# data[].attributes.attachment_link.description
VULCAN - Aplikacja do Naborów dla Szkół i Przedszkoli

# data[].attributes.attachment_link.title
Ścieżki kształcenia - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Poniższy schemat obowiązuje absolwentów szkoły podstawowej od 1 września 2019 r. × Branżowa szkoła I stopnia Jeżeli [...]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi. © 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.body
świetna gra o planowaniu kariery zawodowej

# data[].attributes.headline
Jak prowadzić zajęcia preorientacji zawodowej

# data[].attributes.subject
Jak prowadzić zajęcia preorientacji zawodowej

# data[].attributes.attachment_link.title
Świat zawodów w klasach I-III. Pomysły na zajęcia dla najmłodszych uczniów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi. © 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interaktywna mapa zawodów | Orientacja zawodowa | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj z dzieckiem współczesny rynek pracy. Zrealizuj atrakcyjne zajęcia w przedszkolu lub edukacji wczesnoszkolnej w ramach orientacji zawodowej.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HYDRAULIK - Jaki zawód ma ten pan, co naprawi każdy kran?, PIEKARZ - Ma biały fartuch jak lekarz. Ale nie leczy tylko wypieka., STOLARZ - Deska, młotek, zręczne ręce. Zrobią mebli coraz więcej., KUCHARKA - Jak się nazywają panie, których zajęciem jest gotowanie?, WETERYNARZ - Jak się nazywa taki lekarz, którego pacjent głośno szczeka?, KSIĘGARZ - Nie mierzy, nie waży, a sprzedaje. Dużo wierszy, opowiadań i bajek., BIBLIOTEKARZ - Kto ma na półkach książek bez liku, i dba o książki, i czytelników., AKTOR - Choć to nie rolnik, lecz role ma. Często w teatrze lub w filmie gra., POLICJANT - Kto na skrzyżowaniu bez obawy staje. Bo ręką zatrzyma auta i tramwaje?, KELNER - Gościom w restauracji karty dań rozdaje. Potem zamówione potrawy podaje., METEOROLOG - Jak się nazywa pan, co przewiduje pogodę. W niedziele powie wam, że padać będzie w środę., DZIENNIKARZ - Jeździ w różne miejsca, często podróżuje. Ważne informacje ludziom przekazuje., LOTNIK - Dosiada-nie konia, kieruje-nie lejcami. Na maszynie ciężkiej lata nad chmurami., STRAŻAK - Kto pracuje w hełmie, pnie się po drabinie. Kiedy syczy ogień i gdy woda płynie?, RZEŹBIARZ - Kto wie co odłupać z drzewa lub z kamieni, żeby je w filary lub pomniki zmienić., GÓRNIK - Przez cały rok ciężko, pod ziemią pracuje. Na początku grudnia, barbórkę świętuje., NUREK - Ma płetwy na nogach, na plecach powietrze. Bez trudu pokona dużą, mokrą przestrzeń., KIEROWCA - Kto to w autobusie? Nie usiądzie w tyle! I choć często jeździ, nie płaci za bilet., FRYZJER - Z pomocą nożyczek, szczotki i grzebienia, wygląd naszych włosów, czaruje i zmienia., RATOWNIK - Na plaży lub basenie, wszystkich obserwuje. Bezpieczeństwa w wodzie, uważnie pilnuje.,

# data[].attributes.attachment_link.description
HYDRAULIK - Jaki zawód ma ten pan, co naprawi każdy kran?, PIEKARZ - Ma biały fartuch jak lekarz. Ale nie leczy tylko wypieka., STOLARZ - Deska, młotek, zręczne ręce. Zrobią mebli coraz więcej., KUCHARKA - Jak się nazywają panie, których zajęciem jest gotowanie?, WETERYNARZ - Jak się nazywa taki lekarz, którego pacjent głośno szczeka?, KSIĘGARZ - Nie mierzy, nie waży, a sprzedaje.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Połącz w pary - Przeciągnij i upuść każde słowo kluczowe obok jego opisu.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź parę - Wybierz pasującą odpowiedź, aby ją wyeliminować. Powtarzaj, aż znikną wszystkie odpowiedzi.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
1) kucharz 2) lekarz 3) okulista 4) dentysta 5) fryzjer 6) piekarz 7) cukiernik 8) weterynarz 9) informatyk 10) nauczyciel 11) marynarz 12) żołnierz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najnowsze artykuły

Temat miesiąca

Zasoby dla Twojego dziecka

Zaangażuj się

Pracujesz w zawodzie, którego jeszcze nie opisaliśmy?

Pracujesz w organizacji, która chciałaby współpracować z Mapą Karier?

Jak możemy ulepszyć Strefę Rodzica?

Sprawdź nasz drugi projekt, Pi-stacja, w ramach którego tworzymy bezpłatne wideolekcje z matematyki, fizyki, chemii i biologii

Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, który wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dla rodziców | Pomóż dziecku w wyborze przyszłości | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Wskazówki dla rodziców dzieci i nastolatków od przedszkola do matury. Zasoby karierowe dla Twojego dziecka.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi. © 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, która wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.headline
Liceum, technikum, szkoła branżowa - różnice

# data[].attributes.subject
Liceum, technikum, szkoła branżowa - różnice

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Marta Wrzosek; Ostatnia aktualizacja: 04.04.2024

Która szkoła przygotuje Cię do matury, ile trwa nauka w technikum oraz w jakiej szkole nauczysz się zawodu? Dowiedz się, jakie są różnice między różnymi typami szkół ponadpodstawowych.

