# data[].attributes.headline
การทำงานของสมอง

# data[].attributes.subject
การทำงานของสมอง

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Physiology ใน 1 นาที (ฉบับย่อ)

ระบบประสาทและสมอง ถือว่าเป็นสิ่งพิเศษที่ทำให้มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ครองโลกครับ ถ้ากล่าวถึงการทำงานโดยรวมของสมองแบบง่ายๆ คือ "การรับข้อมูล" "การประมวลผล" และ "การตอบสนอง"

การรับข้อมูล เกิดจากการรับสิ่งกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมเช่น ภาพ เสียง กลิ่น หรือสัมผัส ผ่านตัวรับสัมผัสและส่งสัญญาณประสาทเข้าสู่ ส่วนประมวลผล

การประมวลผล เกิดจากระบบประสาทส่วนกลาง รับข้อมูลจากสิ่งกระตุ้น และประมวลผลสิ่งกระตุ้น ทำให้เกิดอารมณ์ การเรียนรู้ และ การจดจำ

การตอบสนอง คือการสั่งการจากระบบประสาทส่วนกลาง ไปยังอวัยวะเป้าหมาย ผ่านเส้นประสาทส่วนปลาย ซึ่งแยกเป็นสองกลุ่มคือ

1. กลุ่มที่สั่งการได้ตามใจ เช่น มือ แขน ขา กล้ามเนื้อใบหน้า

2. กลุ่มที่ทำงานอัตโนมัติ เช่น ระบบหัวใจ ทางเดินอาหาร และ หลอดเลือด

สมองมีเซลล์สมองจำนวนมหาศาล มีการเชื่อมต่อระหว่างกันโดยใช้ "สารสื่อประสาท" เป็นตัวนำพาข้อมูลครับ ซึ่งเซลล์สมองก็มีหลายชนิด และ สารสื่อประสาทก็มีหลายชนิดเช่นกัน

การทำงานของระบบประสาทและสมอง (ฉบับเต็ม)

ระบบประสาท เป็นระบบที่มีความละเอียดสูง และ เป็นระบบที่ทำงานอย่างสมดุล มีความอัจฉริยะในระบบเอง ก่อนที่จะทำความเข้าใจกับระบบประสาทในภาพใหญ่ เรามาส่องกล้องจุลทรรศน์ เพื่อรู้จักกับสิ่งที่เรียกว่า เซลล์ประสาทกันก่อนครับ
รู้จักกับเซลล์ประสาท
เซลล์ประสาท (Neuron) เป็นหน่วยเล็กที่สุดในระบบประสาท มีหลายรูปแบบ โดยทั่วไปแล้วจะมีลักษณะบางอย่างคล้ายๆกันคือ มี ปลายประสาทขาเข้า นิวเคลียส และ ปลายประสาทขาออก

โดยระหว่าง ในเซลล์และสภาพแวดล้อมด้านนอก จะมีความต่างศักย์ทางไฟฟ้าอยู่ประมาณ -70 mV เกิดจาก ความเข้มข้นของเกลือแร่ต่างกันระหว่างด้านในและด้านนอก เกลือแร่ที่ว่า คือ โซเดียม โปแตสเซียม และ แคลเซียม เป็นหลักครับ

เมื่อเกิดการกระตุ้น เซลล์ประสาทนี้จะมีการถ่ายเทเกลือแร่ระหว่างภายในและภายนอก จนเกิดประจุไฟฟ้า เกิดสัญญาณต่อเนื่องไปที่ ปลายประสาทขาออก ทำให้เกิดการหลั่ง "สารสื่อประสาท" เพื่อไปกระตุ้นเซลล์ถัดไป และทางการแพทย์เราสามารถตรวจจับกระแสไฟฟ้านี้เพื่อนำมาทำการวิเคราะห์ได้ครับ

