# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
grafonotka

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
lekcja interaktywna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Turystyka w Europie Południowej

1

KD

2

3

4

5

6

7

Włochy, Republika Włoska (wł. Italia,Repubblica Italiana) - państwo położone wEuropie Południowej, naPółwyspie Apenińskim ze stolicą w Rzymie.

Grecja, Republika Grecka - kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego ze stolicą w Atenach.

Hiszpania, Królestwo Hiszpanii - państwo w zachodniej części Europy Południowej, położone głównie na Półwyspie Iberyjskim, obejmujące także Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim, mniejsze wysepki oraz tereny w północnej Afryce, ze stolicą w Madrycie.

Uzupełnij brakujące elementy, przepisz całość do zeszytu.2..................................... turystyczna to stan zagospodarowania turystycznego czyli wszelkie obiekty, które ułatwiają turystom korzystanie z walorów turystycznych miejsc. Są to:- - baza noclegowa (np. hotele, schroniska, pensjonaty),- - gastronomiczna (np. restauracje, bary),- - sportowo-rekreacyjna (np. wyciągi narciarskie, przystanie żeglarskie, wypożyczalnie sprzętu)- - dostępność turystyczna (np. drogi, parkingi, lotniska)3. Kraje leżące w Europie Południowej należą do najliczniej odwiedzanych przez turystów na świecie.Turystyka jest głównym źródłem dochodu narodowego tych państw i tworzy miejsca pracy. Przykładami takich państw są: ......................................., ......................................, ................................., .............................................., ................................... (wymień 5)2.W zakładce zadania domowe umieściłam kartę pracy do wykonania na ocenę. Pamiętaj o terminowym odsyłaniu zadania domowego. Miłej pracy

No to zaczynamy Przesuwaj się kolejno zaczynając od cyfry 1, klikając kolejne ikonki. Kamerki oznaczają filmiki.

Są to następujące państwa: Portugalia, Hiszpania, Andora, Włochy, San Marino, Watykan, Malta, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Serbia, Czarnogóra, Kosowo, Macedonia, Albania, Bułgaria, Rumunia, Grecja i niewielka część Turcji.(reszta Turcji dla przypomnienia leży w Azji i dlatego mówimy, że jest państwem azjatyckim). Oprócz Portugalii. Wszystkie państwa, oprócz Portugalii są położone nad Morzem Śródziemnym.

1. Turystykąnazywamy ogół działań osób, podróżujących i przybywających w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych nie dłużej niż na okres jednego roku bez przerwy poza swoim codziennym środowiskiem i miejscem zamieszkania - wg Światowej Organizacji Turystyki (przy ONZ).2. Na atrakcyjność turystyczną danego regionu składają się:a) walory turystyczne:walory przyrodniczenp. rzeźba terenu, jaskinie, wody, klimat, roślinność, zwierzęta, czyste powietrze, obszary chronione, itp. itd.walory pozaprzyrodniczenp. zabytki, muzea, miejsca kultu religijnego, festiwale, imprezy kulturalne, kuchnia, folklorpojęciefolklortomaterialne i niematerialne dziedzictwo kultury ludowej.Do materialnego dziedzictwa zaliczamy architekturę ludową, sztukę ludową i stroje ludowe,Do niematerialnego dziedzictwa zaliczamy pieśni, przysłowia, tańce czy legendy, podaniab) walory antropogeniczne, czyli te wytworzone przez człowieka, w tym:stan zagospodarowania turystycznego tzw. infrastruktura turystycznaczyli :- baza noclegowa (np. hotele, schroniska, pensjonaty), - gastronomiczna (np. restauracje, bary),- sportowo-rekreacyjna (np. wyciągi narciarskie, przystanie żeglarskie, wypożyczalnie sprzętu)dostępność turystyczna czyli sieć dróg, w tym autostrad , parkingi, porty promowe, lotniska itd.

Jakie walory przyrodnicze oferują nam kraje Europy Południowej. Co przyciąga Tam turystów?

Idź dalej

Sprawdź się

Rozpoznaj flagi państw. Pamiętasz nazwy stolic ?

Na dzisiejszej lekcji: dowiesz się, czym zajmuje się turystykadowiesz się, czym jest infrastruktura turystycznapoznasz walory przyrodnicze i kulturowe Europy Południowejdowiesz się dlaczego turystyka pełni ważną rolę w gospodarce krajów Europy PołudniowejPrzesuwaj się kolejno zaczynając od cyfry 1, klikając kolejne ikonki.

Popatrz obok na mapę polityczną Europy i przypomnij sobie, jakie państwa leżą w Europie Południowej.Wypisz te państwa w zeszycie. Skorzystaj z mapy str. 48 w podręczniku. Sprawdż obok.

Na początek kilka słówek do geograficznego słowniczka

Dla wielu z Was wakacje na południu Europy to idealny pomysł na letni wypoczynek. Wielu z Was pewnie już tam było. Zastanówmy się co te kraje mają do zaoferowania turystom?A teraz przenosimy się do Europy Południowej, a konkretnie do Włoch...Obejrzyjcie filmik.

Walory przyrodnicze Europy Południowej to:- klimat podzwrotnikowy morski z upalnym i suchym latem (podgląd na ikonce obok)- urozmaicone wybrzeże z pięknymi plażami piaszczystymi lub kamienistymi, klifami, malowniczymi zatokami- urozmaicona rzeźba: łańcuchy górskie (Bałkany, Apeniny, Pireneje, Góry Dynarskie), rzeźba krasowa z licznymi jaskiniami i jeziorami w Chorwacji i Słowenii (obejrzyj filmik)

Atrakcje turystyczne Europy Południowej to:- zabytki starożytnych cywilizacji- starówki miast- świątynie (kościoły, katedry)- muzea- folklor- kuchnia- wydarzenia, imprezy kulturalneA teraz przenieśmy się do pięknej Grecji, Włoch i Hiszpanii. Obejrzyj filmiki obok

Kraje leżące w Europie Południowej należą do najliczniej odwiedzanych przez turystów naświecie.Turystyka jest głównym źródłem dochodu narodowego tych państw i tworzy miejsca pracy. Obejrzyj wykres. Które z państw leżą w Europie Południowej?

# data[].attributes.attachment_link.title
Turystyka w Europie Południowej by QUINNY on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Turystyka w Europie Południowej 1 KD 2 3 4 5 6 7 Włochy, Republika Włoska (wł. Italia,Repubblica Italiana) - państwo położone wEuropie Południowej, naPółwyspie Apenińskim ze stolicą w Rzymie. Grecja, Republika Grecka - kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego ze stolicą w Atenach.

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
lekcja interaktywna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji

Watch

Położenie

StolicaMoskwa

NASZE JĘZYKI- POLSKI I ROSYJSKI- NALEŻĄ DO TEJ SAMEJ SŁOWIAŃSKIEJ GRUPY JĘZYKOWEJ

Rosja jest naszym sąsiademObwód Kaliningradzki

"Wielki zimny bezludny kraj" -Syberia- obszar na wschód od Uralu

Mapa fizyczna Rosji po polsku (alfabet łaciński)Wypisz niziny po obu stronach Uralu- w Europie i Azji, największą azjatycką wyżynę Rosji i 3 dowolne łańcuchy górskie.W Rosji używa się innego alfabetu- cyrylicy

Rosyjskie naj...

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Na zdjęciu Bajkał

10

Buriackie chadaki czyli szarfy dobrych życzeń nad Bajkałem

1)Największy kraj na świecie- 17 mln km²ok. 25% tej powierzchni znajduje się w europejskiej części Rosji, co czyni ją również największym państwem europejskim - zajmuje ok. 40% powierzchni EuropyPolska i RosjaAustralia- najmniejszy kontynent i RosjaAfryka- drugi co do wielkości kontynent i Rosja

2)Terytorium Rosji obejmuje 9 stref czasowych (podróżując po Rosji musimy regulować zegarki)

3)Największą powierzchniowo depresją jest półpustynna Nizina Nadkaspijska

4)Najdłuższa rzeka Europy- Wołga

5a)Największe jezioro Europy- Ładoga5b)Największe jezioro świata, słonowodne Morze Kaspijskie. Jego północne wybrzeże należy do Rosji.

6)Jezioro Bajkał - o powierzchni 31,5 tys. km2. Jest to najgłębsze jezioro świata - maksymalnie 1620 m głębokości, największy i najstarszy słodkowodny zbiornik wodny świata.

7)W Ojmiakonie zarejestrowano najniższą temperaturę powietrza na półkuli północnej -77,8°C w trakcie zimy 1938/39Wrzątek wylany na mrozie

8)Największy obszar lasów na świecie, głównie tajga odpowiadająca klimatowi umiarkowanemu kontynentalnemu grupy chłodnej. Najbardziej zalesionym krajem świata jest Rosja. Tereny leśne zajmują w niej powierzchnię około 763,5 mln ha, co stanowi ponad 22% światowej powierzchni lasów.

9)Rosja posiada jedne z największych na świecie zasobów węgla kamiennego, węgla brunatnego, ropy naftowej i największe rozpoznane zasoby gazu ziemnego.Złoże gazu Sztokman, jedno z największych na świcieRosja odkryła nowe gigantyczne złoża gazu. Są tańsze w eksploatacji niż złoża SztokmanZłoże Sztokman uważane jest za jedno z największych na świecie. Znajduje się w centralnej części Morza Barentsa, niedaleko Półwyspu Kolskiego, w...serwisy.gazetaprawna.plPodręcznik do klasy 6 wyd MACByła też Rosja w 2009 roku największym na świecie producentem ropy naftowej (wydobycie na Przedkaukaziu, Powołżu, nad Peczorą, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej oraz na Sachalinie) - chociaż drugim na świecie eksporterem ropy naftowej (po Arabii Saudyjskiej)oraz drugim największym (po USA) producentem gazu ziemnego na świecie - największe złoża położone są w północnej części Niziny Zachodniosyberyjskiej (m.in. na Płw. Jamał).Ma też Rosja bogate złoża rud metali: rud żelaza (Kurska Anomalia Magnetyczna, Płw. Kolski, Ural, Zagłębie Kuźnieckie), rud niklu (Norylsk na Płw. Tajmyr i Płw. Kolski), rud miedzi (na Uralu i w Norylsku) oraz platyny i platynowców - palladu, osmu, irydu i innych (m.in. na Uralu). Jest też Rosja ważnym producentem diamentów (25% wydobycia światowego w 2005 roku) - gł. w Jakucji i fosforytów (apatytów) - m.in. na Płw. Kolskim.Perspektywicznie duże zasoby surowców mineralnych (zwłaszcza ropy naftowej i gazu ziemnego) mogą być w przyszłości wydobywane spod dna Morza Arktycznego (o te zasoby Rosja rywalizuje z innymi państwami regionu - USA, Kanadą i Norwegią).Jest Rosja dzięki taniej energii elektrycznej drugim największym producentem aluminium na świecie (huty znajdują się na m.in. Uralu i w okolicach Kuźniecka). Jest też Rosja piątym największym producentem stali surowej na świecie (i ważnym eksporterem stali i wyrobów stalowych) oraz dużym producentem miedzi.Jest też Rosja, dzięki żyznym glebom strefy stepowej jednym z większych producentów pszenicy na świecie.Mimo dominacji w eksporcie Rosji surowców mineralnych jest też Rosja ważnym producentem wyrobów hutniczych, broni, sprzętu lotniczego na świecie (przemysł zbrojeniowy był silnie rozbudowany w dawnym Związku Radzieckim) i samochodów (m.in. samochody ciężarowe marki Kamaz). Rosyjskie firmy z sektora kosmicznego świadczą usługi wystrzeliwania na orbitę okołoziemską sztucznych satelitów Ziemi (telekomunikacyjnych i innych).https://eszkola.pl/geografia/rosja-7604.html

10)Kolej Transsyberyjska (z Moskwy do Władywostoku) to najdłuższa linia kolejowa na świecie (>9 200 km), wybudowana jeszcze przed Rewolucją Październikową i w całości zelektryfikowana do 2003 roku. W roku 2003 zakończono tez budowę północnej odnogi Kolei Transsyberyjskiej (Bajkalsko-Amurskiej Magistrali).Kolej transsyberyjska. Sprawdź rozkład, zamów bilety - Bissole.plCouchette czyli tzw. Plackarta - są to otwarte wagony tzw. open space, najbardziej popularne zwłaszcza wśród Rosjan i też najtańsze. W ramach tych...Podróże służbowe - Bissole.plDavid Forman/Getty Images / Getty Images

Strefy klimatyczne Rosji

Największe miasto położone za kołem podbiegunowym póółnocnymMurmańsk, Rosja Ludność: 307664 Szerokość geograficzna: 68 ° 58'N Murmańsk to doskonały przykład na to, że ludzie są w stanie dostosować się do życia w naprawdę warunkach i stworzyć ogromną, liczącą ponad trzysta tysięcy ludzi społeczność. Murmańsk to między innymi jeden z najważniejszych portów morskich na terenie Rosji. Znajduje się na północ od koła podbiegunowego, na Półwyspie Kolskim i z trzech stron otoczony jest przez Morze Barentsa. O Murmańsku powiedzieć możemy bardzo wiele, najłatwiej opisać je jednak jako dziwne oraz nietypowe. Jako, że znajduje się powyżej kręgu polarnego, to przez jeden tydzień w przeciągu roku słońce wcale tutaj nie wschodzi, w lecie natomiast przez ponad kilkadziesiąt godzin słońce w ogóle nie chowa się poza nieboskłon. Nie znajdziemy tutaj ani jednego drzewa, najbliższe zlokalizowane jest kilkaset kilometrów na południe. Co więcej, średnia temperatura w lipcu, wynosi tutaj 10 stopni Celsjusza, w zimę jednak nie spada zazwyczaj powyżej -20 stopni Celsjusza! Klimat charakteryzuje się jednak ogromną ilością mgieł.Więcej: https://www.travelin.pl/top/10-najwiekszych-miast-na-terenie-kola-podbiegunowego/murmansk-rosjaCopyright © Travelin.pl

Większa część kraju znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego. Na zachodzie klimat jest łagodniejszy- wpływ Atlantyku. W azjatyckiej części występuje odmiana kontynentalna(mniejsze sumy opadów, większa roczna amplituda temeratury, bo lata są ciepłe i upalne, a zimy długie i mroźne).

Na większości terytorium Rosji średnia roczna temperatura jest ujemna. Powoduje to występowanie wieloletniej zmarzliny (od średniej rocznej -11 °C). Teren taki rozmarza tylko latem na kila metrów i dlatego tworzą się bagna, a wielkie syberyjskie rzeki odprowadzają wodę opadową do mórz. Są to Lena, Ob, Jenisej.

https://www.youtube.com/watch?v=jZpMrDRHMD0

https://eszkola.pl/geografia/rosja-7604.html?strona=10

Strefom klimatycznym odpowiadają strefy krajobrazowe: Północna część Rosji to mieszanka pustyni lodowej, tundry i tajgi (w kilku odmianach), europejskie tereny pokrywają w większości lasy mieszane i liściaste; im bardziej na wschód, tym więcej lasostepów i stepów (coraz chętniej wykorzystywanych przez rolników)

https://www.globtroter.pl/zdjecia/52652,rosja,archangielska,oblosc,tajga,tajga.html

Średnia roczna temperatura

Strefy krajobrazowe

Wyd. MAC

Słowo, które najlepiej scharakteryzuje rosyjską przyrodę to "różnorodność"

Bogactwo świata roślinnego powoduje tez, że można spotkać w Rosji wiele rzadkich gatunków zwierząt. Na Dalekim Wschodzie występuje tygrys syberyjski, na wybrzeżach Oceanu Arktycznego żyją morsy, niedźwiedzie polarne i pieśce (żyły tam też dzikie renifery, dziś udomowione i stanowiące podstawę koczowniczego pasterstwa wielu ludów Syberii). W tajdze występują niedźwiedzie brunatne, rysie, jenoty, jelenie, sowa uralska i głuszec (podstawa ważnej w dalszym ciągu gałęzi gospodarki na Syberii, jaką jest myślistwo). Na stepach występują antylopy takie jak suhak, gryzonie takie jak susły, czy smużka stepowa. Poza tym warto wymienić: nerpę bajkalską, lamparta amurskiego, panterę śnieżną, rysia, kunę syberyjską, kozę śruborogą, koziorożca kaukaskiego.

https://www.bezkresy.pl/rosja-ogromny-kraj-pelen-sprzecznosci/

Soból

Cuda przyrody

Дмитрий Вилюнов/ Дикая природа России-2019

https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,18018534,z-kamera-wsrod-zwierzat-jak-pewien-rosjanin-walczy-o-ochrone.html

Leńskie Stołby (Filary rzeki Leny)Monolity na Uralu

Piesiec

Piękna, w zasadzie dziewicza przyroda Półwyspu Kamczatka. To unikalne połączenie gór, wulkanów (jest ich tu około 300), jezior, rzek i gorących źródeł.

https://www.bezkresy.pl/rosja-ogromny-kraj-pelen-sprzecznosci/

"...możemy być dumni z naszego systemu ochrony środowiska i bioróżnorodności, jednego z największych i najbardziej znaczących na świecie'' Mam poważne wątpliwości co do prawdy w tym zdaniu. Więcej zasług ma ,,wielkości i niedostępność'', niż człowiek, bo on tam gdzie mógł niszczył wszystko bez opamiętania. Składy odpadów nuklearnych, chemicznych i wszelkiego śmiecia, zniszczenie Morza Azowskiego itd. są tylko malutką częścią zasług człowieka dla ochrony środowiska.

https://nt.interia.pl/technauka/news-krainy-smierci-najbardziej-skazone-miejsca-w-rosji,nId,1692410

Fot. Igor Szpilenok

Wykonajcie quiz

# data[].attributes.attachment_link.title
Zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji fb by anialabedzka on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji Watch Położenie StolicaMoskwa NASZE JĘZYKI- POLSKI I ROSYJSKI- NALEŻĄ DO TEJ SAMEJ SŁOWIAŃSKIEJ GRUPY JĘZYKOWEJ Rosja jest naszym sąsiademObwód Kaliningradzki "Wielki zimny bezludny kraj" -Syberia- obszar na wschód od Uralu Mapa fizyczna Rosji po polsku (alfabet łaciński)Wypisz niziny po obu stronach Uralu- w Europie i Azji, największą azjatycką wyżynę Rosji i 3 dowolne łańcuchy górskie.W Rosji używa się innego alfabetu- cyrylicy Rosyjskie naj...

# data[].attributes.attachment_link.description
Popatrz, autorem tych wspaniałych rzeczy jest Iwona Kucharczyk

# data[].attributes.headline
Dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Litwy i Białorusi

# data[].attributes.subject
Dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Litwy i Białorusi

# data[].attributes.body
quiz

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze Litwy i Białorusi

# data[].attributes.attachment_link.description
Litwa: Wilno, Kiernów, Mierzeja Kurońska , Zamek Troki, Góra Krzyży w Szawie, Rzeka Niemen, Kowno, Białoruś : Bagna , Zamek w Mirze, Białowieski PN.

