# data[].attributes.body
Wat voor vragen heb je hierover?
Waar ben je nieuwsgierig naar?

# data[].attributes.attachment_link.title
Tijmen en Luuk wonen in een duurzaam dorp

# data[].attributes.attachment_link.description
Bekijk het hele bericht op Jeugdjournaal.nl

# data[].attributes.body
Wat is nieuw voor je?
Wat had de schrijver beter moeten uitleggen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
NOS Nieuws *

Leen Kraniotis

redacteur economie

Leen Kraniotis

redacteur economie

Een koophuis is voor veel mensen onbetaalbaar en op een betaalbare huurwoning moet je vaak jarenlang wachten. Een kleine maar groeiende groep mensen stort zich nu op een alternatief: de wooncoöperatie, iets anders dus dan de woningcorporatie die sociale huurwoningen beheert.

Het werkt als volgt: een groep mensen richt een coöperatie op, een ideëel samenwerkingsverband. Die sprokkelt geld bijeen door bij een bank te lenen, maar ook door zelf geld in te leggen, te crowdfunden, of uit gemeentelijke of provinciale potjes.

Vervolgens bouwt de coöperatie met dat geld een nieuw huizenblok of wordt een bestaand blok aangekocht en gaan de leden van de coöperatie daar zelf wonen en huur betalen. Met de huuropbrengst worden vervolgens de leningen afbetaald en het blok onderhouden.

'Jaren naartoe gewerkt'

Ellen van der Helm is al zes jaar lid van wooncoöperatie Ecodorp Boekel in Noord-Brabant, dat deels in aanbouw is. In november kon ze haar woning in. "Ik vind het geweldig, hier hebben we jaren naartoe gewerkt."

Want zo'n wooncoöperatie opzetten is een project van lange adem. In Boekel zat zo'n twaalf jaar tussen idee en nu.

"Het was een heel voortraject van onderzoeken, mensen bij elkaar krijgen en financiering regelen", zegt Van der Helm. Vooral die financiering is vaak moeilijk. "Het probleem is dat Nederlandse banken vaak alleen een hypotheek geven aan individuen of bedrijven, niet aan een groep mensen."

Voor de bouwhypotheek kon de wooncorporatie wel terecht bij een Duitse coöperatieve bank, die er wel vertrouwen in had. In Duitsland zijn wooncoöperaties al bekender.

Van der Helm betaalt nu een huur van iets onder 750 euro. "De gedachte is dat als je ecologisch wil wonen, dit ook moet kunnen in een betaalbare huurwoning en dat je niet alleen aangewezen bent op een dure koopwoning of vrijesectorhuurwoning."

Honderden woningen

Hoeveel coöperatiewoningen er in ontwikkeling zijn, wordt niet bijgehouden. Maar volgens Clemens Mol van !Woon, een stichting die coöperaties adviseert, zijn tientallen initiatieven met honderden woningen bezig.

"In het buitenland komen wooncoöperaties meer voor. In Duitsland zijn er al meer dan 2 miljoen van zulke woningen. Dit is een Europese ontwikkeling waar Nederland nu ook stappen in zet."

Blijvertje

Naast een Duitse bank financiert ook de Rabobank wooncoöperatieprojecten. "Er is een groeiende interesse naar deze vorm en we denken dat het een blijvertje is en een duurzaam aandeel van de woningmarkt wordt", zegt vastgoedspecialist Aart Cooiman van de bank.

Hij erkent dat financiering vaak een hobbel is. "Door regelgeving en de beperkingen van de huurinkomsten kunnen wij als bank maximaal 75 tot 80 procent financieren. Maar we zijn in gesprek met overheden om dat gat tussen 75 tot 80 en 100 procent op een bepaalde manier ingevuld te krijgen."

Amsterdam wil voortrekkersrol

De gemeente Amsterdam wil in dit verhaal een voortrekkersrol spelen. De stad is een fonds van 50 miljoen euro aan het opzetten, waaruit coöperaties een deel van de bouwkosten kunnen lenen.

Ook geeft Amsterdam nieuwbouwkavels speciaal voor coöperaties vrij. Het doel is dat er in 2025 in de stad 7000 coöperatiewoningen gebouwd of in ontwikkeling zijn. In 2040 moet dat aantal zijn gegroeid tot 40.000.

Het Amsterdamse pilotproject, wooncoöperatie De Warren, viert deze week het begin van de bouw. Op IJburg komen 36 woningen met een midden- of sociale huur. "Wij willen als gemeenschap in deze overspannen huizenmarkt iets creëren waar we blij van worden", zegt voorzitter en toekomstig bewoner Chandar van der Zande.

