# data[].attributes.body
Hazırlayan: Aykut MERT
B1901.080038
Özel Eğitim Öğretmenliği 2. Sınıf
Öğretmen: Devran KORKMAZ

Yazarlar;
Acıbadem Web ve Yayın Kurulu
Karabağlar Eğitim ve Araştırma Merkezi
Derin Çocuk Otizm ABA
Disleksi Özel Öğrenme Güçlüğü Derneği
Kani ŞENTÜRK
Büşra SERTKAYA
Luke Y. Tsai

Dr. Öğr. Üyesi

Muhammed MEHTAR

Erdi Kanbaş

# data[].attributes.body
Disgrafi, yazma güçlüğü çeken çocukları ifade etmek için kullanılan tıbbi bir terimdir.

Yazım bozukluğu olarak tanınır. Çoğu zaman disleksiye eşlik eder. Yazma, heceleme ve fikirleri organize etmekte zorluklara sebep olur.

Disgrafi (disleksiozelogrenmedernegi.org)

# data[].attributes.body
Üstün zeka ve üstün yetenek alanında yapılan son bir asırlık bilimsel araştırmalar üstün yetenek ile ilgili düşüncelerimizi ve kararlarımızı da değiştirmiştir. Yıllar önce üstün zeka yalnızca yüksek IQ olarak görülür ve bu nedenle yalnızca IQ testleri ile ölçülürdü.  Bilimsel araştırmalar bu tür konservatif bir yaklaşımın ne denli sınırlı olduğunu ve bu nedenle üstün yetenekli çocukların önemli bir kısmını tanılayamadığını ortaya koymuştur. Nitekim yaratıcı yetişkinlerin önemli bir kısmının çocukluk yıllarında pek de yüksek IQ’ye sahip olmadıkları bilinmektedir. Üstün yetenek, çeşitli şekillerde çocukların davranışlarında ve farklı alanlarda gözlemlenebilir. Nitekim 4 yaşında kendi kendine okumaya başlayan bir çocuğun IQ testinde yüksek puan alması pek de önem taşımamaktadır. Bu çocuk erken yaşlarda gösterdiği akademik beceri ile üstün yetenekli olduğunu bir dereceye kadar kanıtlamıştır.  Uğur Sak (2011, üstün yeteneği “insanlık yaşamı için temel değeri olan alanlarda gösterilen olağanüstü başarı veya performans” olarak tanımlamıştır.  Bu hümanistik tanım, Anabilim üstün yetenekliler programlarının da benimsediği bir tanımdır.

Üstün Yeteneklilerin Özellikleri - Anabilim Eğitim Kurumları

# data[].attributes.body
Rett sendromu, yaygın gelişimsel bozukluklardan birisi olarak sınıflandırılan beyinsel gelişim bozukluğudur. Ancak bunun yanlış bir sınıflandırma olduğunu ve benzer şekilde otistik belirtiler gösteren frajil X sendromu, tüberoz skleroz ya da Down sendromunun yaygın gelişimsel bozukluklar olarak sınıflandırılabileceğini önesüren görüşler bulunmaktadır. Bu sendromun belirtileri kolaylıkla otizm ve Angelman sendromunun belirtileriyle karışır. Klinik belirtiler arasında baş büyüme hızının azalması ve bazen mikrosefali, küçük el ve ayaklar bulunur. Stereotipik ve yineleyici el hareketleri de gözlenir. Bilişsel bozukluk ve gerileme döneminde de sosyalleşme sorunları da belirtiler arasında görülür. Okula girdikleri dönemde sosyalleşme genellikle düzelir. Rett sendromu olan kız çocuklar gastrointestinal bozukluklara yakalanmaya yatkındır ve %80’i nöbet geçirir. Hemen hemen hiç sözel becerileri yoktur ve kadınların %50’si yürüyemez. Skolyoz, büyüme eksikliği ve kabızlık çok yaygındır ve sorunlu olabilir.