# data[].attributes.headline
Środowisko przyrodnicze i gospodarka Litwy

# data[].attributes.subject
Środowisko przyrodnicze i gospodarka Litwy

# data[].attributes.body
e-podręcznik z interaktywnymi zadaniami

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Litwa to małe państwo leżące na południowo‑wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Ma powierzchnię ponad 65 tys. kmIndeks górny 2 ², czyli jest nieco większa od Słowacji i nieco mniejsza od Republiki Czeskiej; od Polski jest mniejsza blisko pięciokrotnie. Stolica kraju to Wilno.
Litwa graniczy z czterema państwami - z Łotwą na północy, z Białorusią na wschodzie i południu, z Polską na południu oraz z obwodem kaliningradzkim, będącym częścią Federacji Rosyjskiej, na południowym zachodzie. Granica za Polską liczy tylko 104 km i jest dla Litwy najkrótsza. Jeszcze krótsza - 90 km - jest litewska część linii brzegowej Morza Bałtyckiego.
Litwa wraz z Łotwą i Estonią zalicza się do tzw. Republik Nadbałtyckich. To małe, niepodległe dziś państwa leżące nad Morzem Bałtyckim, będące dawniej republikami Związku Radzieckiego. Republiki nadbałtyckie jako pierwsze odłączyły się od ZSRR, czym zapoczątkowały rozpad radzieckiego imperium. Już wiosną 1990 roku Litwa ogłosiła niepodległość, co spotkało się ze zdecydowanym sprzeciwem Moskwy, która wysłała do Wilna czołgi. Nie powstrzymało to jednak Litwinów i niepodległość kraju została obroniona.
Z racji położenia i przynależności do grupy republik nadbałtyckich, Litwa bywa przypisywana do Europy Północnej. Jednak w Polsce ugruntowało się zaliczanie wszystkich byłych europejskich republik radzieckich do Europy Wschodniej.

Pierwszy stopień podziału administracyjnego Litwy wyróżnia 10 okręgów. Trudno jednak mówić, że okręgi te są odpowiednikami naszych województw, ponieważ mają one zdecydowanie mniejszą powierzchnię (podobnie jak kraje na Słowacji). Liczą po kilka tysięcy kmIndeks górny 2 ², podczas gdy nasze najmniejsze województwo opolskie ma blisko 10 tys. kmIndeks górny 2 ². Okręgi obejmują obszary wokół większych miast będących ich stolicami.

Pod względem rzeźby terenu, Litwa jest bardzo podobna do Białorusi - dominują płaskie tereny nizinne, które są urozmaicone niewielkimi wzniesieniami. Oba kraje leżą na zachodzie wielkiej Niziny Wschodnioeuropejskiej. Centralną część Litwy zajmuje Nizina Środkowolitewska. Po jej wschodniej stronie rozciąga się Pojezierze Litewskie z najwyższym punktem kraju - Górą Auksztocką o wysokości 294 m n.p.m. Pojezierze Litewskie przez granicę państwową sąsiaduje z Pojezierzem Białoruskim. Na zachodzie Litwy położona jest Wysoczyzna Żmudzka obejmująca tereny regionu historycznego o nazwie Żmudź. Nad Bałtykiem mamy wąski pas niziny nadbrzeżnej.
Linia brzegowa Litwy jest raczej wyrównana. Jedyne większe jej urozmaicenie to końcowy fragment Mierzei Kurońskiej, która oddziela Zalew Kuroński od pełnego morza. Granica państwowa między Litwą a Rosją dzieli Mierzeję i Zalew Kuroński na dwie części. Dla Litwinów ich część Mierzei jest właściwie „wyspą", bo nie mogą się na nią dostać lądem bez opuszczania kraju. Z kolei dla Rosjan Zalew Kuroński jest właściwie „jeziorem" całkowicie odciętym od Bałtyku, ponieważ by wypłynąć z niego na pełne morze muszą płynąć przez litewską część Zalewu. Podobna sytuacja występuje na Zalewie Wiślanym pomiędzy Polską a Rosją.

Cały obszar Litwy należy do zlewiska Morza Bałtyckiego. Główną rzeką jest Niemen, który w granicach kraju ma 475 km długości. Jego dolny odcinek aż do ujścia stanowi naturalną granicę państwową z Federacją Rosyjską. Niemen uchodzi do Zalewu Kurońskiego, tworząc deltę, która w całości leży po stronie litewskiej. Największym dopływem Niemna na Litwie jest Wilia, nad która leży stolica kraju.

Mimo iż Litwa leży nad morzem, to panuje tam klimat umiarkowany ciepły przejściowy. Wpływ morskich mas powietrza często ograniczony jest do wybrzeża, ponieważ z drugiej strony znajduje się wielki obszar lądowy Eurazji, skąd napływają masy powietrza kontynentalnego. Nad Litwą ścierają się więc te dwa rodzaje mas powietrza i nie można mówić, że jedno z nich - morskie lub lądowe - w skali całego roku wyraźnie przeważa.
Podobnie jak na Białorusi, tak i na Litwie potencjalna roślinność naturalna to lasy mieszane. Jednak na Litwie jest więcej obszarów pojeziernych, polodowcowych z piaszczystymi osadami, na których wytworzyły się gleby bielicowe charakterystyczne dla lasów iglastych. Lasy zajmują dziś 1/3 powierzchni Litwy i jest to przeciętny poziom zalesienia - nieco wyższy niż w Polsce i nieco niższy niż na Białorusi.

Na Litwie mieszka nieco ponad 3 mln osób, co oznacza, że jest to zdecydowanie najsłabiej zaludniony sąsiad Polski (następna Słowacja liczy ponad 5 mln). Liczba ludności Litwy od wielu lat spada, na co składają się dwie główne przyczyny:

duże ujemne saldo migracji, które na wysokim poziomie utrzymuje się zwłaszcza od 2004 roku, kiedy Litwa przystąpiła do Unii Europejskiej i ludzie, przeważnie młodzi, niemal masowo ruszyli na zachód Europy;

duży ujemny przyrost naturalny, wywołany ww. emigracją, starzeniem się społeczeństwa i nienajlepszą sytuacją ekonomiczną kraju.

Od 2004 roku liczba mieszkańców Litwy zmniejszyła się o 10% - to tak, jakby z Polski ubyło prawie 4 mln osób.
2/3 Litwinów mieszka w miastach, ale nie są to wielkie aglomeracje. Największym miastem jest stolica Wilno, która liczy około 550 tys. mieszkańców - to mniej więcej tyle, co ma Poznań. Drugim największym miastem jest Kowno (350 tys.), a kolejne - Kłajpeda (180 tys.), Szawle (120 tys.) i Poniewież (110 tys.) - są już znacznie mniejsze.
W składzie narodowościowym blisko 85% stanowią Litwini. Wśród mniejszości narodowych wyróżniają się dwie - polska i rosyjska - mające po około 7% udziałów w ludności Litwy. Polacy skupieni są głównie na południowym wschodzie kraju, zwłaszcza w okręgu wileńskim. Wielu z nich aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, dbając o krzewienie kultury polskiej w szkołach, teatrach, kościołach, stacjach radiowych i telewizyjnych, gazetach i czasopismach oraz oczywiście w Związek Polaków na Litwie

Polacy mają też swoich przedstawicieli w lokalnych i centralnych władzach Litwy. Poza współpracą pojawiają się jednak również problemy między naszymi narodami. Wiele z nich dotyczy kwestii językowych, gdyż nasze mowy bardzo się różnią. Przykładem mogą być starania Polaków o zapisywanie ich nazwisk w dokumentach urzędowych w języku polskim. Nasi rodacy w ogóle chcieliby, aby język polski mógł być częściej używany w oficjalnych przekazach, np. w szkołach, na tablicach informacyjnych czy w różnych pismach.

Gospodarka Litwy w coraz większym stopniu zaczyna opierać się na szeroko pojmowanych usługach. Rozwija się przede wszystkim handel i transport, a ponadto powstają też liczne centra biznesowo‑finansowe. Główny ośrodkiem usługowym jest oczywiście Wilno mające dziś większość cech europejskich metropolii. Dzięki pomocy z Unii Europejskiej miasto zyskało m.in. dwa połączenia autostradowe - jedno na zachód do Kłajpedy, a drugie na północ w stronę Łotwy.

Kłajpeda to jeden z największych portów morskich nad Bałtykiem, przez który wiedzie główna trasa transportu wodno‑lądowego między Europą Zachodnią a Wschodnią. Roczne przeładunki towarów w Kłajpedzie są porównywalne z łącznymi przeładunkami w Gdańsku i Gdyni. Ponadto obsługiwane są tam również statki żeglugi śródlądowej pływające po Zalewie Kurońskim, Niemnie i Wilii - największy port rzeczny to Kowno.

Rozwój litewskiego transportu towarowego jest też dobrze widoczny na polskich drogach, na których spotykamy bardzo dużo ciężarówek z Litwy.
Litewski przemysł, podobnie jak w wielu innych republikach radzieckich, opierał się kiedyś na ciężkiej branży elektromaszynowej. Dzisiaj jego znaczenie jest coraz mniejsze, a niejako w zamian za to powoli rozwijają się nowoczesne branże zaawansowanych technologii (Hi‑Tech). Z wielkich zakładów przemysłowych została właściwie tylko rafineria ropy naftowej w Możejkach.
Litwa ma bardzo małe zasoby bogactw naturalnych. Najważniejsze z nich to lasy. Z surowców mineralnych pozyskuje się tylko niewielkie ilości torfu i ropy naftowej, a ponadto skał budowlanych, w tym piasku znad bałtyckich plaż. Nad morzem zbierane są też bursztyny, a z wody wyławia się dosyć duże ilości ryb. Nad Bałtykiem na niewielką skalę rozwinęła się też turystyka. Dla Polaków najbardziej znaną miejscowością turystyczną Litwy są Druskienniki słynące z leczniczych wód mineralnych. Uzdrowisko to leży nad Niemnem w pobliżu granic z Białorusią i Polską.
Rolnictwo Litwy jest typowe dla obszarów nizinnych o niezbyt dobrych glebach. Uprawia się głównie zboża i ziemniaki oraz warzywa i owoce, a hodowana jest trzoda chlewna, bydło i drób.

Litwa jest małym krajem wschodnioeuropejskim leżącym nad Morzem Bałtyckim.

Litwa, Łotwa i Estonia tworzą grupę państw zwaną republikami nadbałtyckimi.

Litwa ogłosiła niepodległość w 1990 roku, przyczyniając się tym do późniejszego rozpadu Związku Radzieckiego.

Przed wiekami istniało Wielkie Księstwo Litewskie, które przez pewien czas było też częścią Rzeczpospolitej Polskiej.

Litwa to kraj nizin, w tym polodowcowych pojezierzy z lekko pofałdowanym terenem.

Morskie wybrzeże Litwy jest płaskie i wyrównane; na południu Mierzeja Kurońska oddziela Zalew Kuroński od otwartego morza; w poprzek Mierzei i Zalewu przebiega granica litewsko‑rosyjska.

Najważniejsze rzeki Litwy to Niemen i jego prawy dopływ Wilia, nad którą leży stolica kraju - Wilno.

Na Litwie panuje klimat umiarkowany ciepły przejściowy, w którym bałtyckie masy powietrza morskiego ścierają się z euroazjatyckimi masami lądowymi.

1/3 powierzchni Litwy zajmują lasy - głównie mieszane i iglaste, w podłożu których wytworzyły się słabe gleby bielicowe.

Litwa jest najsłabiej zaludnionym sąsiadem Polski - mieszka tam tylko około 3 mln osób.

Liczba ludności Litwy stale spada ze względu na dużą emigrację i ujemny przyrost naturalny.

Na Litwie mieszka ponad 200 tys. Polaków, którzy skupieni są w obwodzie wileńskim.

Ludność miejska stanowi 2/3 ogółu ludności Litwy. Największe miasto to Wilno (550 tys. mieszkańców), które rozwija się jako duże centrum usługowe kraju.

Ważnym działem litewskiej gospodarki jest transport lądowy i morski, m.in. tranzyt między Rosją a resztą Europy.

Litewska Kłajpeda to jeden z największych portów morskich na Bałtyku.

Litwa jest bardzo uboga w bogactwa naturalne, w tym mineralne. Ze środowiska naturalnego pozyskuje się głównie drewno, torf i ryby, a ponadto ropę naftową, piasek, i bursztyny.

Rolnictwo Litwy opiera się na uprawie zbóż i ziemniaków oraz warzyw i owoców, a także na hodowli trzody chlewnej, bydła i drobiu.

Zobacz także
Położenie Polski na świecie i w Europie
INFO O LITWIE
Związek Polaków na Litwie Morze Bałtyckie - środowisko przyrodnicze a działalność człowieka
Biologiczna struktura ludności Polski
Środowisko naturalne Pobrzeży Południowobałtyckich
Gospodarcza działalność człowieka na Pobrzeżach Południowobałtyckich
Środowisko naturalne Pojezierzy
Środowisko przyrodnicze i gospodarka Białorusi
Dowiedz się więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze i gospodarka Litwy

# data[].attributes.attachment_link.description
Litwa to małe państwo leżące na południowo‑wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Ma powierzchnię ponad 65 tys. kmIndeks górny 2 2, czyli jest nieco większa od Słowacji i nieco mniejsza od Republiki Czeskiej; od Polski jest mniejsza blisko pięciokrotnie.

# data[].attributes.body
zdjęcia, filmy i ciekawostki z podróży

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sporo z Was obserwowało nasz wyjazd na Facebooku czy w Instagramie (głównie Stories) i nie zliczę szczerze mówiąc wszystkich wiadomości zapytaniami o konkretne zamki, trasy górskie na Słowacji i wszystkie inne ciekawe miejsca i atrakcje Słowacji, które zobaczyliśmy.

Spieszę zatem z odpowiedzią i postaram się w tym wpisie opisać wszystkie miejsca odwiedzone podczas tego wyjazdu, a także przy okazji kilka innych atrakcji, które warto w Słowacji zobaczyć. Podpowiedzieć gdzie się udać na trekking, gdzie na rower i przedstawić dokładnie wszystko, co według nas warto na Słowacji blisko granicy (ale nie tylko) zobaczyć. Włącznie z dokładnymi lokalizacjami miejsc, o które chyba najczęściej prosiliście. Zamieszczam też jak prosiliście wielokrotnie zapis trasy na mapie.

Ciekawostki o Słowacji

Najpierw może krótki film o ciekawostkach dotyczących Słowacji!

Weekend na Słowacji - ciekawe miejsca blisko granicy?

Tak jak już mówiłem ostatnio - Słowacja jest moim skromnym zdaniem jednym z najpiękniejszych widokowo sąsiadów Polski. Jeśli nie najpiękniejszym. Mają tam wszystko - od kapitalnych gór, świetnych parków narodowych, przez mnóstwo źródeł termalnych, jaskiń, po niesłychanie klimatyczne zamki (zapraszam do tekstu - najpiękniejsze zamki na Słowacji) i wiele, wiele innych ciekawych miejsc. Kraj ten jest moim zdaniem idealnym wręcz miejscem na weekend, bo upakowanie ciekawych miejsc na Słowacji zaraz przy granicy, jest tak duże, że nie ma opcji, aby się nudzić.

Na Słowacji byliśmy już nie raz, jednak z aparatem, tak typowo pod stworzenie materiału blogowego, dopiero podczas ostatniego weekendu majowego. Ponownie przyroda i góry Słowacji zrobiły na nas ogromne wrażenie, a w połączeniu z rowerem i ponadprzeciętną pogodą, zgodnie stwierdzamy, że była to najlepsza majówka na jakiej byliśmy.

Mam jednak świadomość, że szukacie raczej atrakcji Słowacji na 2-3 dniowe weekendy, nie zaś na tak długi okres (byliśmy 9 dni) - stąd też nie będzie to relacja chronologiczna, a wypunktowanie wszystkich najciekawszych moim zdaniem miejsc na Słowacji blisko granicy, a Wy sami sobie wybierzecie co Was interesuje. Mam nadzieję, że będzie to znacznie dla Was wygodniejsze. Dla jeszcze większej wygody daję spis treści.

Mapa Słowacji i nasza trasa

Wiele osób pytało też o konkretne miejsca, które odwiedziliśmy rowerem, wiec i dla nich mapa trasy i krótkie podsumowanie w punktach:

Trasa zajęła nam 9 dni

Przejechaliśmy rowerem około 370 km, do tego dwukrotnie jechaliśmy pociągiem (proste linie na mapie) na trasie Żylina - Spiska Nowa Wieś, oraz Poprad - Liptowski Mikulasz.

Poziom trudności: średni. Trasa może być męcząca dla początkujących. Jest sporo podjazdów, bywają dość długie (nawet kilkanaście km), jednak w większości dość łagodne. Najtrudniejszy to zdecydowanie podjazd pod Przełęcz Huty.

Poniżej trasa jaką przejechaliśmy rowerem tym razem:

Słowacja na filmie

Zanim przejdziecie dalej, zachęcam też do vloga. Mam nadzieję, że Wam się spodoba! :)

No to jedziemy z najciekawszymi miejscami, parkami narodowymi, atrakcjami i innymi zabytkami na Słowacji!

Park Krajobrazowy Górnej Orawy

Kapitalne okolice, aby pojeździć na rowerze zaraz przy granicy to właśnie Górna Orawa, a dokładniej jej część nazywana Orawą Białą. Ciągnie się od Babiej Góry, przez Namestów, Zakamienny Klin, Krusztyn i wszystko co pomiędzy. Spokojne, praktycznie nieuczęszczane, a także często offroadowe trasy, pięknie nadają się na 1-2 dniową wycieczkę. Na Słowację wjechaliśmy przez przejście graniczne w Korbielowie i własnie tą trasą kierowaliśmy się na południe. Tutaj dokładnie pokazuję na mapie, o które tereny mi chodzi, a poniżej możecie zobaczyć jak prezentuje się Górna Orawa wraz z Jeziorem Orawskim widziane z Babiej Góry.

Dolna Orawa - Słowacja rowerem bardzo OK!

Jadąc dalej na południe przez miejscowość Zuberzec, w stronę Orawskiego Podzamcza i Dolnego Kubina, to wcale nie mniej ciekawa Dolna Orawa. A może i bardziej? Tym razem odwiedziliśmy głównie Zamek Orawski, Zuberzec i leżącą na południe od niego przełęcz Huty. Podjazd może nie jest najbardziej widokowy (sporo jedzie się lasem), ale za to solidnie daje w kość. Polecam zwłaszcza pasjonatom rowerowych wycieczek.

Tam też, na południe od Orawskiego Podzamcza, jadąc dokładnie tym odcinkiem, znaleźliśmy bez dwóch zdań najładniejsze miejsce na Słowacji podczas całego wyjazdu. To właśnie tam zrobione zostało główne zdjęcie tego wpisu, jak i wiele innych kapitalnych widoków, o które pytaliście na Instagramie. Absolutnie piękna i spokojna okolica na rower. Dodam, że do miejscowości Pucov, da się zjechać z góry rowerem. Google po prostu nie widzi tej drogi.