Volgend jaar augustus moet zijn woning af zijn. Hij gaat iets meer dan 1000 euro huur betalen en dat is voor Amsterdamse begrippen weinig. "We zijn straks onze eigen huisbaas, dus we hebben ook geen enkele prikkel om de huren te verhogen."

De eerste bewoners zijn dus de leden van de coöperatie die het project samen hebben opgezet. Als er later woningen vrijkomen, beslissen leden gezamenlijk wie er mag komen wonen. Je inkomen mag niet te hoog zijn.

Kennisinstituut Platform 31 denkt dat de wooncoöperatie een derde vorm van bouwen en wonen kan worden naast koop en huur.

"Maar nu moeten coöperaties vaak nog zelf het wiel uitvinden omdat het een vrij nieuw fenomeen is", zegt Tanja Morsheim van Platform 31. "Je moet wel echt doorzettingsvermogen hebben en initiatief nemen. Maar als het meer gemeengoed en makkelijker wordt, kan het snel gaan."

# data[].attributes.attachment_link.title
In opkomst: met een groep een huis bouwen en dan van jezelf gaan huren

# data[].attributes.attachment_link.description
NOS Nieuws * Leen Kraniotis redacteur economie Leen Kraniotis redacteur economie Een koophuis is voor veel mensen onbetaalbaar en op een betaalbare huurwoning moet je vaak jarenlang wachten. Een kleine maar groeiende groep mensen stort zich nu op een alternatief: de wooncoöperatie, iets anders dus dan de woningcorporatie die sociale huurwoningen beheert.

# data[].attributes.headline
De Stentor: Wat is een wooncoöperatie? ‘Missie is goed alternatief voor huren en kopen’

# data[].attributes.subject
De Stentor: Wat is een wooncoöperatie? ‘Missie is goed alternatief voor huren en kopen’

# data[].attributes.body
Wat is nieuw voor je?

# data[].attributes.attachment_link.description
De huizen zijn bestand tegen extreme regen, hagel of langdurige droogte, de muren van kalkhennep slaan CO2 op, de kabels ondergronds en de hele fun...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Margriet Oostveen

In ecodorp Boekel zijn drieëndertig volwassenen de wereld aan het redden van klimaatverandering en doorgeschoten individualisme. Iemand moet beginnen.

Drie van hen staan me in de modder naast een bouwplaats op te wachten, opgewekt en helemaal klaar om alle snufjes voor een duurzaam leven te laten zien ('We hebben hier een briljante hennep-kalkmuur!'). Op hun hoofd bouwvakkershelmen, iedereen bouwt één of meer dagen per week mee, naast de professionele bouwvakkers.

De klimaatadaptieve woningen! De schone-energiecentrale met baanbrekende basaltaccu! Prachtig allemaal, maar ik ben hier vooral om weer eens een echt collectief van dichtbij te zien. Over het collectief hoor je weer veel sinds corona. Van mensen met ervaring in Scandinavische landen vaak, zoals epidemioloog en geriater Rudi Westendorp, die in Denemarken woont: 'De balans tussen het collectief en het individu ligt hier veel meer bij het collectief', zei Westendorp in de Volkskrant. 'De essentie is hier: je bent onderdeel van een groep. Me-in-We is een uitdrukking die we veel gebruiken.'

De samenleving moet goed voor je zorgen, maar jij ook voor die samenleving. Nederland lijkt wat meer van het 'me', zacht uitgedrukt. Op weg naar Boekel klagen hoogopgeleide mensen op de autoradio een dik half uur over hun skivakanties die dit jaar niet door kunnen gaan. En in hoeverre dat een aanslag is op hun individuele vrijheid.

Grote eigen huizen

Het ecodorp is het andere uiterste, en toch geen sekte. Sommige bewoners verkochten grote eigen huizen om hier duurzaam te beginnen: als zij het niet probeerden, wie dan wel? Zij wilden uitvinden wat het best werkt, zodat luiere, laffere mensen zoals u en ik (mijn woorden) dit in de toekomst ook kunnen.

Vier jaar leefden ze met kinderen in vaak bitterkoude woonunits (zeg maar bouwketen) op het bouwterrein waar de tegen elk klimaat bestendige, energieneutrale woningen moesten komen: alles sociale huur, voor iedereen betaalbaar. Vorige maand verhuisden de eerste tien bewoners eindelijk van de units naar de eerste cirkel van twaalf voltooide huizen. Er komen drie cirkels in het ecodorp. Met in iedere cirkel ook twee mantelzorgwoningen voor mensen die niemand hebben om voor hen te mantelzorgen. Dat gaan de andere bewoners voor hen doen: 'me in we'.

