# data[].attributes.headline
Jakie prawa mają dzieci w internecie - czyli o tym, co można, a czego nie wolno młodym w sieci.

# data[].attributes.subject
Jakie prawa mają dzieci w internecie - czyli o tym, co można, a czego nie wolno młodym w sieci.

# data[].attributes.body
Czego się dowiesz z podcastu?

Kiedy dziecko może założyć konto w mediach społecznościowych?

Kto odpowiada za zachowania dzieci w sieci?

Z jakimi konsekwencjami trzeba się liczyć?

Jak prawo chroni dzieci w internecie?

Czy młodzi mają prawo do prywatności w sieci, nawet wobec rodziców?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Justyna Kisała-Wysocka - aplikant adwokacki przy Izbie Adwokackiej we Wrocławiu, Kancelaria Sobota Jachira
Aniela Presko - Prezes Zarządu Stowarzyszenie Drzewko.

Mówi się, że dzieci coraz częściej rodzą się z cyfrowym obywatelstwem. Wirtualny świat służy im do budowania relacji, odpoczynku, nauki, zabawy. Zostawiają w nim jednak cyfrowe ślady, a decyzje, które tu podejmują mogą mieć długofalowe konsekwencje. W kolejnym odcinku naszego podcastu rozmawiamy o tym, jak w zgodzie z prawem korzystać z cyfrowych zasobów, jak chronić prywatność w sieci i jakie prawa przysługują młodym w interenecie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Justyna Kisała-Wysocka - aplikant adwokacki przy Izbie Adwokackiej we Wrocławiu, Kancelaria Sobota Jachira Aniela Presko - Prezes Zarządu Stowarzyszenie Drzewko. Mówi się, że dzieci coraz częściej rodzą się z cyfrowym obywatelstwem. Wirtualny świat służy im do budowania relacji, odpoczynku, nauki, zabawy. Zostawiają w nim jednak cyfrowe ślady, a decyzje, które tu podejmują mogą mieć długofalowe konsekwencje.

# data[].attributes.body
Świat, w którym dorastają nasze dzieci, dynamicznie się zmienia, a jednym z kluczowych elementów tych zmian jest rosnąca rola technologii w naszym życiu. Dzieci spędzają coraz więcej czasu w przestrzeni cyfrowej, gdzie nauka, rozrywka i komunikacja przenoszą się do internetu. Szybki rozwój technologii niesie ze sobą nowe wyzwania, z którymi muszą mierzyć się rodzice i opiekunowie.

Zachęcamy do obejrzenia lub posłuchania udostępnionych nagrań webinarów z cyklu Cyfrowe wieczory dla rodziców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Biblioteka - Webinaria - Cyfrowe wieczory dla rodziców | Cyberprofilaktyka NASK

# data[].attributes.attachment_link.description
Cyberprofilaktyka NASK zajmuje się bezpieczeństwem dzieci i młodzieży w internecie oraz podnoszeniem kompetencji cyfrowych m. in. poprzez organizację konferencji i szkoleń - Cyfrowe wieczory dla rodziców

# data[].attributes.body
Nie jesteś bezradny(-a). Możesz wiele zrobić, aby wzmocnić bezpieczeństwo Twojego dziecka i jego odporność na trudne doświadczenia związane z każdą formą przemocy.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
GADKI - program wzmacniania bezpieczeństwa dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pomóż dziecku w odpowiedzi na pytania, kim jest, czego potrzebuje, co czuje, jak się ma w różnych sytuacjach. Zadbaj o ważne komponenty:

świadomość ciała i uważność na płynące z niego sygnały,

naukę granic osobistych,

prawo do ochrony i samostanowienia.

Nie odbieraj dziecku prawa do decydowania o sobie. Pozwól, by miało możliwość wyboru i brało za niego odpowiedzialność. Nauka o granicach i szanowanie ich w Waszym domu to ważny fundament. Zadaj sobie kilka pomocnych pytań o to, czy pukacie do zamkniętych drzwi pokoju i łazienki przed wejściem, jak okazujecie uczucia gościom i rodzinie oraz jak dbacie o prywatną przestrzeń, której każdy domownik potrzebuje?

# data[].attributes.attachment_link.title
Dla rodziców i opiekunów - GADKI - program wzmacniania bezpieczeństwa dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Pomóż dziecku w odpowiedzi na pytania, kim jest, czego potrzebuje, co czuje, jak się ma w różnych sytuacjach. Zadbaj o ważne komponenty: świadomość ciała i uważność na płynące z niego sygnały, naukę granic osobistych, prawo do ochrony i samostanowienia. Nie odbieraj dziecku prawa do decydowania o sobie.

# data[].attributes.headline
LATARKA RODZICA - gdzie świecić, żeby zobaczyć, co dzieje się w świecie dziecka ?

# data[].attributes.subject
LATARKA RODZICA - gdzie świecić, żeby zobaczyć, co dzieje się w świecie dziecka ?

# data[].attributes.body
W materiale znajdują się propozycje pytań dla rodziców do rozmowy z dzieckiem i nastolatkiem na temat:

codziennych doświadczeń

emocji i ich znaczenia

potrzeb i bezpieczeństwa

# data[].attributes.headline
 Jak budować odporność psychiczną dzieci i młodzieży?

# data[].attributes.subject
 Jak budować odporność psychiczną dzieci i młodzieży?

# data[].attributes.body
Udostępniamy Państwu nagranie webinaru Fundacji Słonie na Balkonie.

Webinar powstał z myślą o opiekunach, rodzicach i pedagogach.

W trakcie spotkania odpowiemy na pytania:

· Jakie czynniki wzmacniają odporność psychiczną?

· Jak uczyć dziecko radzić sobie z emocjami?

· Jak pomóc dziecku budować sieć wsparcia społecznego?

· Jak zadbać o zdrowy styl życia u dziecka?

· Jak budować bezpieczną więź i dawać dziecku wsparcie emocjonalne?

· Jak rozwijać poczucie własnej wartości i sprawczości u dziecka?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak budować odporność psychiczną dzieci i młodzieży? I Fundacja Słonie na Balkonie

# data[].attributes.headline
Przemoc rówieśnicza - jak zadbać o dziecko?

# data[].attributes.subject
Przemoc rówieśnicza - jak zadbać o dziecko?

# data[].attributes.body
Nagranie webinaru na temat przemocy rówieśniczej, podczas którego psychoterapeutka dzieci i młodzieży

Odpowiada na pytania:

· Jak rozmawiać z dzieckiem na temat przemocy rówieśniczej?
· Jak interweniować, jeśli dziecko jest ofiarą przemocy rówieśniczej?
· Definicja przemocy rówieśniczej, skala problemu.
· Znaki ostrzegawcze – jak rozpoznać, że dziecko jest ofiarą przemocy rówieśniczej?
· Skutki przemocy rówieśniczej dla dzieci.
· Prewencja przemocy rówieśniczej.
· Rola rodziców w zapobieganiu przemocy.
· Gdzie szukać pomocy?

# data[].attributes.attachment_link.title
Przemoc rówieśnicza - jak zadbać o dziecko? Webinar dla rodziców i pedagogów.

# data[].attributes.headline
JAK RADZIĆ SOBIE W SYTUACJI DOŚWIADCZENIA PRZEZ DZIECKO ZJAWISKA HEJTU

# data[].attributes.subject
JAK RADZIĆ SOBIE W SYTUACJI DOŚWIADCZENIA PRZEZ DZIECKO ZJAWISKA HEJTU

# data[].attributes.headline
Co zrobić gdy moje dziecko jest ofiarą hejtu w Internecie?

# data[].attributes.subject
Co zrobić gdy moje dziecko jest ofiarą hejtu w Internecie?

# data[].attributes.attachment_link.description
Dostęp do ważnych zasobów i materiałów edukacyjnych związanych z walką z hejtem. Rozwijaj wiedzę razem z Fundacją UNIQA

# data[].attributes.body
Na tej stronie znajdziesz listę telefonów pod którymi można otrzymać pomoc psychologiczną i wsparcie dla osób znajdujących się w kryzysie psychicznym, zmagających się z depresją, ich rodzin oraz przyjaciół.

Numery telefonów są bezpłatne.

Dzwoniąc pod wybrane numery skontaktujesz się z osobami które posiadają kompetencje i są w stanie pomóc Tobie, lub wesprzeć Cię w pomocy bliskiej osobie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Samobójstwo, próba samobójcza - bezpłatne numery pomocowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Baza jest aktualizowana na bieżąco, jeżeli zauważysz błąd lub chcesz dodać brakujące miejsce - napisz do nas na kontakt@zwjr.pl Dobre Słowa - telefon dla seniorów Czynny od poniedziałku do piątku od 10:00 do 12:00 oraz od 17:00 do 19:00 Telefon Zaufania dla osób starszych Czynny w poniedziałli, środy i czwartki od17:00 do 20:00 w środy od 14.00 do 16.00 dyżur w tematyce choroby Alzheimera Całodobowe bezpłatne numery pomocowe

# data[].attributes.headline
Poradnia "Dziecko w Sieci" Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę 

# data[].attributes.subject
Poradnia "Dziecko w Sieci" Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę 

# data[].attributes.body
Zapraszamy do skorzystania z bezpłatnej pomocy psychoterapeutycznej i konsultacyjnej w Poradni Dziecko w Sieci. Pomoc dedykowana jest dzieciom, młodzieży, rodzicom i profesjonalistom. Konsultacje z rodzicami i profesjonalistami realizowane są również w formie online.