Czym różnią się od siebie szkoły ponadpodstawowe?

Po ośmioletniej podstawówce możesz kontynuować naukę w szkołach ponadpodstawowych. Zaliczają się do nich:

liceum ogólnokształcące (4-letnie),

technikum (5-letnie),

branżowa szkoła I stopnia (3-letnia).

Najważniejsze informacje:

Liceum trwa 4 lata i przygotowuje Cię do zdania matury, która jest przepustką na studia.

Technikum trwa 5 lat i umożliwia Ci zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz przygotowuje do matury.

Szkoła branżowa I st. trwa 3 lata i umożliwia zdobycie kwalifikacji zawodowych. Nie możesz zdawać po tej szkole matury - jeśli tego chcesz, musisz uzupełnić edukację w szkole branżowej II st. lub w szkole policealnej.

Tabela:

Liceum ogólnokształcące

Nauka w liceum ogólnokształcącym trwa 4 lata i przygotuje Cię do zdania egzaminu maturalnego. Licea z reguły oferują klasy profilowane, w których zrealizujesz podstawowy program nauczania ze wszystkich obowiązkowych przedmiotów i rozszerzony z kilku przedmiotów wiodących. Przykłady takich profili to: matematyczno-fizyczny, biologiczno-chemiczny, humanistyczny (rozszerzony język polski i historia). Niektóre szkoły oferują profile „tematyczne" np. klasy mundurowe (m. in. policyjne, wojskowe), prawnicze, medialne, artystyczno-teatralne, ekologiczne i wiele innych. W tych klasach również określone przedmioty (związane z dziedziną, w stronę której profilowana jest klasa) realizowane są w programie rozszerzonym. W klasie o konkretnym profilu masz więcej lekcji właśnie z tych „rozszerzonych" przedmiotów, ale to wcale nie znaczy, że musisz je zdawać na maturze. Do matury możesz zadeklarować przedmioty, jakie chcesz - z zastrzeżeniem, że są pewne przedmioty obowiązkowe.
Aktualnie trzeba zdawać na maturze:

z języka polskiego, matematyki oraz języka obcego nowożytnego - egzamin pisemny na poziomie podstawowym (można również na poziomie rozszerzonym);

z języka polskiego i języka obcego nowożytnego - egzamin ustny (nie określa się poziomu);

z minimum jednego przedmiotu wybranego spośród: język polski, matematyka, język obcy nowożytny (ten sam lub inny niż na poziomie podstawowym), chemia, biologia, fizyka, informatyka, geografia, historia, wiedza o społeczeństwie, historia sztuki, historia muzyki, filozofia, język łaciński i kultura antyczna - egzamin pisemny na poziomie rozszerzonym.

Zdawanie matury nie jest obowiązkowe. Niektórzy uczniowie pomimo tego, że kończą liceum, nie decydują się na zdawanie tego egzaminu. Bez matury nie możesz pójść na studia, ale możesz kontynuować naukę np. w szkole policealnej.

Technikum

Technikum to szkoła, która łączy kształcenie ogólne z zawodowym. Nauka w technikum trwa 5 lat i w tym czasie przygotowujesz się zarówno do matury, jak i zdobywasz konkretną wiedzę i praktyczne umiejętności, co - po zdaniu specjalnego egzaminu - umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.

W planie lekcji w technikum pojawiają się zarówno „tradycyjne" przedmioty np. język polski, matematyka, fizyka, geografia, jak i przedmioty zawodowe (w zależności od branży, np. w technikum informatycznym: programowanie aplikacji internetowych, projektowanie i administrowanie bazami danych). Niektóre przedmioty „tradycyjne" możesz zrealizować jako rozszerzone. Ponadto każdy uczeń technikum musi obowiązkowo zrealizować praktyki zawodowe,które trwają 4 tygodnie i są oceniane.

Zdawanie matury nie jest obowiązkowe i nie wszyscy uczniowie technikum się na to decydują, jednak tylko ze zdaną maturą możesz kontynuować naukę na studiach. Inne opcje to edukacja w szkołach policealnych, podczas różnych kursów czy zdobywanie certyfikatów i kolejnych uprawnień zawodowych. Możesz też zakończyć edukację na zdobyciu wykształcenia średniego, a następnie wejść na rynek pracy jako wykwalifikowany technik danej dziedziny.

Branżowa szkoła I stopnia

Szkoły branżowe powstały w miejsce dawnych szkół zawodowych. W szkole branżowej „tradycyjne" przedmioty szkolne, czyli przedmioty ogólne zrealizujesz tylko w podstawowym zakresie, a nacisk kładzie się na przedmioty zawodowe. Szkoła branżowa I stopnia umożliwia zdobycie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, ale nie daje możliwości zdawania egzaminu maturalnego.

Nauka zawodu w „branżówce" składa się z:

podstawowego kształcenia ogólnego,

kształcenia zawodowego teoretycznego,

kształcenia zawodowego praktycznego czyli tzw. praktycznej nauki zawodu, która jest odpłatnie realizowana u pracodawcy posiadającego odpowiednie kwalifikacje.

W szkole branżowej I st. przygotujesz się do wykonywania konkretnych zawodów, takich jak np. kucharz, fryzjer czy mechaniczka samochodowa. Szkoła ta może być więc dla Ciebie dobrym wyborem, jeśli nie przepadasz za nauką teorii i wolisz szybko rozpocząć życie zawodowe.

