Het onderwijs is gebaseerd op 'ik geef jou een opdracht en dat doe jij zo goed mogelijk' maar dat is niet het kunstenaarschap. Het kunstenaarschap is een motor in jezelf ontwikkelen. Na de opleiding sta je er alleen voor, dan moet je het vermogen hebben om door te gaan.
In het kunstonderwijs heb ik veel georganiseerd. Ik heb de Kunstvlaai opgericht, een alternatieve kunstbeurs. Om tegen studenten te zeggen, 'kijk dit kan jouw plek worden, verzin een goed plan. Als je geen goed plan verzint, hang ik je werk gewoon niet op.' Zo probeerde ik een innerlijke motor te ontwikkelen.
Ik ken een paar docenten die ongenadig bot zeggen dat een werk van een student niets voorstelt. Ik was dol op dat soort docenten tussendoor. Want in de kunst moet je af en toe een enorme knal hebben, wakker geschud worden op z'n tijd. Een besef dat er nu echt wat heel bijzonders moet gaan gebeuren. En je hebt natuurlijk ook studenten die meer houvast nodig hebben dan ik ze wilde geven, en dan was ik de verkeerde docent."

CV: "Hoe zou u zichzelf als docent beschrijven?"
JH: "Mijn kracht zat in het stimuleren van kansen en verrassingen, waar iemand echt iets aan heeft. Ik heb bijvoorbeeld als directeur een aantal jaren tegen klassen gezegd 'we hebben geen leraar, maar jullie mogen nu gaan overleggen wie ik ga vragen als jullie leraar'. De studenten maakten zo het onderwijs. Dat werkte geweldig omdat je als student verantwoordelijk wordt voor je eigen onderwijs. En voor mij was het ook fantastisch, want ieder jaar waren er weer nieuwe wensen. 'We willen jonge curatoren!' dan ga ik naar De Appel toe, 'we willen een directeur van een kunstinstelling' nou dan belde ik die op. En dat is totaal ander onderwijs dan gebruikelijk, dus dat liep ook een beetje spaak met de overheid. De accreditatie vroeg zich dan af hoe je de resultaten meet en cijfers en beoordelingen geeft."

CV: "Hoe kijkt u daar tegenaan? Tegen cijfers en beoordelingen in kunst?"
JH: "Ja, een diploma in kunst is onzin, daar heb je helemaal niets aan. Niemand maar dan ook niemand vraagt ooit 'zou je met mij willen exposeren en heb je een diploma'. Dat bestaat niet in de kunstwereld. Ik heb ook weleens mensen een diploma gegeven die helemaal niet voldeden aan de normen die gesteld werden. Dat ging over iemand die nog een scriptie moest schrijven. Ze was uitgenodigd voor de Biënnale van São Paulo. Dat vond zij belangrijker dan een scriptie, en ik was het volkomen met haar eens. En dan krijg je natuurlijk verbijstering van de accreditatie. Vragen en discussies. Maar ik heb altijd het geluk gehad dat er nog mensen waren die dachten van: 'ja daar zit iets in."

Ja, een diploma in kunst is onzin, daar heb je helemaal niets aan.

CV: "Wat zouden concrete oplossingen kunnen zijn voor dus bijvoorbeeld die cijfers en regels? Waar zou verandering moeten beginnen?"
JH: "Ga meer uit van de student zelf. Het hbo-onderwijs zit veel te veel vast aan regels die goed zijn voor de hbo-verplegers opleiding maar diezelfde soort regels kan je niet toepassen op een kunstopleiding.
Het begint met aantal goede docenten, en dan is plotseling alles anders. Er is geen radicale aanpak. Het enige advies dat ik zou kunnen geven is: verminder de wantrouwige regelgeving. Want studenten zijn niet achterlijk. Als jij slecht kunstonderwijs geeft dan weten ze dat. Dus stop dat gedoe met veel te veel verslagen, veel te veel evaluatiegesprekken, want daardoor glipt de tijd door je vingers."