Jak skorzystać z oferty Poradni Dziecko w Sieci? Zadzwoń: 22 826 88 62 Napisz: poradniadws@fdds.pl

Z jakimi problemami można się do nas zgłosić? Cyberprzemoc (hejty, cyberbulling), kontakt dziecka z pornografią i szkodliwymi treściami, uwodzenie i wykorzystywanie sek*ualne przez internet, uzależnienie od ekranów i trudności w kontrolowaniu czasu online, niepokojące zachowania online wśród uczniów czy wychowanków.

# data[].attributes.headline
Vlogi pomocowe na temat: samouszkodzeń, kryzysu samobójczego, depresji, itd.

# data[].attributes.subject
Vlogi pomocowe na temat: samouszkodzeń, kryzysu samobójczego, depresji, itd.

# data[].attributes.body
Vlogi pomocowe to cykl krótkich pięciominutowych filmów, w których ekspert z dziedziny zdrowia psychicznego radzi, jak zachować się lub zareagować w danej sytuacji. Są to przede wszystkim praktyczne porady, przedstawione w dostępny i prosty sposób. Znajdziesz tu zarówno propozycje dotyczące tego, w jaki sposób zacząć rozmowę na trudny temat lub jak zareagować, gdy ktoś podzieli się z Tobą problemem mierzenia się z myślami samobójczymi. Możesz tu także znaleźć wskazówki dotyczące tego, jak rozpoznać depresję u siebie albo u kogoś z najbliższego otoczenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Samobójstwo, próba samobójcza, myśli samobójcze – vlogi pomocowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl krótkich filmów, w których ekspert z dziedziny zdrowia psychicznego radzi, jak zachować się lub zareagować w danej sytuacji. Są to przede wszystkim praktyczne porady, przedstawione w dostępny i prosty sposób.

# data[].attributes.headline
Webinar Nastolatek w depresji. I Fundacja Słonie na Balkonie

# data[].attributes.subject
Webinar Nastolatek w depresji. I Fundacja Słonie na Balkonie

# data[].attributes.body
Jesteś rodzicem? Interesują Cię tematy związane ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży?

Zapraszamy na bezpłatny webinar, podczas którego wspólnie z psychoterapeutką dzieci i młodzieży opowiemy o depresji nastolatka.

W trakcie spotkania odpowiemy na pytania:

· Czym charakteryzuje się depresja nastolatka, jakie są objawy, co powinno niepokoić dorosłego ?

· Jakie są przyczyny rozwoju depresji, które osoby są w grupie ryzyka?

· Jak wpierać nastolatka który zmaga się z depresją, co robić, czego unikać?

· Jak zadbać o obszar edukacji w tym trudnym czasie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Nastolatek w depresji. I Fundacja Słonie na Balkonie

# data[].attributes.attachment_link.description
02 IV 2025 od godz. 9:00 miejsca wydarzeń: Rynek i ulice Rybnika, Edukatorium Juliusz w Rybniku, Muzeum im.o. Emila Drobnego w Rybniku, Powiato…

# data[].attributes.body
Poradnia Zdrowia Psychicznego Online – pierwsza w Polsce, dostępna dla każdego, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Poradnia Zdrowia Psychicznego Online tworzona przez zespół Instytutu Edukacji Pozytywnej  ( nasza  szkoła w ubiegłych latach uczestniczyła w ich  programach, projektach takich jak: Szkoła Myślenia Pozytywnego 2.0, Mediacje i Komunikacja bez Przemocy), zapewnia wsparcie specjalistyczne dzieciom i młodzieży, rodzicom, opiekunom i nauczycielom w całej Polsce! W ramach poradni zapewnione są bezpłatne porady i konsultacje świadczone przez:

psychologów

mediatorów

terapeutów

prawników

pedagogów

Poradnia Online do odpowiedź na aktualne potrzeby dzieci i młodzieży w zakresie zdrowia psychicznego. Nie oferuje terapii, ale zapewnia bezpłatne konsultacje i pomoc w odnalezieniu odpowiedniej formy wsparcia.

Zachęcamy do odwiedzenia strony Poradni Zdrowia Psychicznego Online.

Idea Poradni Online | Instytut Edukacji Pozytywnej

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Instytut Edukacji Pozytywnej | Fundacja, Projekty, Działania - Zmieniamy sposób myślenia o edukacji dzieci i dorosłych. Projekty dla szkół w całej Polsce.

# data[].attributes.attachment_link.title
Konsultacje indywidualne | Instytut Edukacji Pozytywnej

# data[].attributes.attachment_link.description
Umów się na konsultację online z naszymi specjalistami: psychologami, mediatorami, prawnikami, pedagogami. Bezpłatne wsparcie dla każdego w Polsce.

# data[].attributes.body
Poradnia Zdrowia Psychicznego Online – pierwsza w Polsce, dostępna dla każdego, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Poradnia Zdrowia Psychicznego Online tworzona przez zespół Instytutu Edukacji Pozytywnej  ( nasza  szkoła w ubiegłych latach uczestniczyła w ich  programach, projektach takich jak: Szkoła Myślenia Pozytywnego 2.0, Mediacje i Komunikacja bez Przemocy), zapewnia wsparcie specjalistyczne dzieciom i młodzieży, rodzicom, opiekunom i nauczycielom w całej Polsce! W ramach poradni zapewnione są bezpłatne porady i konsultacje świadczone przez:

psychologów

mediatorów

terapeutów

prawników

pedagogów

Poradnia Online do odpowiedź na aktualne potrzeby dzieci i młodzieży w zakresie zdrowia psychicznego. Nie oferuje terapii, ale zapewnia bezpłatne konsultacje i pomoc w odnalezieniu odpowiedniej formy wsparcia.

Zachęcamy do odwiedzenia strony Poradni Zdrowia Psychicznego Online.

Idea Poradni Online | Instytut Edukacji Pozytywnej

# data[].attributes.headline
„Jak rozmawiać z młodą osobą doświadczającą trudności?”

# data[].attributes.subject
„Jak rozmawiać z młodą osobą doświadczającą trudności?”

# data[].attributes.body
Nagranie webinaru „Jak rozmawiać z młodą osobą doświadczającą trudności?” W trakcie webinaru zaprezentowano model prowadzenia rozmowy z młodą osobą doświadczającą trudności – ze wskazaniem na to, co może budować kontakt, a co wywoływać opór i wycofanie. Dowiesz się również o zasadach działania telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111 i Centrum wsparcia dla dzieci i młodzieży.

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar „Jak rozmawiać z młodą osobą doświadczającą trudności?”

# data[].attributes.headline
Dziecko w depresji. Poradnik dla Rodziców.

# data[].attributes.subject
Dziecko w depresji. Poradnik dla Rodziców.

# data[].attributes.body
23 lutego obchodzimy Dzień Walki z Depresją.

Powyżej znajdziesz przygotowane przez specjalistów Fundacji Słonie na Balkonie materiały dotyczące depresji dziecięcej. Zapoznaj się z nimi – świadomość objawów kryzysu psychicznego pozwala na szybszą reakcję i zapewnienie odpowiedniej pomocy.

# data[].attributes.headline
Bezpłatne konsultacje, online, dla rodziców dzieci, które samookaleczają się lub mają myśli samobójcze.

# data[].attributes.subject
Bezpłatne konsultacje, online, dla rodziców dzieci, które samookaleczają się lub mają myśli samobójcze.

# data[].attributes.body
Bezpłatne konsultacje ze specjalistą skierowane do rodziców dzieci, które:

• mają myśli samobójcze (lub istnieje takie podejrzenie),

• są po próbie samobójczej,

• planują odebrać sobie życie,

• samookaleczają się bądź przejawiają inne zachowania autoagresywne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpłatne konsultacje ze specjalistą suicydologiem skierowane do rodziców i opiekunów prawnych dzieci w kryzysie.

# data[].attributes.headline
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas VII - VIII | WEBINAR #3

# data[].attributes.subject
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas VII - VIII | WEBINAR #3

# data[].attributes.body
Wizja egzaminów, podejmowanie decyzji o wyborze szkoły, rozstania z rówieśnikami, pierwsze zauroczenia – to tylko niektóre wyzwania, z jakimi mierzy się dziecko na finiszu szkoły podstawowej. Dodatkowo dochodzą zmiany rozwojowe, wpływ świata wirtualnego oraz presja ze strony szkoły i dorosłych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas VII - VIII | WEBINAR #3

# data[].attributes.headline
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas IV - VI | WEBINAR #2

# data[].attributes.subject
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas IV - VI | WEBINAR #2

# data[].attributes.body
Klasa 4 to kolejny etap dużych zmian dla dziecka. To nie tylko nowe zasady w szkole – dziecko wkracza w okres dojrzewania, a przed nim wiele wyzwań rozwojowych. Relacje z rówieśnikami stają się bardziej intensywne, a mimo zdobytego już doświadczenia w rozwijaniu kompetencji społecznych i emocjonalnych, dziecko wciąż potrzebuje stabilnego wsparcia dorosłych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas IV - VI | WEBINAR #2

# data[].attributes.headline
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas I - III | WEBINAR #1

# data[].attributes.subject
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas I - III | WEBINAR #1

# data[].attributes.body
Rozpoczęcie nauki w szkole to dla dziecka nowy, nieznany świat. Nowe reguły, nowe wyzwania, nowe oczekiwania, dużo więcej „pracy” i dużo mniej swobody. Szkoła zajmuje znaczną część czasu, a jest jeszcze to co poza szkołą: relacje, rodzina, dom, obowiązki. Dużo tego. Nawet jeśli dorośli postrzegają te zmiany jako niewielkie, dla dziecka mogą być dużym wyzwaniem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak rozmawiać z dzieckiem? | dla rodziców dzieci klas I - III | WEBINAR #1