Pamiętaj jednak, że wybór szkoły branżowej nie zamyka drogi do dalszej edukacji. Po ukończeniu szkoły branżowej I stopnia możesz kontynuować naukę w dwuletniej szkole branżowej II stopnia, która kończy się uzyskaniem dyplomu technika i umożliwia zdanie matury (a potem np. dalszą naukę na studiach).

Uproszczony schemat systemu edukacji w Polsce

Podsumowanie

Podsumowując: absolwenci szkoły podstawowej wybierają najczęściej pomiędzy trzema typami szkół: liceum, technikum i szkołą branżową I st. (wcześniej nazywaną szkołą zawodową, potocznie „zawodówką"). Podstawowe różnice pomiędzy typami szkół to ilość lat nauki, przygotowanie lub nie do egzaminu maturalnego i możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych.

Inne artykuły ze Strefy Młodzieży, które mogą Ci się spodobać:

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wybrać szkołę ponadpodstawową cz.1: Różnice między liceum, technikum a szkołą branżową

# data[].attributes.attachment_link.description
Która szkoła przygotuje Cię do matury, ile trwa nauka w technikum oraz w jakiej szkole nauczysz się zawodu? Dowiedz się, jakie są różnice między różnymi typami szkół ponadpodstawowych.

# data[].attributes.headline
najciekawsze kanały o zawodach na Youtubie

# data[].attributes.subject
najciekawsze kanały o zawodach na Youtubie

# data[].attributes.attachment_link.description
Ponad 600 bezpłatnych filmów edukacyjnych do nauki matematyki, chemii, fizyki i biologii, zgodnych z podstawą programową. Dla uczniów szkół podstawowych oraz liceum i technikum.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody w Polsce | Lista kilkuset ścieżek kariery | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź ścieżkę kariery dla siebie, poznaj opisy zawodów, ścieżkę edukacyjną, wysokość wynagrodzenia, istotne wymagania, środowisko pracy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Barometr zawodów - - prognozy zapotrzebowania na pracowników wśród małopolskich pracodawców.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaczynamy podróż! Wyruszam na rynek pracy - co mam zapakować? Informacje o przygotowaniu do podróży na rynek pracy: zdobywaniu wiedzy, rozwoju umiejętności, budowaniu doświadczenia Co mam wybrać - podróż na własną rękę czy zorganizowaną wycieczkę? Dla samotnych podróżników - wskazówki na temat wyboru profilu działalności firmy, a dla chętnych na grupową wycieczkę - informacje o wyborze ...

# data[].attributes.headline
Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego

# data[].attributes.subject
Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy system premiowania stosowany w firmie wpływa na zwiększenie motywacji do pracy?

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

pozwala na porównanie 43 wskaźników w następujących obszarach

# data[].attributes.attachment_link.description
Zarobki na stanowiskach w Polsce. Wynagrodzenia, premie i benefity na stanowiskach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Karty kompetencji - Zintegrowany System Kwalifikacji

# data[].attributes.attachment_link.description
KARTY KOMPETENCJI W Zaleceniach Rady Unii Europejskiej z 22 maja 2018 roku kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się są definiowane jako zdolność do autorefleksji, skutecznego zarządzania czasem i informacjami, konstruktywnej pracy z innymi osobami, zachowania odporności oraz zarządzania własnym uczeniem się i karierą zawodową.

# data[].attributes.headline
5 rzeczy, o których warto pamiętać rozmawiając z dzieckiem o ścieżce edukacyjno-zawodowej.

# data[].attributes.subject
5 rzeczy, o których warto pamiętać rozmawiając z dzieckiem o ścieżce edukacyjno-zawodowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Anna Sowińska; Ostatnia aktualizacja: 20.02.2023

Być może zastanawiasz się, jak możesz pomóc swojemu dziecku w wyborze szkoły czy ścieżki zawodowej. Z jednej strony, jako rodzic, chcesz podzielić się doświadczeniem i uchronić przed nietrafionymi decyzjami, z drugiej strony przychodzi refleksja: nie chcę narzucać swojego zdania. Z licznych rozmów przeprowadzonych z rodzicami nastolatków odnoszę wrażenie, że dorośli mają poczucie, że stąpają po kruchym lodzie i chętnie zostawiliby kwestię doradzania specjalistom. Co jednak możemy zrobić jako rodzice bez korzystania z pomocy doradcy? Poznaj 5 prostych wskazówek.

Z badań przeprowadzonych przez Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej w 2011 roku wynika, że największy wpływ na decyzje zawodowe dzieci wywierają rodzice. Z jednej strony można się spodziewać takiego wyniku. Z drugiej - niektórym rodzicom trudno w to uwierzyć (szczególnie, gdy obserwują tzw. bunt nastolatka) i raczej wskazaliby znajomych swoich dzieci, media czy panującą modę jako główne źródła inspiracji. Te czynniki również mają niebagatelny wpływ na młodych ludzi, jednak to rodzice w przekonaniu młodzieży odgrywają kluczową rolę jako doradcy kariery (mimo że nastolatkowie często się do tego nie przyznają).

