# data[].attributes.attachment_link.title
1. Peeters, M., & Meijer, W. (2014). Onderzoekend leren Hoe stel je een onderzoeksvraag op JSW, 5, 6-9.

# data[].attributes.body
Zorg dat de onderzoeksvragen de leerdoelen ondersteunen. Formuleer voorafgaand aan het project kennis- en vaardigheidsdoelen. Wat moeten ze na afloop weten van het onderwerp? En welke onderzoeksvaardigheden laat je aan bod komen?

Een handig middel voor het stimuleren van vragen stellen is een vragenmuur. Maak een onderverdeling tussen ‘wat weten we al?’ en ‘wat willen we weten?’ Om de vragenmuur levend te houden, kan de leraar voor zichzelf hardop vragen stellen (modellen) en deze ophangen.

Oefen eerst klassikaal met het vragenmachientje door enkele vragen samen met de leerlingen te doorlopen. Kies een vraag uit die wel door het vragenmachientje komt, maar ook een vraag waarbij dit niet lukt. Benadruk dat alle vragen in principe goede vragen zijn, ze zijn alleen niet allemaal onderzoekbaar. Hang de poster van het vragenmachientje op een zichtbare plek in de klas.

Als kinderen moeite hebben met het formuleren van een goede onderzoeksvraag kunnen zij ook eerst een vraag van een ander niveau beantwoorden. Dit dient als opstapje naar een onderzoeksvraag.

De onderzoeksvragen moeten onderzoekbaar zijn met de materialen, mogelijkheden en ruimtes binnen de school. Door dit aan te geven, blijven de vragen realistisch en uitvoerbaar.

Let erop dat de kinderen hun verzamelde data goed vastleggen zodat ze een goede conclusie kunnen trekken. Dit kan schriftelijk, digitaal, op flaps of met ingesproken memo’s, foto’s en video’s.

Kinderen stuiten op basis van het gedane onderzoek soms op nieuwe, meer specifieke vragen. Ga dan de verdieping in door voor deze vragen een nieuw onderzoek op te starten.

Bespreek met kinderen waar het antwoord op hun onderzoeksvraag nog meer van toepassing is. Als er een concreet probleem naar voren komt, laat de kinderen dan een oplossing voor het probleem ontwerpen (ontwerpend leren).

# data[].attributes.body
bent kritisch op wat kinderen inbrengen

stelt de juiste vragen

spoort aan, moedigt aan

stelt kaders

blijft nieuwsgierig

bent voorbereid

# data[].attributes.headline
En goede begeleidingsvraag zet kinderen aan het denken

# data[].attributes.subject
En goede begeleidingsvraag zet kinderen aan het denken

# data[].attributes.body
Tijdens onderzoekend leren heeft de STL een coachende rol. De STL geeft geen antwoord op de vragen van kinderen, maar daagt ze juist uit om zelf een antwoord te vinden. Met de juiste begeleidingsvragen kan de STL vragen stellen waarmee hij de kinderen echt aan het denken zet:

Kan dit gebeurd zijn en waarom wel of niet?

Welke manieren kunnen jullie bedenken om achter het antwoord op jullie vragen te komen?

Welke manieren zullen het beste werken? Waarom denken jullie dat?

Hoe kunnen jullie erachter komen of jullie oplossing werkt?

Hoe denk je dat .....

Wanneer is je onderzoek gelukt? Bedenk samen minimaal twee voorwaarden. (TRC)

Hoe denk je nu dat het antwoord/de oplossing eruit ziet?

Kun je aan de hand van de gegeven informatie een uitleg geven over…..?

Je kunt ook de denksleutels inzetten bij het stellen van vragen t.b.v. de onderzoeksvragen.

# data[].attributes.body
Komt vanuit de nieuwsgierigheid en verwondering van kinderen. Ze willen het echt graag weten (betekenisvol).

Er is door de stamgroep en de stamgroepleider TRC vastgesteld (tijd-ruimte-criteria)

De stamgroepleider heeft een coachende rol.