นอกจากเซลล์ประสาทแล้ว ยังมีเซลล์ที่คอยค้ำจุน ยึดเหนี่ยวโครงสร้าง ส่งผ่านสารอาหาร และ ช่วยเพิ่มความเร็วของสัญญาณไฟฟ้า เราเรียกเซลล์กลุ่มนี้ว่า Glial cell ครับ

เซลล์ประสาทสามารถแบ่งตามหน้าที่ได้ 3 ชนิดครับ

1. เซลล์รับข้อมูล (Sensory neuron) ทำหน้าที่ในการรับรู้ข้อมูลจากสภาพแวดล้อมภายนอก ยังแบ่งอีกว่าจะ รับเคมี รับแรงกด รับแสง รับอุณหภูมิ หรือรับอันตราย

2. เซลล์เชื่อมต่อ (Interneuron) ทำให้ที่ในการเชื่อมต่อ การรับ และ การส่งสารสื่อประสาท

3. เซลล์สั่งการ (Motor neuron) ทำหน้าที่สั่งการ การทำงานไปยังอวัยวะเป้าหมายต่อไป

กายวิภาคของระบบประสาทและสมอง
มาดูของจริงที่ตาเรามองเห็นกันครับ เนื่องจากระบบประสาทและสมอง เป็นระบบที่มีความสำคัญในการดำรงชีวิต จึงได้รับการวิวัฒนาการให้มีอวัยวะที่ช่วยปกป้องระบบนี้ สิ่งนั้นคือระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อครับ จากที่กล่าวมาระบบประสาทสามารถแบ่งชนิดตามการทำงานคือ

ระบบประสาทส่วนกลาง คือ สมอง และ ไขสันหลัง

ระบบประสาทส่วนปลาย คือ เส้นประสาทที่นอกเหนือจากส่วนกลางทั้งหมด

การเดินทางของข้อมูลคือ ระบบประสาทส่วนปลาย(เส้นประสาท) รับและส่งข้อมูลเข้าสู่ ระบบประสาทส่วนกลาง(สมองและไขสันหลัง) และสั่งงานออกมาที่ ระบบประสาทส่วนปลาย(เส้นประสาท) อีกครั้งครับ

โดยระบบประสาทส่วนกลางจะได้รับสารอาหารจากเส้นเลือดสมอง และ มีน้ำไขสันหลังคอยค้ำจุน โดยน้ำไขสันหลังนี้จะอยู่รอบๆสมองและไขสันหลังทั้งหมด ทางการแพทย์เราจึงใช้น้ำไขสัน เพื่อวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับสมองบางโรคครับ
ระบบประสาทส่วนกลาง และ ระบบประสาทส่วนปลาย
ระบบประสาทส่วนกลางและส่วนปลายทำหน้าที่ร่วมกันคือ รับสัญญาณประสาทขาเข้าผ่าน ระบบประสาทส่วนปลาย ส่งต่อไปยัง ประสาทส่วนกลางเพื่อประมวลผล ส่งกลับมายัง ประสาทส่วนปลายเพื่อทำงานอีกครั้ง ซึ่งระบบการทำงานของ ระบบประสาทส่วนปลาย ขาออก ยังแบ่งเป็น

กลุ่มที่สั่งการได้ตามใจ (Somatic) เช่น มือ แขน ขา กล้ามเนื้อใบหน้า

กลุ่มที่ทำงานอัตโนมัติ (Autonomic) เช่น ควบคุม ระบบหัวใจ ทางเดินอาหาร และ หลอดเลือด เพื่อปรับสมดุลของอวัยวะภายในให้โดยอัตโนมัติ และในกลุ่มนี้ยังแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มย่อยที่ทำงานในทางตรงกันข้าม เพื่อความคุมอวัยวะภายในคือ