# data[].attributes.headline
Spotkanie 1: “Nastolatek – już nie dziecko, jeszcze nie dorosły” – obejrzyj VIDEO

# data[].attributes.subject
Spotkanie 1: “Nastolatek – już nie dziecko, jeszcze nie dorosły” – obejrzyj VIDEO

# data[].attributes.body
Dla wszystkich, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę o potrzebach nastolatków, doskonalić komunikację z młodymi ludźmi oraz dowiedzieć się, jak rozpoznawać i reagować na kryzysy emocjonalne.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Forum Przeciw Depresji | Kampania Społeczna

# data[].attributes.attachment_link.title
Spotkanie 1: “Nastolatek – już nie dziecko, jeszcze nie dorosły” – obejrzyj VIDEO | Forum Przeciw Depresji

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do obejrzenia nagrania z pierwszego warsztatu AKADEMII UWAŻNEGO RODZICA FORUM PRZECIW DEPRESJI! Dla wszystkich, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę o potrzebach nastolatków, doskonalić komunikację z młodymi ludźmi oraz dowiedzieć się, jak rozpoznawać i reagować na kryzysy emocjonalne, udostępniamy nagranie z pierwszego warsztatu naszego autorskiego cyklu szkoleniowego AKADEMIA UWAŻNEGO RODZICA. Spotkanie pt. „Nastolatek – jużZapraszamy do obejrzenia nagrania z pierwszego warsztatu AKADEMII UWAŻNEGO RODZICA FORUM PRZECIW DEPRESJI! Dla wszystkich, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę o potrzebach nastolatków, doskonalić komunikację z młodymi ludźmi oraz dowiedzieć się, jak rozpoznawać i reagować na kryzysy emocjonalne, udostępniamy nagranie z pierwszego warsztatu naszego autorskiego cyklu szkoleniowego AKADEMIA UWAŻNEGO RODZICA. Spotkanie pt. „Nastolatek – już

# data[].attributes.headline
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje pomoc dla dzieci i rodziców.

# data[].attributes.subject
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje pomoc dla dzieci i rodziców.

# data[].attributes.body
FDDS pomaga głównie w zakresie pomocy telefonicznej, która jest ogólnopolska.

Szczegółowe informacje na stronie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje szeroki zakres pomocy dla dzieci i rodziców. Pomagamy zarówno w zakresie pomocy telefonicznej, która jest ogólnopolska, jak i w wybranych placówkach w kraju. Rozwiń kategorie i skontaktuj się z naszymi współpracownikami.

800 100 100 Telefon dla Rodziców i Nauczycieli

Dla kogo:

dla rodziców i nauczycieli w sytuacjach związanych z problemami

dla rodziców, opiekunów lub nauczycieli z podejrzeniem lub stwierdzeniem doświadczania przez dzieci i młodzież agresji i przemocy w szkole, cyberprzemocy i zagrożeń związanych z nowymi technologiami, wykorzystywania seksualnego, kontaktu z substancjami psychoaktywnymi, uzależnień, depresji, myśli samobójczych lub zaburzeń odżywiania

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i online

Jak się zgłosić:

zadzwoń pod bezpłatny i anonimowy numer telefonu (dostępny ze wszystkich telefonów stacjonarnych i komórkowych): 800 100 100

telefon jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 12.00-15.00.

więcej informacji i kontakt online przez stronę www.800100100.pl

Pomoc dla rodzica

Oferujemy pomoc psychologiczną w formie indywidualnych i grupowych spotkań dla rodziców w trudnych sytuacjach życiowych; dzieci krzywdzonych; takich wobec których wszczęte zostały procedury prawne czy uzależnionych od internetu.

Wybierz miasto, by zapoznać się ze szczegółami naszej lokalnej oferty:

Pomoc dla dziecka

Oferujemy pomoc psychologiczną w formie indywidualnych i grupowych spotkań dla dzieci w trudnych sytuacjach życiowych, dla dzieci krzywdzonych, dla takich dzieci wobec których wszczęte zostały procedury prawne czy tych, które są uzależnionych od internetu.

Dla kogo:

dla dzieci i młodzieży (do 18 r.ż) potrzebujących wsparcia, opieki i ochrony

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i wiadomości online

116 111 Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Dla kogo:

dla dzieci i młodzieży (do 18 r.ż) potrzebujących wsparcia, opieki i ochrony

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i wiadomości online

Jak się zgłosić:

zadzwoń pod bezpłatny i anonimowy numer telefonu (dostępny ze wszystkich telefonów stacjonarnych i komórkowych): 116 111

telefon jest czynny od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12.00-2.00
więcej informacji i kontakt online przez stronęwww.116111.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje szeroki zakres pomocy dla dzieci i rodziców. Pomagamy zarówno w zakresie pomocy telefonicznej, która jest ogólnopolska, jak i w wybranych placówkach w kraju. Rozwiń kategorie i skontaktuj się z naszymi współpracownikami.

# data[].attributes.headline
Jak rozpoznać kryzys emocjonalny u młodej osoby, jak się z nią komunikować oraz jak budować pozytywne relacje. 

# data[].attributes.subject
Jak rozpoznać kryzys emocjonalny u młodej osoby, jak się z nią komunikować oraz jak budować pozytywne relacje. 

# data[].attributes.body
Poradnik Pierwsza Pomoc Emocjonalna zawiera wskazówki dotyczące podejmowania przez dorosłych różnorodnych interwencji wobec dzieci i nastolatków w kryzysie emocjonalnym.

# data[].attributes.headline
Bezpłatne konsultacje online dla rodziców dzieci, które samookaleczają się.

# data[].attributes.subject
Bezpłatne konsultacje online dla rodziców dzieci, które samookaleczają się.

# data[].attributes.body
Bezpłatne konsultacje ze specjalistą suicydologiem skierowane do rodziców i opiekunów prawnych dzieci, które:

• mają myśli samobójcze (lub istnieje takie podejrzenie),

• są po próbie samobójczej,

• samookaleczają się bądź przejawiają inne zachowania autoagresywne.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpłatne konsultacje ze specjalistą suicydologiem skierowane do rodziców i opiekunów prawnych dzieci w kryzysie.

# data[].attributes.headline
Leczenie psychiatryczne i uzależnień młodzieży i dzieci

# data[].attributes.subject
Leczenie psychiatryczne i uzależnień młodzieży i dzieci

# data[].attributes.body
Jeśli wydaje Ci się, że Twoje dziecko potrzebuje pomocy, a jego stan psychiczny przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu w życiu społecznym lub w edukacji, skorzystaj z pomocy specjalistów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leczenie psychiatryczne młodzieży i dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli wydaje Ci się, że Twoje dziecko potrzebuje pomocy, a jego stan psychiczny przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu w życiu społecznym lub w edukacji, skorzystaj z pomocy specjalistów

# data[].attributes.body
Jak wspierać kolegów/koleżanki w kryzysie.

# data[].attributes.body
VADEMECUM DLA UCZNIÓW KLAS I–III Jak się uczyć przyjemnie i efektywnie?

# data[].attributes.headline
Jak mogę zadbać o swoje zdrowie psychiczne ?

# data[].attributes.subject
Jak mogę zadbać o swoje zdrowie psychiczne ?

# data[].attributes.headline
Jak wspierać zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży?

# data[].attributes.subject
Jak wspierać zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wspierać zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży? Webinar dla rodziców i pedagogów.

# data[].attributes.headline
Profilaktyka Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży

# data[].attributes.subject
Profilaktyka Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży

# data[].attributes.attachment_link.title
Profilaktyka Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży 

# data[].attributes.attachment_caption
Dzieci, młodzież i dorośli w kryzysie, przy zapewnieniu anonimowości i pełnej dyskrecji, mogą skontaktować się ze specjalistami i otrzymać fachowe wsparcie.

# data[].attributes.headline
Telefony zaufania dla dzieci i dorosłych

# data[].attributes.subject
Telefony zaufania dla dzieci i dorosłych

# data[].attributes.headline
17 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 

# data[].attributes.subject
17 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 

# data[].attributes.body
Zachęcamy uczniów przeżywających lęki, napięcia emocjonalne, kłopoty i trudności wpływające na zdrowie psychiczne do skorzystania z bezpłatnej infolinii Rzecznika Praw Dziecka 800 12 12 12. Pod tym numerem telefonu młodzi ludzie, a także ich opiekunowie otrzymają bezpłatne i profesjonalnie wsparcie psychologiczne. Do dyspozycji dzieci i młodzieży jest także czat internetowy (nie wymaga on logowania oraz instalowania żadnej aplikacji). Zarówno telefon zaufania, jak i czat zapewniają pełną dyskrecję oraz anonimowość i są dostępne siedem dni w tygodniu przez całą dobę.
116 111- Telefon działa codziennie – 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę!, pod tym numerem udzielana jest  bezpłatna pomoc dzieciom, które doświadczyły różnych form przemocy. Telefon jest anonimowy, bezpłatny, całodobowy i dyskretny.