# data[].attributes.body
De vorige keer hebben we gekeken naar de verschillende vragen:

opzoekvragen

denkvragen

onderzoeksvragen

Vooral over de laatste categorie blijkt dat het lastig is om een goede leervraag op te stellen. Hier hebben kinderen hulp bij nodig. Hoe kom jij met de kinderen tot het formuleren van een goede onderzoeksvraag? Waar moet zo'n vraag dan aan voldoen?

# data[].attributes.body
Vroeger en nu, Arnoud Wierstra | 9789401495387 | Boeken | bol

# data[].attributes.attachment_link.title
Vroeger en nu, Arnoud Wierstra | 9789401495387 | Boeken | bol

# data[].attributes.attachment_link.description
Vroeger en nu (Hardcover). Zoek de voorwerpen van nu op de schilderijen van vroeger. In dit boek staan tekeningen geïnspireerd op schilderijen uit de...

# data[].attributes.body
Wat wordt daarmee bedoeld denk je?

# data[].attributes.body
Welke vormen van zichtbaar maken zetten jullie op school in? Wat zou je nog graag meer willen doen en waar ben je al heel tevreden over? Wat zou je wel eens willen uitproberen?

# data[].attributes.body
Krachtige pedagogisch situatie

Fiets van Jansen

De verwondering in ere houden

Denkkader: vaardigheden

o   Leren samenwerken

o   Creatief denken

o   Kunstzinnige oriëntatie

o   Betekenisvol onderwijs: taal, rekenen, klassenvergadering.

Denkkader: prikkelen

o   Thema’s/projecten

o   Verhalend ontwerp

o   De ruimte als pedagoog

Denkkader: zichtbaar maken

o   Vanuit meervoudige intelligentie

o   Groepsboek

# data[].attributes.headline
Aanbodsdoelen Oriëntatie op jezelf en de wereld 9-12 jaar

# data[].attributes.subject
Aanbodsdoelen Oriëntatie op jezelf en de wereld 9-12 jaar

# data[].attributes.headline
Aanbodsdoelen oriëntatie op jezelf en de wereld 6-8 jaar

# data[].attributes.subject
Aanbodsdoelen oriëntatie op jezelf en de wereld 6-8 jaar

# data[].attributes.headline
Aanbodsdoelen Oriëntatie op jezelf en de wereld 4-6 jaar

# data[].attributes.subject
Aanbodsdoelen Oriëntatie op jezelf en de wereld 4-6 jaar

# data[].attributes.body
Een denkkader voor verwondering: opfrissen plenair

We duiken in het onderdeel 'vaardigheden': bekijk samen de vaardigheden:

tijdlijn: zo doen we dat, tijdlijn.

topografie: voorbeeld topolijn de Vlinderboom

onderzoeken: boeken en teksten, artikel 'theorie werkstukken maken en presenteren'

kleine vaardigheden: we verdelen de vaardigheden en  bieden ze gericht aan per bouw

Bespreek wat je hier leest: wat vind jij hier van? wat doen jullie nu en wat zou jij de kinderen aan willen bieden?

Wat betekent dit voor de werkwijze die de Paulusschool zou willen ontwikkelen ten aanzien van stamgroepwerk?

Aansluitend hebben we een thema voorbereid met de themavoorbereidingsformulieren: de uitgebreide versie en de versie op 1 papier

# data[].attributes.body
De verwondering in ere houden:
Vaardigheden, prikkelingen en zichtbaar maken

# data[].attributes.headline
Hoe maken we het proces en het geleerde zichtbaar?

# data[].attributes.subject
Hoe maken we het proces en het geleerde zichtbaar?

# data[].attributes.body
https://youtu.be/donc6L0w4og

# data[].attributes.body
Welke keuzes maakt Mariska in stamgroepwerk

# data[].attributes.body
https://youtu.be/IRDZRrTQFlI