# data[].attributes.body
Teatr angielski z czasów

panowania królowej Elżbiety I

(druga połowa XVI wieku). Czasy

rozkwitu kultury i wrastającej

popularności teatru.

# data[].attributes.body
Elżbieta I Tudor – królowa Anglii i Irlandii, córka Henryka VIII i jego drugiej żony Anny Boleyn. Ostatnia z rodu Tudorów. Nazywana Glorianą lub Królową-Dziewicą.

# data[].attributes.body
Elementy:

Plan okręgu lub ośmiokąta, rzadziej heksagonu

Zadaszone galerie dla zamożniejszych widzów

Scena tylna

Scena przednia

Scena górna

Tanie miejsca stojące na dziedzińcu

# data[].attributes.body
Cechy:

Bogate kostiumy i maski.

Aktorzy - tylko mężczyźni. Role kobiece przeznaczone dla chłopców.

Bezpośredni kontakt aktorów z publicznością.

Żywiołowe reakcje widzów.

Bezpośrednie wyrażanie aprobaty i krytyki.

# data[].attributes.body
Epejsodiony i stasimony.

Obecność chóru.

Zasada trzech jedności

-czasu, miejsca i akcji.

Max. trzech aktorów.

Fatum - nieodwołalna decyzja bogów.

Bohaterowie - z wyższych sfer, stały charakter.

Decorum - forma dostosowana do treści.

# data[].attributes.attachment_caption
William Shakespeare (1564-1616) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformator teatru.

# data[].attributes.body
Akty i sceny.

Brak konieczności chór.

Dowolny czas i miejsca akcji, dowolność poruszanych wątków.

Sceny zbiorowe.

To bohaterowie podejmują decyzje wpływające na swój los.

Bohaterowie z różnych sfer o zmieniającym się charakterze.

Mieszanie się stylów, np. komizmu i tragizmu, patosu i potoczności.

# data[].attributes.body
https://pl.wikipedia.org/wiki/Teatr_el%C5%BCbieta%C5%84ski

https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare

https://pl.wikipedia.org/wiki/Christopher_Marlowe

https://pl.wikipedia.org/wiki/Thomas_Kyd

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ben_Jonson

https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Alleyn

# data[].attributes.attachment_link.title
Teatr elżbietański i dramat szekspirowski

# data[].attributes.body
thrust ("scena wysunięta")– scena mieszcząca się najbliżej publiczności.

promontory – scena przylądkowa

apron – scena fartuchowa

# data[].attributes.attachment_caption
Christopher Marlowe był rówieśnikiem i inspiracją dla Williama Szekspira. Oprócz dramatów napisał też poemat Hero and Leander (1593, druk 1598) oraz Lucan's First Book Translated Line for Line (Pierwszą księgę Lukana, przełożoną wers po wersie, 1593)

# data[].attributes.body
Jeden z przedstawicieli teatru elżbietańskiego.

Twórczość:

Tamerlan Wielki (Tamburlaine the Great, 1587)

Tragiczne dzieje doktora Fausta (The Tragical History of Doctor Faustus, 1588)

Żyd z Malty (The Jew of Malta, 1592)

Edward II (Edward II, 1593)

# data[].attributes.attachment_caption
Angielski dramaturg, autor Tragedii hiszpańskiej, jeden z najważniejszych pisarzy epoki teatru elżbietańskiego. W maju 1593 roku Thomas Kyd, jako bliski znajomy Christophera Marlowe'a, został aresztowany i oskarżony o obrazę uczuć religijnych. Poddany torturom, próbował się bronić, zrzucając winę na towarzysza. Po śmierci Marlowe'a w gospodzie w Deptford, został zwolniony z więzienia. Złamany fizycznie i psychicznie, zmarł w nędzy.

# data[].attributes.body
Twórczość:

Kydowi jest przypisywane autorstwo sztuki zwanej Pra-Hamlet, która miała być inspiracją dla Williama Szekspira przy tworzeniu Hamleta. Nie zostało to jednak do dziś ostatecznie zweryfikowane przez historyków kultury, ponieważ tekst pierwotnej sztuki zaginął.

Tragedia hiszpańska jedna z ważniejszych twórczości Thomasa z historyczno-rozwojowego punktu widzenia, ponieważ stanowiła wzór dla wszystkich późniejszych dramatów elżbietańskich z gatunku tragedii zemsty

Przetłumaczył sztukę francuskiego dramaturga Roberta Garnierapod tytułem Cornelia w 1594.

Był częściowo autorem tragedii domowej Arden of Feversham

# data[].attributes.attachment_caption
Ben Jonson był jednym z najwybitniejszych dramaturgów i poetów epoki elżbietańskiej w Anglii. Urodził się prawdopodobnie w 1572 roku, choć dokładna data nie jest pewna. Jonson był wielostronnym talentem, którego osiągnięcia obejmują zarówno komedie, tragedie, jak i masques (formę dramatyczną, którą charakteryzują tańce, muzyka i kostiumy). Był znany z bójek, często angażował się w spory literackie z innymi pisarzami swojej epoki, takimi jak John Marston czy Thomas Dekker. Jonson nie unikał konfrontacji, co przyczyniło się do jego reputacji jako silnej, czasem kłótliwej postaci.

# data[].attributes.body
Twórczość

"Every Man in His Humour" (1598) - Komedia, która przyniosła Jonsonowi pierwszy sukces na scenie elżbietańskiej. Sztuka ta została wystawiona przez grupę teatralną Lorda Admirala w teatrze The Globe.

"Volpone" (1606) - Jedna z najbardziej znanych komedii Jonsona, która krytykuje chciwość i korupcję społeczną.

"The Alchemist" (1610) - Kolejna znacząca komedia, satyra na ludzkie zachłanności i dążenie do bogactwa.

"Bartholomew Fair" (1614) - Komedia o życiu targowym i różnorodności społecznej w Londynie.

"Epicoene, or the Silent Woman" (1609) - Komedia, która bawi się kwestią płci i małżeństwa.

"The Devil is an Ass" (1616) - Kolejna satyra społeczna, która rzuca światło na ludzkie słabości i niedoskonałości.

"The Masque of Blackness" (1605) - Jedno z masques napisanych przez Jonsona dla dworu królewskiego.

Jego związki z dworem królewskim, zwłaszcza jako autor masques dla królowej Anny, przyniosły mu korzyści i pozycję w elitarnej społeczności literackiej i artystycznej Londynu. Jonson zmarł w 1637 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo literackie, które kontynuuje inspirując i fascynując czytelników i teatrów na całym świecie.

# data[].attributes.body
Edward Alleyn to również istotna postać z epoki elżbietańskiej, ale inaczej niż Ben Jonson, był aktorem, nie dramaturgiem ani poetą. Był jednym z najwybitniejszych aktorów swojej generacji i był znany głównie z występów w teatrach londyńskich, takich jak The Rose i The Fortune.

Alleyn był również przedsiębiorcą teatralnym i współzałożycielem teatru Admiral's Men, który działał w latach 1590-1625. Był znany ze swoich wybitnych ról w sztukach Christophera Marlowe'a i innych dramaturgów elżbietańskich.

Chociaż Alleyn nie był autorem, jego wkład w rozwój teatru elżbietańskiego był znaczący, zarówno jako aktor, jak i przedsiębiorca. Jego talent aktorski przyczynił się do popularności wielu sztuk tego okresu, które nadal są wykonywane i studiowane do dzisiaj