# data[].attributes.attachment_link.title
800121212.pl - Konferencja szkoleniowa Rzecznika Praw Dziecka dla Profesjonalistów

# data[].attributes.attachment_link.description
I i II Konferencja Szkoleniowa Rzecznika Praw Dziecka dla Profesjonalistów

# data[].attributes.headline
Telefon Zaufania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

# data[].attributes.subject
Telefon Zaufania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

# data[].attributes.body
https://116111.pl/

# data[].attributes.attachment_link.title
116111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

# data[].attributes.attachment_link.description
Złość? Smutek? Lęk?Z nami możesz porozmawiać o wszystkim! Wszyscy mamy pytania Znajdź odpowiedź na swoje.

# data[].attributes.body
https://rodzice.fdds.pl/pomoc/jak-mozemy-pomoc/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje szeroki zakres pomocy dla dzieci i rodziców. Pomagamy zarówno w zakresie pomocy telefonicznej, która jest ogólnopolska, jak i w wybranych placówkach w kraju. Rozwiń kategorie i skontaktuj się z naszymi współpracownikami.

800 100 100 Telefon dla Rodziców i Nauczycieli

Dla kogo:

dla rodziców i nauczycieli w sytuacjach związanych z problemami

dla rodziców, opiekunów lub nauczycieli z podejrzeniem lub stwierdzeniem doświadczania przez dzieci i młodzież agresji i przemocy w szkole, cyberprzemocy i zagrożeń związanych z nowymi technologiami, wykorzystywania seksualnego, kontaktu z substancjami psychoaktywnymi, uzależnień, depresji, myśli samobójczych lub zaburzeń odżywiania

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i online

Jak się zgłosić:

zadzwoń pod bezpłatny i anonimowy numer telefonu (dostępny ze wszystkich telefonów stacjonarnych i komórkowych): 800 100 100

telefon jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 12.00-15.00.

więcej informacji i kontakt online przez stronę www.800100100.pl

Pomoc dla rodzica

Oferujemy pomoc psychologiczną w formie indywidualnych i grupowych spotkań dla rodziców w trudnych sytuacjach życiowych; dzieci krzywdzonych; takich wobec których wszczęte zostały procedury prawne czy uzależnionych od internetu.

Wybierz miasto, by zapoznać się ze szczegółami naszej lokalnej oferty:

Pomoc dla dziecka

Oferujemy pomoc psychologiczną w formie indywidualnych i grupowych spotkań dla dzieci w trudnych sytuacjach życiowych, dla dzieci krzywdzonych, dla takich dzieci wobec których wszczęte zostały procedury prawne czy tych, które są uzależnionych od internetu.

Dla kogo:

dla dzieci i młodzieży (do 18 r.ż) potrzebujących wsparcia, opieki i ochrony

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i wiadomości online

116 111 Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Dla kogo:

dla dzieci i młodzieży (do 18 r.ż) potrzebujących wsparcia, opieki i ochrony

Formy pomocy:

konsultacje telefoniczne i wiadomości online

Jak się zgłosić:

zadzwoń pod bezpłatny i anonimowy numer telefonu (dostępny ze wszystkich telefonów stacjonarnych i komórkowych): 116 111

telefon jest czynny od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12.00-2.00
więcej informacji i kontakt online przez stronęwww.116111.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oferuje szeroki zakres pomocy dla dzieci i rodziców. Pomagamy zarówno w zakresie pomocy telefonicznej, która jest ogólnopolska, jak i w wybranych placówkach w kraju. Rozwiń kategorie i skontaktuj się z naszymi współpracownikami.

# data[].attributes.body
https://fdds.pl/jak-pomagamy.html#Poradnia%20Dziecko%20w%20Sieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prowadzimy Centra Pomocy Dzieciom - placówki, w których dzieci pokrzywdzone przestępstwem otrzymują specjalistyczną, kompleksową i bezpłatną pomoc "pod jednym dachem".

Koordynujemy także sieć placówek CPD w Polsce. Więcej informacji dostępnych jest na stronie: centrapomocydzieciom.fdds.pl/

Główne działania to pomoc psychologiczna, prawna, medyczna dzieciom i młodzieży pokrzywdzonym przestępstwem, przede wszystkim z doświadczeniem przemocy i wykorzystania seksualnego. Prowadzimy również szkolenia dla profesjonalistów oraz udostępniamy Przyjazny Pokój Przesłuchań.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy jedyną organizacją w Polsce, która kompleksowo zajmuje się problematyką krzywdzenia dzieci.

# data[].attributes.headline
Zagrożenia czyhające na dzieci i młodzież w internecie

# data[].attributes.subject
Zagrożenia czyhające na dzieci i młodzież w internecie

# data[].attributes.body
https://edukacja.fdds.pl/course/index.php?categoryid=33

# data[].attributes.attachment_link.title
Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KOWR rusza z nową odsłoną kampanii promującej unijny „Program dla szkół". Tym razem we współpracy z Telewizją Polską S.A. stworzyliśmy nowy format programu muzycznego, w ramach którego zachęcamy dzieci do zdrowego odżywiania, w szczególności spożywania owoców, warzyw i produktów mlecznych poprzez muzyczną zabawę.

Zaprosiliśmy młodych wokalistów: Marcelinę Szlachcic i Krystiana Gontarza, aby pomagali uczestnikom programu wykonać niecodzienne muzyczne zadanie. Zasady są proste - najpierw uczestnicy muszą wylosować grupę owocowo-warzywno-mlecznych wyrazów lub sformułowań, następnie z wybranym trenerem - Marceliną lub Krystianem, uczestnicy udają się do Chrumasowego studia, aby oddać się magii tworzenia utworu.

Jedynym warunkiem jest zawarcie w tekście wszystkich pięciu wylosowanych wyrazów lub sformułowań.

Wszystkie odcinki „Muzycznego Wyzwania Chrumasa" obejrzycie na naszym kanale na YouTube: https://www.youtube.com/c/ProgramdlaszkółPDS

Utwory można też pobrać z naszej strony: https://www.programdlaszkol.org/program/pamietnik-chrumasa

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowa kampania „Muzyczne Wyzwanie Chrumasa"

# data[].attributes.attachment_link.description
KOWR rusza z nową odsłoną kampanii promującej unijny „Program dla szkół". Tym razem we współpracy z Telewizją Polską S.A. stworzyliśmy nowy format programu muzycznego, w ramach którego zachęcamy dzieci do zdrowego odżywiania, w szczególności spożywania owoców, warzyw i produktów mlecznych poprzez muzyczną zabawę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nasze wsparcie jest ważne dla bardzo wiele osób - prawie dwa miliony Polaków leczą się na depresję. Szacujemy, że co najmniej drugie tyle choruje, ale nie korzysta z pomocy. Depresja wciąż wiąże się ze stygmatyzacją i poczuciem wstydu. Od lat zmieniamy to błędne myślenie! Fundacja „Twarze depresji" należy do najaktywniejszych w zakresie promocji zdrowia psychicznego.

BEZPŁATNA POMOC PSYCHOLOGICZNA I PSYCHIATRYCZNA
Pierwsi w Polsce prowadzimy pięć programów bezpłatnej, zdalnej pomocy:

psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, ich rodziców/opiekunów (realizowany od 1.06.2021 r.) - program realizowany jest dzięki prywatnym darczyńcom;

psychologicznej dla osób chorych na raka, ich rodzin i osób, które potrzebują konsultacji z psychoonkologiem z powodów profilaktycznych (realizowanych od 20.06.2021 r.) - partner programu: Nationale-Nederlanden;

psychologicznej dla osób dorosłych doświadczających kryzysów psychicznych (realizowany od 1.10.2021 r.) - partner programu: Janssen-Cilag;

psychologicznej i psychiatrycznej dla obywateli Ukrainy (realizowany od 28.02.2022 r.) - partnerzy programu: Nationale-Nederlanden, Fundacja Air Liquide;

psychologicznej dla kobiet w ciąży i po porodzie - partner programu: Fundacja KGHM POLSKA MIEDŹ.

OGÓLNOPOLSKA KAMPANIA SPOŁECZNA

Dwa razy w roku realizujemy ogólnopolską kampanię społeczną „Twarze depresji. Nie oceniam. Akceptuję.". W gronie naszych ambasadorów są m.in. Ewa Błaszczyk, Urszula Dudziak, Mika Urbaniak, Marta Kielczyk, Krzysztof Cugowski, Andrzej Seweryn, Marcin Bosak, Bartek Jędrzejak, Andrzej Bober, Marek Plawgo i Piotr Zelt.
W każdej edycji naszej kampanii przypominamy, że połączenie farmakoterapii i psychoterapii jest najskuteczniejszą formą leczenia depresji u osób dorosłych, a w przypadku dzieci i młodzieży w pierwszym kroku stawiamy przede wszystkim na psychoterapię.
Tyko w 2021 roku nasza kampania w liczbach to: prawie sto billboardów i CityLightów w stolicach wojewódzkich; ponad tysiąc trzysta plakatów przesłanych do szpitali, poradni, miejskich instytucji, 150 wydrukowanych magazynów „Twarze depresji" przekazanych lekarzom psychiatrom za pośrednictwem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ponad 400 wydrukowanych magazynów „Twarze depresji" przesłany do szpitali onkologicznych, psychiatrycznych dla dzieci i dla dorosłych.

W zależności od tematu kampanii do współpracy zapraszamy gwiazdy, ekspertów i organizacje pozarządowe. Do grona naszych ambasadorów należy już kilkadziesiąt osób - wśród nich są aktorzy, muzycy, pisarze, sportowcy, dziennikarze, a także wybitni lekarze psychiatrzy i psycholodzy. Fundacja „Twarze depresji" inicjuje kolejne edycje, wybiera ich tematykę i przygotowuje materiały medialne. Więcej o naszej kampanii można przeczytać na naszej stronie w zakładce „KAMPANIA".