Wielka Fatra - słowackie Bieszczady

Tutaj co prawda nie byliśmy na Słowacji podczas tego wyjazdu, ale muszę polecić dwa miejsc! Jeśli lubicie klimaty bieszczadzkie, długie i odsłonięte połoniny, to Wielka Fatra jest dla Was. Jest to genialne pasmo górskie i jedno z moich ulubionych miejsc na Słowacji. Jeśli lubisz góry i miałbyś wybrać jedno pasmo na Słowacji, to nie wiem czy nie wskazałbym Ci właśnie tego. Może nie ma tutaj strzelistych szczytów, ale jest iście bieszczadzki klimat.

Zresztą zobaczcie na fotografii, albo na filmie w kolejnym punkcie...

Mała Fatra - genialne góry na Słowacji

W paśmie górskim Mała Fatra nigdy jeszcze nie byłem, więc niezbyt wiedziałem jaką górę wybrać. Zależało nam na trekkingu max 5-6 godzinnym, bo chcieliśmy wziąć nocleg w okolicy tylko na jedną noc celem zdeponowania rowerów i następnego dnia jechać już dalej przed siebie. Nocleg znaleźliśmy w miejscowości Bela ( świetna miejscówka, jedna z tańszych i mają pizzerie na dole), a na trekking wybraliśmy Rozsutec, który również należy do krainy Dolna Orawa.

Na szczęście mieliśmy jak dojechać pod szlak do wsi Stefanova (nieswoim autem), bo jednak iść z buta z Bele, to zeszłoby kolejne 2 godziny w jedną stronę. Jeśli nie macie samochodu, to juuż lepiej szukajcie kimy w Terchovej, gdzie dla nas już niestety zabrakło w majówkę miejsca ( kliknij aby zobaczyć najlepsze noclegi w Terchovej). Na górę szliśmy standardowo przez Sedlo Medziholie. Tutaj trasa.

Poza tym, jeśli lubicie oglądanie kulis wyjazdu, to zerknijcie w Stories. Sporo spontanicznych wrzut się tam znalazło :D

Dawno nie było też panoramy 360. Przesuńcie zdjęcie w bok :)

Byliśmy też w Małej Fatrze innym razem i polecam osobny wpis o nim. A także wspomniany vlog!

Okolice Żyliny - ciekawe miejsca, co warto zobaczyć?

Jakkolwiek miasta średnio nas interesowały i w samej Żylinie raczej zbyt dużo czasu nie spędzaliśmy (tylko jedno zdjęcie zrobiłem :D), to trzeba przyznać, że okolice Żyliny są bardzo interesujące. Jest tutaj zdecydowanie co robić!

Do okolicznych atrakcji można zaliczyć wspomnianą już wyżej Małą Fatrę, bo do Terchovej to zaledwie 25 kilometrów samochodem. Ale nie tylko, jest tutaj zdecydowanie więcej ciekawych miejsc.

Zamek Streczno - mała atrakcja blisko Żyliny

Zaledwie kilkanaście kilometrów od Żyliny znajduje się zamek (a właściwie dwa!) w miejscowości Streczno. Może to być świetne miejsce do zatrzymania się po drodze jadąc np. w stronę Martina, Rużomberka lub jeszcze dalej - Bańskiej Bystrzycy. Nie będę się tutaj rozpisywał, bo ciut więcej napisałem w tekście o najlepszych zamkach na Słowacji.

Sulowskie skały - piękne miejsce na Słowacji

Był to zdecydowanie najlepszy nocleg biwakowy na Słowacji podczas tego wyjazdu. Znajdują się tutaj genialne polany z widokiem na długą dolinę i niewielkie miejscowości jak chociażby Sulow, natomiast po drugiej stronie, za plecami mamy świetne formacje skalne, które rozświetlane promieniami zachodzącego słońca wyglądały wręcz nieziemsko.

Sulowskie skały były zdecydowanie jednym z najpiękniejszych i najciekawszych miejsc na Słowacji jakie tym razem odwiedziliśmy.

Jeśli ktoś nie chce spać pod namiotem, to mimo wszystko polecam się wybrać z Sulova (20 minut pieszo) na tę polanę, gdzie znajduje się drewniana „ Piramida „. Miejsce na wręcz instagramowe fotki. Super do posiedzenia przy piwku, z widokiem na zachodzące słońce. Absolutnie kapitalne, spokojne miejsce, które znaleźliśmy trochę przez przypadek.

Sporo osób pytało mnie na Instagramie jak dotarliśmy do Sulowa, skoro jechaliśmy od strony wschodniej, od gór i wspomnianych skałek właśnie. Ano pchaliśmy rowery pod górę przez ponad godzinę. Szlak jest co prawda rowerowy (szukajcie niebieskiego znaczka „C"), jednak z 30-kilogramowym rowerem nie dało się tam jechać. Zbyt stromo, zbyt wyboiście. Niemniej i tak znacznie szybciej, jeśli mielibyśmy jechać przez Żylinę.

Szlak ten prowadzi od miejscowości Podhorie. Początkowo polaną, a potem wbija się w las. Niestety mapy google nie widzą tego szlaku, więc nie mogę go nanieść. Niemniej zaznaczyłem go na mapie trasy powyżej. Zerknijcie sobie. Jeśli zaś chcecie podjechać do Sulova samochodem, to nic prostszego. Wystarczy skręcić z głównej drogi Żylina - Trenczyn na Jablonove.

Zauważcie też, że dolinę tę można przeciąć na południe mało uczęszczanymi drogami aż do Domaniża. Można też i tamte okolice pooglądać.

Tak naprawdę do wyboru jest tutaj więcej szlaków, bo skały otaczają Sulow praktycznie z każdej strony. Od zachodu też jest szlak, który prowadzi do ruin zamku. Ponoć rónież jest kapitalny widok z tego miejsca. Choć brak piramidy...

Zamek Lietava i inne atrakcje północnej Słowacji

Za wybraniem wspomnianego wyżej szlaku rowerowego (choć można też iść oczywiście pieszo) opowiada się również fakt, iż po drugiej strony masywu górskiego, który tenże szlak przecina, znajduje się świetny zamek Lietava. Warto rozważyć jego odwiedzenie. Jak pisałem w osobnym tekście o zamkach Słowacji - dopiero w 2008 roku wzięto się za jego remont, który trwa do dziś. Niemniej wygląda coraz lepiej i zdecydowanie warto wpaść tam na jakiś czas. Można zwiedzać, w maju za wejście nie płaciło się nic. Nie wiem jak w sezonie.

Malownicza wieś Cziczmany

Malownicza dosłownie i w przenośni. Pisząc ten post założyłem sobie, że będę przyglądał się w nim ciekawym miejscom na Słowacji do 100 km samochodem od granicy, jednak jest jeszcze kilka miejsc, które warto zobaczy na Słowacji, położonych ciut dalej, o których koniecznie muszę Wam wspomnieć. Jednym z nich jest własnie wieś Cziczmany. Mała, niepozorna, ale wyjątkowa. Jedyna taka na Słowacji. Byłaby jedną z setek niczym nie wyróżniających się słowackich wsi, gdyby nie mieszkańcy, którzy w XIX wieku stwierdzili, że fajnie byłoby wymalować naroża swoich budynków. Pomalować jednak nie byle jak, a w charakterystyczne wzorki. Najpierw malowali skromnie, jednak z biegiem czasu zaczęli pokrywać nimi całe powierzchnie domów. I jak to często bywa jeden sąsiad zaczął kopiować pomysł od drugiego, później kolejni i kolejni i tak wymalowali tymi charakterystycznymi, geometrycznymi ornamentami aż 136 domów, z których sporo można podziwiać do dziś.

Przenieśmy się ciut na wschód kraju, w stronę Rużomberka i Liptowskiego Mikulasza. Tam także jest jak aktywnie spędzać czas, a i kilka ciekawych miejsc do zobaczenia też się znajdzie. Zacznijmy od okolic Rużomberka.

Wieś Vlkolínec - żywy skansen

Wpisałem sobie właściwie dwa ciekawe miejsca w okolicach Rużomberka. Jedno na północy miasta, drugie na jego południu. Zacznijmy od południa i znajdującej się na skraju Parku Narodowego Wielka Fatra (swoją drogą też polecam!) wsi Vlkolínec. Nie jest co prawda tak pięknie malowana jak wspomniana wyżej, jednak nie mniej ciekawa architektonicznie. Podziwiać można w niej typową dla słowackich gór zabudowę wiejską. Bardzo klimatyczne i fotogeniczne miejsce. Wieś wpisana została na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Na północ od Różomberka można przy okazji zboczyć nieco z drogi i odwiedzić... a jakże - kolejny zamek! A właściwie ruinę, ale bardzo ładnie położoną. Standardowo - szerszy opis i dokładna lokalizacja zamków znajduje się w osobnym poście o słowackich zamkach.

Liptowski Mikulasz, Tatry Niżne i inne ciekawe miejsca Słowacji północnej

Najwięcej ludzi jeździ w te okolice dla źródeł termalnych. Najbardziej znane to oczywiście Tatralandia (jak dla mnie dramatyczny jarmark i festiwal kiczu), dużo spokojniejsze źródła w Beszeniowej i już całkowicie spokojne i kameralne we wsi Lúčky. Do tych ostatnich też się wybraliśmy, dokładnie do Vital Spa. Spoko, choć ceny (jak zresztą wszystkich z wymienionych źródeł termalnych na Słowacji) niestety do najniższych nie należą. Ceni się Słowacja :)

Będąc w okolicy tradycyjnie polecam się zainteresować tym, co Słowacja ma moim zdaniem najlepszego - górami, a dokładniej Tatrami Niżnymi. Wybrać można się tutaj na trekking w stronę szczytu Ohnište (polecam też sąsiedni Veľká ľadová priepasť), choć znacznie częściej wybierany jest Dumbier oraz Chopok. Na ten ostatni wjechać można także regularnie kursującą kolejką, która startuje z Demianowskiej Doliny. Swoją drogą, przy okazji, nieco poniżej Demianowskiej Doliny warto zainteresować się też zwiedzeniem Demianowskiej Jaskimi, która poza lipcem i sierpniem jaskinia jest nieczynna w poniedziałki, a całkowicie zamknięta dla turystów w okresie 15 listopada od 27.

W okolicach Liptowskiego Jeziora spaliśmy jedną noc na polu namiotowym przy Pensionacie Villa Betula. Polecam, zwłaszcza dla rodzin z dziećmi. Jest tam tyle różnych atrakcji dla dzieciaków, że głowa mała.

Foto z Veľká ľadová priepasť:

Idąc dalej na wschód, byłoby wielkim faux pas, jeśli nie uwzględniłbym Tatr w poście o ciekawych miejscach na Słowacji blisko granicy. W dodatku w poście, w którym kładzie się tak wielki nacisk na naturę. Nie będę się jednak rozpisywał, bo uznałem, że Tatry nie są tym, czego możecie oczekiwać po takim tekście. Niemniej jeśli ktoś jednak chciałby się z Was dowiedzieć, gdzie warto w Tatry słowackie wybrać się na wycieczkę, odeślę Was po prostu do znacznie bardziej kompetentnej osoby w tym temacie - Magdy i jej tekstu o szlakach w Słowackich Tatrach. Kupa pięknych widoków i praktycznych informacji!

A od siebie podrzucę moją skromną fotografię Tatr, aby nieco Was zachęcić do trekkingu po Tatrach, a jeśli ktoś chce być może pojechać rowerem dookoła Tatr, to polecam kilka moich bardzo starych wpisów. Szczególnie, jeśli ktoś chce załamać ręce nad moimi fotografiami sprzed 5 lat :D

Poprad, Lewocza i okoliczne zamki

Jadąc dalej na wschód odwiedziliśmy na chwilę Poprad, ale szczerze mówiąc jakoś bardzo mnie to miasto nie oczarowało. Świetnie zlokalizowane, jednak kompozycja bloków z wielkiej płyty z Tatrami w tle całkowicie mi nie przypadła do gustu.

Naszym głównym celem w tych okolicach był Zamek Spiski i to dla niego specjalnie jechaliśmy taki kawał pociągiem. Zamek fenomenalny, jedyny w swoim rodzaju. Przypomina mi trochę naszą Jurę Krakowsko-Częstochowską i Ogrodzieniec. Według wielu najpiękniejszy na Słowacji.

Po drodze, jeśli ktoś lubi jednak zwiedzanie klimatycznych miast, warto zatrzymać się na jakiś obiad w miasteczku Lewocza (trzeba zjechać z głównej drogi pod górę). Ponadto jeśli już zjawicie się w tym rejonie Słowacji, wpadnijcie przy granicy także do innych zamków - kapitalny zamek w Lubowli, a także ruiny w sąsiednim Pławcu. Oczywiście szerszy opis wraz z lokalizacjami znajdziecie w wspominanym wpisie o słowackich zamkach.

Kawałek dalej (w okolicy Preszowa) znajdują się jeszcze jedne ruiny - Zamek Szaryski. A jadąc w okolice Bardejowa (dokładniej do Hervartowie) znajduje się coś, dla miłośników historii. Mianowicie - zwiedzić można tam najstarszy drewniany kościół na Słowacji.

Słowacki Raj - wielka atrakcja Słowacji

Ponadto w okolicach Popradu nie można pominąć Słowackiego Raju. Początkowo nie planowaliśmy, ale jak już byliśmy pod Spiskim Zamkiem okazało się, że mamy dzień zapasu. Szybkie rozeznanie co w tej części Słowacji warto odwiedzić, gdzie pójść w góry na kilka godzin i szybka decyzja - tylko Słowacji Raj!

Do wyboru jest tutaj sporo różnych tras. Wszystkie piękne, co równie mocno oblegane przez turystów, choć powiem szczerze, że mimo majówki spotkaliśmy na trasie może kilkanaście osób, a zaledwie przed jedną drabinką była mała, 3-osobowa kolejka. Myślę, że największe znaczenie miał tutaj fakt, iż wybraliśmy się na trasę po godzinie 14, kiedy to 90% osób idzie z samego rana, co też potwierdził znajomy, który był 2 dni przed nami i mówi, że tłumy jak na Krupówkach.

Bezsprzecznie najlepsza opcją noclegową w okolic jest Autocamping Podlesok, który znajduje się zaraz przy starcie na najpopularniejsze szlaki Słowackiego Raju od północy.

Jak wspomniałem tras w Słowackim Raju jest wiele, jednak najpopularniejszymi i najładniejszymi są:

My tym razem wybraliśmy się do Wąwozu Sucha Bela, z którego kilka fotografii podrzucam poniżej. Jeśli interesuje Was szerszy opis Słowackiego Raju i tras, mocno zapraszam do szczegółowego wpisu z bloga Wieczna Tułaczka - Szlaki Słowackiego Raju. A także do mojego vloga, gdzie ciut więcej kadrów z Suchej Beli.

Po Słowackim Raju można także jeździć rowerem. Wzdłuż i wszerz, często równolegle do pieszych szlaków przez wąwozy i przełomy biegną ścieżki rowerowe. W większości raczej niezbyt trudne, jednak z sakwami na cienkich oponach mogłoby być ciężko.

Słowacka Dolina Śmierci i Muzeum Wojskowe

W tekście o ciekawych miejscach w Czechach blisko granicy był wątek militarny, więc i tym razem muszę Wam coś w tym stylu podrzucić. Zatem! Jadąc jeszcze dalej na wschód warto wpaść w okolice Svidnika, gdzie znajduje się Dolina Śmierci i Muzeum Wojskowe. Jest to miejsce upamiętniające wielką bitwę, która miała miejsce na tamtych terenach (zaledwie 20 km od granicy z Polską). W 1944, w okolicach wsi Kapisova starły się wojska pancerne Armii Czerwonej i Wehrmachtu. Rosjanie wpadli w niemiecką zasadzkę i z kolumny 65 czołgów, które wjechały do Doliny, wyjechały zaledwie 3. Aby upamiętnić te wydarzenia na terenie 20 km² powstało tutaj wielkie „muzeum", gdzie rozmieszczono po polach i łąkach dziesiątki militarnych eksponatów. Czołgów, dział przeciwpancernych, a nawet samolotów. Można poczuć się, jakby się przeniosło w czasie do tamtych lat, świetne miejsce na jeden dzień, jeśli jest się akurat w okolicach Beskidu Niskiego. Pierwsze eksponaty zaczynają pojawiać się już po kilku kilometrach od granicy, za miejscowością Vyšná Pisana. Nie sposób je przegapić.

Noclegi na Słowacji - gdzie spać, gdzie szukać noclegów?

Ciężko byłoby mi wypisać dla wszystkich przedstawionych w tym wpisie miejsc najlepsze noclegi. Co prawda podrzuciłem kilka propozycji, jednak nie dla wszystkich miejsc. Zasadniczo polecam szukać bezpośrednio na miejscu, chyba że jest sezon, to pewniej będzie przez booking. Jeśli ktoś z Was wybiera się na Słowację (albo gdziekolwiek indziej?) i chciałby mi wynagrodzić jakoś prace nad blogiem, to może dokonać rezerwacji jakiegokolwiek noclegu przez mój link afiliacyjny. Wam cena się przez to nie zmieni, zaś booking wypłaci mi drobną prowizję za polecenie, motywującą mnie do dalszego rozwijania bloga. Dziękuję za to z góry! Praktycznie co dziennie ktoś postanawia rezerwować noclegi przez mój link, za co jestem mega wdzięczny.

Żeby Wam nieco ułatwić szukanie miejsc noclegowych na Słowacji, podrzucę może po prostu linki do najczęściej wybieranych na nocleg miast. Wybierzcie daty i tylko kliknijcie „najniższa cena", o ile takowa Was interesuje. A jeśli macie jakiekolwiek problemy ze znalezieniem noclegu gdziekolwiek, to piszcie w komentarzach lub na maila. Pomogę jak tylko będę mógł.

Wyszukiwarka noclegów w:
Podobało się?
Jeśli chcecie mi jakoś zrobić „dobrze" i podziękować za robione materiały, możecie kupić moje książki, mój kurs filmowania i montażu, albo rezerwować noclegi z mojego linku do bookingu. Czy to podczas wycieczki w miejsca opisane w tym wpisie, czy podczas każdej innej. Pamiętajcie o mnie rezerwując noclegi ;)

Inne ciekawe miejsca i atrakcje na Słowacji?