1. Sympathetic division ออกจากไขสันหลังระดับ หน้าอก และ เอว

2. Parasympathetic division ออกจากไขสันหลังระดับ ต้นคอ และ ก้น

สมองแต่ละส่วนนั้นทำหน้าที่แตกต่างกันครับ เมื่อสมัยก่อนนั้นแพทย์เราศึกษา การทำงานของสมองแต่ละส่วน จากคนที่ประสบอุบัติเหตุทางสมอง และกลุ่มของทหารที่ได้รับบาดเจ็บในสงคราม เพื่อดูว่าสมองแต่ละตำแหน่ง ทำหน้าที่แตกต่างกันอย่างไร แต่ปัจจุบันเทคโนโลยีมากขึ้น ทำให้เราเข้าใจสมองในแต่ละส่วนชัดเจนมากขึ้นครับ และผลเป็นดังภาพครับ

Neurotransmitters (สารสื่อประสาท)

สารสื่อประสาทในสมอง ซึ่งเป็นตัวกลางในการสร้างสัญญาณประสาท มีความสำคัญคือ โรคต่างๆ หรือ สารเสพติด จะมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการ มากเกิน หรือ น้อยเกิน ของสารสื่อประสาทเหล่านี้ครับ มีตัวเด่นๆ ที่สำคัญดังนี้ครับ (ฟังผ่านๆพอคุ้นๆได้ครับ เมื่อเล่าถึงโรคต่างๆจะกล่าวอีกที)

Adrenaline (อะดรีนาลีน) สารที่เกี่ยวข้องกับการเอาชีวิตรอดในภาวะคับขัน

Noradrenaline (นอร์อะดรีนาลีน) สารที่เกี่ยวข้องกับภาวะเครียดและสมาธิ

Dopamine (โดปามีน) สารที่เกี่ยวข้องกับความสุข ความพึงพอใจ แรงบันดาลใจ

Serotonin (เซโรโทนิน) สารที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ การนอนหลับ และวงจรชีวิต

GABA (กาบ้า) สารที่เกี่ยวข้องกับความสงบ และ สมาธิ

Acetylcholine (อะซิทีลโคลิน) สารที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ ความคิด ความจำ กล้ามเนื้อ

Glutamate (กลูตาเมท) สารที่เกี่ยวข้องกับความจำ การเรียนรู้ พัฒนาการ

Endorphins (เอ็นโดฟิน) สารที่เกี่ยวข้องกับความสุข ลดความเจ็บปวด

แพทย์เราตรวจการทำงานของสมองได้อย่างไร ?
หัวใจหลักของการตรวจการทำงานของสมองคือ การซักประวัติ การตรวจร่างกาย และ ทดสอบสุขภาพจิต โดยสามารถให้ข้อมูลเพื่อช่วยการวินิจฉัยได้มากกว่า 90% เลยทีเดียวครับ แต่ก็มีหลายอย่างที่ช่วยในการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาคือ

Imaging ทางรังสีวิทยา ไม่ว่าจะเป็น Xray, Myelogram, CT-Scan, MRI, MRA, PET, SPECT เหล่านี้เป็นการดูลักษณะทางกายภาพของระบบประสาทและสมอง

CSF analysis คือการตรวจวิเคราะห์น้ำไขสันหลัง ส่วนมากใช้ตรวจการติดเชื้อและการอักเสบต่างๆ

EEG (Electroencephalogram) คือการตรวจคลื่นไฟฟ้าของสมอง ส่วนมากดูในลมชักครับ

EMG (Electromyography) คือการตรวจการนำไฟฟ้าของเส้นประสาทส่วนปลาย

.

ระบบประสาทและสมอง มีการทำงานค่อนข้างซับซ้อน

เหล่านี้เป็นพื้นฐานเพียงคร่าวๆที่สั้นที่สุด

ที่จะสามารถต่อยอดเพิ่มเติม ในการเข้าใจโรคต่างๆได้ครับ

.

สมองเป็นอวัยวะที่ทำให้มนุษย์ เหนือกว่าสิ่งมีชีวิตทั้งหมด

เพราะความพิเศษของสมองส่วนหน้าที่พัฒนามาก

.