BIEG Z TWARZAMI DEPRESJI

Takiego finału nasza kampania jeszcze nie miała, ale 15. edycja „Twarze depresji. Nie oceniam. Akceptuję" zasługuje na wyjątkowe podsumowanie. Z tej okazji, 1 października 2022 roku, w Europejskim Dniu Walki z Depresją, organizujemy 1. Bieg Charytatywny z Twarzami Depresji. To pierwszy taki bieg organizowany przez Fundację ale chcemy, żeby było to wydarzenie cykliczne.

Zachęcając do aktywności chcemy przełamywać stereotypy i pokazać, że wysiłek fizyczny jest bardzo ważnym elementem profilaktyki zdrowia psychicznego, a prawidłowo leczona depresja nie jest przeszkodą, żeby uprawiać sport. Udowodniła to ambasadorka biegu Agnieszka Kobus-Zawojska, wybitna wioślarka, multimedalistka, która zdobyła olimpijskie srebro w Tokio, biorąc leki antydepresyjne i korzystając z psychoterapii.

BEZPŁATNY MAGAZYN EDUKACYJNY

Misję edukacyjną realizujemy również poprzez wydawanie bezpłatnego magazynu „Twarze depresji", który publikujemy zawsze w wersji online na naszej stronie i umożliwiamy samodzielny jego wydruk. W miarę możliwości drukujemy magazyn, który trafia do szpitali, poradni zdrowia psychicznego, szkół. W 2020 roku udało nam się zebrać środki na wydanie tylko jednego numeru magazynu. W 2021 roku ukazało się pięć magazynów, a w nich 202 strony autorskich treści - w tym 67 felietonów i 23 wywiady.

Z publikacji można się dowiedzieć, jak z depresją walczą nasi ambasadorzy, dlaczego zdecydowali się mówić o zdrowiu psychicznym. Warto też przeczytać nasze wywiady z wybitnymi specjalistami. Stawiamy na sprawdzoną wiedzę, popartą badaniami, dlatego publikujemy również felietony lekarzy psychiatrów, psychologów, psychoterapeutów i psychoonkologów.

W ramach programu „Zdrowy Senior" przesłaliśmy ponad tysiąc magazynów „Twarze depresji" do Uniwersytetów Trzeciego Wieku, by szczególnie w czasie pandemii wesprzeć seniorów wiedzą na temat leczenia depresji.

BEZPŁATNE WEBINARY I WŁASNE BADANIE

Fundacja „Twarze depresji" prowadzi również webinaria związane z promocją zdrowia psychicznego w ramach bezpłatnej i odpłatnej działalności pożytku publicznego. W 2021 roku przygotowaliśmy sześć bezpłatnych webinarów o leczeniu depresji z udziałem najwyższej klasy ekspertów. Każdy webinar można odsłuchać na naszym profilu na Facebooku, a także na kanale YouTube i na naszej stronie www.twarzedepresji.pl/webinary.

Ponadto w listopadzie i grudniu 2021 r. zrealizowaliśmy badanie „Stan psychiczny polskich pracowników w czasie pandemii", które szczegółowo opisaliśmy w magazynie „Twarze depresji" nr 5/2021.

WYRÓŻNIENIA DLA FUNDACJI

Nasza Fundacja otrzymała główną nagrodę w konkursie S3KTOR za program bezpłatnej, zdalnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, który uznano za najważniejszą inicjatywę pozarządową warszawskich NGO w 2021 roku.

Za kampanię społeczną „Twarze depresji. Nie oceniam. Akceptuję." otrzymaliśmy prestiżową Nagrodę Aureliusza przyznaną przez Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Psychiatrii prof. Piotra Gałeckiego.

Ponadto w 2021 roku laureatem prestiżowego konkursu „ Gwiazdy Dobroczynności" został nasz ambasador Piotr Zelt. Drugi rok z rzędu nasz ambasador wygrał ten konkurs. Rok wcześniej laureatem został Marek Plawgo. Piotr Zelt nagrodę w wysokości 5 tys. zł przekazał na nasz program bezpłatnej, zdalnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci oraz młodzieży.

Za program „Wolontariat dla Zdrowia" otrzymaliśmy Nagrodę „Dla Zdrowia i Pacjenta" przyznawaną przez Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Rzecznika Praw Pacjenta oraz Narodowy Fundusz Zdrowia.

Prezes naszej fundacji Anna Morawska-Borowiec otrzymała wiele nagród za podejmowanie w debacie publicznej problemu depresji, m.in. Nagrodę Aureliusza wręczoną przez prof. Piotra Gałeckiego - Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Psychiatrii, a także dwukrotnie „Kryształowe Pióra" i „Dziennikarza bez Barier". Niezwykłym wyróżnieniem zarówno dla niej, jak i jej męża Jakuba Borowca - wiceprezesa fundacji - było spotkanie i możliwość rozmowy z Księciem Williamem. Podczas swojej wizyty w Polsce w 2017 roku Książę William postanowił spotkać się z kilkoma organizacjami zajmującymi się promocją zdrowia psychicznego. W tym gronie znaleźli się właśnie obecni przedstawiciele zarządu Fundacji „Twarze depresji".

KONTAKT DO FUNDACJI „TWARZE DEPRESJI": fundacja@twarzedepresji.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Nasze wsparcie jest ważne dla bardzo wiele osób - prawie dwa miliony Polaków leczą się na depresję. Szacujemy, że co najmniej drugie tyle choruje, ale nie korzysta z pomocy. Depresja wciąż wiąże się ze stygmatyzacją i poczuciem wstydu. Od lat zmieniamy to błędne myślenie! Fundacja „Twarze depresji" należy do najaktywniejszych w zakresie promocji zdrowia psychicznego.

# data[].attributes.headline
Telefon wsparcia dla uczniów, rodziców i nauczycieli.

# data[].attributes.subject
Telefon wsparcia dla uczniów, rodziców i nauczycieli.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Utworzono dnia 07.09.2022

Informujemy, iż od 01.10.2022r. telefon wsparcia dla uczniów, rodziców i nauczycieli będzie czynny
w każdy poniedziałek i środę w godzinach od 16 do 18.
tel. (32) 4561559

# data[].attributes.attachment_link.title
Telefon wsparcia dla uczniów, rodziców i nauczycieli.

# data[].attributes.attachment_link.description
Utworzono dnia 07.09.2022 Informujemy, iż od 01.10.2022r. telefon wsparcia dla uczniów, rodziców i nauczycieli będzie czynny w każdy poniedziałek i środę w godzinach od 16 do 18. tel. (32) 4561559

# data[].attributes.body
Radosne święto wszystkich dzieci, obchodzone od ponad pół wieku, na stałe wpisało się w kalendarz dni świątecznych obchodzonych w Polsce - 1 czerwca jako Międzynarodowy Dzień Dziecka.

W niektórych krajach dziecięce święto przypada na dzień 20 listopada i obchodzone jest jako Dzień Praw Dziecka lub Powszechny Dzień Dziecka, a data jest upamiętnieniem uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka w 1959 roku oraz Konwencji o Prawach Dziecka z 1989 roku. Nie znaczy to jednak, że dziecięce święto nie było znane wcześniej. Dedykowanie dzieciom szczególnego dnia w kalendarzu początek miało w 1924 roku w Genewie, gdy Liga Narodów reprezentowana przez przedstawicieli ponad pięćdziesięciu krajów na wniosek Międzynarodowego Związku Pomocy Dzieciom przyjęła uchwałę zwaną Deklaracją Praw Dziecka. Przyznanie dzieciom praw, których nie miały do początku dwudziestego stulecia stało się przełomem na drodze do uznania dzieci za pełnoprawnych obywateli społeczeństwa.

Pamiętajmy, że głos dzieci ważny jest każdego dnia, natomiast 1 czerwca w dniu Ich święta nabiera głębszego znaczenia...

Z myślą o dobru wszystkich naszych uczniów, przesyłamy Wam w załączniku list skierowany do Rodziców, w którym dzieci zawarły istotne z ich punktu widzenia sprawy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Widok łez i smutku u dziecka jest dla rodziców bardzo poruszający. Niektórym z nas tak trudno towarzyszyć dzieciom w momentach ich smutku i straty, że staramy się za wszelką cenę dziecko pocieszyć. Dlaczego nie należy mówić do dziecka „nie płacz" i co te słowa w rzeczywistości oznaczają?

Jeśli jako dorośli przeżywamy stratę, żal czy smutek i łzy cisną się do oczu, zwykle słyszymy „popłacz sobie, to Ci ulży". Dlaczego więc w relacji z dziećmi mówimy „prawdziwy mężczyzna nie płacze" lub „nie bądź beksą, jesteś już dużą dziewczynką"? Dlaczego odmawiamy dzieciom przeżywania smutku i opłakania straty.

Dlaczego trudno nam towarzyszyć dziecku w smutku?

Powodów jest kilka.

Ponieważ w dzieciństwie nie było dorosłego, który by zaopiekował się naszym skutkiem, a „smutek, którego nie można wypłakać zostaje z nami na lata" (z webinaru Małgorzaty Stańczyk - przyp. red.).

Nie mamy takich doświadczeń, takich wzorców, nikt nas nie nauczył, jak to robić. Teraz jako dorośli możemy się tego dowiedzieć i nauczyć pod warunkiem, że chcemy to zrobić najpierw dla siebie, a potem dla dziecka.