CV: "U zei ooit eerder 'vanaf het begin wilde ik kunst met lesgeven combineren. Ongemerkt slokte het al mijn tijd op' Hoe komt het dat die combinatie zo moeilijk is? En kan lesgeven bijdragen aan het kunstenaarschap en andersom?"
JH: "Het begon al met toen ik op de Rietveld als jonge docent kwam op de avondschool. Ik had het gevoel dat ik het niveau van lesgeven niet aankon en dat ik echt m'n best moest doen. Ik wilde die fantastische baan in die fantastische omgeving en dus ging ik me er helemaal op concentreren en inzetten. Dat kost dan meer tijd dan je hebt. Ik heb nooit helemaal stilgezeten, er komen alleen wel gaten te zitten tussen dingen. Het had ook niet zoveel met elkaar te maken, onderwijs en wat ikzelf deed. Ik heb bijvoorbeeld nooit een voorbeeld gegeven van mijn eigen werk aan studenten. Een enkele keer vroeg iemand ernaar, maar ik heb het er nooit over gehad. Ik vond dat een fundamentele fout, omdat je dan afgerekend wordt op 'oh, hij vindt dat soort werk leuk, hij denkt er zo over, dat is zijn visie.' In mijn lesgeven zit een vorm van creativiteit en dat past dan bij een kunstenaar dus dat is een beetje de combinatie geweest."

Ik vond dat een fundamentele fout, omdat je dan afgerekend wordt op 'oh, hij vindt dat soort werk leuk, hij denkt er zo over, dat is zijn visie.

CV: "Stel u mag op dit moment een hele nieuwe academie oprichten, hoe zou deze er dan uitzien?"
JH: "Een plek waar je samen met de studenten opzoek kan gaan naar van wie je iets zou kunnen leren. zeg maar met wie je wilt praten. Misschien zou een mooie school de Kunstvlaai zijn, een plek waar je twee keer per jaar iets moet maken wat geweldig is, jezelf overtreffen. En een nieuw vak genaamd 'ongehoorzaamheid'. Niet de puberachtige ongehoorzaamheid, maar ongehoorzaamheid in de kunst. Lessen zouden dan eenmaal per maand zijn, en je mag zelf je studiepunten bepalen. Jezelf overtreffen. Kan me niet schelen hoe je het doet, als het maar gebeurt."

# data[].attributes.attachment_link.title
"Een diploma in kunst is onzin" - Een interview met Jos Houweling

# data[].attributes.attachment_link.description
In zijn eigen werk houdt Houweling zich bezig met de ontregelde kunst en geeft hij aandacht aan de absurditeit van ons dagelijkse leven, dat uit zich in opmerkelijke fotocollages. Ik ontmoet hem in het café van het Cobramuseum in Amstelveen en met koffie gaan we in gesprek over het veelzijdige fenomeen: onderwijzen in kunst.

# data[].attributes.body
Dit festival was in Groningen in het stadspark. Ik vond dit een heel vet festival, ze hadden 3 verschillende stages en het was echt megagroot, zo hadden ze ook nog vele kleine verstopte plekjes met muziek zitten. En veel kleine interactieve dingen om te doen. Ze hebben een unieke huisstijl en veel versieringen overal hangen.

# data[].attributes.body
Dit museum was in amsterdam, het is een museum die iconische werken van moderne & hedendaagse

kunstenaars heeft. Waar onder eentje die ik al een hele lange tijd volg en dat is KAWS. Ik vond het heel vet om zijn werk ook een keer in het echt te zien. Maar je had ook veel andere werken van andere kusntenaars waar onder: banksy, en digitale kunst van studio irma & Andrés Reisinger & een NFT tentoonstelling en nog een andere digitale kunst. Het was heel intressant om de kunst van het heden te bekijken en zien hoe iedereen zich ontwikkeld in de kunst tegenwoordig en wat er allemaal mogelijk is. Indrukwekkend. Het museum was in een pand met 3 verdiepingen en een zolder. het was wel erg druk met toeristen, maar alsnog erg leuk om een keer mee te maken.

# data[].attributes.body
Ik had dit museum al jaren op mijn lijstje staan om te bezoeken. Je hebt zoveel iconische kunstwerken hier. En ik was er nog nooit geweest omdat het zo ver weg is, het is dicht bij Den Haag. Het was heel groot en buiten ook nog een groot gedeeltte. En hier was ook een kunstenaar die ik al erg lang volgde op social media die hier tentoonstelde. Rogier roeters, hij maakt veel aparte tekeningen maar wel erg grappig. hier hing de hele kamer mee vol. en ook de iconische 2 oude mensen als standbeeld die mega groot zijn maar zo enorm realistisch. En het zwembad waar je in kunt staan. En nog veel meer, erg leuk om mee te maken en te zien.

# data[].attributes.body
We gingen hier heen met school en ik was er een keer eerder geweest vroeger. Ik heb het altijd al een beetje een vreemd en raar maar toch mooi gebouw gevonden. Ik denk dat veel mensen dat vinden, en dat is al een hele kunst opzichzelf dat gebouw. Maar wij zijn naar de vaste collectie gaan kijken.