Rett sendromu - Vikipedi (wikipedia.org)

# data[].attributes.body
Asperger Sendromu, otizm spektrum bozuklukları başlığı altında değerlendirilen bozukluklardan biridir. İsmini, 1944 yılında sendromu tanımlayan Avusturyalı bir çocuk doktoru olan Hans Asperger'den almıştır.  Amerikan Psikiyatri Birliği'nin son sınıflama sisteminde ayrı bir bozukluk olarak yer almasa da klinisyenler arasında sıklıkla kullanılan bir tanıdır.

Bu tanıyı alan kişiler, konuşma becerilerinde belirgin bir problem olmamasına rağmen diğer insanlarla iletişim ve ilişki kurmada sorunlar yaşarlar. Buna ek olarak takıntılı düşünce, davranış ve ilgileri de bulunur.

Nasıl ortaya çıkar?

Asperger Sendromu büyük oranda genetik geçişli bir hastalıktır. Yani bu tanıyı alan bireylerin ailelerindeki diğer bireylerde de Asperger Sendromu ya da otizm bulunması muhtemeldir. Genetik dışındaki sebepler arasında gebelik dönemi ve doğumda yaşanan zorluklar gösterilmekle birlikte bunların bozukluğa nasıl yol açtığı net değildir.

Belirtileri nelerdir?

Asperger Sendromu olan çocuklarda konuşma gecikmesi görülmediği için tanı, çocuğun okula başladığı dönemde hatta bazı vakalarda ergenlik dönemi ve yetişkinlik döneminde konulabilmektedir. Çekirdek belirtileri; sosyal iletişim ve ilişki kurmadaki güçlük ve takıntılı davranış örüntüleridir. Asperger Sendromu olan kişiler, özellikle esprileri, imaları, mecazları anlamakta zorlanırlar. Aynı zamanda konuşmalarında telaffuz problem olmasa da konuşma tonu ve vurgusu konusunda sıkıntıları olabilir.  Argoyu, sokak dilini, ironiyi, espriyi ve kinayeyi anlamaları zayıf olduğundan özellikle ergenlik döneminde “garip, tuhaf" olduğu söylenip arkadaş gruplarından dışlanabilir hatta zorbalığa uğrayabilirler. Sosyal iletişimdeki zorlukları nedeniyle arkadaş edinmek ve arkadaşlıkları sürdürmek bu bireyler için oldukça zordur. Arkadaşlık kurmaya çabalarlar fakat sürekli pot kırdıklarından ve takıntılı ilgileri konusunda yaptıkları sıkıcı konuşmalarıyla genellikle dışlanırlar. Bu durum onları yalnızlaştırır.  Göz teması, beden dili, duruşu konusunda da sorunları olabilir.

Asperger Sendromu nedir? (bezmialemhastanesi.com)