Dla niektórych z nas płacz dziecka jest nieprzyjemny dla zmysłów. Trudno nam wytrzymać jego głośność i natężenie. Mówimy wówczas "nie płacz" i tłumaczymy sobie, że nie chcemy przecież, żeby dziecko cierpiało. A tak naprawdę nie wprost mówimy „Twój płacz i smutek sprawiają mi ból, nie wiem, co mam z nim zrobić, wprawia mnie to w zakłopotanie, więc przestań". Dziecko, które przełyka łzy, aby zrobić przyjemność rodzicowi, aby w sposób nieświadomy zadbać o niego, tak naprawdę chowa swój smutek w głębi siebie i jeszcze bardziej czuje się samotne.

Jakaś część rodziców obawia się, że jeśli pozwolą dzieciom na przeżywanie smutku, to ten zły nastrój spowoduje jeszcze głębsze utrwalenie bólu i rozpaczy. Obawiamy się wówczas, że dziecko już z tego nie wyjdzie, że będzie nadwrażliwe. Oczywistym jest, że kiedy zrobimy przestrzeń dla smutku, to dziecko będzie go przeżywać. Jednak kiedy smutek wybrzmi do końca, wtedy dziecko wróci do równowagi. Warto oczywiście być uważnym na sytuacje przedłużającego się smutku czy żalu. Kiedy dziecko mówi, że jest bezużyteczne, a światu byłoby lepiej bez niego. To jest taka sytuacja, kiedy smutek jest czymś więcej niż tylko chwilowo obniżonym nastrojem. Te symptomy mogą świadczyć o depresji u dziecka i wymagają pomocy lekarskiej.

Towarzyszenie dziecku w smutku jest dla rodziców wyzwaniem, dlatego że bardzo łatwo możemy się nim zarazić, kiedy zaczynamy współodczuwać emocje dziecka. Wówczas trudno nam oddzielić własne emocje od tego, co przeżywa dziecko. U niektórych z nas pojawia się poczucie winy, że to ja jako rodzic zawiodłem, bo np. rozwiodłem się z mamą. Jeśli pojawi się u nas taki stan, to znaczy, że sami potrzebujemy wsparcia i pomocy. Dopóki o to nie zadbamy, to trudno będzie towarzyszyć dziecku w przeżywaniu bólu.

Ponieważ jako rodzice stawiamy sobie frustrujący cel, że nasze dzieci mają być zawsze radosne i szczęśliwe. Uważamy, że przecież mają wszystko, więc nie mają powodu do zmartwień. A nasza rodzina ma być oazą niemijającego szczęścia, w której dzieci mają doświadczać tylko przyjemnych emocji. Dzieci rozwojowo potrzebują się smucić, przeżywać straty i rozczarowania. Oczywiście będą to straty na miarę dzieciństwa. Najpierw to jest strata lizaka, który upadł na chodnik, potem odejście najlepszej koleżanki do innej dziewczynki, aż po doświadczenie straty po pierwszej miłości. Ten kaliber strat będzie się powiększał. Jak piszą Daniel Siegel i Tina Bryson: „Twoje zadanie nie polega na tym by, nie dopuścić do porażki i trudności w życiu dziecka, lecz by dziecko poradziło sobie w czasie życiowych burz, a także na tym, by przejść przez te burze razem z Tobą".

Pozwól dziecku na płacz - niezależnie ile ma lat

Althea Solter (szwajcarsko-amerykański psycholog rozwojowy) mówi, że płacz, który towarzyszy smutkowi jest naturalnym narzędziem naprawy. Isabelle Filliozat dodaje, że natura wyposażyła człowieka w łzy po coś - są one potrzebne do odbudowy organizmu po stracie.

Płacz pełni trzy funkcje:

Adaptacyjno-komunikacyjna - nasze dziecko płacze, ponieważ chce nam zakomunikować, że dla niego dzieje się coś trudnego, coś z czym sobie nie jest w stanie poradzić i potrzebuje naszej pomocy, naszego towarzyszenia i bycia z nim w tym smutku. Rodzic jest przy dziecku w takiej sytuacji po to, żeby poczuło się ono bezpiecznie. Teraz widzimy, jak często nietrafione są nasze słowa „nie ma co płakać".

Rozładowania emocji - smutek, strata, którym towarzyszy płacz skutkuje nagromadzeniem w ciele dziecka napięcia emocjonalnego i właśnie płacz to jedna ze skutecznych strategii rozładowania go. Podczas płaczu dziecko zwykle głębiej oddycha, spada też ciśnienie krwi.

Biochemiczna - naukowcy zbadali skład chemiczny łez i okazuje się, że jeśli płaczemy z powodu jakiegoś poruszenia emocjonalnego, to w organizmie zmniejsza się produkująca hormonu ACTH, który z kolei zmniejsza wydzielanie kortyzolu i adrenaliny (hormonów stresu). Tak więc łzy pozwalają nam oczyścić organizm emocjonalnie oraz w dosłowny sposób. Ponadto kiedy płaczemy organizm zaczyna wydzielać oksytocynę, co przynosi uspokojenie. Rozluźniają się napięte mięśnie, wyrównujemy oddech.

Czasami rodzice mają takie wrażenie, że dziecko płacze bez powodu. I to jest poniekąd prawda. Dzieci płaczą nie tylko dlatego, że jakaś ich potrzeba nie jest zaspokojona. Płaczą też dlatego, żeby odreagować nagromadzone w ciągu dnia napięcie. Jak mówi Małgorzata Stańczyk - młodsze dzieci nie potrzebują powodu do płaczu, zaś te starsze, żeby sobie pozwolić na płacz, potrzebują pretekstu, czyli znajdują sobie jakiś powód.
Jak opiekować dziecko w tym co przeżywa?

Być empatycznym (empatia jest w zielonej strefie - więcej na temat stref regulacji tutaj), ale empatyzując z dzieckiem, nie dać mu się wciągnąć do jego strefy, czyli nie zatopić się razem z dzieckiem w jego smutku. Chodzi o to, żeby być spokojnym dorosłym, który jest obecny i swoją postawą ciała i mimiką mówi „jestem przy Tobie, jest bezpiecznie".

Powstrzymać się od nadmiarowego gadania i szukania rozwiązań. Na to przyjdzie czas później. Nie pomoże też rozbawianie dziecka czy żartowanie.

Zamiast „nie płacz, nic się nie stało" mówić:

Widzę, że jest Ci smutno...

Widzę, że płaczesz, to jest ok, ludzie tak mają, że płaczą jak się smucą.

Jestem przy Tobie, jak chcesz, to posiedzę tu obok Ciebie.

Jak nie chcesz żebym siedziała i chcesz być sam, to jest ok. Będę w pokoju obok, gdybyś mnie potrzebował.

Jak mogę Ci pomóc, co mogę dla Ciebie zrobić?

Pamiętajmy, że aby wesprzeć dziecko najpierw sami musimy zadbać o siebie, żeby nie dokładać dziecku swojego napięcia, a udzielać wsparcia.
Kiedy nasze dziecko przeżywa smutek, płacze - nie uciszajmy go, nie ośmieszajmy, nie krytykujmy. Dajmy mu przestrzeń i zaakceptujmy je. Towarzyszenie dziecku w smutku, to komunikat na całe życie, że cierpieć nie trzeba w samotności czy w ukryciu. To informacja dla dziecka, że można się smucić, że to jest ok i że Ty je przyjmiesz z tym smutkiem, kiedy tylko będzie taka potrzeba.

Źródła:

Materiały własne z webinaru Małgorzaty Stańczyk pt. "Smutki i straty".

Isabelle Filliozat" W sercu emocji dziecka", Wydawnictwo Esprit S.C., Kraków 2009.

Daniel Siegel i Tina Payne Bryson "Potęga obecności", Wydawnictwo Mamania, Warszawa 2020.

Marzena Jasińska
Trener, dyplomowany coach, doradca rodzinny. Od lat wspiera rodziców w konsultacjach indywidualnych oraz warsztatach psychoedukacyjnych. Swoją pracę opiera na filozofii Jespera Juula, założeniach Rodzicielstwa Bliskości oraz Porozumienia Bez Przemocy. Specjalizuje się w zakresie neurodydaktyki oraz uczenia się uczniów. Ekspert rozwoju osobistego, komunikacji, negocjacji. W swojej pracy zajmuje się także tematyką mediacji szkolnych, procesów grupowych, zarządzania zmianą w organizacji i zarządzania zespołem. Prywatnie mama dwóch dorosłych synów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Widok łez i smutku u dziecka jest dla rodziców bardzo poruszający. Niektórym z nas tak trudno towarzyszyć dzieciom w momentach ich smutku i straty, że staramy się za wszelką cenę dziecko pocieszyć. Dlaczego nie należy mówić do dziecka „nie płacz" i co te słowa w rzeczywistości oznaczają?

# data[].attributes.attachment_link.description
Oficjalny serwis Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Nowym Tomyślu. ul.E.Sczanieckiej 1, 64-300 Nowy Tomyśl Tel/Fax:061-44 23 436

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W drugiej połowie października, na kilka dni przed dniem Wszystkich Świętych, ale i coraz częściej obecnym w mediach Halloween rozmowy o śmierci są szczególnie ważne. Amerykańska tradycja nawołująca do przebrań, zabaw i tańców z kościotrupem w tle mogą sprawić, że tak ważny temat jak śmierć stanie się komiczny. Strywializowana, zabawna wizja śmierci może być dla dzieci myląca. Może też być trudna i niezrozumiała - zwłaszcza dla tych, które starają się zrozumieć śmierć i pogodzić się z utratą bliskiej osoby. A brak bliskiej osoby odczuwają nawet niemowlęta!