Młodzi ludzie wewnętrznie pragną, aby rodzice byli z nich dumni i zadowoleni. Zależy im na pozytywnej opinii i akceptacji najbliższych. Warto wziąć to pod uwagę i zrozumieć, że to właśnie rodzice mogą być najlepszymi doradcami własnego dziecka. Porównajmy to z indywidualnym procesem doradczym u specjalisty, który zazwyczaj trwa od kilku do kilkunastu godzin. Rodzice mają tę przewagę, że obserwują dziecko na co dzień, widzą, jak dorasta i jak się rozwija, jak radzi sobie z wyzwaniami, co lubi, a co przychodzi mu z większym trudem. Przez cały rok, każdego dnia. Często zastanawiają się jednak: No dobrze, ale co mam wziąć pod uwagę i o czym pamiętać, gdy będę chciał(a) porozmawiać z moim synem/córką o wyborze przyszłej drogi zawodowej? Potrzebuję wsparcia i specjalistycznej wiedzy.

Z mojego punktu widzenia nie jest ona wymagana - wystarczą własne doświadczenia i obserwacje.
Co możemy zrobić i o czym pamiętać, podejmując rozmowę z nastolatkiem?
Pokaż dziecku, że to nie wybór do końca życia i jeden dzień dłużej

To, co najbardziej stresuje nastolatków w wyborze szkoły, to obawa, że ich wybór okaże się nietrafiony. Co się stanie, jeśli zmieni się ich wizja na życie? Otóż zmieni się i tyle. Nikt nie powiedział, że mamy przez całe życie pracować w wyuczonym zawodzie, którego nie lubimy (mimo iż na początku wydawało nam się, że to świetny wybór) lub decydować się na opcje związane jedynie z tym, co zdawaliśmy na maturze. Życie to pole ciągłych decyzji. Czasem przypadkowy wybór prowadzi nas w zupełnie niespodziewane miejsce, ale nie oznacza to, że z założenia ma być to miejsce do nas niepasujące. Zdarza się to każdemu, bez wyjątku: podejmujemy decyzje, które nie zawsze są dla nas satysfakcjonujące. Pytanie, co możemy z tym zrobić? Jaką naukę z tego wyciągnąć? Jakie znaczenie i jaką wartość ma dla nas to doświadczenie? Warto uspokoić nastolatka, że popełnianie błędów jest naturalne, a chybiony wybór to nie zawsze droga bez wyjścia. Gdy Twoje dziecko stoi przed ważną decyzją, przedyskutujcie różne warianty:

Jakie masz marzenia związane z tym wyborem? Co najlepszego się stanie?

Co najgorszego się stanie, jeśli to będzie to nietrafiony wybór?

Jak myślisz, jakie skutki w rzeczywistości będzie miał dla Ciebie ten wybór?

Jaki masz plan B? Kiedy po niego sięgniesz?

Jakie decyzje były dla Ciebie satysfakcjonujące? Co je łączyło, jakie podobieństwa zauważasz?

Jak myślisz, co w przyszłości warto wziąć pod uwagę przy podejmowaniu podobnej decyzji?

Opowiedz także o swoich doświadczeniach i nietrafionych wyborach. Podziel się swoimi strategiami radzenia sobie z taką sytuacją.

Zmień optykę z zawodu na kompetencje

Zarówno młodzież, jak i młodzi dorośli wkraczający w życie zawodowe, często poszukują odpowiedzi na pytanie: Kim mogę być? (oczekując nazwy danego zawodu/stanowiska) zamiast: Co chcę/mogę robić?

Zauważyłam, że istnieje bardzo silna potrzeba określenia siebie poprzez konkretny zawód. Prawdopodobnie to pomaga w samookreśleniu, ale też nadaje cel. Niestety, gdy nie możemy znaleźć dla siebie „konkretnej nazwy", może to być frustrujące. Co więcej, taka postawa niesie ze sobą ryzyko trudności w przebranżowieniu się, ponieważ próbując „samookreślić się poprzez zawód" możemy pominąć bardzo ważną, a z mojego punktu widzenia kluczową kwestię: posiadane kompetencje. Każdy zawód wymaga pewnych kompetencji, na które składają się trzy elementy: umiejętności, wiedza i postawa. Wiele stanowisk lub prac wykorzystuje bardzo podobne zestawy kompetencji. Przy reorientacji zawodowej wykorzystujemy właśnie te drobne elementy składowe i w nowym miejscu pracy opieramy się na tym, co już wiemy i potrafimy. Dzięki temu łatwiej nam być elastycznym i dostrzec nowe możliwości. Dodatkowo, jeśli puścimy wodze wyobraźni i zastanowimy się: Kto może potrzebować takich kompetencji? lub Jak inaczej można je wykorzystać?, to śmiało można stwierdzić, że nie dryfujemy na rynku pracy, a poruszamy się solidnym statkiem, który wpłynie do dowolnego portu. Zachęcam, by w momencie wyboru szkoły przyświecała młodzieży myśl nie do jakiego konkretnego zawodu jest to droga, lecz w co (w jakie kompetencje) chcą/mogą być zaopatrzone/zaopatrzeni, jeśli wybiorą tę ścieżkę.

W rozmowie z dzieckiem pomocne mogą być następujące pytania:

Jakie umiejętności i wiedzę zdobędziesz w tej szkole?

Do czego możesz wykorzystać zdobywaną wiedzę i/lub umiejętności?

Czego chcesz się dowiedzieć, jakie umiejętności rozwinąć? Co Ci w tym pomoże?