AFMAKEN

# data[].attributes.body
Ik ben al een aantal jaren fan van magdiel lopez. Hij heeft mij geinspireerd om ook digitaal bezig te gaan. En ik vind zijn portretten en manier van editen en met kleuren en objecten spelen en knippen en plakken heel gaaf. Hij heeft ook een collectie waarbij hij elke dag een nieuwe poster maaktte. En ik vind het heel cool dat je op zijn website echt zijn proces van leren en experimenteren ook ziet aan de verschillende collecties per jaar.

# data[].attributes.attachment_link.description
Magdiel Lopez is a Cuban creative director based in Dallas, Texas.

# data[].attributes.body
Deze website van dit festival heeft elk jaar zo'n creatieve interactieve website wat ik zo vet vind vormgegeven. Als je scrolt dan gebeurt er van alles ze hadden een keer dat er steeds nieuwe deuren open gingen en heel veel gekke ideeën. Nu moet ik zeggen dat ik dit jaar de website voor hun doen eigenlijk een beetje saai vind.

# data[].attributes.attachment_link.description
Je kan het beste lekker op de fiets komen! Parkeergelegenheid voor auto's en/of scooters is beperkt. Of neem de benenwagen of het OV! Vanaf halte Beukelsweg of Blijdorpplein is het maar 10 minuten lopen.

# data[].attributes.body
Dit was echt een superleuk educatief museum voor kinderen. Er werd op een spelende wijze zoveel geleerd aan kinderen. Met motoriek en enz. enz. en overal was ook rekening gehouden met blinde kinderen in Braille schrift en luidsprekers. Verder ook overal geur hokjes waar je dingen kon ruiken en puzzels en een 360 15 minuten voorstelling. En in elke kamer was weer wat nieuws te leren van huishoudelijke dingen tot verkeer tot eten tot kunst tekenen enzv. Ik vind dit echt een heel goed en sterk museum.

# data[].attributes.body
De kunst in het museum was erg mooi, vond ik zelf. Heel veel kleur gebruik en veel verschillende materialen door elkaar en op elkaar gebruikt. Alleen was het een privécollectie van twee rijke mensen waarvan hun namen en gezicht overal te zien was. En dat hun deze jonge Afrikaanse kunstenaars meer een podium wouden geven. Maar verder zag je niet veel over die kunstenaars terug eigenlijk bijna niks en meer over de mensen die de Privécollectie hadden veel meer. Wat dan tegen het principe in ging. Daar was ik het niet mee eens. Maar verder vond ik een aantal schilderijen echt heel mooi en interessant hoeveel details er in zat.

# data[].attributes.body
Dit museum vond ik zelf wat saaier persoonlijk, er was niet heel veel wat mij aansprak hier. Een hele brede collectie van stoelen deels door Mondriaan wat wel interessant was maar echt 4 zalen vol met stoelen vond ik zelf een beetje overkill. Daarnaast was er een erg kleine sectie van twee video's over elementen. En daarnaast was er een kleine expositie van feminisme waar ook video's gebruikt werden en een kamer vol met platte vrouwen lichamen overal wat ik wel interessant vond. Het was een gehele installatie waardoor de ruimte het kunstwerk maakte.

# data[].attributes.body
Ik was naar deze expositie geweest in Amsterdam, ik wilde eerst origineel naar de Gaudí & Dali voorstelling. Maar die duurde tot 13 uur en daar waren we te laat voor. Dus toen ik er was speelde de COSMOS voorstelling. En dit was ook heel leuk en indrukwekkend. Het was een voorstelling van een uur lang. Er werden veel dingen verteld over sterren, planeten en de maan en zon en de eerste maanlanding. En nog veel meer informatieve dingen werden verteld. Het was in een oude fabriek waar we eerst uitleg over kregen. Het hele gebouw was van binnen geprojecteerd. Er waren ook kleinere ruimtes waarin ook weer geprojecteerd werd. Er was ook een interactieve ruimte waar je met de projecties kon spelen als het ware. Het is echt een ervaring. Ik heb zelf ook video-mapping geprobeerd voor een project op mijn vorige school en ik weet dat het echt niet makkelijk is, dus ik heb er erg veel respect voor gekregen voor de techniek. Er liepen ook veel kinderen rond en die vonden het ook prachtig dus misschien om mee te nemen voor later is dit een leuke informatieve excursie.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/B71a84untHo

# data[].attributes.body
Ik ben ook langs het NDSM geweest, ook in Amsterdam. Alleen aan de buitenkant op het terrein, niet in het museum zelf. Maar ik vond de buitenkant ook al erg indrukwekkend. Je ziet overal graffiti waar je kijkt. Allemaal containers op elkaar gestapeld en vol gespoten muren overal. Ik vond het heel vet om te zien en langs te lopen. Ik heb zelf ook wel een graffiti geprobeerd, maar het is extreem moeilijk en komt veel bij kijken. Dit is ook echt een kunst en specialiteit. Ik vind de stijl van graffiti ook heel vet en ik kan hier later misschien nog wel eens inspiratie uit halen denk ik.