Powoli zbliżamy się do końca tego poradnikowego tekstu. Chyba nieco udało mi się zebrać propozycji ciekawych miejsc na Słowacji blisko granicy i mam tylko nadzieje, że pomoże Wam ten wpis w jakimś stopniu zaplanować Wasz weekend na Słowacji. Dajcie koniecznie znać w komentarzach co sądzicie :)

Będzie mi też bardzo miło, jeśli napiszecie w komentarzach jakie są Wasze ulubione miejsca na Słowacji? Co lubicie zwiedzać, do jakich term chodzić, które szlaki górskie odwiedzać, albo gdzie dobrze zjeść. Cokolwiek przyjdzie Wam do głowy, a co może być przydatne dla innych osób chcących odwiedzić Słowację czy to samochodem czy to rowerem - piszcie w komentarzach! :) Z góry bardzo dziękuję.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co warto zobaczyć w północnej Słowacji? Najciekawsze miejsca blisko granicy

# data[].attributes.attachment_link.description
Sporo z Was obserwowało nasz wyjazd na Facebooku czy w Instagramie (głównie Stories) i nie zliczę szczerze mówiąc wszystkich wiadomości zapytaniami o konkretne zamki, trasy górskie na Słowacji i wszystkie inne ciekawe miejsca i atrakcje Słowacji, które zobaczyliśmy.

# data[].attributes.body
zdjęcia, filmy i ciekawostki z podróży

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wiem, że sporo osób zagląda tutaj w poszukiwaniu jakichś ciekawych miejsc w Czechach blisko granicy - inspiracji na weekend w Czechach, ewentualnie na nieco dłużej. Dziś przybywam z propozycją wycieczki do Czech i odwiedzenia kilku naprawdę ciekawych miejsc i gór blisko polskiej granicy. Byliśmy akurat na rowerach, będzie kilka przemyśleń co do samej trasy, jednak bardziej chcę się skupić (jak zwykle zresztą) na samych miejscach, atrakcjach, które w tej części Czech warto moim zdaniem zobaczyć czy zwiedzić.
Aktualizacja: lipiec 2021

Jeśli interesują Cie niedrogie miejsca noclegowe na trasie, w Czechach północnych przejdź od razu do punktu 9.

Czechy, atrakcje - mapa

Zacznę jednak od trasy wycieczki, aby była jasność jakie dokładnie miejsca będę opisywał. Trasa naszego rowerowego wyjazdu przez Czechy przebiegała w większości przez czeskie Sudety, ale zanim się tam dostaliśmy, pojechaliśmy z Kłodzka w Góry Stołowe. Owszem, można dojechać pociągiem i pod samą granicę, chociażby do Międzylesia, jednak nie pamiętam

Później pojechaliśmy w stronę skał Adrszpadzkich i Teplickich, i dalej już, cały czas wzdłuż granicy, przez kolejne polany, góry i jeziora dojechaliśmy do Karniowa, skąd wróciliśmy już do Polski, do Raciborza i stamtąd pociągiem w stronę aglomeracji śląskiej.

Poniżej szczegółowa trasa wycieczki do Czech i trochę cyfr informacyjnych:

Trasa zajęła nam 5 dni

Przejechaliśmy 377 km co daje dziennie 75 km. Miało być w miarę rekreacyjne i się udało.

Suma przewyższeń to 5780 metrów, gdzie podjazdów było 2830 metrów. Tutaj trochę się zmęczyliśmy jednak...

Poziom trudności: średni. Trasa może być mocno męcząca dla początkujących. Jest sporo podjazdów, bywają dość długie (nawet kilkanaście km), jednak nie są jakoś wybitnie strome.

Tak wyglądała trasa. Aby zobaczyć profil przewyższeń kliknij w „Open in Bikemap":

Jeśli ciekawią Was także okolice Jesenika czy też Zlate Hory zarówno pod kątem wycieczki rowerowej lub samochodowej (łącząc ze zwiedzaniem opolskiego), to zachęcam także do odwiedzenia osobnego wpisu z innej wycieczki, gdzie właśnie ten pominięty w tym wpisie fragment Czech (no i opolskiego - Nysa, Otmuchów, Paczków, Głuchołazy i Prudnik) odwiedziliśmy. O tutaj: Opolskie na weekend - Góry Opawskie.

Polecam też podobny, obszerny post o najciekawszych miejscach, atrakcjach i zamkach Słowacji. Tam również jest co oglądać!

Ciekawostki o Czechach

Jakby coś, nagrałem też vloga o niecodziennych, ciekawych faktach dotyczących Czech i Czechów. Mam nadzieję, że Wam się spodoba :)

Co warto zobaczyć w Czechach?

Zanim jeszcze wjechaliśmy do Czech, musieliśmy przebić się przez Góry Stołowe. Jeśli ktoś myśli, że są one płaskie jak stół, to muszę rozczarować (albo i pocieszyć miłośników rowerowej wspinaczki pod górę). Ledwie opuszcza się dolinę rzeki Cichej, zaczyna się podjazd, który ciągnie się przez 12 kilometrów i kończy dopiero pod granicą z Czechami, w Karłowie. Trasa jest jednak niesamowicie malownicza, przyjemna i co najważniejsze wolna od ruchu samochodowego. Po drodze spotkaliśmy zdecydowanie więcej grzybiarzy niż samochodów, a cień od palącego słońca dawały ciągnące się niemalże na całym odcinku wysokie drzewa Parku Narodowego Gór Stołowych.

Zasadniczo do Czech, do Skał Adrszpaskich można dojechać na dwa sposoby. Pierwszy to znana Szosa Stu Zakrętów, a druga to Trakt Kręgielny. Jak się można domyśleć „Szosa" jest znacznie bardziej ruchliwa od „Traktu" i mimo, że nie mniej widokowa, to postanowiliśmy jednak pojechać tam, gdzie będzie można posłuchać ptaków, a nie warkotu silników. Kręgielny Trakt jest to zaś historyczny odcinek łączący Śląsk z Czechami, który jednak stracił na znaczeniu w II połowie XIX wieku, kiedy to zbudowano Szosę Stu Zakrętów. Dzisiaj mało kto nim jeździ, co o tyle mnie dziwi, że trasa jest świetna i całkowicie asfaltowa.

Ciekawe miejsca w Czechach blisko granicy. Co zobaczyć, zwiedzić?

Założenie było takie, aby przemieszczać się jak najbliżej granicy z Polską jak to możliwe. Po stronie czeskiej rzecz jasna. Tak, aby znaleźć miejsca ciekawe, do których jest względnie blisko, które mogą być fajną propozycją na weekend za granicą.

Pierwszym i zasadniczo głównym miejscem, które w Czechach chcieliśmy zobaczyć były okolice miast Teplice i Ardszpach, czyli miejsc, gdzie znajdują się przepiękne, czeskie miasta skalne. Całych Czech nie widziałem, jednak miejsca te z pewnością są jednymi z ciekawszych i piękniejszych w tym kraju - jeśli ktoś oczywiście preferuje widoki i kontakt z naturą. Jest to też, jeśli ktoś ma już dosyć naszych gór i chciałby zobaczyć coś nowego, idealne miejsce na weekendowy wypad. Zwłaszcza, że to niesłychanie atrakcyjne miejsce jest zaraz przy polskiej granicy.

Ogólnie cały region przygraniczny, a przynajmniej część którą odwiedziliśmy w ciągu naszej kilkudniowej wycieczki rowerowej przez Czechy, to rewelacyjna okolica aby spędzić weekend lub wybrać się jak my na nieco dłużej. Bo nie tylko skalne miasta są tutaj warte zobaczenia, nie tylko Skały Adrszpaskie, ale też liczne miasteczka z górującymi na wzgórzach zamkami, ciche wsie, doliny i w ogóle piękne Sudety! No i rzecz jasna czeska kuchnia (czyli smażony ser, knedliki, piwo, klimatyczne czeskie pijalnie win), która być może do najwykwintniejszych nie należy, ale z pewnością jest warto jej spróbować.

Dodam, że będzie także film z Czech, który jak tylko zmontuję pojawi się na kanale Youtube. Zachęcam do obserwowania. :)

Skalne miasta - Skały Adrszpaskie i Skały Teplickie

Te dwa czeskie skalne miasta, znajdują się raptem jakieś 70 kilometrów od Kłodzka. Osobiście wybraliśmy się tylko do Skał Adrszpaskich, gdyż chcieliśmy w okolicy spędzić 1,5 dnia, wliczając w to objechanie całego masywu rowerem wokoło. Skały Teplickie także są podobno niezłe, jednak te zostawimy sobie na kiedy indziej. Teraz przyjrzyjmy się nieco Skałą Adrszpaskim.

Trasa jest niesłychanie malownicza. Idzie się świetnie przygotowanymi szlakami, nie sposób się zgubić. Do ręki dostaje się mapę, a co kilkanaście metrów widać różne drogowskazy - również w języku polskim. Poza tym ludzi jest tutaj w weekendy tak dużo, że nawet najgorszy nawigator by nie zabłądził. Z czasem z szutrowego szlaku wchodzi się na drewniany podest, który umożliwia dalsze przejście nad rzeką (a właściwie jeszcze strumykiem) Metują, która to bierze właśnie swoje źródła w Skałach Adrszpaskich.

Przejścia pomiędzy skałami się zwężają, momentami trasa mimo południa praktycznie przez większość czasu jest ocieniona. Świetna sprawa na tak upalne dni jak nasz. W dalszej części, ścieżki i kładki przeplatane są coraz częściej także i dość stromo pnącymi się to w górę to w dół schodami. Finalnym punktem Skał Adrszpaskich jest jezioro, pod które można podpłynąć osobną płatną łódką, albo podejść także pieszo.

Porady praktyczne dotyczące Skał Adrszpaskich i okolic

Jeśli przyjedziecie rowerem i nie będziecie chcieli go zostawiać przy stojakach przed wejściem, polecam udać się do restauracji obok i tam podpytać o możliwość przechowania. W samej obsłudze, przed wejściem do Skał Adrszpaskich Wam nie pozwolą.

Najdłuższy szlak ma około 6 kilometrów i zajmuje około 3 godziny.

Cena parkingu to 50 koron, wejście osoby dorosłej 70 koron, dla dzieci 50 koron (do 6 lat za darmo).

Olejek do opalania zbędny, cienia aż nadto.

Aparat niezbędny :)

Można w okolicy zjeść obiad (zaraz przy wyjściu), ale szczerze mówiąc był bardzo średni. Jest też kilak innych restauracji i pensjonatów.

Z miejscem pod namiot także nie ma problemu. Może nie w okolicy samych skał, ale kawałek dalej to i owszem. My spaliśmy na południu obok miejscowości Skaly na jednej z licznych polan.

Zaopatrzcie się też wcześniej w jakieś artykuły spożywcze, gdyż w niewielkich miejscowościach nie ma zbyt wiele sklepów, a najbliższy znajduje się dopiero w Policach.

Z ubytovaniem, czyli noclegami nie powinno być poza jakimiś długimi weekendami problemów, więc myślę, że można jechać w ciemno bez rezerwacji. Koszta różne, ceny od 60 zł za pokój dwuosobowy.

Tutaj jak i zresztą w całych Czechach polecam płacić tylko koronami. Złotówkami, zwłaszcza przy granicy można również, jednak kursy są dość (co zrozumiałe) mocno zawyżone.

Wejście do Skał Adrszpaskich jest tutaj, do Teplickich tutaj.

W razie innych pytań piszcie w komentarzach.

Niesamowite skalne formacje znaleźć można jeszcze w kilku innych miejscach Czech. Jednym z bardziej znanych jest też Czeska Szwajcaria, którą zobaczycie np. na blogu Złota Proporcja.

Na wschód, wzdłuż granicy polsko-czeskiej

Po pierwszym noclegu w okolicach skalnych miast pędzimy na południe. Bardzo chciałbym opowiedzieć jakieś historie, coś o ludziach, których spotkaliśmy, jednak przez większą część trasy, przez pół dnia nie spotykamy praktycznie żadnych osób. Cisza, spokój, podjazdy, zjazdy i krowie placki na drogach. Pierwszym większym miastem na naszej drodze jest Nachod. Przyjemne miasteczko z ładnym rynkiem i z górującym nad okolicą pierwszym czeskim zamkiem jakich tutaj wiele. Obowiązkowo zaopatrujemy się w Kofolę, Lentilki i Studencką czekoladę i jedziemy dalej wzdłuż granicy, aż do Nowego Miasta nad rzeką Metują.

Odcinek ten jest także jednym z najładniejszych jakimi jechaliśmy w trakcie całej rowerowej wycieczki przez Czechy. Wytchnienia od słońca ponownie daje cień, jednak tym razem cień lasu, a także chłód rzeki Metuji, wzdłuż której biegnie świetna ścieżka rowerowa. Ładnie oznaczona, w większości asfaltowa trasa. Bardzo polecamy.

Dzienny dystans jaki sobie założyliśmy miał wynosić 75 kilometrów, jednak czasem bywa tak, że jest tak przyjemnie, że zapomina się o przemieszczaniu i podświadomie każdy najdrobniejszy powód wykorzystuje się do zatrzymania lub już do przedłużenia przerwy. Zdajemy sobie z tego sprawę, kiedy to do godziny 14.00 nasz rowerowy licznik wskazuje dopiero 25 kilometrów. Nieco zmieniamy wtedy plany i wskakujemy na prostą, nieco bardziej główną drogę, aby nadrobić trochę kilometrów.

Tym sposobem dość sprawnie dojechaliśmy do miasta Vamberk, licznik szybko dobił do 75 kilometrów i ponownie mogliśmy wziąć się za obijanie. Pomyśleć, że kiedyś duma i ambicja nie pozwalały mi zejść poniżej 100 kilometrów dziennie. Teraz nie ma to dla mnie najmniejszego znaczenia. A co ma znaczenie? Na przykład możliwość zatrzymania się i pogapienia na taką okolicę! :)

Jakby kogoś interesowały inne ciekawe miejsca w Czechach, bardzo wartościowy tekst o zwiedzaniu Czech samochodem napisała także Agnieszka na blogu Zależna w Podróży.

Czechy rowerem bardzo na plus!

Ostatnia moja wizyta w Czechach na rowerze miała chyba miejsce, kiedy wracałem z podróży przez Bałkany. Wtedy był to ostatni odcinek, kiedy opuszczając pociąg w Ostrawie, do granicy pojechałem na rowerze. Może w międzyczasie jeszcze wpadłem raz na jeden dzień przejazdem do Cieszyna, jednak to zdecydowanie za mało. Czechy zwiedzane na rowerze są rewelacyjne i wypadałoby tutaj przejeżdżać znacznie częściej.

Nocleg znaleźliśmy „ na gospodarza". Na swoim ogródku pozwoliła nam się rozbić pewna para emerytów, jednak zbyt wiele nie pogadaliśmy, gdyż szybko zrobiło się ciemno, a także chłodno i nikomu nie chciało się wychodzić już z domu. Rano zaś pożegnaliśmy się szybko, nalaliśmy wody do bidonów i pognaliśmy dalej.

Dzień rozpoczynamy od kilku nudnych, jednak szybko rozbudzających nas podjazdów. Póki jeszcze góry dają cień, jazda na rowerze jest mega przyjemnością. Potem oczywiście też jest, jednak nie już tak MEGA...

Po jakimś czasie, mijając kolejne niebywale spokojne wsie i miejscowości jak Zamberk, Pastviny i Mladkov docieramy w okolice leżącego na granicy kraju pardubickiego i ołumunieckiego miasta Kraliky.

Fortyfikacje wojenne w Czechach. Kraliky

To tutaj, zaledwie kilka kilometrów od granicy z Polską znajduje się kolejna wielka atrakcja turystyczna Czech północnych, mianowicie powojenne fortyfikacje. Niesamowicie ciekawe miejsce, zdecydowanie warto tutaj się wybrać na zwiedzanie.

System Fortyfikacji Kraliky (lub też Kralicki Obszar forteczny) rozciąga się na obszarze ponad 20 kilometrów wzdłuż aktualnej granicy z Polską, a ówczesnej granicy niemiecko-czechosłowackiej i jest najsilniej ufortyfikowany obszarem w Republice Czeskiej i jednym z największych w ówczesnej Europie. Fortyfikacje te budowano w latach 1935-1938 i finalnie cała linia obrony liczyła sobie aż 247 obiektów w tym 56 ciężkich schronów i 191 lekkich schronów bojowych.

Budowa większości z nich trwała bardzo szybko. Schrony, które akurat odwiedziliśmy my, czyli dwa schrony w miejscowości Lichkov ( znajdują się tutaj) wybudowano zaledwie w 5 i 7 dni. Pierwszy w dniach 7-14 grudnia 1936, a drugi po ustąpieniu mrozów w dniach 23-28 kwietnia 1937 roku.

Mapa pokazująca rozmieszczenie wszystkich bunkrów należących do systemu Kraliky. Źródło: boudamuseum.com

Szereg schronów zostało w ostatnich latach odnowionych i udostępnionych do zwiedzania. Poniżej kilka praktycznych informacji, lokalizacji i godzin otwarcia najciekawszych bunkrów i fortyfikacji należących do systemu obrony Kraliky:

Muzeum fortyfikacji czechosłowackiej - artyleryjska grupa warowna BOUDA (lokalizacja). Otwarte od maja do września codziennie, w październiku w weekendy. Wstęp w godzinach 11.00, 13.00 i 15.00. Niezbędne ciepłe ubranie i odpowiednie obuwie. Czas zwiedzania 70-300 minut.

Artyleryjska grupa warowna HURKA (lokalizacja). Otwarte cały rok od wtorku do niedzieli (poniedziałek dla grup umówionych). Godziny wstępu i czas zwiedzania jak w powyższym.

Muzeum fortyfikacji czechosłowackich z lat 1935 - 1938. Schron piechoty K-S 5 „U potoka" (lokalizacja). Godziny otwarcia: w czerwcu i wrześniu - każda sobota w miesiącu od 9 do 17, a także ostatnia niedziela w miesiącu - wstęp 9-15. Od lipca do sierpnia - każda sobota 9-18. Dodatkowo w ostatni weekend w maju i październiku - sobota wstęp 9-17 , a niedziela 9-15.

Muzeum Wojskowe Lichkov, czyli to, które odwiedziliśmy ma godziny otwarcia nieregularne i niestety nie mogłem znaleźć w sieci informacji. Jednak nic straconego - w porównaniu z innymi bunkrami nie jest ono tak okazałe, a poza tym znalazłem fajne fotografie 360 stopni z wnętrza bunkra, polecam zerknąć.

Jest jeszcze w samych Kralikach otwarte cały rok muzeum (od wtorku do niedzieli) w godzinach 10-16, a od 1 maja do 30 września w godzinach 9-17.

Organizuje się także co roku pokazy plenerowe pod nazwą Mobilizacja Cihelna. W tym roku odbędą się w Kralikach 20 sierpnia. Więcej informacji na stronie akcecihelna.com.

W poszukiwaniu kolejnych atrakcji Czech

Ciąg dalszy naszej rowerowej wycieczki przez Czechy to kilkukilometrowy podjazd pod Dolni Hedeč, skąd rozciąga się świetny widok na okolicę. Na samej górze, ponad klasztorem znajduje się także stalowa wieża widokowa, z której to już widać całkowicie panoramę 360. Gorąco polecam, świetne miejsce - wieża jak coś tutaj.