Podziel się własnym doświadczeniem na rynku pracy

Dla Twojego dziecka często to Ty jesteś rynkiem pracy. Dziecko codziennie Cię obserwuje i na pewno ma już wiele przekonań dotyczących pracy. Możesz poszerzyć wiedzę dziecka o zawodach lub stanowiskach, z którymi masz do czynienia. Porozmawiaj o tym, co Ci się podoba w pracy, którą wykonujesz, oraz jaką drogę trzeba było przebyć, by tym się zajmować. Ponadto, jeśli pracujesz zdalnie, pokaż dziecku z bliska, co robisz, i opowiedz, z czym się wiąże się twoja praca, jakie widzisz jej plusy, a jakie minusy. Dzięki szczerym rozmowom w domu nastolatek zweryfikuje wyobrażenia na temat samej pracy, być może też odkryje coś, czego chciałby spróbować. Wskazuj także na umiejętności i wiedzę, w tym tę nabywaną w szkole, jaka może być przydatna na Twoim stanowisku. Dzięki temu dziecko będzie widziało praktyczne zastosowanie danego przedmiotu, będzie też miało większą motywację do nauki. Jeśli wiemy PO CO się czegoś uczymy albo wykonujemy daną rzecz, łatwiej przychodzi nam pokonywanie wszelkich trudów z tym związanych.

Pamiętaj też, aby o pracy mówić nieoceniająco. Zdarza się, że zmęczeni wracamy do domu i narzekamy na różne sytuacje lub osoby. Wiedz, że Twoje dziecko to słyszy i przekonanie, że praca to jedynie przykry obowiązek, może mu towarzyszyć przez całe życie.

Zwróć uwagę na różnice pomiędzy typami szkół i krążącymi o nich opiniami

Młodzież wybiera szkołę w dużej mierze na podstawie opinii innych. Na ogół wybory padają na placówki, które wzbudzają zaufanie, są polecane przez innych uczniów i znane w środowisku. W efekcie młodzież często kieruje się popularnością danego miejsca lub przekonaniami na jego temat, które niekoniecznie są prawdziwe. W przypadku wyboru szkoły ponadpodstawowej dotyczy to nie tylko konkretnej placówki, ale i danego jej typu, tzn. czy jest to technikum, liceum czy szkoła branżowa. Opinie takie jak Liceum jest tylko dla tych, którzy nie wiedzą co robić w życiu, Technikum jest lepsze, bo daje zawód, Szkoła branżowa jest dla tych, którzy chcą szybko znaleźć pracę itp. mają kluczowe znaczenie przy wyborze, a jednocześnie zawężają perspektywę i sprawiają, że możemy wykluczyć inne rozwiązania. Podobnie jest w momencie podejmowania decyzji o dalszej edukacji po szkole średniej. Mogą się pojawiać przekonania typu: Kierunki techniczne są lepsze niż humanistyczne, Uczelnia państwowa jest lepsza niż uczelnia prywatna, W pracy liczą się tylko znajomości lub Nie ma pracy dla ludzi z moim wykształceniem itp.

W tym momencie warto zadać pytania:

Skąd to wiesz?

Jakie masz dowody na poparcie takiej opinii?

oraz porozmawiać na temat różnic pomiędzy typami szkół. Z mojego doświadczenia wynika, że na ogół nastolatkowie mają dosyć mgliste pojęcie na ten temat i nie znają niuansów dotyczących liczby egzaminów, praktyk czy liczby rozszerzeń do wyboru. Poniżej znajdziesz porównanie szkół ponadpodstawowych, które może okazać się pomocne.

Grafiki pochodzą z naszej publikacji „Szkoła, praca, przyszłość".

Wskazuj rzetelne źródła wiedzy, które poszerzają horyzonty

Czy wiesz, czym zajmuje się zadziczacz? A co ci mówi end of life planner? Nawet jeśli starasz się być na bieżąco z trendami w edukacji i rynkiem pracy, nie możesz wiedzieć wszystkiego. Dlatego warto sięgnąć z dzieckiem po sprawdzone źródła wiedzy, które poszerzą Waszą perspektywę i zachęcą do rozważenia nowych możliwości. Jednym z nich jest całkowicie bezpłatna Mapa Karier, która jest na bieżąco aktualizowaną bazą informacji o prawie 600 ścieżkach kariery. To narzędzie, które nie tylko pomaga poszerzać wiedzę o rynku pracy, ale także wskazuje różne ścieżki edukacyjno-zawodowe i celowość nauki przedmiotów szkolnych, pokazując ich przydatność na konkretnych stanowiskach. W Mapie Karier znajdziesz zarówno te zawody, które znajdują się w oficjalnej klasyfikacji, jak i te pojawiające się jedynie w ogłoszeniach o pracę. Dodatkowo lista zawodów jest wciąż poszerzana o nowe zawody przyszłości. Być może pojawia się tu pytanie: A dlaczego mówimy w Mapie Karier o zawodach, kiedy wcześniej zachęcano, by mówić o kompetencjach? Między innymi dlatego, aby:

pokazać, że wiele zawodów posiada bardzo podobne zestawy kompetencji,

pogłębić wiedzę o rynku pracy,

wskazać różnorodne ścieżki kariery oraz połączenia między nimi,

wyszukiwać zależności między zawodami, a dzięki tej umiejętności łatwiej będzie się nam odnaleźć w nieznanej zawodowej rzeczywistości, która zmienia się na naszych oczach,

wskazać sens i użyteczność przedmiotów szkolnych w danym zawodzie. ﻿

Ścieżki kariery w Mapie Karier

Zatem usiądź razem z synem, córką, wpiszcie adres www.mapakarier.org, wejdźcie na Ścieżki karier i bawcie się, wspólnie eksplorując (także mniej oczywiste) zawody!