การออกกำลังกาย นั่งสมาธิ พักผ่อนเพียงพอ

จะทำให้สมองเราปลอดโปร่งและพร้อมใช้งานตลอดเวลาครับ

วันนี้เราดูแลสมองของเราเพียงพอหรือยัง

ถ้ายัง... อาจถึงเวลาที่ต้องเริ่มดูแลสมองแล้วครับ

.

.

ด้วยความรัก

ผมมี animation บทเรียนจาก Crash Course มานำเสนอ

ผมพบว่า เป็นแหล่งเรียนรู้ร่างกายที่ดีที่สุดในโลกในขณะนี้ โดยเฉพาะระบบประสาท

ทำได้ดี ดูแล้วเพลิน ภาพสวย เป็นภาษาอังกฤษ แต่สามารถเปิดบรรยายไทยได้ครับ

เหมาะให้นักเรียนแพทย์ และกลุ่มวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดดูก่อนเข้าเรียนได้ครับ

comments

# data[].attributes.attachment_link.title
การทำงานของระบบประสาท

# data[].attributes.attachment_link.description
Physiology ใน 1 นาที (ฉบับย่อ) ระบบประสาทและสมอง ถือว่าเป็นสิ่งพิเศษที่ทำให้มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ครองโลกครับ ถ้ากล่าวถึงการทำงานโดยรวมของสมองแบบง่ายๆ คือ "การรับข้อมูล" "การประมวลผล" และ "การตอบสนอง" การรับข้อมูล เกิดจากการรับสิ่งกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมเช่น ภาพ เสียง กลิ่น หรือสัมผัส ผ่านตัวรับสัมผัสและส่งสัญญาณประสาทเข้าสู่ ส่วนประมวลผล การประมวลผล เกิดจากระบบประสาทส่วนกลาง รับข้อมูลจากสิ่งกระตุ้น และประมวลผลสิ่งกระตุ้น ทำให้เกิดอารมณ์ การเรียนรู้ และ การจดจำ การตอบสนอง คือการสั่งการจากระบบประสาทส่วนกลาง ไปยังอวัยวะเป้าหมาย ผ่านเส้นประสาทส่วนปลาย ซึ่งแยกเป็นสองกลุ่มคือ กลุ่มที่สั่งการได้ตามใจ เช่น มือ แขน ขา กล้ามเนื้อใบหน้า กลุ่มที่ทำงานอัตโนมัติ เช่น ระบบหัวใจ ทางเดินอาหาร และ หลอดเลือด สมองมีเซลล์สมองจำนวนมหาศาล มีการเชื่อมต่อระหว่างกันโดยใช้ "สารสื่อประสาท" เป็นตัวนำพาข้อมูลครับ

# data[].attributes.headline
การทำงานของไขสันหลัง

# data[].attributes.subject
การทำงานของไขสันหลัง

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
จาก transverse section ของไขสันหลังประกอบด้วย external part และ internal part ส่วน external part คือ white matter ประกอบด้วยเส้นใยประสาทชนิด myelinated nerve fibers จำนวนมากประกอบกันเป็นทางเดินประสาททำหน้าที่นำกระแสประสาทผ่านขึ้นลงส่วน internal part มีสีเทา เรียกว่า gray matter ประกอบด้วยกลุ่ม cell body ของเซลล์ประสาทและ neuropil (dendrites,preterminal และ terminal axons, capillaries และ glia cells ) ที่แทรกอยู่ระหว่างเซลล์ประสาท

White matter ของไขสันหลังสามารถแบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ ดังนี้

1. Posterior funiculus คือ กลุ่มใยประสาทที่อยู่ระหว่าง posterior median sulcus กับ posterolateral sulcus ในปล้องไขสันหลังตั้งแต่ระดับ T6-C1 ส่วนของ posterior funiculus ถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ gracile tract เป็นส่วนที่อยู่ medial กว่าโดยอยู่ระหว่าง posterior median sulcus กับ Posterior intermediate sulcus อีกส่วนคือ cuneate tract เป็นส่วนที่อยู่ lateral กว่า gracile tract โดยอยู่ระหว่าง posterior intermediate sulcus กับ posterolateral sulcus โดย gracile tract ประกอบด้วย fibers ที่นำสัญญาณประสาทรับความรู้สึกจาก lower limb และ cuneate tract ประกอบด้วย fibers ที่นำสัญญาณประสาทรับความรู้สึกจาก upper limb เพื่อขึ้นไปแปลผลที่สมอง