Zwyczaje związane z Halloween to nie jedyny sposób, za pomocą którego kultura wysyła do ​​naszych dzieci sprzeczne sygnały dotyczące śmierci. Nie ułatwiają myślenia o umieraniu także gry, w których zwykle pojawia się śmierć, klęska czy samozniszczenie. Nieśmiertelność jest często charakterystyczna dla superbohaterów z kreskówek i filmów.

Dzieci przechodzą przez różne stadia rozwojowe, w których ich rozumienie śmierci ewoluuje. Przykładowo, dla przedszkolaka śmierć często pozostaje w świecie marzeń, jest bezosobowa i odwracalna. Dla tak małych dzieci może być to mylące, zwłaszcza kiedy próbuje zrozumieć stratę bliskiej osoby, np. dziadka czy babci.

Dzieci zaczynają zrozumieć, że śmierć jest nieodwracalna, że ma osobisty wymiar, zwykle dopiero w okresie dojrzewania (nastoletnim). W tym czasie często snują refleksje na temat wiary, tradycji, rozmawiają z rodziną na tematy filozoficzne, ciekawią je rytuały dla uhonorowania pamięci zmarłych.

Podczas rozmowy z dziećmi o śmierci zazwyczaj mówimy o smutku. To trudne rozmowy, dlatego warto się do nich przygotować. Zawsze należy być otwartym i szczerym, nazywać trudne emocje i nie unikać ich. Dzieci są świetnymi obserwatorami, więc jakiekolwiek tajemnice czy niedomówienia zapalają w ich głowach czerwoną lampkę. Widząc trudne emocje, które dorosły próbuje przed nimi ukryć, mogą czuć się zagubione, a nawet winne. Rodzic musi stworzyć przestrzeń, w którym oboje (on i dziecko) czują się swobodnie, mogą bez skrępowania zadawać pytania i wyrażać swoje obawy.

Ważne zatem, aby rodzic potraktował dziecko poważnie, jak partnera w rozmowie. Dzięki uważności możemy lepiej zrozumieć punkt widzenia dziecka i jego sposób postrzegania świata. Dzieci rozwijają się w różnym tempie i mają unikalne sposoby wyrażania siebie, dlatego uniwersalny schemat działania (rozmowy) nie istnieje. Dla przedszkolaków i dzieci w wieku szkolnym wyjaśnienia muszą być krótkie, proste i konkretne. Przykładowo, można odnieść się do kwiatu, który już nie kwitnie lub do zwierzęcia, które już nie oddycha, nie pije i nie je.

Dzieci mogą reagować bądź nie. Warto wracać do tematu, powtarzając kwestie, o które jakiś czas temu pytało dziecko, oceniając stopień przyswojenia informacji, które staraliśmy się przekazać oraz obserwować emocje dziecka.

Ważne, aby nie traktować śmierci jako tematu tabu, nie budzić w dzieciach poczucia, że jest ot temat, którego należy się bać i unikać. W dzisiejszych czasach ważne jest także, by podkreślać w rozmowie z dzieckiem istnienie wielu punktów widzenia, w zależności od przekonań religijnych, kulturowych.

Warto jasno powiedzieć dziecku, że ​​nie wszystkie choroby prowadzą do śmierci. Dzięki temu nie ono będzie przerażone, kiedy spotka się z osobą, która jest chora, czuje ból (np. w domu czy w szkole).

Jeśli temat śmierci lub radzenie sobie ze śmiercią kogoś bliskiego jest dla dziecka szczególnie trudne, należy skonsultować się w pierwszej kolejności z pediatrą, psychologiem. Sygnały, które mogą niepokoić:

regresja w wykonywaniu codziennych czynności (np. moczenie nocne),

trudności w rozstaniu z rodzicami,

problemy ze snem (np, koszmary senne),

poczucie winy,

gniew,

drażliwość,

wycofanie,

depresja,

agresja fizyczna.

Śmierć jest naturalną częścią cyklu życia i jest tematem, którego nie należy unikać. Jest to niezwykle ważne, aby dzieci i młodzież miały poczucie bezpieczeństwa, miały świadomość, że mogą zadawać pytania. Rodzice muszą upewnić się, że komunikują się ze swoimi dziećmi na temat śmierci w sposób, który jest dla dziecka zrozumiały.

# data[].attributes.attachment_link.description
W drugiej połowie października, na kilka dni przed dniem Wszystkich Świętych, ale i coraz częściej obecnym w mediach Halloween rozmowy o śmierci są szczególnie ważne. Amerykańska tradycja nawołująca do przebrań, zabaw i tańców z kościotrupem w tle mogą sprawić, że tak ważny temat jak śmierć stanie się komiczny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Żałoba - poradnik dla rodziców i opiekunów

# data[].attributes.attachment_link.description
Po śmierci bliskiej osoby nic już nie jest takie, jak było. Program „Tumbo Pomaga" powstał, by pomóc dzieciom i młodzieży w żałobie oraz ich rodzicom, opiekunom i nauczycielom, którzy towarzyszą im w tych trudnych chwilach.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wielu rodziców obawia się tematu śmierci, zastanawia się co i jak powiedzieć, gdy dziecko zapyta. Kiedy powiedzieć, że śmierć to nieodwracalne zjawisko, nie jest snem, ani chwilowym wyjazdem do innego miasta. Jak przekazać dziecku informację o tym, że ten, którego się kochało, który był mu bliski - odszedł bezpowrotnie...

Rozmowy o śmierci jako część codzienności

W naszym codziennym życiu pojawia się wiele okazji do poruszenia z dzieckiem tematu śmierci, odchodzenia, przemijania, cyklu życia. Wielokrotnie dzieci same zapraszają nas do rozmów na ten temat. Bardzo dobrą okazją do podjęcia tematu śmierci czy pamięci o tych, którzy odeszli jest listopadowe Święto Wszystkich Świętych. W zupełnie naturalny sposób możemy, nawet już z najmłodszymi, porozmawiać o odchodzeniu. Dobrym pretekstem do rozmów jest również wizyta na cmentarzu, wystarczy wtedy odpowiadać na zadawane przez dziecko pytania i temat sam się „wprowadza" do naszego życia.

Ważne jest, aby dziecko oswajać z tym temat, nie robić z niego tabu. Odchodzenie jest częścią naszego życia, naszej codzienności, a więc i życia naszych dzieci. Do ogólnych rozmów o przemijaniu możemy wykorzystać również dziecięcą literaturę, która przychodzi nam z pomocą i w bardzo przystępny sposób pokazuje cykl życia i wprowadza temat przemijania. Nie zostawiajmy naszych dzieci samych z tym tematem, rozmawiajmy z nimi i szczerze odpowiadajmy na ich pytania. To pomoże im przygotować się i nieco oswoić z tematem, łatwiej będzie im znieść stratę kogoś bliskiego, jeśli taka się pojawi w ich życiu.

Rozumienie śmierci przez dziecko jest ściśle zależne od jego wieku :

W wieku 0 - 2 lata dzieci nie rozumieją pojęcia śmierc i , zjawisko to dla nich nie istnieje. S ą natomiast podatne na emocje opiekuna, szczególnie matki. Współodczuwają emocje prezentowane przez rodzica.

Pomiędzy 2 a 5 rokiem ż ycia dzieci uznają śmierć za stan przejściowy, sen. Nie rozumieją jeszcze tego, że śmierć jest nieodwracalna. Pięciolatki zaczynają szukać związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy ich zachowaniem, myślami a śmiercią bliskiej osoby, np. pytają czy babcia umarła, bo byłem niegrzeczny? Zaczynają odczuwać lęk, złość i niepokój związany ze śmiercią.

Pomiędzy 5 a 8 r okiem życia dzieci rozumieją śmierć i wszystkie jej aspekty. Pojawia się pojęcie- nieodwracalność śmierci . Dziecko zaczyna też rozumieć, że wszyscy kiedyś umrą . W tym wieku dzieci mogą być także zainteresowane biologicznym aspektem śmierci.

Kiedy odchodzi, ktoś bliski...

W dziecięcym pojmowaniu śmierci ogromną rolę odgrywa dorosły. Postawa rodzica, wiedza, stosunek do śmierci oraz podejście emocjonalne odgrywają kluczową rolę w tworzeniu poznawczej reprezentacji tego zjawiska u dziecka. Rodzina ma wpływ na przeżywanie żałoby przez dziecko, reakcje dziecka zależą w dużej mierze od wzorców prezentowanych w rodzinie. Ważne jest wsparcie dziecka w procesie żałoby, rozpoznanie jego potrzeb i pozwolenie na wyrażenie emocji. W wielu rodzinach unika się rozmów o śmierci, dorośli tłumaczą to dbaniem o dziecko i jego dobre samopoczucie, a także chęcią chronienia go. W konsekwencji pozostawiamy dziecko samo sobie z jego emocjami, które przeżywa w obliczu straty, zaprzeczamy problemowi, a w efekcie kształtujemy strategie bezradności w radzeniu sobie z tą trudna sytuacją.