Mam nadzieję, że czujesz się teraz pewniej i wiesz, na jakie tematy warto w rozmowie z dzieckiem zwracać uwagę i jakie pytania zadawać. Dzięki tym pięciu wskazówkom Twoje dziecko łatwiej podejmie decyzje, a Ty będziesz dla niego najlepszym wsparciem w drodze do satysfakcjonującej kariery zawodowej. Masz apetyt na więcej? Koniecznie obejrzyj nasz webinar „Jak pomóc dziecku w wyborach edukacyjno-zawodowych", podczas którego odpowiadamy m.in na pytania:

Jak korzystać z Mapy Karier?

Dlaczego testy predyspozycji nie zawsze są najlepszym rozwiązaniem przy wyborze ścieżki edukacyjnej i zawodowej?

Na jakie elementy zwracać uwagę przy podejmowaniu decyzji edukacyjnych?

Jak komunikować się z nastolatkiem, tak, aby sprawić, by był świadom swoich zasobów? Dlaczego sformułowania takie, jak jesteś mądra/y, jesteś kreatywna/y mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc?

Anna Sowińska
Doradca kariery dla młodzieży i dorosłych, pedagog. W kwestiach zawodowych interesuje się tematyką podejmowania decyzji, reorientacji zawodowej oraz wypalenia zawodowego. Autorka stron: Wybieram Szkołę, Doradcy kariery, Anna Sowińska- Doradztwo zawodowe i coaching kryzysowy

Inne artykuły na blogu, które mogą Ci się spodobać:

# data[].attributes.attachment_link.description
Autor: Anna Sowińska; Ostatnia aktualizacja: 20.02.2023 Być może zastanawiasz się, jak możesz pomóc swojemu dziecku w wyborze szkoły czy ścieżki zawodowej. Z jednej strony, jako rodzic, chcesz podzielić się doświadczeniem i uchronić przed nietrafionymi decyzjami, z drugiej strony przychodzi refleksja: nie chcę narzucać swojego zdania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Darmowy test osobowości, opisy poszczególnych typów, porady dotyczące związków i kariery zawodowej | 16Personalities

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Test Hartmana Online - Jaki jest kolor twojej osobowości?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autorem testu „The Color Code Personality Profile" jest dr Taylor Hartman, autor książki „Kod kolorów - typy osobowości zaszyfrowane w kolorach", który podczas swoich badań wyodrębnił cztery podstawowe typy osobowości i oznaczył je odpowiednimi kolorami - czerwony, żółty, niebieski i biały. Można je podporządkować:

Niebieski - analityk, organizator

Biały - wizjoner, budowniczy

Czerwony - przywódca

Żółty - pomysłodawca, kreator nowych idei

Główną ideą kwestionariusza Hartmana to podejście, że wszyscy ludzie mają jeden z czterech "motywów przewodnich". Kolory te pokazują, jakie cechy ma osoba i jak te cechy odpowiadają ogólnej osobowości danej osoby. Kolory są uważane za motywy, w których człowiek kieruje się motywem, który je definiuje. Narzędzie to jest używane przez wielu doradców zawodowych, ale posiada też mnóstwo przeciwników.

# data[].attributes.attachment_link.title
Test Hartmana Online - Jaki jest kolor twojej osobowości?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaki kolor ma Twoja osobowość? Kwestionariusz osobowościowy Hartmana. Sprawdź jaki typem jesteś: czerwonym, niebieskim, białym czy żółtym?

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku w wyborach edukacyjno-zawodowych? - webinar

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku w wyborach edukacyjno-zawodowych? - webinar

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc dziecku w wyborach edukacyjno-zawodowych?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Malowanki dla dzieci z zawodami bawią i uczą. Kolorując dziecko poznaje nazwy zawodów i atrybuty związane z poszczególnymi zawodami. Edukacyjne drukowanki sprawią Twojemu dziecko mnóstwo radości! Tysiące kolorowanek do druku na każdy temat i każdą okazję czeka na Was w Mieście Dzieci!

# data[].attributes.attachment_link.title
Kolorowanki ZAWODY damskie i męskie, drukowanki do kolorowania MiastoDzieci.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Malowanki dla dzieci z zawodami bawią i uczą. Kolorując dziecko poznaje nazwy zawodów i atrybuty związane z poszczególnymi zawodami. Edukacyjne drukowanki sprawią Twojemu dziecko mnóstwo radości! Tysiące kolorowanek do druku na każdy temat i każdą okazję czeka na Was w Mieście Dzieci!