2. Lateral funiculus คือ กลุ่มใยประสาทที่อยู่ระหว่าง posterolateral sulcus กับ anterolateral sulcus ใน lateral funiculus มีกลุ่ม nerve fibers ที่เรียกว่า lateral corticospinal tract ซึ่งเป็นกลุ่มของ nerve fibers ที่นำกระแสประสาทสั่งการจากสมองซีกตรงข้ามลงมายังเซลล์ประสาทตัวสุดท้ายที่อยู่ในไขสันหลังเพื่อสั่งการกล้ามเนื้อต่อไป

3. Anterior funiculus คือกลุ่มใยประสาทที่อยู่ระหว่าง anterior median fissure กับ anterolateral sulcus

อยู่ตรงกลางของ spinal cord มีรูปร่างคล้ายผีเสื้อ หรือ ตัวH เรียกว่า gray column โดย gray column ทั้งสองข้างเชื่อมต่อกันด้วย gray commissure ลักษณะของgray matter จะมีความแตกต่างกันในแต่ละระดับของไขสันหลัง ตรงกลางของ gray matter มีรูเล็กๆเรียกว่า central canal เนื้อของ gray matter ในแต่ละข้างสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ส่วน ดังนี้

1. Anterior horn ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ประสาทที่ส่วนใหญ่มีบทบาทควบคุมการเคลื่อนไหวภายใต้อำนาจจิตใจ (motor neuron) โดยส่งกระแสประสาทออกมาจากไขสันหลังทาง ventral root ดังนั้น anterior horn จึงทำหน้าที่เป็นส่วนสั่งการของไขสันหลัง (motor part of spinal gray matter)

2. Posterior (dorsal) horn ประกอบด้วยกลุ่มของเซลล์ประสาท (nucleus)ที่ส่วนใหญ่อยู่ภายใต้อิทธิพลของกระแสประสาทที่ผ่านเข้าสู่ไขสันหลังทาง dorsal root ดังนั้น posterior horn จึงเป็นส่วนที่เกี่ยวกับการรับรู้ (sensory part of spinal gray matter)

3. Intermediate zone คือ ส่วนของ gray matter ที่แทรกอยู่ระหว่าง posterior horn กับ anterior horn รวมทั้งส่วนที่ทอดข้ามแนวกิ่งกลางและล้อมรอบ central canal ด้วยใน intermediate zone ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ประสาท (interneuron) ที่ทำหน้าที่ประสานงานของไขสันหลังเป็นส่วนใหญ่ (association part of spinal gray matter)

4. Lateral horn เป็นพื้นที่สามเหลี่ยมเล็กๆที่ยื่นจากส่วน intermediate zone เข้าไปใน lateral funiculus จะพบ gray matter ส่วน lateral horn นี้ในไขสันหลังระดับอกและระดับเอวตอนบน (T1-L2 segment) lateral horn นี้ประกอบด้วย เซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่เป็นต้นกำเนิดของระบบประสาท sympathetic ดังนั้นเซลล์ประสาทบริเวณนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ โดยกระแสประสาทจะผ่านออกจากไขสันหลังทาง ventral root และดข้าสู่ sympathetic ganglion

รูปแสดงไขสันหลังในแนวตัดขวาง

เส้นประสาทไขสันหลัง (spinal nerve)