Później już zjazd do średnio ciekawych Hanusovic i Holby i dalej przez Rapotin w stronę najdłuższego podjazdu wyjazdu, który liczy sobie 18 kilometrów i kończy niemalże na 1000 m n.p.m. Mowa dokładnie o tej przełęczy, której nazwy nie znam, ale która zdecydowanie mi się nie podobała, gdyż prawie 2 godziny podjeżdżania nie zostały nagrodzone nawet najmniejszym widokiem. To ten rodzaj przełęczy, który demotywuje najbardziej, gdyż jedyne co jest na samej górze to restauracja, parking i las wokoło. Zero widoków. Na pocieszenie powiem Wam, że jeśli zdecydujecie się na podobną trasę, to stąd, aż do samej Polski jest praktycznie cały czas z górki. Chyba, że pojedziecie w drugą stronę, to weźcie zapas snikersów :)

Piękne, czeskie widoki - Ślązka Harta

My natomiast mając jeszcze jeden dzień zapasu zamiast gnać już na powrót przez granicę do Polski, postanowiliśmy nieco zboczyć z drogi i udać się na nocleg nad jezioro Śląska Harta i tam nieco w spokoju i otoczeniu przyrody sobie posiedzieć przy ognisku, przy piwku i kiełbaskach no i zwyczajnie odpocząć. Jest to sztuczny zbiornik wodny utworzony na rzece Moravice w Niskim Jesioniku. Najmłodszy i dziewiąty pod względem powierzchni zbiornik w Rep. Czeskiej, który ukończono w roku 1997. Bajeczna okolica.

Z samego rana natomiast miała miejsce fenomenalna gra mgieł, światła i cieni. Obudziłem się punkt 6 aby nagrać kilka kadrów do filmu (który będzie także niedługo na kanale więc zachęcam do subskrybowania), a moim oczom ukazały się sunące po powierzchni mgły, a z naprzeciwka, ponad lasem z wolna zaczynało wyłaniać się poranne słońce. Rewelacyjna miejscówka na nocleg - obok pierwszej w okolicach Skał Adrszpaskich najlepsza na tym wyjeździe.

Jeśli ktoś będzie szukał nad jeziorem noclegu, nasza miejscówka znajduje się tutaj. Jest idealna, więc polecam skorzystać, zwłaszcza, że sporo się wzdłuż brzegu najeździliśmy zanim znaleźliśmy płaskie miejsce pod namiot :)

Noclegi w Czechach, na trasie

Skoro robię już poradnik, nie może zabraknąć i noclegów. Mam jak zwykle świadomość, że nie każdemu musi się podobać nocowanie pod namiotem. Przysiadłem nieco, solidnie przeszukałem oferty noclegowe i znalazłem kilka fajnych propozycji noclegowych, których stosunek cena-jakość jest naprawdę wart uwagi. Zaczynając od zachodu, Adrszpach i okolice:

Hotel Javor - jest to jedyna sensowna opcja noclegowa w samym Adrszpachu. Komfort rewelacyjny, śniadania w cenie, blisko w skały, jednak cena od osoby 240 zł nie jest najniższa. Nic tańszego jednak w samym Adrszpachu nie znajdziecie.

Pension Budopartner - moim zdaniem najlepsza alternatywa w całej okolicy zarówno skał Adrszpaskich jak i Teplickich. Także super lokalizacja w miejscowości Jivka (6km od Adrszpach), a cena 120 zł i to za dwie osoby. Komfort także rewelacyjny. Taniej w całej okolicy nic nie znajdziecie.

Osobiście bardzo proponuję zostać na noc w powyższym, gdyż widoki są naprawdę świetne, jednak jeśli ktoś nie chce, także coś taniego znajdzie się w Police nad Metuji i okolicach. Wybierzcie datę, kliknijcie „najniższa cena". Są miejscówki i za 70zł/noc

Hotel Zimní stadion Náchod - to z kolei jest świetna propozycja już w okolicy samego Nachodu. Niedrogo 65zł/osobę, śniadanie 13zł, do tego fajna lokalizacja i dobry standard (3 gwiazdki). Jakby coś, więcej niedrogich noclegów w okolicy znajdziecie też tutaj.

Następnym miastem godnym uwagi na nocleg jest sam Žamberk. Można tutaj znaleźć kilka ciekawych noclegów, jednak najlepszym i najtańszym godnym uwagi jest Penzion a restaurace Country club. Noc kosztuje 80zł/osobę, fajna lokalizacja i do tego śniadanie w cenie.

Jadąc dalej na wschód zatrzymać polecam się w miejscowości Jesionik, a konkretnie Hotel Koruna. Nocleg bardzo przyjemny, fajne widoki, do tego całkiem niedrogo bo jakieś 100zł/noc. Wiele ciekawszych noclegów w okolicy nie znajdziecie, jednak polecam zerknąć i tak tutaj, a już będzie jakaś promocja.

Dalej próżno już szukać jakichś fajnych miejsc i zostaje tak na dobrą sprawę bogata oferta noclegowa samej Opawy i Ostrawy. Poszukajcie sami, z pewnością znajdziecie coś niedrogiego.

Najlepsze atrakcje w Czechach blisko granicy [VLOG]

Dla osób, które dotarły do końca mam też film, który nagrałem podczas tego wyjazdu. Myślę, że może być takim ciekawym, wizualnym uzupełnieniem do wielu porad praktycznych dotyczących Czech zawartych w tym tekście. Zapraszam!

Inne ciekawe miejsca w Czechach blisko granicy i nie tylko?

To jednak nie wszystko! Tradycyjnie chciałem zapytać Was o polecenie jakichś innych miejsc, atrakcji wartych odwiedzeniach w Czechach, w pobliżu polskiej granicy. Najlepiej takie, aby można było wyskoczyć do Czech na weekend i zdążyć wrócić. Jeśli macie coś godnego polecenia - piszcie śmiało w komentarzach. Może uda nam się zrobić jakąś bazę wartych odwiedzenia miejsc. Nie tylko na rower :)

Ja dodam jeszcze od siebie kilka innych ciekawych miejsc w Czechach, na które tym razem już nie starczyło nam czasu, ale które odwiedziliśmy przy innej okazji!

Zamki w Czechach

Co prawda nie wiem czy w Czechach jest tyle samo zamków co w Słowacji, ale i tak jest ich tutaj całe mnóstwo. Nawet na tej trasie znajduje się sporo zamków i ruin, które z braku czasu pominęliśmy. Na przykład wspomniany zamek w Nachod, albo ruiny zamku Frymbuk. Kawałek dalej znajduje się pięknie zachowany Zamek Opočno.

Idąc dalej na południowy-zachód można podskoczyć do równie pięknego czeskiego zamku Litomyšl.

Natomiast planujecie pojechać trochę dalej niż tylko blisko polskiej granicy, to jadąc na Pragę warto zatrzymać się chociażby przy zamku Trosky. Ładne, klimatyczne ruiny.

Zamki i atrakcje w okolicy Ostrawy

Natomiast jeśli planujecie pojechać jeszcze bardziej wzdłuż granicy Czech, na przykład do Ostrawy, to warto się zatrzymać chociażby pod zamkiem Sovinec. Kapitalne miejsce!

No dobra, może ten zamek nie jest jakoś blisko Ostrawy, ale warto się przejechać. Bliżej możecie odwiedzić chociażby Pałac Kunin, albo prawdziwą perełkę okolicy znajdującą się nieopodal Frydek-Mistek - Ruiny zamku Hukvaldy.

Natomiast zaledwie kawałek obok powyższego zamku znajduje się jeszcze jeden - Zamek Štramberk. Który jak się pewnie domyślacie góruje nad miastem Stramberk.

Co jeszcze warto zobaczyć w Czechach?

Zapraszam do wspomnianego wcześniej tekstu z pominiętego tym razem także ciekawego fragmentu Czech - Gór Opawskich, a dokładniej odcinka Javornik, Jesenik i Zlate Hory, a także do jeszcze jednego tekst z pogranicza polsko-słowacko-czeskiego, gdzie wybrałem się z Tatą na rower na Łysą Horę.

Ponadto polecam tekst Anity Demianowicz o przepięknych Morawach. Co prawda ten czeski region jest nieco dalej, ale warto dla tych widoków się tam wybrać. Tutaj tekst: Morawy na weekend
Przydało się? :)
Jeśli chcecie mi jakoś zrobić „dobrze" i podziękować za robione materiały, możecie kupić moje książki, mój kurs filmowania i montażu, albo rezerwować noclegi z mojego linku do bookingu. Czy to podczas wycieczki w miejsca opisane w tym wpisie, czy podczas każdej innej. Pamiętajcie o mnie rezerwując noclegi ;)

Link ten w razie czego znajdziecie na dole klikając w baner, albo wchodząc tutaj. Rezerwując przez ten link booking odpala mi drobną prowizję na piwo. Dla Was cena jest bez zmian, a ja mogę rozwijać siebie, bloga i kanał. Oboje na tym skorzystamy. Dzięki ;)

Z mojej strony to tyle. Mam nadzieję, że tekst przyda się potrzebującym. Miłego! :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Zaraz przy granicy. To co najlepsze w Czechach północnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Wiem, że sporo osób zagląda tutaj w poszukiwaniu jakichś ciekawych miejsc w Czechach blisko granicy - inspiracji na weekend w Czechach, ewentualnie na nieco dłużej. Dziś przybywam z propozycją wycieczki do Czech i odwiedzenia kilku naprawdę ciekawych miejsc i gór blisko polskiej granicy.

# data[].attributes.body
zdjęcia

# data[].attributes.attachment_link.description
Atrakcje turystyczne Czech i Słowacji Atrakcje turystyczne Czech Praga Tańczący dom Hradczany Złota uliczka Most Karola Adrspach i Teplicke Skaly Słowacki Raj Dobszyńska Jaskinia Lodowa Kutna Hora - Kaplica Czaszek Karlowe Wary Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena

# data[].attributes.body
lekcja online

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
e-podręczniki z zadaniami sprawdzającymi wiedzę

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niemcy to duży kraj w Europie Zachodniej, mający powierzchnię 357 tys. kmIndeks górny 2 ², czyli kilkanaście % większą niż Polska. Rozciągają się między Morzem Północnym, Płw. Jutlandzkim i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu. Granica z Polską liczy 467 km i przebiega głównie po Odrze i Nysie Łużyckiej. Ponadto Niemcy graniczą też z Republiką Czeską, Austrią, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Belgią, Holandią i Danią.

W czasach historycznych państwo niemieckie zajmowało znacznie większy obszar. Poza naszymi Ziemiami Zachodnimi do Niemiec należała też francuska Alzacja i Lotaryngia, a w czasach kolonialnych Niemcy zajęli tereny dzisiejszego Kamerunu, Namibii, Tanzanii i Togo w Afryce oraz część Nowej Gwinei i okoliczne wyspy na Oceanii.

Po II wojnie światowej ustalone zostały aktualne granice zewnętrzne Niemiec. Wewnątrz zaś dokonano podziału na dwa odrębne państwa - Republikę Federalną Niemiec znajdującą się pod wpływami USA, Wlk. Brytanii i Francji oraz Niemiecką Republikę Demokratyczną uzależnioną od ZSRR (podobnie jak Polska). Stolicą RFN zostało miasto Bonn, a stolicą NRD - Berlin, w którym wydzielono część zachodnią nieformalnie należącą do RFN (Berlin Zachodni). W październiku 1990 roku nastąpiło połączenie obu państw niemieckich w jedno; stolicą został Berlin.

Podział administracyjny Niemiec opiera się na krainach historycznych. Podstawowe jednostki to 16 krajów związkowych zwanych też landami. 13 z nich to na ogół duże krainy historyczne, a 3 landy obejmują obszary miast wydzielonych - Berlina, Hamburga i Bremy wraz z Bremerhaven. Nazwy landów są w Niemczech używane bardzo często, znacznie częściej niż u nas używa się nazwy województw. Miejscowa ludność zazwyczaj czuje silne więzi emocjonalne ze swoim landem.

Niemcy położone są nad dwoma Morzami - Bałtyckim i Północnym. Oba wybrzeża mają urozmaiconą linię brzegową z licznymi wyspami i półwyspami oraz zatokami i cieśninami. M.in. na Bałtyku znajduje się Rugia będąca największą wyspą Niemiec. Z kolei wzdłuż brzegów Morza Północnego rozciąga się archipelag Wysp Fryzyjskich, które okresowo mają stałe połączenie z lądem. Pomiędzy wyspami a brzegiem znajdują się tzw. , czyli szerokie i płaskie pasy wybrzeża zbudowane z luźnych piasków i mułów, które w czasie przypływów są zalewane, a w czasie odpływów odsłaniane.

Ukształtowanie pionowe powierzchni Niemiec, podobnie jak w przypadku Polski, charakteryzuje się układem pasowym. Na północy występuje pas Nizin Niemieckich urozmaicony polodowcowym Pojezierzem Meklemburskim na wschodzie. Całą centralną część kraju zajmuje wyżynny obszar Średniogórza Niemieckiego. Jest on znacznie szerszy od naszego pasa Wyżyn, a także wyższy - są tam m.in. stare pasma górskie o wysokościach około 1000 m n.p.m., np. Harz (1142 m) czy Las Turyński (982 m); od gór Harz wzięła się nazwa orogenezy hercyńskiej. Na wschodzie wzdłuż granic z Rep. Czeską rozciągają się nieco wyższe pasma górskie Rudaw (1244 m n.p.m.) i Szumawy (1457 m n.p.m.), które należą do Masywu Czeskiego, podobnie jak Sudety. Najwyższe góry to oczywiście Alpy, których niewielka niemiecka (bawarska) część położona jest wzdłuż południowej granicy z Austrią. Na tejże granicy znajduje się Zugspitze (2963 m n.p.m.) - najwyższy szczyt Niemiec. Na przedpolu Alp rozciąga się rozległa i lekko pofałdowana Wyżyna Bawarska.

Prawie w całej zachodniej i północnej części Niemiec występuje klimat umiarkowany ciepły morski. Notowane są w nim nieco wyższe opady niż w Polsce, a także wyższe temperatury zimą. Na wschodzie i w centrum panuje podobny do naszego klimat przejściowy, a na południu w Alpach - klimat górski.

Urozmaicona rzeźba terenu i zwiększone opady przyczyniły się do powstania na obszarze Niemiec gęstej sieci rzecznej. Płynie tam kilka dużych rzek - Dunaj, Ren, Łaba, Wezera - mających liczne dopływy. Poza Dunajem uchodzą one do Morza Północnego, na brzegach którego utworzyło się dużo terenów podmokłych i depresyjnych.

Gleby Niemiec nie zaliczają się do najbardziej urodzajnych. Na nizinach północy przeważają bielice wytworzone na piaskach polodowcowych. Na wyżynach w centrum i na południu dominują gleby płowe i brunatne. W dolinach rzecznych jest trochę napływowych mad. Inne dobre gleby - czarnoziemy - wytworzyły się pokrywach lessowych, które zalegają na niewielkich obszarach pomiędzy nizinami i wyżynami. Na podmokłych terenach nadmorskich występują wilgotne gleby bagienne.
32% obszaru Niemiec pokrywają lasy. Są to przeważnie lasy liściaste i mieszane, które występują w centrum i na południu kraju. Północna część Niemiec, gdzie kiedyś rosły gęste lasy iglaste, jest dziś słabo zalesiona, gdyż płaskie tereny nizin zostały zagospodarowane do celów rolniczych. Z kolei na południu w Alpach występuje piętrowy układ roślinności.

Niemcy liczą 82 miliony mieszkańców, czyli ponad dwa raz więcej niż Polska. Są drugim po Rosji najbardziej zaludnionym krajem Europy. Ludność Niemiec rozmieszczona jest dosyć gęsto na terenie niemal całego państwa. Średnia gęstość zaludnienia to 230 osób na 1 kmIndeks górny 2 ², przy czym występuje kilka obszarów o bardzo dużym zagęszczeniu ludności:

Zagłębie Ruhry - konurbacja wielu dużych (Kolonia, Dortmund, Essen), średnich i małych miast licząca łącznie ponad 5 mln mieszkańców;

Berlin - aglomeracja stolicy oraz Poczdamu i wielu mniejszych miejscowości zamieszkana przez prawie 4 mln osób;

Hamburg i Monachium - dwie aglomeracje wielkich miast liczące po około 2 mln mieszkańców;

Frankfurt, Norymberga, Stuttgart i in. - aglomeracje liczące mniej niż 1 mln mieszkańców.

Zdecydowana większość ludności Niemiec - 74% - to mieszkańcy miast; dla porównania w Polsce odsetek ten wynosi 61%.

W strukturze narodowościowej kraju około 90% stanowią Niemcy, a pozostali to imigranci głównie z Turcji oraz Europy Południowej i Środkowo‑Wschodniej, w tym z Polski. Każdego roku do naszych zachodnich sąsiadów przyjeżdża kilkaset tysięcy imigrantów, którzy są potrzebni przede wszystkim do wykonywania prac fizycznych. Społeczeństwo niemieckie starzeje się jeszcze bardziej niż polskie i dlatego występują tam duże niedobory ludzi młodych. Od wielu lat notowany jest ujemny przyrost naturalny, na co składa się głównie mała liczba urodzeń. Niemcy, poza Bawarią, to kraj znacznie mniej katolicki niż Polska, toteż model tradycyjnej rodziny z dziećmi jest w większym stopniu wypierany przez bezdzietne związki nieformalne. Swoje znaczenie ma też wyższy poziom rozwoju gospodarczego przekładający się na większą zamożność społeczeństwa i tym samym bardziej konsumpcyjny styl życia.

Po zjednoczeniu Niemiec dużym problemem ludnościowym okazały się niemal masowe migracje z landów wschodnich do zachodnich. Obszar dawnej NRD był znacznie słabiej rozwinięty gospodarczo niż RFN i po otwarciu granic zaczął się prawdziwy exodus ludności na zachód. Problemem był nie tyle napływ migrantów do części zachodniej, ile odpływ ludności z części wschodniej. Rząd Niemiec przeznaczył olbrzymie pieniądze na nadrabianie zaległości gospodarczych w landach wschodnich, tyle że brakowało tam ludzi - do pracy i do zamieszkania. Skorzystało na tym wielu Polaków, którzy przenieśli się tuż za naszą zachodnią granicę, gdzie mogli znaleźć dobrą pracę, a także kupić mieszkania i domy tańsze niż w naszym kraju.

Niemcy są czwartą największą potęgą gospodarczą świata - po Stanach Zjednoczonych, Chinach i Japonii. Ogólna wartość Produktu Krajowego Brutto naszych zachodnich sąsiadów jest 8‑krotnie wyższa niż Polski. Swój sukces gospodarczy Niemcy zawdzięczają m.in. amerykańskiemu Planowi Marshalla, którym po II wojnie światowej objęte zostały państwa Europy Zachodniej, w tym RFN. W ramach tego Planu USA przekazały olbrzymie pieniądze na odbudowę zniszczeń wojennych, za co uzyskały trwałe poparcie polityczne. Ponadto do intensywnego rozwoju gospodarczego Niemiec przyczyniła się też bardzo dobra organizacja pracy i dyscyplina, z których nasi sąsiedzi są znani.

