# data[].attributes.body
1. Wiem, kim jest Widmo.
2. Wiem, jaką rolę w wierzeniach ludowych odgrywały upiory.

# data[].attributes.body
W zakończeniu II cz. Dziadów, kiedy to ceremonia dobiega końca, Guślarz sypie mak i soczewicę w kąty kaplicy, aby uczcić wszystkie pozostałe duchy. Wtedy to pojawia się tajemnicza, przerażająca postać i w milczeniu podchodzi do jednej z wieśniaczek, nie reagując zupełnie na pytania Guślarza, który nie jest w stanie odpędzić tej zjawy

zwyczajowym zaklęciem. Nie pojawia się wyjaśnienie, duch kroczy za dziewczyną. Chór trwożliwie pyta: Co to będzie, co to będzie?

# data[].attributes.headline
3.  "Upiór" - wiersz poprzedzający II część "Dziadów". Zapoznaj się z utworem.

# data[].attributes.subject
3.  "Upiór" - wiersz poprzedzający II część "Dziadów". Zapoznaj się z utworem.

# data[].attributes.body
Wiersz Upiór otwiera II część Dziadów,  będąc do nich swoistym komentarzem czy wyjaśnieniem. Dzieje nieszczęśliwej miłości, o których opowiada Upiór, stanowią bowiem jeden z wątków części II.

Tytułowy Upiór to duch-powrotnik, powracający z zaświatów duch człowieka, który zmarł w młodym wieku, popełniając samobójstwo. Powodem tej dramatycznej decyzji była odrzucona miłość, cierpienia, jakich zaznał w ciągu swego życia. Jego pośmiertny los nie jest jednak lepszy – zawieszony pomiędzy światem żywych i światem umarłych, co roku wychodzi z grobu, powracając na ziemię jako Upiór. Snuje się wówczas po krainie swego dawnego życia, by ponownie przeżyć ten cały wielki ból, który nigdy tak naprawdę nie minął. Los ten to kara za popełnione samobójstwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serce ustało, pierś już lodowata,

Na świecie jeszcze, lecz już nie dla świata!

Cóż to za człowiek? - Umarły.

Patrz, duch nadziei życie mu nadaje,

Gwiazda pamięci promyków użycza,

Umarły wraca na młodości kraje

Szukać lubego oblicza.

Usta i oczy stanęły otworem,

Na świecie znowu, ale nie dla świata;

Czymże ten człowiek? - Upiorem.

Ci, którzy bliżej cmentarza mieszkali,

Wiedzą, iż upiór ten co rok się budzi,

Na dzień zaduszny mogiłę odwali

I dąży pomiędzy ludzi.

Aż gdy zadzwonią na niedzielę czwartą,

Wraca się nocą opadły na sile,

Z piersią skrwawioną, jakby dziś rozdartą,

Usypia znowu w mogile.

Słychać, iż zginął w mładocianym wieku,

Podobno zabił sam siebie.

Teraz zapewne wieczne cierpi kary,

Niedawno jeden zakrystyjan stary

Mówi, iż upiór, skoro wyszedł z ziemi,

Oczy na gwiazdę poranną wywrócił,

Załamał ręce i usty chłodnemi

Takową skargę wyrzucił:

"Duchu przeklęty, po co śród parowu

Nieczułej ziemi ogień życia wzniecasz?

Blasku przeklęty, zagasłeś i znowu,

Po co mi znowu przyświecasz?

"O sprawiedliwy, lecz straszny wyroku!

Ujrzeć ją znowu, poznać się, rozłączyć;

Błądzić z długiego, wyszedłszy ukrycia;

Lecz nie dbam, jak mię ludzie powitają;

Wszystkiegom doznał za życia.

"Kiedyś patrzyła, musiałem jak zbrodzień

Odwracać oczy; słyszałem twe słowa,

Słyszałem co dzień, i musiałem co dzień

Milczeć jak deska grobowa.

I com ucierpiał, to cierpieć co roku,

Zwali tęsknotę dziwactwem, przesadą;

Starszy ramieniem ściska i odchodzi

Lub mądrą nudzi mię radą.

I jakem skończył, zakończyć.

Choć i sam może nie lepszy od drugich,

Sam bym się gorszył zbytecznym zapałem

Lub śmiał się z żalów zbyt długich.