ไขสันหลัง แบ่งออกเป็นปล้องๆได้31ปล้อง ประกอบด้วย ระดับคอ(cervical) 8 ปล้อง ระดับอก(thoracic) 12 ปล้อง ระดับเอว (lumbar) 5 ปล้อง ระดับกระเบนเหน็บ (sacrum) 5 ปล้อง และระดับก้นกบ (coccyx) 1 ปล้อง ไขสันหลังแต่ละปล้องจะให้รากประสาท (nerve root) ออกมา 2 ข้าง ซ้าย-ขวา โดยแต่ละข้างจะประกอบด้วยรากประสามหน้า(ventral nerve root) และรากประสาทหลัง (dorsal nerve root) ยกเว้นระดับ C1 และระดับก้นกบ (coccygeal) ที่มีเฉพาะ ventral nerve rootเท่านั้น

รูปแสดงเส้นประสาทไขสันหลัง

Ventral nerve root ประกอบด้วยใยประสาทขาออก (efferent fibers) หรือ ใยประสาทสั่งการ(motor fibers)ที่มีตัวเซลล์ประสาทอยู่ใน anterior gray horn ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมกล้ามเนื้อและต่อมต่างๆสำหรับ dorsal nerve root ประกอบด้วยใยประสาทขาเข้า(afferent) หรือ ใยประสาทรับความรู้สึก(sensory fiber)ที่มีตัวเซลล์ชนิด pseudounipolar neuron ซึ่งเป็น sensory neuron อยู่ใน dorsal root ganglion ทำหน้าที่รับความรู้สึกจากปลายประสาท เช่น ที่ผิวหนังเข้าสู่ไขสันหลังเพื่อส่งต่อไปแปลผลที่สมองต่อไป

Spinal nerve หรือ เส้นประสาทไขสันหลัง ส่วนใหญ่เกิดจากการรวมกันของventral nerve root กับ dorsal nerve root ณ ตำแหน่งที่พ้นจากปมรากประสาทหลัง (dorsal root ganglion) ยกเว้นเส้นประสาทไขสันหลังคู่แรก (C1) และคู่สุดท้าย cocygeal nerve ที่ไม่มี dorsal root เส้นประสาทไขสันหลังจะมีจำนวนเท่ากับระดับของปล้องไขสันหลังคือ31 คู่

Spinal nerve ส่วนใหญ่เป็นเส้นประสาทชนิดผสม(mixed nerve) คือประกอบด้วยใยเส้นประสาทสั่งการ ใยเส้นประสาทรับความรู้สึก และเส้นประสาทอัตโนมัติ ยกเว้นC1กับcocygeal nerve ที่เป็น pure motor nerve เส้นประสาทไขสันหลังจะผ่านออกจากช่องไขสันหลัง (spinal cord) ทาง intervertebral foramen โดยพบว่า spinal nerve ระดับ C1 จะผ่านออกจากเหนือต่อกระดูกสันหลังระดับคอชิ้นที่1 (C1:atlas) spinal nerve ระดับC2-C7จะผ่านออกจาก spinal canal ทาง intervertebral foramen ที่อยู่เหนือกว่ากระดูกสันหลังระดับเดียวกัน สำหรับ spinal nerve ระดับ C8 จะผ่านออกทาง intervertebral foramen ระดับต่ำกว้ากระดูกสันหลังระดับเดียวกันเสมอ

เยื่อหุ้มไขสันหลัง (spinal meninges)

Spinal cord จะถูกหุ้มด้วยเยื่อหุ้ม 3 ชั้น เช่นเดียวกับเยื่อหุ้มสมอง ซึ่งประกอบด้วย