# data[].attributes.body
Heller Sendromu, çocukluğun dezintegrif bozukluğu ya da dezintegratif psikoz olarak da bilinmektedir. Heller Sendromu (Çocukluğun Dezintegrif Bozukluğu), normal bir gelişim dönemi izleyen ilk 2 yıl sonrasında, kazanılmış becerilerin kaybına eşlik eden sosyal, iletişimsel ve davranışsal anormalliklerle seyreden yaygın gelişimsel bir bozukluk olarak tanımlanmıştır. Heller Sendromu ilk kez 1908 yılında Avusturyalı bir eğitimci olan Theodor Heller tarafından tanımlamıştır. 1908 yılında Viyana’lı bir eğitimci olan Theodor Heller 3-4 yaşlarına kadar normal gelişim gösteren ve sonradan ciddi bir gelişimsel gerileme gösteren 6 çocuk bildirmiştir. Pek fazla düzelme göstermeyen bu durum için Heller ;dementia infantilis terimini önermiştir. Bu çocuklar 3-4 yaşlarına kadar oldukça sakin, uysal, canlı iken sonradan içedönük, söz dinlemeyen, karşı gelen, nedensiz öfkelenen, etrafı kırıp döken, mızmızlanan ve zaman zaman var sanıları olan çocuklar haline gelmektedirler. Birkaç ay içinde gelişen entelektüel yıkım ile bu çocukların konuşmaları ortadan kalkmaktadır. Bu regresif dönemde stereotipik hareketler sıklaşmakta, kendi kendilerine yemek yiyemez duruma gelmekte ve 9 aylık bir bebeğin mental düzeyine inmektedirler. Heller’in hastalarını ne kadar süre izlediğini belirtmemesine karşın bu çocukların en son tanımlanan durumda kaldıkları anlaşılmaktadır. Heller Sendromu, başlangıcından önce normal bir gelişim dönemi ve birkaç gelişme alanındaki kazanılmış becerilerin bir kaç ay içinde kaybolması ve sosyal iletişimsel ve davranışsal işlevlerde belirgin anormalliklerin başlaması ile karakterizedir. Heler Sendromu, önce normal işlev gören çocuğun 3-4 yaşlarında başlayan zeka,dil ve sosyal işlevlerinde birkaç ay içinde gelişen bir deteryasyondur (yıkım). Heler Sendromuna ilişkin klinik veriler oldukça kısıtlıdır. Bu durum Heler Sendromunun oldukça seyrek görülmesiyle ilişkilidir. Otistik bozukluklarda onda bir sıklıkla gözlenmektedir. Klinik veriler sonucunda erkeklerde daha sık saptandığı gözlenmiştir. Hastalığın erkek ve kızlarda görülme oranı 8/1’dir. Heller Sendromunun sebebi bilinmemektedir. Heller Sendromu ile ilgili bilgilerimiz hastalığın başlangıcı ile ilgili görülen psikososyal ya da tıbbi olaylarla sınırlıdır. Bildirilen vakaların bir kısmında psikososyal olay bulunurken, bir kısmında da birkaç tıbbi olaya rastlanmıştır. Psikososyal olaylar arasında; taşınma, ayrılık, kardeş doğumu, okula başlama, emziği bırakma, aile içinde kavga, ölüm sayılabilir. Tıbbi olaylar arasında ise; kızamık, boğmaca, kabakulak, ateşli bir hastalık, viral hepatit, nöbet ve hospitalizasyon sayılabilir.

Heller Sendromu (Çocukluğun Dezintegrif Bozukluğu)(Makale) | ZİÇEV (zicev.org.tr)

# data[].attributes.body
Serebral Palsi Nedir?

Serebral palsi, yani beyin felci insan vücudundaki kasların hareketlerini, tonusunu veya vücudun duruşunu etkileyen bir grup fiziksel engel durumuna verilen isimdir. Serebral Palsi çoğunlukla doğumdan önce olmak üzere olgunlaşmamış beynin gelişmesi sırasında meydana gelen hasardan kaynaklanır.

Serebral Palsi Neden Olur?

Annede görülen enfeksiyonların gelişmekte olan fetüsü etkilemesi.

Anormal gelişime yol açan kalıtsal gen mutasyonları.

Beynin içinde veya çevresinde iltihaplanmaya neden olan bebek enfeksiyonları.

Bir kaza veya düşmeden kaynaklanan kafa travması.

Fetal inme, yani gelişmekte olan beyne kan akışında bozulma.

Rahimde veya yenidoğan olarak beyin kanaması.

Zorlu bir doğum nedeniyle beyne giden oksijende eksiklik, ani asfiksi.

Serebral Palsi Nedir? Serebral Palsinin Belirtileri Nelerdir? (acibadem.com.tr)

# data[].attributes.body
Diskalkuli, aritmetik beceriler kazanma yeteneğini etkileyen bir durumdur. Diskalkulik öğrenenler basit sayı kavramlarını anlamakta güçlük çekebilir, sayıları sezgisel bir şekilde kavramadan yoksun olabilir ve sayı gerçeklerini ve prosedürlerini öğrenmede sorun yaşayabilir. Doğru cevap verseler veya doğru bir yöntem kullansalar bile, bunu mekanik olarak ve güven duymadan yapabilirler.