Powojenny rozwój niemieckiej gospodarki opierał się na przemyśle ciężkim skoncentrowanym w wielkim Zagłębiu Ruhry. Wydobywano tam węgiel kamienny, działały liczne huty żelaza oraz zakłady przemysłu elektromaszynowego i chemicznego. W 1951 RFN wraz z Francją, Belgią, Holandią, Luksemburgiem i Włochami utworzyły Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, będącą początkiem budowy naszej dzisiejszej wspólnej Europy. W 1957 roku te same kraje powołały Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), która po przyjęciu kolejnych 6 państw w latach 70. i 80. przekształciła się w Unię Europejską w 1993 r.

Niemiecka gospodarka opiera się dziś głównie na wysokorozwiniętych usługach, w których pracuje blisko 70% ogółu zatrudnionych. Usługi te funkcjonują przede wszystkim w miastach, gdzie - jak pamiętamy - mieszka ponad 70% ludności. Największe znaczenie ma handel (w tym handel zagraniczny) oraz transport - drogowy, kolejowy, lotniczy, morski, śródlądowy. Niemcy znane są Polakom z bezpłatnych do 2016 r. autostrad, których łączna długość przekracza 12 tys. km. Po torach kolejowych kursują m.in. szybkie pociągi Intercity Express. Frankfurt nad Menem to jeden z największych portów lotniczych Europy, a w samym tylko Berlinie znajdują się aż trzy duże lotniska pasażerskie. Hamburg, Kilonia, Lubecka, Rostock, Bremerhaven to wielkie porty morskie. Duisburg jest największym portem rzecznym w Europie, a rzeka Ren zalicza się do najbardziej uczęszczanych szlaków śródlądowych - dzięki licznym kanałom ma ona połączenie z rzekami m.in. Francji i Polski czy nawet krajów Bałkańskich (poprzez Men i Dunaj).

Niemiecki przemysł w ostatnich kilkudziesięciu latach znacząco zmienił swoje oblicze. W okręgu przemysłowym Zagłębia Ruhry wydobywa się coraz mniej węgla kamiennego, gdyż staje się to nieopłacalne. Nadal jednak wytwarza się tam duże ilości stali, która wykorzystywana jest m.in. do produkcji środków transportu. Przemysłową wizytówką Niemiec są samochody, których produkcja dawno jednak wykroczyła poza granice kraju, m.in. w Polsce montowane są osobowe Ople Astra i dostawcze Volkswageny Caddy. Różne inne niemieckie fabryki działają w krajach Europy Środkowej i Wschodniej ze względu na tańszą siłę roboczą, a u naszych zachodnich sąsiadów zostaje coraz mniej zakładów masowej produkcji przemysłowej. Nadal jednak funkcjonują tam znane z wysokiej jakości wytwórnie sprzętu specjalistycznego, np. maszyn i urządzeń dla przemysłu, rolnictwa czy usług. Oprócz tego w licznych ośrodkach naukowych rozwijają się nowoczesne technologie (Hi‑Tech).
Najważniejszym surowcem mineralnym jest węgiel brunatny, w którego wydobyciu Niemcy zajmują pierwsze miejsce na świecie. Duże znaczenie mają też sole potasowe. Ponadto pozyskuje się sól kamienną, ropę naftową, gaz ziemny - wydobycie jest niezbyt duże, choć kilkukrotnie większe niż w Polsce.

W rolnictwie na stałe zatrudnionych jest tylko około 2% ogółu pracujących Niemców. W sezonie letnim do pracy w gospodarstwach rolnych przyjeżdża wielu tzw. gastarbeiterów (pracowników gościnnych) z zagranicy, w tym z Polski. Zajmują się oni głównie zbieraniem warzyw (w tym szparagów), truskawek, winogron, a także innymi prostymi pracami. Choć niemieckie rolnictwo jest silnie zmechanizowane, to niektóre czynności muszą być wykonywane ręcznie, do czego potrzebna jest tania siła robocza. Gastarbeiterzy są i tak zadowoleni, gdyż zarabiają dużo większe pieniądze niż u siebie w kraju - średnie zarobki w Niemczech są trzykrotnie wyższe niż w Polsce.

Mimo iż rolnictwo Niemiec jest wysokotowarowe, wyspecjalizowane, bardzo wydajne i jeszcze dotowane z UE, to w Produkcie Krajowym Brutto jego udział nie przekracza 1%. To pokazuje jak wielkie znaczenie dla gospodarki Niemiec mają dwa pozostałe jej działy - przede wszystkim usługi, a ponadto przemysł. Na bazie tego „niewielkiego" rolnictwa musiał rozwinąć się wielki przemysł spożywczy, by wyżywić ponad 80 mln ludzi. Okazało się to jak najbardziej wykonalne i to z nadwyżką, gdyż Niemcy są dziś dużym eksporterem żywności. Najbardziej znane w świecie niemieckie artykuły spożywcze to piwo, wino, czekolady, lody, sery, kiełbaski, parówki i inne produkty mięsne.

Niemcy to duży kraj w Europie Zachodniej, w którym mieszka ponad 80 mln ludzi.

Po II wojnie światowej do 1990 r. Niemcy podzielone były na dwa państwa - RFN i NRD.

Podstawowy podział administracyjny Niemiec wyróżnia 16 krajów związkowych (landów), które w większości są krainami historycznymi.

Niemcy mają dostęp do dwóch Mórz - Północnego i Bałtyckiego.

Ukształtowanie pionowe terenu Niemiec ma układ pasowy z nizinami na północy, wyżynami w centrum i na południu oraz z górami wysokimi (Alpami) wzdłuż południowej granicy.

W Niemczech występuje klimat umiarkowany ciepły - morski i przejściowy.

Niemcy mają gęstą sieć hydrograficzną z wieloma dużymi rzekami, takimi jak Ren, Dunaj, Łaba, Wezera, Men.

Na Nizinach Niemieckich dominują gleby bielicowe, a na Średniogórzu Niemieckim gleby płowe i brunatne.

Roślinność naturalna Niemiec to głównie lasy liściaste i mieszane rosnące na wyżynach.

Niemcy są krajem gęsto zaludnionym, a największe skupiska ludności to konurbacja Zagłębia Ruhry oraz aglomeracje Berlina, Hamburga i Monachium.

Społeczeństwo Niemiec szybko się starzeje, brakuje ludzi młodych do pracy, toteż przyjmowanych jest wielu imigrantów z biedniejszych części Europy, w tym z Polski.

Prawie 3/4 ludności Niemiec mieszka w miastach, gdzie intensywnie funkcjonują różnorodne usługi (handel, transport), które są podstawą gospodarki kraju.

Niemieckie firmy przemysłowe często przenoszą swoją produkcję do krajów o tańszej sile roboczej, np. do Polski.

W Niemczech nadal produkuje się dużo samochodów, a także specjalistyczny sprzęt wysokiej jakość (maszyny i urządzenia dla przemysłu, usług i rolnictwa). Rozwijają się też nowoczesne technologie.

Główne bogactwa mineralne Niemiec to węgiel brunatny i sole potasowe. Wydobycie węgla kamiennego drastycznie spadło, ze względu na malejącą opłacalność.

Rolnictwo Niemiec jest wyspecjalizowane, zmechanizowane i wysokotowarowe, a mimo to ma niewielki udział w gospodarce narodowej, gdyż dominują w niej usługi i przemysł.

Niemcy są czwartą największą potęgą gospodarczą świata (po USA, Chinach i Japonii).

Zobacz także

Położenie Polski na świecie i w Europie Morze Bałtyckie - środowisko przyrodnicze a działalność człowieka Zmiany w przemyśle Polski Rozwój transportu lądowego w Polsce Rozwój transportu powietrznego i wodnego w Polsce Położenie Polski na świecie i w Europie
Morze Bałtyckie - środowisko przyrodnicze a działalność człowieka
Zmiany w przemyśle Polski
Rozwój transportu lądowego w Polsce
Rozwój transportu powietrznego i wodnego w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze i gospodarka Niemiec

# data[].attributes.attachment_link.description
Niemcy to duży kraj w Europie Zachodniej, mający powierzchnię 357 tys. kmIndeks górny 2 2, czyli kilkanaście % większą niż Polska. Rozciągają się między Morzem Północnym, Płw. Jutlandzkim i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu. Granica z Polską liczy 467 km i przebiega głównie po Odrze i Nysie Łużyckiej.

# data[].attributes.headline
Co to jest energia i skąd się bierze prąd?

# data[].attributes.subject
Co to jest energia i skąd się bierze prąd?

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza

# data[].attributes.attachment_link.title
Być jak Ignacy I – Energia. Film edukacyjny dla dzieci

# data[].attributes.body
gra

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Morze Liguryjskie, Morze Barentsa, Morze Norweskie, Morze Północne, Morze Irlandzkie, Morze Celtyckie, Morze Bałtyckie, Morze Śródziemne, Morze Egejskie, Morze Jońskie, Morze Adriatyckie, Morze Azowskie, Morze Marmara, Morze Tyrreńskie, Morze Czarne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Morze Liguryjskie, Morze Barentsa, Morze Norweskie, Morze Północne, Morze Irlandzkie, Morze Celtyckie, Morze Bałtyckie, Morze Śródziemne, Morze Egejskie, Morze Jońskie, Morze Adriatyckie, Morze Azowskie, Morze Marmara, Morze Tyrreńskie, Morze Czarne.

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
lekcja interaktywna

# data[].attributes.attachment_link.description
2 3 5 4 6 7 8 0 9 Omów krótko położenie geograficzne Francji. - mapka obok Na dzisiejszej lekcji: dowiesz się, czym jest przemysł, a czym usługi ? poznasz podział przemysłu na działy poznasz czynniki rozwoju przemysłu we Francji poznasz cechy nowoczesnego przemysłu i usług we Francji dowiesz się, co to są technopolie poznasz produkty przemysłowe, z których słynie Francja Przesuwaj się kolejno zaczynając od cyfry 1, klikając kolejne ikonki.

# data[].attributes.body
grafonotka

# data[].attributes.body
memory

# data[].attributes.attachment_link.title
Memory Francja, Węgry, Dania klasa 6 (1)

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.attachment_link.title
Wydawnictwa Edukacyjne WIKING - Portal Edukacyjny - ATLAS GEOGRAFICZNY

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal edukacyjny Wydawnictw Edukacyjnych WIKING. Odwiedź nas i przekonaj się sam!

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
100 faktów

# data[].attributes.body
film

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
What Drives Gasoline Prices?
This was originally posted on Elements. Sign up to the free mailing list to get beautiful visualizations on natural resource megatrends in your email every week.
Across the United States, the cost of gas has been a hot topic of conversation lately, as prices reach record-breaking highs.

The national average now sits at $5.00 per gallon, and by the end of summer, this figure could grow to $6 per gallon, according to estimates by JPMorgan.

But before we can have an understanding of what's happening at the pump, it's important to first know what key factors influence gasoline prices.

This graphic, using data from the U.S. Energy Information Administration ( EIA), outlines the main components that influence gasoline prices, providing each factor's proportional impact on price.

The Four Main Factors

According to the EIA, there are four main factors that influence the price of gas:

Crude oil prices (54%)

Refining costs (14%)

Taxes (16%)

Distribution, and marketing costs (16%)

More than half the cost of filling your tank is influenced by the price of crude oil. Meanwhile, the rest of the price at the pump is split fairly equally between refining costs, marketing and distribution, and taxes.

Let's look at each factor in more depth.

Crude Oil Prices

The most influential factor is the cost of crude oil, which is largely dictated by international supply and demand.

Despite being the world's largest oil producer, the U.S. remains a net importer of crude oil, with the majority coming from Canada, Mexico, and Saudi Arabia. Because of America's reliance on imports, U.S. gas prices are largely influenced by the global crude oil market.

A number of geopolitical factors can influence the crude oil market, but one of the biggest influences is the Organization of the Petroleum Exporting Countries ( OPEC), led by Saudi Arabia.

Established in 1960, OPEC was created to combat U.S. dominance of the global oil market. OPEC sets production targets for its 13 member countries, and historically, oil prices have been linked to changes in OPEC production. Today, OPEC countries are responsible for about 60% of internationally traded petroleum.

Refining Costs

Oil needs to be refined into gasoline before it can be used by consumers, which is why refining costs are factored into the price of gas.

The U.S. has hundreds of refineries across the country. The country's largest refinery, owned by the Saudi Arabian company ​​Saudi Aramco, processes around 607,000 barrels of oil per day.

The exact cost of refining varies, depending on a number of factors such as the type of crude oil used, the processing technology available at the refinery, and the gasoline requirements in specific parts of the country.

In general, refining capacity in the U.S. has not been keeping up with oil demand. Several refineries shut down throughout the pandemic, but even before COVID-19, refining capacity in the U.S. was lagging behind demand. Incredibly, there haven't been any brand-new refining facilities built in the country since 1977.

Taxes

In the U.S., taxes also play a critical role in determining the price of gas.

Across America, the average gasoline tax is $0.57 per gallon, however, the exact amount fluctuates from state to state. Here's a look at the top five states with the highest gas taxes:
*Note: figures include both state and federal tax
States with high gas taxes usually spend the extra money on improvements to their infrastructure or local transportation. For instance, Illinois doubled its gas taxes in 2019 as part of a $45 billion infrastructure plan.

California, the state with the highest tax on gas, is expecting to see a rate increase this July, which will drive gas prices up by around three cents per gallon.

Distribution and Marketing Costs

Lastly, the costs of distribution and marketing have an impact on the price of gas.

Gasoline is typically shipped from refineries to local terminals via pipelines. From there, the gasoline is processed further to ensure it meets market requirements or local government standards.

Gas stations then distribute the final product to the consumer. The cost of running a gas station varies-some gas stations are owned and operated by brand-name refineries like Chevron, while others are smaller-scale operations owned by independent merchants.

The big-name brands run a lot of advertisements. According to Morning Consult, Chevron, BP PLC, Exxon Mobil Corp., and Royal Dutch Shell PLC aired TV advertisements in the U.S. more than 44,495 times between June 1, 2020, and Aug. 31, 2021.

How Does the Russia-Ukraine Conflict Impact U.S. Gas Prices?

If only a fraction of America's oil comes from Russia, why is the Russia-Ukraine conflict impacting prices in the U.S.?

Because oil is bought and sold on a global commodities market. So, when countries imposed sanctions on Russian oil, that put a squeeze on global supply, which ultimately drove up prices.

This supply shock could keep prices high for a while unless the U.S. falls into a recession, which is a growing possibility based on how recent data is trending.

# data[].attributes.attachment_link.title
Visualizing the Happiest Country on Every Continent

# data[].attributes.attachment_link.description
This was originally posted on Elements. Sign up to the free mailing list to get beautiful visualizations on natural resource megatrends in your email every week. Across the United States, the cost of gas has been a hot topic of conversation lately, as prices reach record-breaking highs.

# data[].attributes.body
prezentacja

# data[].attributes.body
grafonotka

# data[].attributes.body
powtórzenie wiadomości z działu III

# data[].attributes.attachment_link.description
Teleturniej - Test wielokrotnego wyboru z ograniczeniem czasowym, dodatkowymi życiami i rundą dodatkową.

# data[].attributes.body
Nacobezu

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze i ludność Europy-kl VI Flashcards | Quizlet

# data[].attributes.attachment_link.description
Powtórzenie Learn with flashcards, games, and more — for free.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nim przeczytasz ten tekst drogi Czytelniku, proszę Cię o poświęcenie 6 minut na obejrzenie filmu zamieszczonego poniżej

Będzie on małą wyprawą na Północ Europy i aby w pełni zrozumieć przekaz dzisiejszego tekstu, musisz się z nim zapoznać.

Nazywam się Jonna Jinton. Jestem szwedzką artystką i fotografką. Opowiem Wam historię mojej podróży
Najważniejszą życiową decyzję podjęłam w 2010 roku. Postanowiłam wówczas opuścić dotychczasowe życie w Gotteborgu. Opuściłam mieszkanie i przerwałam studia. Moje serce szukało czegoś innego - natury i ciszy. Przeniosłam się do małej wioski na północy Szwecji z zaledwie 10 mieszkańcami.Moja rodzina ma tam korzenie, więc właściwie był to powrót do domu. Gdy tu dotarłam, nie miałam planów, pieniędzy ani pracy. Ale miałam marzenie. Było nim znalezienie sposobu na to, aby móc pozostać w miejscu, które miałam już schowane głęboko w sercu.
Pierwsze lata na wsi były prawdziwym wyzwaniem
Długie, mroźne zimy, bezustanne zamartwianie o pieniądze i ogrzewanie starego domu były pracą na pełny etat. Był to czas, w którym moje granice były bezustannie wystawiane na próbę. Ale jednocześnie to wtedy odnalazłam pasję życia. Zaczęłam fotografować, kręcić filmy i pisać. Rozpoczęłam także pisanie boga, dzięki któremu mogłam się dzielić chwilami z mojego nowego życia i wyrażać na nim miłość do natury za pomocą zdjęć i słów. Kupiłam także psa o imieniu Nanook, który stał się moim największym przyjacielem. Życie tak blisko natury obudziło coś we mnie. Poczułam natchnienie by tworzyć, a moim pragnieniem stało się poruszanie ludzi sztuką którą tworzę.
Dziś mija 8 lat odkąd się sprowadziłam do mojego małego domku pod Zorzą Polarną
Stąd zarządzam własnym biznesem - JoJinton from Sweden. Zatrudniłam w nim moją mamę Anitę. Spędzam dnie pisząc, tworząc muzykę, malując i robiąc wszystko to, co pragnie wyrazić moje serce. Przez kanały social media docieram do ponad miliona ludzi tygodniowo. Żyję z moim przyszłym mężem, od niedawna tworzącym jako twórca srebrnej biżuterii. Wciąż jest też ze mną Nanook i dwa koty, oraz krowa Hanna, której imię oznacza w języku szwedzkim gwiazdę. Wciąż mam też życzenie aby dać coś od siebie światu, coś, co przełamie bariery i dotknie duszy. Jedno z moich zdjęć będzie wkrótce sprzedawane na płótnie w Ikei. Zostało wykonane w październikowy poranek kilka minut drogi ode mnie z mostu wybudowanego przez mojego dziadka 80 lat temu. Był to jeden z wielu magicznych momentów, których mogę tu doświadczać." I to, że tylko my - nikt inny, wytwarzamy sami sobie granice tego, co jest możliwe w życiu, a co nie. I tego, że trzeba być cierpliwym i nigdy się nie poddawać. A także nie bać się czasem tracić gruntu pod nogami.Czasem bowiem może to być najlepsza rzecz, która nam się wydarzy." ( jestem autorką tłumaczenia -pominęłam nazwę wioski oraz imię narzeczonego ponieważ nie znam szwedzkiego ) Tak wiele nauczyłam się przez te lata.
To co najważniejsze, to wdzięczność za najmniejsze dobro w naszym życiu, która prowadzi zawsze do czegoś większego

Zależało mi na tym, aby każdy Czytelnik zrozumiał przekaz filmu, dlatego moje dowolne tłumaczenie jest ukłonem w stronę Czytelników nieanglojęzycznych.