"Ktoś inny myślał, że obrażam ciebie,

Uwłaczam jego rodawitej dumie;

Przecież ulegał grzeczności, potrzebie,

Udawał, że nie rozumie.

"Lecz i ja dumny, żem go równie zbadał,

Choć mię nie pyta, chociaż milczeć umiem;

Udałem, że nie rozumiem.

"Ale kto nie mógł darować mi grzechu,

Niechętne lica gwałci do uśmiechu

I litość kłamie oczyma;

"Takiemu tylko nigdym nie przebaczył,

Wszakżem skargami nigdy ust nie zmazał,

Kiedym mu uśmiech okazał.

"Tegoż dziś doznam, jeśli dziką postać

Cudzemu światu ukażę spod cieni;

Jedni mię będą egzorcyzmem chłostać,

"Ten dumą śmieszy, ten litością nudzi,

Inny szyderskie oczy zechce krzywić.

Muszę obrażać lub dziwić?

Szydercom litość, śmiech litościwemu.

Tylko, o luba! tylko ty z upiorem

"Spojrzyj i przemów, daruj małą winę,

Obecne szczęście zakłócić.

Może się trupiej nie ulęknie głowy,

I może raczysz cierpliwie do końca

Grobowej dosłuchać mowy.

Błądzące jako pasożytne ziele,

Rozpierzchłe gałązki ściele".

Które śród gmachu starego po głazach

"I ścigać myśli po przeszłych obrazach

"Wzrok twój, nawykły do świata i słońca,

Że śmiem do ciebie raz jeszcze powrócić,

Mara przeszłości, na jednę godzinę

Powitaj się po dawnemu.

"Cóżkolwiek będzie, dawnym pójdę torem:

Do jednej idąc, za cóż tyle ludzi

Drudzy uciekną zdziwieni.

Anim pogardy wymówić nie raczył,

Ledwie obelgę na ustach przytrzyma,

Mówiłem gwałtem, a gdy odpowiadał,

Obaczył go i podsłuchał.

Bo smutnie jęczał i płomieniem buchał;

Pełno jest wieści o nocnym człgwieku,

Żyją, co byli na jego pogrzebie;

Pierś znowu tchnęła, lecz pierś lodowata,

Ścięły się usta i oczy zawarły;

"Żebym cię znalazł, muszę między zgrają

"Śmieli się niegdyś przyjaciele młodzi,

"Śmieszków i radców zarówno słuchałem,

# data[].attributes.attachment_link.description
Serce ustało, pierś już lodowata, Na świecie jeszcze, lecz już nie dla świata! Cóż to za człowiek? - Umarły. Patrz, duch nadziei życie mu nadaje, Gwiazda pamięci promyków użycza, Umarły wraca na młodości kraje Szukać lubego oblicza. Usta i oczy stanęły otworem, Na świecie znowu, ale nie dla świata; Czymże ten człowiek?

# data[].attributes.body
KIM JEST WIDMO?

Ostatnia zjawa jest widmem romantycznego kochanka. Popełnił on jedną z najcięższych zbrodni z punktu widzenia praw chrześcijańskich - samobójstwo.

PO CZYM POZNAJEMY, ŻE JEST SAMOBÓJCĄ?

cyt.

"Zwraca lice ku pasterce,

Białe lice i obsłony,

Jako śnieg po nowym roku. (...)

Patrzcie, ach, patrzcie na serce!

Jaka to pąsowa pręga,

Tak jakby pąsowa wstęga

Albo jak sznurkiem korale,

Od piersi aż do nóg sięga."

Widmo, które pojawiło się na obrzędach, miało czerwoną pręgę na szyi, co sugeruje, że się powiesił z miłości.

JAK SIĘ ZACHOWUJE?

Nic nie mówi, patrzy za pasterką. Nie boi się święcone

# data[].attributes.body
Upiór – w dawnych wierzeniach ludowych: zmarły (w sposób gwałtowny lub przedwczesny, m.in. samobójca), który

nocą wstaje z grobu; istota demoniczna (cechy charakterystyczne: czasowa niewidzialność, ciemne lub czerwone

zabarwienie skóry, ognistość i skrzenie się).

# data[].attributes.headline
6. Zapoznaj się z muzyczną interpretacją"Upiora" w wykonaniu znanego pisarza Andrzeja Stasiuka.

# data[].attributes.subject
6. Zapoznaj się z muzyczną interpretacją"Upiora" w wykonaniu znanego pisarza Andrzeja Stasiuka.