Diskalkuli nedir | Diskalkuli belirtileri nelerdir | Gelişimsel diskalkuli (derincocuk.com)

# data[].attributes.body
“Özel öğrenme güçlüğü” olarak adlandırılan disleksi, okul öncesi dönemde belirtiler vermesine rağmen en çok ilkokul döneminde belirgin hale gelmektedir.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Harflerin anlamakta güçlük çekme

Harf sırasını atlama

Benzer eş sesli harfleri karıştırma

Okuma esnasında bir sonraki alt satıra geçmede zorluk

Hece tekrarları yapma

Harfleri okurken, yazarken harflerin yerini değiştirme

Disleksi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi | Çocuk Ergen Psikiyatrisi | NPİSTANBUL (npistanbul.com)

# data[].attributes.attachment_link.title
Disleksi nedir? Disleksi belirtileri nelerdir?

# data[].attributes.body
Zihinsel Engellilik; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında çeşitli nedenlere bağlı, genel zihinsel işlevlerde normallerden önemli derecede gerilik ve bunun yanı sıra uyumsal davranışlarda da yetersizlik gösterme durumu olarak tanımlanmaktadır.

1.  - Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan bireylerdir. Bu bireylerde konuşma geriliği bir miktar vardır,motor gelişme genellikle normaldir.Kendi günlük gereksinimlerini anlatabilirler ve günlük yaşama ilişkin bir çok işleri yardımsız görebilirler.Zeka sorunu okul öğrenimi sırasında belirgin olur. Zeka geriliklerinin % 85'ini bu grup oluşturur

2.  - Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılık nedeniyle temel akademik, günlük yaşam ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyan bireylerdir. Bu bireylerde anlama ve dil yetisinde, kendine bakma ve motor becerilerde gerilik vardır.Özel eğitim ile basit seviyede okuma yazma ve saymayı öğrenebilirler.Basit yönergeleri anlayarak basit işleri denetim altında yürütebilirler ve çok karmaşık uyum gerektirmeyen sosyal etkinliklere katılabilirler. Tüm zeka geriliklerinin %10'unu bu grup oluşturur

3.  Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki eksiklikleri nedeniyle öz bakım becerilerinin öğretimi de dâhil olmak üzere yaşam boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun özel eğitim ve destek eğitim hizmetine çok ihtiyacı olan birey olarak tanımlanmaktadır.

4.  Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Çok basit yönergeleri ve açıklamaları güçlükle anlayabilirler.Çoğu ağır motor gerilik ve sakatlık nedeniyle hareketsiz kalır ya da ancak yardımla hareket eder.Öz bakımları başkaları tarafından karşılanır

09112447_zihinsel-yetesizlik.pdf (meb.k12.tr)

# data[].attributes.body
İşitme duyarlılığının kısmen ya da tamamen yetersizliğinden dolayı konuşmayı edinmede, dili kullanmada ve iletişimde güçlük nedeniyle bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumudur.

İşitme Yetersizliği - Okulistik Blog

# data[].attributes.body
eğitsel tanımı:

Görme yersizliğinden ağır derece derecede etkilenen, kabartma alfabesine, konuşan metinlere ihtiyaç duyanlar görme engelli yani kaba tabirle kör,

Mercekler, büyüteçler veya büyük puntolarla okuyabilenler az gören olarak tanımlanır.

Görme yetersizliği olan birey: Görme gücünün kısmen veya tamamen kaybından dolayı özel eğitim veya destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan bireydir.