Chciałabym abyście się zastanowili nad swoimi marzeniami

Ostatnio bowiem brałam udział w pewnej rozmowie w internecie na temat tego filmu. Miałam wiele refleksji z nią związanych. W dyskusji mniej więcej chodziło o to, że ktoś uważał, iż jest to mocno przekoloryzowana wersja filmowa życia w zimnym i nieprzystępnym krajobrazie. Osoba ta zasugerowała także, że rzeczywistość odbiega od wyobrażenia w nim zawartego, przestrzegając przed źle pojętą pogonią za marzeniami. Ciekawa jestem jakie jest Wasze wrażenie na temat tego filmu?

Czy czasem nie jest tak że marzymy o czymś iluzorycznym, podczas gdy rzeczywistość od tej iluzji dalece odbiega?

Niezaprzeczalnie film jest promocją osoby Jonny Jinton. To szwedzka artystka, która zachwyca od kilku lat swoimi utworami wykonywanymi w tradycyjnej technice o nazwie "kulning". To starożytny śpiew, którego używali pasterze na Północy w celu zwabiania krów. Jonna Jinton reaktywując dawne techniki wpisuje się doskonale w dzisiejsze trendy lifestylowe. Ludzie dzisiaj chętnie szukają bowiem kontaktu z przyrodą oraz zwiększa się ich świadomość ekologiczna. Szukają możliwie spokojnych i oddalonych od aglomeracji miejsc do wypoczynku i przyglądają się wnikliwiej psychice zwierząt. Pragną żyć w harmonii z Ziemią i interesują się dawnymi rzemiosłami. W tym świetle nie dziwi fakt, iż Jonna Jinton ma na dzień dzisiejszy miliony odsłon swoich filmów na You-Tube. Jonna Jinton jest wszechstronną artystką. Jak opowiada w filmie, wyraża siebie również w malarstwie i fotografii. Obrazy które widziałam obfitują w niebieskości i błękity. Zdjęcia ukazują przyrodę i samą Jinton w jej najpiękniejszych kadrach. Cała jej twórczość jest niejako hołdem dla Natury. Osobiście mocno rezonuję z wytworami jej wyobraźni. Jestem poruszona uniwersalnością ich przekazu. Choć jest to film promujący ją jako osobowość i gra na przewidywalnych strunach, potrafi przenieść nas choć na chwilę na zielone mchy lasów Północy.

Spotkałam się z zastrzeżeniami co do pretensjonalności i stronniczości filmu

Ktoś napisał, że nie pokazuje on prawdy o życiu na Północy Europy, bo to tylko film reklamowy. Rzeczywistość bowiem jest tam podobno przytłaczająca, brakuje witaminy D, a ludzie są introwertyczni, a każdy „normalny dostaje na głowę". Nasuwa mi się zaraz do głowy pytanie - po co właściwie kręcić film o tym, że nie da się rozpalić w kominku, a pies naniósł błoto na świeżo umytą podłogę? Czy nie jest tak, że codzienne życie nie daje nam wielu zachwytów i momentów uniesienia? Składają się na nie rutyna, obowiązki i pogoń. Kolejną zagwozdką jest dla mnie stwierdzenie o normalności - bo czy nie jest trochę tak, że przytoczona normalność: jest bardzo względna? Wielu z nas skrycie marzy o spokoju ducha, wyciszeniu i zwolnieniu tempa. Wyprowadzamy się na wieś, rezygnujemy z życia w korporacji i porzucamy smartfony.

Fakt, że życie na wsi nie składa się z głaskania alpak i noszenia dwóch drewienek do kominka w Timberlandach
www.ulicaekologiczna.pl
To raczej ciężka praca wokół domu, miesiące błota na posesji i opróżnianie szamba. Ale zapytałam kiedyś żyjącą na końcu świata osobę, czy wróciłaby do miasta pomimo wielu niewygód jakie przyszło jej znosić. Odpowiedziała mi, że choć czasem zdarza jej się kląć jak szewc, nie oddałaby za nic swojej wolności i niezależności. Dzięki oddaleniu od ludzi i bliskości z naturą, czuje równowagę wewnętrzną i radość. Zawalczyła o swoje marzenie, choć reakcje otoczenia były różne.

Więc jak to jest w końcu z tymi marzeniami? Są tylko pogonią za iluzją, czy może jednak potrafią być drogowskazami? Uważam że zawsze warto o nie walczyć, nawet jeśli nie są idealnie skrojone na miarę. Choć nie zawsze jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich skutków naszych decyzji, warto według mnie podążać za najbardziej szalonymi podszeptami serca, nawet jeśli w oczach innych ludzi hasła te są pretensjonalne. Ciekawa jestem jak z Waszymi pragnieniami? Czy realizujecie je powolutku, czy raz na jakiś czas dokonujecie rewolucji? Co uważacie na temat filmu i projektu Jonny Jinton? Będę wdzięczna za każdy komentarz. Ślę moc dobrej energii.

„(...) czasy plączą się i zachodzą na siebie. Jak mogłam kiedyś wierzyć, że czas płynie? To śmieszne. Teraz jest oczywiste, że czas wiruje, jak spódnice w tańcu." O. Tokarczuk

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy marzenia da się skroić na miarę? - Pani Doktorowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Będzie on małą wyprawą na Północ Europy i aby w pełni zrozumieć przekaz dzisiejszego tekstu, musisz się z nim zapoznać. Nazywam się Jonna Jinton. Jestem szwedzką artystką i fotografką. Opowiem Wam historię mojej podróży Najważniejszą życiową decyzję podjęłam w 2010 roku. Postanowiłam wówczas opuścić dotychczasowe życie w Gotteborgu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Londyn w weekend co zobaczyć co zwiedzić w 2 dni w Londynie. Londyn top 10 atrakcje turystyczne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przewodnik po Paryżu online - zabytki, atrakcje, bilety, hotele oraz kompleksowe informacje o Paryżu. Kliknij i sprawdź nasz serwis!

# data[].attributes.attachment_link.title
Musieli ratować najcenniejsze dzieła sztuki przed płomieniami [Notre Dame w ogniu]

# data[].attributes.attachment_link.title
🇫🇷 PARYŻ 🇫🇷 | Przewodnik po stolicy Francji | Co warto zobaczyć w mieście zakochanych ♥️

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykly Swiat - Paryż - Lektor PL - 75 min.

# data[].attributes.attachment_link.description
HYDE PARK LONDON EYE Pałac Buckingham TURYSTYKA PARYŻ I LONDYN TURYSTYKA ŁUK TRIUMFALNY GŁÓWNE ATRAKCJE TURYSTYCZNE PARY ŻA KATEDRA NOTRE DAME GŁÓWNE ATRAKCJE TURYSTYCZNE LONDYNU Big Ben Wieża Eiffla LUWR UNIWERSYTET SORBONA Most Tower Bridge ŚWIATOWE METROPLIE Tower of London

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cywilizacja europejska to pewien rodzaj historycznej „całości" łączącej nas Europejczyków z kontynentem, na którym żyjemy. Za podstawę naszej cywilizacji uznaje się elementy kultury starożytnej Grecji i cesarstwa rzymskiego oraz chrześcijaństwo. Pomimo tych wspólnych głęboko zakorzenionych tradycji dzisiejsza Europa jest zróżnicowana, a ponadto zmienia się też jej znaczenie i miejsce we współczesnym świecie.

że Europa dzieli się na cztery regiony fizycznogeograficzne o zróżnicowanych cechach środowiska przyrodniczego;

że w Europie występują obszary zamieszkałe przez ludność różniącą się językowo i kulturowo;

że tradycja i elementy kultury europejskiej oraz języki zostały przeniesione na inne kontynenty.

wskazywać na mapie państwa jednonarodowe i wielonarodowe w Europie;

podawać przykłady zróżnicowania kulturowego ludności w Europie;

wymieniać główne grupy językowe w Europie i opisywać ich zasięgi na mapie tematycznej;

porównywać dane statystyczne przedstawione na diagramach ludnościowych.

W Europie mieszka obecnie 742 mln osób, co stanowi 10,4% ogólnej liczby ludności świata (dane z 2013 roku). Ludność zamieszkująca obszary 46 niepodległych państw tego kontynentu jest zróżnicowana etnicznie, językowo, wyznaniowo oraz pod względem struktury płci i wieku. Wynika to z różnorodnych, niekiedy dramatycznych procesów społecznych i gospodarczych, które kształtowały nasz kontynent w przeszłości.
Przeważająca większość ludności Europy należy do rasy białej. Niewielkie dziś grupy ludności rasy żółtej zamieszkują od wieków nad Wołgą - Kałmucy, na Krymie - Tatarzy, a w Laponii na północy Półwyspu Skandynawskiego - Lapończycy.

Dokonaj analizy danych statystycznych przedstawionych w tabeli oraz na diagramie poniżej. Omów, jak zmienia się udział liczby ludności Europy w ogólnej liczbie ludności świata. Wyjaśnij przyczyny tych zmian, patrząc na dane dla innych kontynentów.

Belgia, w której północną część kraju zamieszkują Flamandowie używający języka flamandzkiego (niderlandzkiego - język urzędowy w Holandii), a część południową Walonowie posługujący się językiem francuskim (walońskim);

Wielka Brytania, w której mieszkają Anglicy, Szkoci, Irlandczycy i Walijczycy; językiem urzędowym jest angielski, ale zachowały się języki mniejszościowe: walijski, szkocki (gaelicki).

Na stosunkowo niewielkim kontynencie, jakim jest Europa, żyje dzisiaj ok. 100 narodów. Pojęciem naród określamy wspólnotę ludzi mających wspólną przeszłość historyczną i kulturową, mówiącą tym samym językiem i zamieszkującą to samo terytorium. Jeżeli na terenie państwa zamieszkiwanego przez jeden naród wyróżniają się inne odrębne grupy narodowe, to określa się je mianem mniejszości narodowej albo mniejszości etnicznej.

Do państw historycznie wielonarodowych w Europie należą m.in.:

W niektórych państwach obok miejscowej ludności występuje duża grupa ludności napływowej i wówczas te państwa również należy uznać za wielonarodowe. Należą do nich m.in.: Estonia, Łotwa, Luksemburg, Francja, Niemcy, Holandia, Szwajcaria.
Szczególnym przykładem państwa wielonarodowego jest Federacja Rosyjska: dominującą grupą są tam Rosjanie, ale oprócz nich występuje kilkanaście odrębnych grup narodowościowych, a także dziesiątki grup etnicznych.

Państwa, w których zamieszkuje jeden naród, to państwa o dużej spójności etnicznej. W Europie należą do nich m.in.: Portugalia, Grecja, Polska, Norwegia, Albania. W wielu europejskich państwach jednonarodowych mieszkają grupy etniczne mające odrębny język i kulturę, ale nie są one zbyt liczne.
Jednym z procesów, który objął Europę w ostatnich kilkudziesięciu latach, są ruchy migracyjne, tj. przemieszczanie się ludności między państwami w celu zmiany miejsca pobytu. Większość państw w Europie ma dodatnie saldo migracji, co oznacza, że imigracja (przyjazdy ludności) jest wyższa niż emigracja (wyjazdy ludności). W 2013 roku najwyższe dodatnie saldo migracji zanotowano w Niemczech (433 tys.), Wielkiej Brytanii (209 tys.) i Włoszech (182 tys.). Do państw tych migruje głównie ludność z Europy Środkowej i Wschodniej oraz z Afryki, Azji i Ameryki Południowej.

Ludność Europy posługuje się językami należącymi do trzech rodzin językowych: indoeuropejskiej, uralskiej i ałtajskiej. Z rodziny języków indoeuropejskich wywodzą się trzy grupy językowe: romańska, germańska i słowiańska mające w Europie największy zasięg. Mniejszy zasięg mają języki z dwóch pozostałych rodzin. Językiem izolowanym, to znaczy niemającym pokrewieństwa z innymi, jest baskijski używany przez grupę ludności żyjącą w zachodniej części Pirenejów. Basków uznaje się za jedyną rdzenną nieindoeuropejską grupę ludności w Europie.

Języki romańskie wytworzyły się z połączenia łaciny używanej w Imperium Rzymskim z lokalnymi językami występującymi na terenach objętych wpływami tego państwa. Romanizacji podlegały obszary leżące w basenie Morza Śródziemnego i nad Dunajem. Do tej grupy języków należą: włoski, francuski, hiszpański, portugalski, rumuński, a także kataloński i galicyjski na Płw. Iberyjskim.

Do grupy języków germańskich należą: angielski, niemiecki, duński, niderlandzki, szwedzki, norweski i islandzki. Mieszkańcy Wysp Fryzyjskich leżących u wybrzeży Holandii i Niemiec posługują się językiem fryzyjskim, a mieszkańcy Wysp Owczych mówią językiem farerskim. Oba te języki należą także do grupy języków germańskich.

Języki słowiańskie swym zasięgiem obejmują prawie cały region Europy Wschodniej, obszary leżące na pograniczu z Europą Zachodnią i większą część Półwyspu Bałkańskiego. Do tej grupy należą m.in. języki: rosyjski, ukraiński, białoruski, polski, czeski, słowacki, serbski, chorwacki, bułgarski, słoweński, macedoński. Na obszarze Łużyc, położonych na południowym wschodzie Niemiec przy granicy z Polską, mieszka niewielka grupa ludności posługująca się językami górnołużyckim i dolnołużyckim, również należącymi do języków słowiańskich.

W północno‑wschodniej części Europy, nad Morzem Bałtyckim, żyją grupy ludności posługujące się językami bałtyckimi (litewskim i łotewskim) oraz językami ugrofińskimi (fińskim i estońskim). Do tej grupy należy także język węgierski, który jest w użyciu na Węgrzech leżących nad Dunajem.
W południowej części Półwyspu Bałkańskiego występują trzy odrębne języki: grecki, albański i turecki.
Języki europejskie w formie pisanej wykorzystują trzy alfabety: grecki, łaciński i cyrylicę.

Kilka języków europejskich - głównie w czasach kolonialnych - zostało przeniesionych na inne kontynenty i później stały się one językami urzędowymi w wielu nowo powstałych państwach. Obecnie najbardziej rozpowszechniony jest język angielski, który uznaje się za język światowy.

Ważnym elementem społecznym wpływającym w większym lub mniejszym stopniu na życie ludzi jest przynależność do danej grupy wyznaniowej. W Europie najliczniejszą grupą są chrześcijanie. Historyczne podziały doprowadziły do powstania dużych odłamów tej religii. Dzisiaj w określonych regionach lub państwach mieszkają większe lub mniejsze grupy wyznawców jednego z odłamów chrześcijaństwa.

W Europie mieszka obecnie 742 mln ludzi (dane 2013 roku) i udział ludności Europy w ogólnej liczbie ludności świata systematycznie maleje.

Ludność Europy jest zróżnicowana etnicznie, językowo i religijnie. Współczesna cywilizacja europejska opiera się na dorobku przeszłości - kulturze greckiej i rzymskiej oraz tradycji chrześcijańskiej.

W Europie największy zasięg mają trzy grupy językowe: romańska, słowiańska i germańska należące do tej samej rodziny języków indoeuropejskich.

Dominującą grupą wyznaniową w Europie są chrześcijanie. W poszczególnych regionach Europy występują większe grupy wyznawców każdego z głównych odłamów chrześcijaństwa: katolików, protestantów, prawosławnych.

Struktura wieku ludności w Europie jest niekorzystna; udział ludności w wieku do 14 lat jest niewielki, a w wieku powyżej 65 lat - wysoki. To wynik niskiego przyrostu naturalnego i wydłużenia średniej długości życia.

Do opisu struktury wieku posłużymy się diagramem przedstawiającym ludność Europy wg trzech grup wiekowych:

Struktura wieku ludności Europy jest bardzo niekorzystna. W porównaniu z innymi kontynentami grupa dzieci i młodzieży - wiek do 14 lat - jest w Europie najmniej liczna, a grupa ludności starej - wiek powyżej 65 lat - jest najliczniejsza. Ludność Europy znajduje się w stanie starości demograficznej, o czym decyduje niski przyrost naturalny i wydłużanie przeciętnego czasu życia Europejczyków. Niski przyrost naturalny występuje przede wszystkim na wschodzie naszego kontynentu, gdzie trudna sytuacja ekonomiczna ogranicza liczbę urodzeń. Natomiast w Europie Zachodniej panują bardzo dobre warunki ekonomiczne, które sprzyjają dłuższemu życiu ludzi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zróżnicowanie ludnościowe i kulturowe współczesnej Europy

# data[].attributes.attachment_link.description
Cywilizacja europejska to pewien rodzaj historycznej „całości" łączącej nas Europejczyków z kontynentem, na którym żyjemy. Za podstawę naszej cywilizacji uznaje się elementy kultury starożytnej Grecji i cesarstwa rzymskiego oraz chrześcijaństwo. Pomimo tych wspólnych głęboko zakorzenionych tradycji dzisiejsza Europa jest zróżnicowana, a ponadto zmienia się też jej znaczenie i miejsce we współczesnym świecie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aż trzy czwarte ludności świata mieszka na dwóch kontynentach, a jedna czwarta zajmuje pozostałych pięć. Zobaczcie całą populację Ziemi na kilku fascynujących (i w sumie dość zaskakujących) wykresach i przekonajcie się, jak wedle prognoz będzie się zmieniała do końca tego stulecia.

Populacja świata w 2018 roku. Źródło: PopulationPyramid.net

Dane demograficzne to fascynujący kawałek rzeczywistości. Pisałam to już wtedy, kiedy polecałam Wam wspaniałą książkę „Factfulness" Hansa Roslinga. To również mało poznany kawałek rzeczywistości, bo niby wszędzie trąbi się o tym, że na świecie żyje ponad 7 mld ludzi, a najludniejsze kraje to Chiny i Indie, ale właściwie na tym kończy się powszechna wiedza na ten temat.

Mniej dzieci

Warto wiedzieć o tym, że liczba mieszkańców Chin i Indii po zsumowaniu liczy obecnie 2,7 mld, czyli aż 36 proc. ludności świata. To głównie dzięki tym dwóm krajom populacja Azji stanowi dziś 60 proc. populacji całej planety.

Chiny się bogacą, wskutek czego zmniejsza się w tym kraju liczba dzieci przypadających na jedną kobietę. Kilkadziesiąt lat temu niska dzietność była wymuszana przez rządzących tym krajem, ale to się zmieniło, bo rosnąca zamożność sprawia, że mniej dzieci umiera, rodzice nie potrzebują ich dużej liczby jako siły roboczej w gospodarstwach, no i mogą inwestować w ich wykształcenie. Z kolei Indie, wciąż tkwiące w ubóstwie, nie mają porównywalnego dostępu do edukacji i środków antykoncepcyjnych, w związku z czym już w 2022 roku prześcigną Chiny pod względem liczby mieszkańców.