# data[].attributes.attachment_link.title
Cykl filmów „Drogi Zawodowe" - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła dla Was - Dla rodzica - Zintegrowana Platforma Edukacyjna

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pakiet diagnostyczno‑metodyczny zawiera:

Kwestionariusz Predyspozycji i Zainteresowań Zawodowych (wersja PDF)

Aplikację do zainstalowania na komputerze zawierającą materiały metodyczne dla nauczycieli, uczniów oraz rodziców

Instrukcję obsługi aplikacji

# data[].attributes.attachment_link.title
DIAPREZAMUS - pakiet diagnostyczno-metodyczny wspierający proces orientacji zawodowej dzieci i młodzieży (gimnazjum)

# data[].attributes.attachment_link.description
Pakiet diagnostyczno‑metodyczny zawiera: Kwestionariusz Predyspozycji i Zainteresowań Zawodowych (wersja PDF) Aplikację do zainstalowania na komputerze zawierającą materiały metodyczne dla nauczycieli, uczniów oraz rodziców Instrukcję obsługi aplikacji

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku w podejmowaniu decyzji dotyczących kariery zawodowej?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku w podejmowaniu decyzji dotyczących kariery zawodowej?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gry edukacyjne to specyficzna nisza, na którą zazwyczaj decydują się ludzie ze sprecyzowaną chęcią nauki konkretnego materiału. Zaskakujące jest to, że produkuje się je nie tylko dla dzieci w różnym wieku, ale też dla dorosłych. Coraz więcej firm używa tego medium podczas szkoleń branżowych, a określenie grywalizacja na dobre zadomowiło się w mediach i popkulturze. Jednak czym dokładnie charakteryzują się gry edukacyjne i co sprawia, że po nie sięgamy? Świetnym przykładem będzie polska gra edukacyjna Tajemnice Aeropolis.

Tajemnice Aeropolis jako gra edukacyjna

Gra edukacyjna jest narzędziem służącym do zdobywania i rozwijania wiedzy w danym zakresie poprzez zabawę. Niektóre z nich mogą mieć także pośredni wpływ na nasze zainteresowania oraz przyszły rozwój i właśnie do takich należy tytuł Tajemnice Aeropolis. Uczestniczący w przygodzie gracz nie tylko stopniowo poznaje fabułę gry, ale też rozwiązuje wiele zagadek logicznych, których wyniki posłużą do stworzenia profilu zawodowego.

Cały proces z kolei ma na celu określenie predyspozycji młodego człowieka. Dzięki nim o wiele łatwiej wybierze profil szkoły czy kierunek studiów, ponieważ będzie świadomy swoich "ukrytych talentów".

Jak powstała gra edukacyjna Tajemnice Aeropolis?

Gra edukacyjna Tajemnice Aeropolis powstała jako projekt współfinansowany przez Unię Europejską. Stworzono ją na konkurs Opracowanie narzędzi diagnostycznych i materiałów metodycznych wspomagających proces rozpoznawania predyspozycji i zainteresowań zawodowych uczniów, gdzie odniosła sukces. Początkowo była znana pod nazwą TalentGame. Warto wiedzieć, że gra Tajemnice Aeropolis jest dystrybuowana za darmo i może w nią zagrać każdy ciekawy zweryfikowania swoich umiejętności.

Przebieg rozgrywki w grze Tajemnice Aeropolis

Gra Tajemnice Aeropolis rozpoczyna się od stworzenia prostego profilu postaci. Do wyboru jest kilka cech wyglądu oraz charakterystyka. Kreator jest prosty i przyjazny - powinno poradzić sobie z nim nawet siedmioletnie dziecko, gdyż przedział wiekowy, do którego skierowana jest ta gra edukacyjna to właśnie 7-18 lat. Kolejnym etapem jest przejście samouczka, który zapoznaje nas ze wszystkimi ikonami, które pojawiają się podczas zabawy, a także z ich podstawowymi funkcjami.

Fabuła nie jest skomplikowana i świetnie buduje klimat gry edukacyjnej. Naszym zadaniem jest rozpoczęcie poszukiwań zaginionego ojca, który prawdopodobnie został przeniesiony do tajemniczej krainy w chmurach - Aeropolis. Podniebne królestwo składa się z kilku latających wysp, a każda z nich rządzi się własnymi prawami. Pomimo bliskiego położenia, mieszkańcy mają odmienny sposób życia, inne zainteresowania, a także różniącą się od siebie kulturę.

Aby odnaleźć tatę, gracz musi odwiedzić każdą z wysp i dokładnie ją przeszukać. Mieszkańcy oferują swoją pomoc w zamian za przysługi. Jak łatwo się domyślić, będą nimi testy ukryte w formie gier i zabaw. Tajemnice Aeropolis obfituje również w wiele ciekawych dialogów, które nakreślają historię oraz w przerywniki filmowe. Te ostatnie nieco się zestarzały, ponieważ od premiery upłynęło już sporo czasu.

Wyspy Aeropolis - jakie talenty skrywa umysł gracza?

Każda z wysp w Tajemnice Aeropolis ma swój unikalny klimat. Odpowiadają one innym talentom, co rzuca się w oczy już po samych zainteresowaniach jej mieszkańców:

Navigaria - odpowiada realizmowi i technice. Jej mieszkańcy cenią przyrodę i prawa, jakimi się rządzi. Tu liczą się konkretne działania i umiejętności manualne;

Katharsiss - jak sugeruje nazwa, wyspa jest siedliskiem artystów, a najbardziej ceni się w niej sztukę, kreatywne myślenie, a także intuicję. Podczas wykonywania zadań przyda się też bogate słownictwo i bezbłędne odczytywanie metafor;

Systematrix - kraina o ludziach z technicznymi zdolnościami oraz sprawnymi umysłami. Na tej wyspie gracz zapunktuje umiejętnością analizy danych i chłodnej kalkulacji;

Empiria - wyspa rządząca się prawami nauki. Raj dla badaczy, którzy zebrane dane potrafią szybko wykorzystać w praktyce. Odnajdzie się tutaj każdy z zacięciem uniwersyteckim;

Bissnesium - kraina przedsiębiorczych ludzi. Jej mieszkańcy są biegli w kalkulacji i elastycznym myśleniu. Wyspa spodoba się miłośnikom giełdy i wyciągania korzyści z inwestycji;

Empatia - wyspa prawdziwie społecznych ludzi. Tutaj każdy potrafi ofiarować się dla innych, a chęć niesienia pomocy jest wyższa niż gdziekolwiek indziej.