Görme yetersizliği tanımı, nedenleri ve tavsiyeler - BÜŞRA SERTKAYA (dergipdr.com)

# data[].attributes.body
Dil ve konuşma bozuklukları, kişinin konuşulanları anlama ve kendini ifade etme becerilerinden birinde ya da her ikisinde görülen sorunları ifade eder. Dil ve konuşma günlük hayatta sık karıştırılan iki farklı kavramdır. Dil ve konuşmayla ilgili bozukluklar da birbirinden farklıdır. Bir kişinin diğer kişileri anlamakta ve düşüncelerini anlaşılır, yapıca düzgün kurulmuş cümlelerle paylaşmakta zorluk yaşaması dil bozukluğuna işaret etmektedir. Bir kişinin sesleri net anlaşılır şekilde telaffuz edememesi, artikülasyonda sorun yaşaması, ses düzeyinde sıkıntısı olması veya kekemelik gibi konuşmasını akıcı olmayan bir hale getiren faktörler bulunması, konuşma bozukluğu ihtimalini akla getirmektedir.

Dil ve Konuşma Bozukluğu Nedir? | Yeditepe Üniversitesi Hastanesi (yeditepehastanesi.com.tr)

# data[].attributes.body
Duygu ve Davranış Bozukluğu olan çocukların da bir çok engelli grubunda olduğu gibi, herkes tarafından kabul edilen ortak bir tanımı yoktur. Sosyal bilimlerle ilgili pek çok kavramı tanımlamak, kullanmaktan çok daha zordur. Bu duruma yol açan nedenlerle birlikte, duygu ve davranış bozukluğu gösteren çocukları tanımlamada karşılaşılan güçlükleri şöyle sıralayabiliriz;  Kültürler arasında uygun davranışlara ilişkin beklentilerin ve normların farklılık gösterebilmesi  Uygun olmayan davranışların sıklığı ve yoğunluğuna ilişkin herkes tarafından kabul edilebilir ölçütlerin olmayışı (bütün çocuklar ara sıra uygunsuz davranışlarda bulunurlar) Duygu ve davranış bozukluklarının zaman zaman diğer engellilik durumlarıyla, özellikle zihin engellilik ve öğrenme güçlüğü ile birlikte görülmesi Karşılaşılan bu güçlüklere rağmen, duygu ve davranış bozukluğunun pek çok tanımının ya da açıklamasının yapıldığını görüyoruz. Bunlar içerisinde en bilineni ve yaygın olarak kullanılanı, Amerika'da eğitimcilerin bulunduğu, 30 kadar kuruluşun üzerinde anlaştıkları açıklamadır. Buna göre; bir yetersizlik olarak duygu ve davranış bozuklukları “okul programlarında, eğitim performansını olumsuz etkileyen, davranışsal ya da duygusal tepkilerin uygun yaş, kültür ya da etnik normlardan önemli derecede farklılık göstermesi” olarak açıklanmaktadır.

25112450_duyguvedavranıbozukluuolanlar.pdf (meb.k12.tr)

# data[].attributes.body
Hiperaktivite genel olarak alışılmadık veya anormal derecede aktif olma durumudur ve beyin ile davranışları etkiler. DEHB çoğunlukla aileler tarafından erken yaşlarda fark edilebilir. Hatta çocuk okula başladığı zaman oldukça belirgin bir şekilde kendini gösterir. Okula başlama yaşı olan 6 yaş ile bunu takip eden yıllarda DEHB teşhis için önemli bir süreçtir. Bu yaşlardan teşhis edilen bozuklukluğun yetişkinlikle beraber yavaş yavaş ortadan kalkması beklenir. Ancak bu durum her zaman böyle olmayabilir ve DEHB yetişkinlerde de sorun teşkil edebilir. DEHB teşhisi konulan insanlarda uyku ve anksiyete bozukluğu görülme olasılığı da vardır. Ancak bu bütün vakalarda görülmez. Ülkemizde yapılan araştırmalar her 20 çocuktan birinde DEHB görüldüğünü kanıtlamıştır. DEHB sorunu yaşayan insanlar, dürtüsel davranışlarını kontrol etmekte zorlanırlar. Davranışlarının sonucunun ne olduğunu düşünmeden hareket ederler. Bu durum çocuklarda düşük benlik algısı, sosyal ilişkilerinde sorunlar ve okulda başarısızlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olur.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Nedir? (florence.com.tr)

# data[].attributes.attachment_link.title
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ile Bir Günün Öyküsü