# data[].attributes.body
We waren met kunstgeschiedenis naar het Friesmuseum depot geweest. En ik vond dit wel heel interessant, het gebouw bleek helemaal duurzaam en economisch gebouwd te zijn. Waar meer depots voorbeeld aan kunnen nemen. Er waren hele grote zalen vol met kunst en allemaal schuif deuren waar allemaal oude schilderijen ophangen. En zo'n kamer moet op een bepaalde temperatuur behouden worden, zodat de kunst niet beschadigd kan worden. Verder mochten we ons eigen kunstwerk wat we uitgekozen hadden van de collectie van het friesmuseum en waar we een essay over hadden geschreven het kunstwerk in het echt nog bekijken. Dit was wel interessant, want je ziet zo veel meer het vakmanschap en de kleinere details die er verstopt zitten op zo'n kunstwerk. Het was erg leuk en leerzaam om een keer een kijkje te nemen achter de schermen van musea en hoe het hier in zijn werking gaat.

# data[].attributes.body
"TERECHT" is een voorstelling gemaakt door Maarten Smit van Wabi Sabi Theater. Het is een toffe mix van dans, livemuziek en gesproken tekst, gebaseerd op interviews met ex-gedetineerden, slachtoffers en gevangenisdirecteuren.

# data[].attributes.body
De Vorm van de Voorstelling

In "TERECHT" gaat het vooral om het vertellen van verhalen, waarbij de grens tussen dader en slachtoffer steeds vager wordt. Het stuk laat op een realistische én symbolische manier zien hoe het rechtssysteem werkt. Je ziet hoe verdachten, slachtoffers en rechters worstelen met hun menselijkheid. Het podium doet denken aan een rechtbank, maar dan best chaotisch en vol rituelen en regels die moeilijk te volgen zijn. Daardoor zie je langzaam in dat de verschillende rollen (dader, slachtoffer, rechter) minder duidelijk zijn dan je misschien denkt.

# data[].attributes.body
Analyse van de Voorstelling

De voorstelling zat vol energie en was heel gelaagd. Alles werkte samen, van de acteurs tot de muziek en het decor, om spanning op te bouwen. Er werd steeds gewisseld tussen de boven- en onderwereld, wat een goed beeld gaf van hoe ons rechtssysteem in elkaar zit.

De blokken in het decor die steeds bewogen, versterkten het verhaal. Ze lieten zien hoe de personages vastzitten, niet alleen fysiek, maar ook mentaal, door alle regels en chaos om hen heen. Het conflict tussen recht en onrecht werd daardoor heel tastbaar.

De acteurs speelden ook heel sterk. Vooral het gebruik van hun stem en lichaamshouding maakte indruk. De rechter met zijn monotone stem en ritmische hamerslagen gaf je het gevoel dat het rechtssysteem soms onverschillig is voor de persoonlijke verhalen van mensen.

Muziek en geluid speelden ook een grote rol. De live geluiden, zoals de hamerslagen, en de muziek gaven een gevoel van urgentie. Maar ook de rustige muziek, door de combinatie van dans en muziek voelde je niet alleen het verhaal, je leefde echt mee.

# data[].attributes.body
Dimensie CKV: Samenwerking

Een van de CKV-dimensies die goed bij deze voorstelling past, is "Samenwerking". In "TERECHT" is samenwerking heel belangrijk, niet alleen tussen de acteurs en muzikanten, maar ook tussen dans, muziek en toneel. Die combinatie houdt het publiek geboeid en geeft verschillende lagen aan het verhaal. Door deze samenwerking krijgen we als publiek nieuwe inzichten in de thema’s rechtvaardigheid en menselijke relaties.

Als ik deze dimensie zou gebruiken in een les, zou ik vragen zoals: "Hoe helpt de samenwerking tussen dans en muziek om de emoties over te brengen in deze voorstelling?" of "Hoe werkt samenwerking in het vertellen van dit verhaal? Denk aan de relatie tussen de acteurs, het decor of de muziek."