De drie met de helmen heten Ad Vlems, Nynke de Jong en Ronald Hazelzet. Ad is de initiatiefnemer, Nynke en Ronald doen sinds een jaar mee. Nynke is een designer uit Limburg, Ronald had tot vorig jaar een baan in de marketing in Taiwan. Ad was tot het ecodorp systeembeheerder, zijn vrouw Monique werkt fulltime als accountmanager by Fontys Hogescholen.

Geen alternatievelingen, Ad en Monique wilden hun zoon alleen maar een betere toekomst geven. Dus ze bouwden een website rond dat idee, want dat konden ze tenminste. Binnen een paar dagen meldden zich tien families, die hetzelfde wilden. Maar hoe? Iemand zei: wat jullie willen, heet een ecodorp, daar zijn er al duizenden van in de wereld. Een belangrijk kenmerk van ecodorpen is dat mensen weer echt samenleven en alle besluiten gezamenlijk nemen. Drie maanden later: honderd reacties.

Allerlei subsidies

Ter plekke vonden ze de rest uit. Ook Ad en Monique verkochten al snel hun eengezinswoning in Tilburg. Dat geld staken ze met wat andere bewoners van het eerste uur in de crowdfundingsactie die, aangevuld met leningen en allerlei subsidies voor duurzame innovatie, de basis zou worden het bouwen van de woningen in Boekel. Familie en vrienden verklaarden hen voor gek, dat heeft tot enige verwijdering geleid. Het enige minpunt, zegt Ad.

De eerste jaren wáren ook vol onzekerheid en chaos. Banken wilden niet meefinancieren, deelnemers trokken zich weifelend terug, anderen kwamen er weer bij. Verschillende architecten maakten ontwerpen voor de woningen, die pas bij een derde poging voldoende duurzaam én betaalbaar waren.

In vijf jaar namen ze niettemin in verbijsterende harmonie ontelbare riskante beslissingen. En het lukte. Cruciaal bleek vertrouwen in elkaar, hun doel en hun organisatiestructuur, die 'holarchisch' is. Holarchie is het tegenovergestelde van hiërarchie en minder zweverig dan het lijkt: moderne managers die van 'agile' houden vinden het ook enorm interessant, maar dan in een wat meer concurrerende vorm ('holacratie'). In een holarchische beslisstructuur is iedereen verantwoordelijk voor het geheel, door in goed overleg een deel voor zijn rekening te nemen. In Boekel bouwden ze het ecodorp zo op in losse werkgroepen voor verschillende thema's, van 'financiering' tot 'bouwen' tot 'voedseltuin'.

Je moet het allemaal maar kunnen. Dus hoe word je zo?

'Buurmanschap, noemde je het vroeger', zegt Ad nogal nuchter. 'En dat was eigenlijk heel normaal.'

# data[].attributes.attachment_link.title
Voor het collectief leven in een ecodorp, hoe doen mensen dat?

# data[].attributes.attachment_link.description
Margriet Oostveen In ecodorp Boekel zijn drieëndertig volwassenen de wereld aan het redden van klimaatverandering en doorgeschoten individualisme. Iemand moet beginnen. Drie van hen staan me in de modder naast een bouwplaats op te wachten, opgewekt en helemaal klaar om alle snufjes voor een duurzaam leven te laten zien ('We hebben hier een briljante hennep-kalkmuur!').

# data[].attributes.headline
We doen het zelf wel, maar kunnen we het allemaal echt wel zelf?

# data[].attributes.subject
We doen het zelf wel, maar kunnen we het allemaal echt wel zelf?

# data[].attributes.attachment_link.title
Ecodorp Boekel - We doen het zelf wel (Omroep Human)

# data[].attributes.body
Wat is anders in artikel x dan in artikel y? Met welke onderwerpen uit de (school)vakken / thema's heeft dit te maken?

# data[].attributes.body
Wat vind jij het belangrijkst in deze tekst?

# data[].attributes.headline
Inzoomen op de tekst: welke manieren van schrijven kom je tegen in de artikelen?

# data[].attributes.subject
Inzoomen op de tekst: welke manieren van schrijven kom je tegen in de artikelen?

# data[].attributes.body
En hoe bevalt je dat als lezer? Waar zou je zelf voor kiezen als je iets schrijft?

# data[].attributes.body
Boek: De man in de klok, Arend van Dam (2022).

# data[].attributes.body
Een ecodorp is super tof, omdat ze energie niet verspillen.