Wykonywanie wszystkich zadań, jakie gracz dostaje od mieszkańców wysp, składają się na sumę wyników, z których zostanie stworzony raport. Dzięki niemu każdy, kto ukończył grę, będzie mógł liczyć na dokładną analizę. Pokaże ona jego mocne strony i prawdopodobne talenty. Dowiemy się nie tylko o swoich umiejętnościach, ale również o kompetencjach społecznych, które są niezmiernie potrzebne w przyszłej pracy.

Czas na raport, czyli czego dowiemy się z gry Tajemnice Aeropolis?

Jak już wspomnieliśmy, po ukończeniu gry czeka nas niespodzianka w postaci szczegółowego raportu. Jednak jego wadą jest skomplikowany język, z którym niekoniecznie poradzi sobie młody gracz. Raport najlepiej jest analizować wraz z doradcą zawodowym lub pedagogiem. Warto również skonsultować wyniki z rodzicem, gdyż specjalista nie zawsze będzie pod ręką. Tajemnice Aeropolis pozwala na zmianę perspektywy patrzenia na swoje umiejętności i może być świetnym bodźcem do spróbowania czegoś nowego.

Kilka słów o jakości technicznej gry edukacyjnej Tajemnice Aeropolis

Gra Tajemnice Aeropolis prezentuje się całkiem dobrze, zważając na upływ czasu. Prosta fabuła i intuicyjny samouczek pozwalają rozpocząć przygodę nawet najmłodszym graczom. Przygoda jest tak przemyślana, aby nie zdążyła się znudzić - grę możemy ukończyć w około 3 godziny. Warto dodać, że oprawa muzyczna jest przyjemna, a jednym z walorów tytułu jest świetnej jakości, profesjonalny dubbing. W tej grze edukacyjnej natrafimy też na przypadkowe błędy, jednak warto pamiętać, że jest to w pełni darmowy projekt.

Pragniemy podkreślić, że nie jesteśmy twórcami gry Tajemnice Aeropolis, a to nie jest jej oficjalna strona internetowa. Jesteśmy natomiast wielkimi fanami tego projektu, dlatego postanowiliśmy stworzyć tę stronę aby poinformować o nim jak największą grupę osób.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdiagnozuj swoje predyspozycje zawodowe z grą Tajemnice Aeropolis

# data[].attributes.attachment_link.description
Gry edukacyjne to specyficzna nisza, na którą zazwyczaj decydują się ludzie ze sprecyzowaną chęcią nauki konkretnego materiału. Zaskakujące jest to, że produkuje się je nie tylko dla dzieci w różnym wieku, ale też dla dorosłych. Coraz więcej firm używa tego medium podczas szkoleń branżowych, a określenie grywalizacja na dobre zadomowiło się w mediach i popkulturze.

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacje dla pracodawców planujących zatrudnić obcokrajowców. Opis możliwości zatrudnienia obcokrajowców, a także obowiązków, jakie musi dopełnić pracodawca aby takie zatrudnienie mogło mieć miejsce. W tym dziale znajduje się również informacja o pośrednictwie pracy na terenie Unii Europejskiej EURES i sposobach poszukiwania pracownika poza granicami kraju

# data[].attributes.headline
Mazowiecki Urząd Pracy - statystyki regionów

# data[].attributes.subject
Mazowiecki Urząd Pracy - statystyki regionów

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacje dla pracodawców planujących zatrudnić obcokrajowców. Opis możliwości zatrudnienia obcokrajowców, a także obowiązków, jakie musi dopełnić pracodawca aby takie zatrudnienie mogło mieć miejsce. W tym dziale znajduje się również informacja o pośrednictwie pracy na terenie Unii Europejskiej EURES i sposobach poszukiwania pracownika poza granicami kraju.

# data[].attributes.attachment_link.description
Witamy na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
szkoły artystyczne mazowieckie warszawa radom płock

# data[].attributes.attachment_link.description
szkoły artystyczne w woj. mazowieckim. Publiczne i niepubliczne szkoły artystyczne podzielone na miasta i miejscowości. Informacja o strukturze szkół artystycznych i organie prowadzącym szkoły artystyczne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozporządzenie w sprawie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozporządzenie w sprawie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych - Zasady rekrutacji - Zasady rekrutacji do szkół ponadpodstawowych reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 listopada 2022 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów (Dz.U.2022.2431).

# data[].attributes.headline
Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych 2025/2026 terminy

# data[].attributes.subject
Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych 2025/2026 terminy

# data[].attributes.attachment_link.title
Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego do szkół ponadpodstawowych na terenie województwa mazowieckiego na rok szkolny 2025/2026

# data[].attributes.attachment_link.description
Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego do szkół ponadpodstawowych na terenie województwa mazowieckiego na rok szkolny 2025/2026 - Rekrutacja do szkół -