# data[].attributes.body
Conclusie

"TERECHT" is een aangrijpende voorstelling die dieper ingaat op thema's als schuld, recht en vergeving. Het gebruik van een dynamisch decor, sterke dans en indrukwekkende muziek zorgt ervoor dat het verhaal niet alleen wordt verteld, maar ook echt gevoeld door het publiek. Deze voorstelling zet je aan het denken over hoe we als samenleving omgaan met rechtvaardigheid en biedt tegelijkertijd een intense theaterervaring.

# data[].attributes.body
Context voorstelling

Wappies vs truth seekers

Samy komt zijn kamer niet uit, gaat niet meer naar school en negeert zijn moeder en zus. Hij heeft zich teruggetrokken in een online community, de uitweg uit zijn dagelijkse realiteit van pesten, eenzaamheid en een gebroken gezin. Online maakt hij nieuwe vrienden: Neo17 en zijn aanhangers. Zijn zus Hanna vindt hen vrouwenhaters, volgens Samy snappen zij juist hoe het zit. En trouwens: zijn al die linkse vrienden van Hanna niet net zo extreem? Hanna en Samy komen lijnrecht tegenover elkaar te staan

# data[].attributes.body
Doelgroep

Middelbare school 2/3e klas, 14/15 jaar)

Idee les

Actieve les:

Na de voorstelling

Nabespreking
Vervreemding en herkenning

Opdracht 1, post its

Opdracht 2, stellingen (!! Deze gaan we doen met de klas !!)

Opdracht 3, vervreemding herkenning

SOPHIE

Opdracht 1 – Post its

Post its Karakters Samy, zus Hannah, moeder, Neo, klasgenoten

Er worden 5 verschillende personen uit de voorstelling uitgelicht. De klas kan hierna anoniem post it notes bij de personages plakken met bijpassende emoties/karakter eigenschappen die ze bij de personen vinden passen/herkennen.

De verschillende personen met de post it notes worden klassikaal besproken. Wat wordt er bij welke personage vaak benoemt, of wat valt juist op?

Terugkoppeling naar de klas, als dit zo besproken is voel je dan bij de personages herkenning of vervreemding? Of juist over het gehele verhaal, is het verhaal herkenbaar of heel vreemd, kan je het terugkoppelen naar je eigen leven? Heb je iets soort gelijks meegemaakt?

(We doen de post its anoniem om terug te koppelen naar het anonieme chatforum tijdens de voorstelling)

ANNE LOTTE

Opdracht 2 - Stelling tegenover elkaar staan

De klas krijgt een opdracht waar ze het toneelstuk met elkaar gaan bespreken. Iemand begint met een stelling over het toneelstuk. Nu mag de klas gaan kiezen of ze het eens of oneens zijn met de stelling. Als je het ermee eens bent ga je achter deze persoon staan, als je het oneens bent met de stelling ga je recht tegenover deze persoon staan. Diegene die vooraan staat bij de “oneens groep” komt met een verdediging en dus een nieuwe stelling.

LEVY
Uitleggen Vervreemding en herkenning

Uitleggen waarom deze stelling toepasbaar is bij de voorstelling

We hebben vervreemding/herkenning gekozen omdat we denken dat veel jongeren bezig zijn met de thema's uit de voorstelling en er zelf ook op een bepaalde manier mee te maken hebben. Daarnaast willen we graag de kinderen meegeven dat ook al staat iemand ver van jou, dat je alsnog samen kan komen zoals Samy en zijn zus. Maar ook om de leerlingen empatisch te leren nadenken over iets of iemand dat ze niet kennen.

LEVY EN DAGMAR

Slot doel:

Herkenbaar voor onze doelgroep

Waarschuwing, hoe ver het kan lopen.

Voorlichting sociale media, extremisten, online haat (hoeveel makkelijk het is om anoniem te haten en hoeveel invloed het kan hebben op degene die gehaat wordt)

Begrip voor wat je kent, maar ook niet kent (herkenning/ vervreemding)

Eventuele vervolgopdracht; kies een personage waarin je je herkent of totaal niet en verbeeld hun computerscherm gekoppeld aan de gekozen personage.

# data[].attributes.body
Ik vond dit een hele leuke voorstelling en heel educatief omdat het best relevante topics zijn van deze tijd wat er afspeeld. We hebben hier ook een les voor bedacht. het geeft je echt inzicht op dit maatschappelijke probleem die nu steeds vaker voorspeeld.