Warto przy tym wiedzieć, że jeszcze w 1948 roku na jedną kobietę na świecie przypadało ŚREDNIO pięcioro dzieci. Tak, wliczając w to kobiety bezdzietne. Przełom, który dokonał się od tego czasu, był ogromny. W 2017 roku ta liczba zmalała do nieco poniżej 2,5 dziecka na kobietę. A w 2100 roku kobiety, wedle prognoz, będą rodzić średnio 1,93 dziecka (źródło: Gapminder).

Średnia liczba dzieci przypadająca na jedną kobietę od 1800 roku do dzisiaj. Źródło: Po 1950: UN World Pop. Prosp. 2012. Przed 1950: mnóstwo źródeł zestawionych przez Gapminder

I właśnie to zjawisko sprawi, że populacja Ziemi nie będzie rosła w nieskończoność, tylko około 2100 roku ustabilizuje się na poziomie około 11 mld ludzi. Około 2080 roku liczba dzieci przypadających na jedną kobietę spadnie do poniżej dwóch i będzie nadal malała. Jednocześnie, według danych ONZ, o 11 lat wydłuży się średnia długość życia, więc liczba ludności będzie jeszcze przez jakiś czas rosła, jednak do 2100 roku wyhamuje i będzie się od tej pory utrzymywać na stałym poziomie.

„ Znaczący spadek liczby dzieci przypadających na jedną kobietę będzie trwał nadal, dopóki ludzie będą wychodzić ze skrajnej biedy, kobiety będą otrzymywały wykształcenie i będą miały dostęp do środków antykoncepcyjnych oraz edukacji seksualnej. [...] Niedługo osiągniemy maksimum pod względem liczby urodzeń " - napisał Hans Rosling w „Factfulness" (ojej, jak Wam ją polecam!).

Tu oczywiście pojawia się milion pytań o to, czy wcześniej nie zabije większości z nas katastrofa klimatyczna i/lub ekologiczna i czy świat będzie w stanie wykarmić tak ogromną rzeszę ludzi - ale nie o tym jest ten artykuł. Mowa tu o stabilnym rozwoju w warunkach zbliżonych do tych, jakie panowały przez ostatnie 50 lat.

Zmiana lidera

Wedle danych zebranych przez PopulationPyramid.net liczba ludności Indii w przełomowym, 2022 roku, kiedy nastąpi zmiana „populacyjnego lidera", będzie wynosić 1,418 mld, zaś Chin - 1,409 mld. Warto sobie prześledzić zmiany liczby ludności poszczególnych krajów na interaktywnej grafice dostępnej pod tym linkiem, której fragment widzicie na początku tekstu, ale w formie statycznego obrazka. Widać na niej, że liczba ludności Indii będzie rosła do końca lat 60. XXI wieku, kiedy osiągnie 1,754 mld, po czym zacznie spadać. Chiny osiągną szczyt zaludnienia - 1,416 mld - już w drugiej połowie przyszłej dekady, a potem liczba ta będzie stopniowo malała.

Wróćmy jednak do czasów współczesnych. Nie należy tutaj zapominać o innych azjatyckich gigantach, takich jak Indonezja (4. miejsce na świecie), Pakistan (6.), Bangladesz (8.), Japonia (11.) czy Filipiny (13.), wszystkich mających ponad 100 mln mieszkańców.

Tu warto zwrócić uwagę na Bangladesz, który jest obecnie najgęściej zaludnionym krajem na Ziemi - na jeden km ² przypada tam niemal 1139 osób! Jednocześnie jest jednym z najbiedniejszych krajów, co w dużej mierze jest skutkiem nawiedzających go tajfunów i katastrofalnych powodzi, które niszczą plony i wywołują kryzysy humanitarne.

Europa w dół, Afryka w górę

Mieszkańcy Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Australii z Oceanią, wszyscy razem, stanowią zaledwie jedną czwartą populacji Ziemi. Z kolei aż 75 proc. ludności naszej planety żyje w Azji i Afryce.

Spośród państw afrykańskich wyróżnia się Nigeria mająca obecnie 196,7 mln mieszkańców i znajdująca się na 7. miejscu na świecie pod względem liczebności populacji. Według prognoz będzie się stopniowo pięła w górę w tym zestawieniu i pod koniec tego stulecia znajdzie się na trzecim miejscu z ponad 750 mln ludności. Nic dziwnego, skoro na jej obszarze znajduje się najszybciej rosnące obecnie megamiasto - Lagos. Liczy ono teraz ponad 21 mln mieszkańców, ale do 2100 roku ich liczba ma wzrosnąć do ponad... 88 mln!

Populacja świata według kontynentów w 2015 roku i 2100 roku. Źródło: Statista

Jak przewiduje Global Cities Institute, pod koniec XXI wieku aż 13 z 20 największych megamiast będzie miastami afrykańskimi. A to wskazuje na to, że Afryka przeżyje gwałtowny boom demograficzny. Do końca XXI wieku liczba jej ludności urośnie niespełna czterokrotnie, osiągając ok. 4,5 mld i niemal doganiając populację Azji (4,8 mld)!

W tym samym czasie łączna liczba ludności Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Australii i Oceanii wyniesie zaledwie 1,9 mld. Obecnie liczy nieco ponad 1,7 mld.
Tak będzie wyglądała populacja świata w 2100 roku:

Populacja świata w 2100 roku. Źródło: PopulationPyramid.net

Jak widzicie, z pozornie nudnych danych demograficznych można wyczytać wiele fascynujących rzeczy. Na pewno zgodzi się ze mną pod tym względem Janina Daily ?

# data[].attributes.attachment_link.title
Kilka prostych grafik, które pokazują, jak mało wiemy o ludziach na Ziemi

# data[].attributes.attachment_link.description
Dane demograficzne to fascynujący kawałek rzeczywistości. Pisałam to już wtedy, kiedy polecałam Wam wspaniałą książkę „Factfulness" Hansa Roslinga. To również mało poznany kawałek rzeczywistości, bo niby wszędzie trąbi się o tym, że na świecie żyje ponad 7 mld ludzi, a najludniejsze kraje to Chiny i Indie, ale właściwie na tym kończy się powszechna wiedza na ten temat.

# data[].attributes.body
karta pracy

# data[].attributes.headline
Rozmieszczenie ludności. Starzenie się społeczeństw. 

# data[].attributes.subject
Rozmieszczenie ludności. Starzenie się społeczeństw. 

# data[].attributes.body
pytania z lekcji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Seterra jest darmową grą-quizem o tematyce geograficznej. Za jej pomocą możesz poznawać kraje, stany i stolice całego świata. Jest to wersja online, napisana w HTML5. Współpracuje z najnowszymi wersjami większości przeglądarek internetowych, takich jak Safari, Firefox i Google Chrome, a także z przeglądarką Internet Explorer 9 i nowszą. Seterra działać będzie na systemach operacyjnych Windows, MacOS X i Linux, a także na urządzeniach mobilnych iPhone, iPad i Android.

Keywords: Testy z geografii online geografia, Współrzędne geograficzne Ziemi, Kursy on-line. Egzaminy. Rozpocznij test z geografii i sprawdź jak dobrze i dokładnie znasz świat!

# data[].attributes.attachment_link.description
Seterra jest darmową grą-quizem o tematyce geograficznej. Za jej pomocą możesz poznawać kraje, stany i stolice całego świata. Jest to wersja online, napisana w HTML5. Współpracuje z najnowszymi wersjami większości przeglądarek internetowych, takich jak Safari, Firefox i Google Chrome, a także z przeglądarką Internet Explorer 9 i nowszą.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Klimat oddziałuje na cechy krajobrazu na danym obszarze. Na lekcji poznasz współzależności między czynnikami kształtującymi typy klimatu oraz zróżnicowanie typów klimatu w Europie. Czy pamiętasz, czym różni się klimat od pogody?

że geograficzne czynniki klimatotwórcze oddziałują na cechy klimatu na danym obszarze;

że w Europie występuje duże regionalne zróżnicowanie typów klimatu;

jak cechy klimatu danego miejsca można przedstawić i odczytać z diagramów klimatycznych.

wskazywać geograficzne czynniki klimatotwórcze oddziałujące na klimat w Europie;

opisywać regionalne zróżnicowanie typów klimatu w Europie;

charakteryzować główne cechy typów klimatu w Europie.

Do geograficznych czynników kształtujących typy klimatu należą: szerokość geograficzna, która jest czynnikiem strefowym, rozkład lądów i mórz, oddziaływanie prądów morskich, ukształtowanie terenu, wysokość nad poziomem morza i pokrycie terenu.

Europa Zachodnia znajduje się w zasięgu wpływów Oceanu Atlantyckiego, Europa Wschodnia natomiast pod wpływem lądowych mas powietrza znad Azji. Wielkie rozczłonkowanie linii brzegowej Europy, duża liczba mórz przybrzeżnych i śródlądowych jest istotnym czynnikiem klimatycznym.
Przypomnij, jaki wpływ na elementy klimatu ma położenie w pobliżu oceanu, a jak oddziałuje na klimat wielki obszar lądowy

Oddziaływanie prądów morskich

Wybrzeże Europy Zachodniej i Północnej opływa ciepły Prąd Zatokowy (Golfsztrom) Prąd Zatokowy (Golfsztrom) , który wzmacnia oddziaływanie Oceanu Atlantyckiego na cechy klimatu

Wpływ głównych geograficznych czynników klimatycznych na klimat w Europie przedstawia poniższa animacja.

Widoczny kontur Europy z siatką kartograficzną. Prezentowane są nazwy: Ocean Atlantycki, Morze Północne, Morze Bałtyckie, Morze Śródziemne. Na mapie pojawiają się granice stref klimatycznych. Od zachodu zaczyna się wlewać kolor zielony, który dochodzi do granicy. Gdy kolor się wypełni pojawia się napis. Od wschodu zaczyna się wlewać kolor jasnoczerwony, który dochodzi do granicy. Na obszarze w Europie Środkowej między dwiema granicami, wlewał się najpierw kolor zielony, a potem kolor jasnoczerwony. Powstaje ze zmieszania obydwu kolorów trzeci. Od południa do granic powstałego wcześniej kolorowego pasa wlewa się kolor różowo-fioletowy. Od północy analogicznie wlewa się kolor niebieski. Na kolorowych pasach pojawiają się napisy: Klimaty okołobiegunowe, Klimaty umiarkowanych szerokości, geograficznych, Klimaty podzwrotnikowe.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Widoczny kontur Europy z siatką kartograficzną. Prezentowane są nazwy: Ocean Atlantycki, Morze Północne, Morze Bałtyckie, Morze Śródziemne. Na mapie pojawiają się granice stref klimatycznych. Od zachodu zaczyna się wlewać kolor zielony, który dochodzi do granicy. Gdy kolor się wypełni pojawia się napis. Od wschodu zaczyna się wlewać kolor jasnoczerwony, który dochodzi do granicy. Na obszarze w Europie Środkowej między dwiema granicami, wlewał się najpierw kolor zielony, a potem kolor jasnoczerwony. Powstaje ze zmieszania obydwu kolorów trzeci. Od południa do granic powstałego wcześniej kolorowego pasa wlewa się kolor różowo-fioletowy. Od północy analogicznie wlewa się kolor niebieski. Na kolorowych pasach pojawiają się napisy: Klimaty okołobiegunowe, Klimaty umiarkowanych szerokości, geograficznych, Klimaty podzwrotnikowe.

Typy klimatu w Europie

Na mapie powyżej przedstawiono zasięgi typów klimatu w Europie. Obok mapy będą pokazywały się diagramy klimatyczne przykładowych stacji. Korzystając z mapy, wykonaj poniższe polecenia.

Ten typ klimatu nazywa się także oceanicznym, gdyż na kształtowanie się tego typu klimatu wpływa ocean. Lato w Londynie jest chłodne (17°C), zima łagodna (+5°C), a średnia roczna amplituda temperatury powietrza jest niewielka. Opady atmosferyczne są dość wysokie i występują we wszystkich porach roku.

Ten typ klimatu występuje w Europie Wschodniej. Latem obszary lądu szybko się nagrzewają i podnoszą temperaturę zalegających na nich mas powietrza, średnie temperatury powietrza wahają się wówczas od 20°C do 24°C. Zimy są chłodne, a średnie temperatury w styczniu spadają do -11°C. Roczne amplitudy temperatury przekraczają 30°C. Opady roczne są niższe niż w klimacie morskim i wynoszą od 400 mm do 700 mm z przewagą opadów letnich.

łagodne, ciepłe i wilgotne zimy ze średnią temperaturą powietrza od 5°C do 12°C;

suche, gorące lata ze średnią temperaturą powietrza od 22°C do 28°C;

roczne sumy opadów wynoszące od 400 mm do 600 mm.

Ten typ klimatu występuje w Europie Środkowej, gdzie ścierają się masy powietrza z zachodu i ze wschodu. Jedną z cech tego klimatu są częste zmiany pogody. Latem średnie temperatury powietrza sięgają 19°C, zimą zaznaczają się spadki do −2°C. Opad roczny sięga 600 mm, wyraźnie wyższe opady są latem.

Klimat ten obejmuje Europę Południową i nazywany jest też klimatem śródziemnomorskim. Do jego najważniejszych cech należą:

Europa mimo stosunkowo niewielkiej powierzchni znajduje się w trzech strefach klimatycznych: północna część lądu w strefie okołobiegunowej, środkowa część w strefie umiarkowanej, południowa - w strefie podzwrotnikowej.

Największy obszar zajmują klimaty strefy umiarkowanej.

Geograficzne czynniki klimatyczne wpływają na zróżnicowanie rocznego przebiegu temperatury powietrza i sum opadów miesięcznych w poszczególnych regionach Europy.

W Europie wraz z przesuwaniem się z zachodu na wschód wzrasta kontynentalizm klimatu.

Wymień główne czynniki klimatyczne kształtujące typy klimatu w Europie.

Odszukaj na mapie tematycznej miasta: Rzym, Berno, Paryż, Kijów, Helsinki, Dublin. Ustal, jaki jest typ klimatu w każdym z nich.

Na Śnieżce (1 602 m n.p.m.) jest temperatura powietrza +2°C. Oblicz, jaka jest temperatura w Karpaczu na wysokości 600 m n.p.m.

Na północnych krańcach Europy występują klimaty chłodne. Na wyspach leżących daleko na północy jest to nawet klimat polarny. Zima, tj. okres, gdy średnia temperatura spada poniżej 0°C, trwa od 7 do 8 miesięcy. W najcieplejszym miesiącu temperatura powietrza nie przekracza 10°C. Opady są niewielkie, sięgają 200 mm rocznie. Ważną cechą klimatu na tych obszarach jest duża zmienność typów pogody.

Na obszarach górskich w Europie występuje typ klimatu o zaznaczonej piętrowości. Temperatura powietrza jest zawsze wyraźnie niższa niż na terenach otaczających łańcuch górski, a suma opadów wyraźnie wyższa. W zależności od położenia geograficznego masywu górskiego piętra klimatyczne leżą na nieco innych wysokościach.

Prąd Zatokowy (Golfsztrom)

ciepły prąd oceaniczny, który rozpoczyna swój bieg w południowej części Morza Sargassowego, płynie wzdłuż wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej aż do Nowej Funlandii, następnie jako Prąd Północnoatlantycki przepływa przez Ocean Atlantycki do brzegów Europy Zachodniej i dalej jako Prąd Norweski opływa Europę Północną

W tabeli umieszczono dane z czterech stacji meteorologicznych leżących na 20°E w Europie na podobnych wysokościach n.p.m. Uporządkuj je, zaczynając od stacji leżącej najdalej na północy, a kończąc na stacji leżącej najdalej na południu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Klimat oddziałuje na cechy krajobrazu na danym obszarze. Na lekcji poznasz współzależności między czynnikami kształtującymi typy klimatu oraz zróżnicowanie typów klimatu w Europie. Czy pamiętasz, czym różni się klimat od pogody? że geograficzne czynniki klimatotwórcze oddziałują na cechy klimatu na danym obszarze; że w Europie występuje duże regionalne zróżnicowanie typów klimatu; jak cechy klimatu danego miejsca można przedstawić i odczytać z diagramów klimatycznych.

# data[].attributes.headline
Ukształtowanie powierzchni Europy i jej wpływ na klimat

# data[].attributes.subject
Ukształtowanie powierzchni Europy i jej wpływ na klimat

# data[].attributes.attachment_link.description
W dzisiejszym odcinku mówimy m.in. o tym, jak ukształtowanie powierzchni Europy wpływa na jej klimat i pogodę. Dowiemy się dlaczego takie a nie inne ma znaczeni...

# data[].attributes.attachment_link.title
Płyty tektoniczne - skóra naszej planety | Przy-ziemne tematy

# data[].attributes.attachment_link.description
Szacuje się, że w najbliższych latach wulkany Islandii wejdą w fazę zwiększonej aktywności, co oznacza, że można się będzie spodziewać nawet ponad 1

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Encyklopedia PWN – warto wiedzieć więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykly Swiat - Islandia - Most na styku kontynentow

# data[].attributes.attachment_link.title
ISOLAND: Islandzkie historie polskich emigrantów | Film dokumentalny 2017 | Eng subs

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przylądek Nordkyn - Punkt najdalej wysunięty na północ Europy, Przylądek Marroqui - Punkt najdalej wysunięty na południe Europy, Ujście rzeki Bajdaraty - Punkt najdalej wysunięty na wschód Europy, Przylądek Roca - Punkt najdalej wysunięty na zachód Europy, 10,5 - Powierzchnia Europy w mln km 2, 47 - Liczba państw w Europie, Watykan - Najmniejsze państwo w Europie, -28 m - Najniżej położone miejsce w Europie , Dunaj - Przepływa przez Wiedeń i Bratysławę, Bosfor - Oddziela M. Marmara od M. Czarnego, Dardanele - Oddziela M. Marmara od M. Śródziemnego, Stambuł - Miasto na granicy Europie i Azji, Skandynawski - Największy półwysep w Europie, Gibraltar - Góra na krańcu Europy, Ładoga - Największe jezioro Europy, Ural - Góry na granicy Europy i Azji,

# data[].attributes.attachment_link.description
Przylądek Nordkyn - Punkt najdalej wysunięty na północ Europy, Przylądek Marroqui - Punkt najdalej wysunięty na południe Europy, Ujście rzeki Bajdaraty - Punkt najdalej wysunięty na wschód Europy, Przylądek Roca - Punkt najdalej wysunięty na zachód Europy, 10,5 - Powierzchnia Europy w mln km 2, 47 - Liczba państw w Europie, Watykan - Najmniejsze państwo w Europie, -28 m - Najniżej położone miejsce w Europie , Dunaj - Przepływa przez Wiedeń i Bratysławę, Bosfor - Oddziela M.