รูปแสดงเยื่อหุ้มไขสันหลัง

1. Dura mate r เป็นเนื้อเยื่อแผ่นหนาและเหนียวอยู่ชั้นนอกสุด ต่อมาจาก dura mater ที่หุ้มสมองตั้งแต่แนวขอบบนของ foramen magnum และหุ้มไขสันหลังยาวเลยไปถึงกระดูกสันหลังระดับ S2 (sacrum ที่ 2) ช่องว่างที่อยู่นอก dura mater เรียกว่า epidural space ซึ่งมีไขมันและ venous plexus แทรกอยู่ ต่อจากปลายล่างของ spinal cord ซึ่งตรงกับระดับของกระดูกสันหลัง L1-L2 ลงไป dura mater จะมีลักษณะเป็นถุงปลายตันเรียกว่า dural sac ซึ่งมีก้นถุงอยู่ตรงกับระดับขอบล่างของกระดูกสันหลังระดับ S2 ภายใน dural sac จะมีสิ่งที่บรรจุอยู่ ได้เเก่ filum terminalae, cauda equina (ซึ่งประกอบด้วย lumbosacral nerve roots) และ น้ำหล่อเลี้ยงสมองเเละไขสันหลัง (cerebrospinal fluid : CSF.)

2.Arachnoid mater เป็นเยื่อหุ้มชั้นกลาง ห่อหุ้มไขสันหลังอยู่อย่างหลวมๆช่องว่างระหว่าง Arachnoid mater กับ pia mater เรียกว่า subarachnoid space ซึ่งมีน้ำหล่อเลี้ยงสมองและไขสันหลัง

3.pia mater เป็นเยื่อหุ้มชั้นในสุด หุ้มอนบติดกับเนื้อไขสันหลังและแทรกอยู่ตามร่องลึกและร่องตื้นของไขสันหลัง ส่วนของ pia mater ที่มีลักษณะพิเศษและช่วยในการยืดตรึงไขสันหลัง มีดังนี้

- Denticulate(dentate)ligament เป็นแผ่นพังผืดของ pia mater ที 21 คู่ อยู่ 2 ข้างของไขสันหลังที่จุดกึ่งกลางระหว่างรากประสาทหน้าและรากประสาทหลังของรากประสาทคู่บนและรากประสาทคู่ล่างที่อยู่ติดกัน ปลายด้านในของ Denticulate ligament เชื่อมต่อกับ pia mater ตามแนวด้านข้างของไขสันหลังเป็นแนวยาวติดต่อกัน ส่วนปลายด้านนอกของDenticulate ligament เชื่อมต่อกันมีลักษณะคล้ายซี่ของหันเลื่อยที่ตรึงติด arachnoid กับ dura mater เป็นจุดเดียวกัน

- Filum terminalae เป็นส่วนปลายของ pia mater มีลักษณะเป็นเส้นยาวคล้ายเส้นด้ายที่ยึดจากปลาย conus medullaris ไปยังกระดูกก้นกบ (coccyx) filum terminalae มี 2 ส่วน คือ ส่วนที่ยึดจากปลาย conus medullaris มาถึงปลาย dura sac เรียกว่า internal fillum terminalae หรือ fillum terminale และส่วนที่ 2 คือ ส่วน fillum terminalae ที่ทอดทะลุ dural sac ออกมาถึงกระดูก coccyx ซึ่งเป็นส่วนที่มี dura matter ห้ามอยู่ เรียกส่วนนี้ว่า coccygeal ligament ทั้งสองส่วนนี้ทำหน้าที่ยึดไขสันหลังในแนวดิ่ง

# data[].attributes.attachment_link.description
จาก transverse section ของไขสันหลังประกอบด้วย external part และ internal part ส่วน external part คือ white matter ประกอบด้วยเส้นใยประสาทชนิด myelinated nerve fibers จำนวนมากประกอบกันเป็นทางเดินประสาททำหน้าที่นำกระแสประสาทผ่านขึ้นลงส่วน internal part มีสีเทา เรียกว่า gray matter ประกอบด้วยกลุ่ม cell body ของเซลล์ประสาทและ neuropil (dendrites,preterminal และ terminal axons, capillaries และ glia cells ) ที่แทรกอยู่ระหว่างเซลล์ประสาท White matter ของไขสันหลังสามารถแบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ ดังนี้ 1.

# data[].attributes.headline
เทคนิคการจำระบบประสาท

# data[].attributes.subject
เทคนิคการจำระบบประสาท

# data[].attributes.attachment_link.title
BiOWoW : เทคนิคการจำระบบประสาทและส่วนต่างๆของสมอง