Badania (Zdankiewicz - Odachowska i in., 2018) pokazują, że te dzieci (pomiędzy 9 a 11 rokiem życia), które miały możliwość pożegnania się z bliskim zmarłym, a także otrzymały wsparcie dorosłych potrafiły budować spójną narrację na temat własnego przeżywania straty, a także prezentowały mniej trudności emocjonalnych w porównaniu do dzieci, którym nie pozwolono się pożegnać.

Rozmawiając z dzieckiem o śmierci należy obserwować bacznie jego reakcje i pojawiające się emocje, pozwolić mu je wyrazić i zaakceptować każdą reakcje dziecka. Zdarza się, że dzieci reagują z opóźnieniem na wiadomość o stracie bliskiej osoby, zdarza się również, że reakcja jest nieadekwatna do przeżywanych emocji. Poziom komunikacji powinien być dostosowany do wieku i możliwości poznawczych dziecka. Oto kilka wskazówek ułatwiających rozmowę z dzieckiem:

Bądź szczery - mów prawdę. Dzieci wyczuwają emocje bliskich dorosłych, powiedzenie dziecku, że bliska osoba wyjechała albo zasnęła może zawieść zaufanie dziecka. Odpowiadaj na pytania dziecka z szacunkiem i uczciwie.

Mów prosto, językiem faktów. Dzieciom często wystarczy proste, krótkie wyjaśnienie. Jeśli będzie chciało dowiedzieć się więcej, na pewno zapyta. Zapytaj dziecko o to, jak zrozumiało przekazane informacje. Na tym etapie warto rozwiać wszelkie wątpliwości dziecka i zaopiekować trudne emocje.

Wytłumacz dziecku co znaczy śmierć. Może być to na przykładzie zwierzątek. Z pomocą przychodzi dziecięca literatura, jest wiele pozycji pomagających zrozumieć śmierć.

Powiedz o przyczynach śmierci, jej nieodwracalności i zapewnij, że dziecko nie ponosi winy i odpowiedzialności za śmierć bliskiej osoby. Zdarza się, że dzieci myślą, że ktoś umarł, bo coś źle zrobiły lub czegoś nie zrobiły.

Zaakceptuj uczucia dziecka. Nie zaprzeczaj jego uczuciom, nie próbuj odwrócić uwagi dziecka od przeżywanych emocji. Uszanuj je. Możesz nazwać uczucia dziecka. Zapewnij, że przeżywane przez nie emocje są całkowicie naturalne, nie ma też nic złego we wspólnym płakaniu z dzieckiem. Dzielenie emocji zbliża i utrwala relacje.

Pomocne w przeżywaniu żałoby przez dziecko mogą być:

- rysunki - zachęć dziecko do narysowania swoich uczuć, portretu zmarłej osoby, pamiątek po tej osobie, narysowanie wspomnienia ze zmarłą osobą
- bajkoterapia
- wspólna zabawa - można wykorzystać zabawę np. pluszakami do odpowiedzi na trudne pytania, dziecko może chcieć zainscenizować pogrzeb misia

- napisanie listu - możesz wspólnie z dzieckiem napisać list do osoby zmarłej, należy wyjaśnić dziecku, że list ten nie zostanie wysłany, nie dotrze do adresata, ale może być symboliczną formą pożegnania. Taki list można spalić, zakopać, zniszczyć jako symboliczne „wysłanie".

Dziecięca literatura poruszająca temat śmierci:
„Dokąd idziemy, kiedy znikamy"
Autor: Matoso Madalena, Minhos Martins Isabel

Wiek dziecka: 5+

Książka w sposób łagodny i delikatny porusza temat śmierci. Pokazuje w pozytywny i przystępny sposób cykl życia i przemijanie. Różne rzeczy na świecie w naturalny sposób pojawiają się i znikają np. kałuże, śnieg, chmury czy... skarpetki. Dokąd trafiają, kiedy znikają? Napewno GDZIEŚ, w miejsce gdzie także jest COŚ. Książka ma wydźwięk filozoficzny, ale można odnieść ją do utraty bliskiej osoby. Wszystko ma swój początek i koniec, wszystko ma swoje wytłumaczenie.
„Wdzięczny kwiat"
Autor: Sarolta Szulyovszky

Wiek dziecka: 6+

Pięknie ilustrowana opowieść o przemijaniu. Książka ta jest świetnym wstępem do rozmów o życiu i śmierci. Bohaterami są babcia, dziadek i wnuczka. Dziadek prowadzi ogród z pięknymi kwiatami, pewnego dnia na rabacie pojawia się wyjątkowy kwiat. Jest to ulubiony kwiat babci. Mimo przemijających pór roku kwiat nie więdnie i nie przekwita. Jednak pewnego dnia kwiat znika, a babcia wraz z nim idzie do nieba. Przemijanie ukazane jest jako coś naturalnego, zamykającego krąg życia w przyrodzie.
„Ważne rzeczy"
Autor: Peter Carnavas

Wiek dziecka: 4+

„Pęknięty kubek, z którego pił kawę.

Para znoszonych, zimnych kapci.

Nuty, które już nie wybrzmią.

Po co nam one, skoro nie ma jego?"

Ksi ążka ta pięknie pokazuje etap żałoby. Jest to poruszająca opowieść, opatrzona pięknymi ilustracjami. Nie ma tu pokazanej śmierci, ale to jak radzić sobie później. Z życia rodziny znika tata. Po tacie zostały jedynie przedmioty, które kryją w sobie wspomnienia, niezwykle ważne dla małego chłopca. Mama chłopca pewnego dnia pakuje wszystkie rzeczy po tacie, aby je oddać. Jednak po kilku dniach przedmioty wracają na swoje miejsce. Autor ukazuje, że każdy z nas może mieć inne spojrzenie na przeżywanie żałoby i inne potrzeby w związku z tym. Opowieść ta wzruszy każdego.
„Cudowna wyspa dziadka"
Autor: Benji Davies

Wiek dziecka: 2+

Pięknie ilustrowana opowieść, w której ani razu nie pada słowo „śmierć", „choroba", „starość". Jest to metaforyczna opowieść o śmierci dziadka, o pięknym pożegnaniu z nim. Syd, mały chłopiec odprowadza dziadka na piękną wyspę, gdzie dziadek jest szczęśliwy, zdrowy, może odpoczywać cały dzień. Dziadek zostaje na wyspie, a szczęśliwy chłopiec wraca do domu. Autor pokazuje, że pożegnanie z bliską osobą nie musi być przepełnione smutkiem i tęsknotą, a także że bliskie nam osoby będą zawsze żyły w naszych wspomnieniach.
„Żegnaj, panie Muffinie!"
Autor: Ulf Nilson, Ann - Clara Tidholm

Wiek dziecka: 5+

„Żegnaj, panie Muffinie!" to książka pomocna przy pożegnaniu z pupilem. Opowiada o życiu i śmierci świnki morskiej. Pokazuje tęsknotę za tym, kogo kochamy. Książka ta może być też pomocna przy wprowadzaniu tematu odchodzenia, jako początek rozmów z dzieckiem. Łagodnie opowiada o życiu, przemijaniu i odchodzeniu.
"Chusta babci"
„Aniołek świnki przyszedł, uśmiechnął się i odszedł"

Autor: Asa Lind

Wiek dziecka : 4+

To książka pisana z perspektywy dziecka, pozbawiona metafor i metafizycznych rozważań. Pisana językiem dziecka, z bardzo emocjonalnym przekazem, zarówno na poziomie treści, jak i ilustracji. Babcia wraca do domu ze szpitala, zjechała się cała rodzina, panuje ogromny chaos. Bohaterami jest dwójka dzieci, które próbują znaleźć sobie kryjówkę, aby na spokojnie móc porozmawiać i pomyśleć, znaleźć się w sytuacji. Kryjówką staje się chusta babci, do której wejścia pilnuje sama babcia. Dzieci mają przestrzeń na to, aby rozważyć wszystkie możliwe scenariusze wydarzeń. Kiedy babcia odchodzi, wiedzą co mają robić.
"Jesień liścia Jasia"
Pozycja ta może być pomocna, nie tylko w sytuacji straty, może pomóc budować dziecięcą wrażliwość i rozwijać emocje.

Autor: Leo Buscaglia

Wiek dziecka: 6+
Seria „Bajka Plasterek"
To dobra pozycja, aby sięgać po nią zawsze, gdy pojawia się temat śmierci, np. przy okazji 1 Listopada. To książka nie tylko dla dzieci, dorośli też znajdą w niej coś dla siebie. Pokazuje przemijanie jako cykl życia, jako zupełnie coś naturalnego. Na przykładzie drzewa i liści autor opowiada o przemijaniu, oswaja temat śmierci w sposób poetycki, pokazując że nie należy bać się zmian pór roku, to naturalna kolej rzeczy.

Wiek dziecka: 4 - 9 lat

To seria ksi ążeczek wydana przez Fundację Hospicyjną, zajmującą się osobami po stracie bliskich, w tym także dziećmi. Są to opowiadania terapeutyczne, które wykorzystują metaforę, aby pomóc dziecku odnaleźć się w sytuacji straty bliskiej osoby i przeżywaniu żałoby.
„Trzecie życzenie Tumbo"
W serii ukaza ło się 5 tytułów:
„Zaczarowany ogród dziadka"
Autor: Magda Ma łkowska

Opowiadanie mówi o śmierci gąski - Tiny. Słonik Tumbo pomaga rodzinie Jarząbków uporać się ze stratą ukochanej gąski - pokazuje jak radzić sobie z trudnymi emocjami, wspiera ich i pociesza. Ta część może być pomocna w radzeniu sobie po stracie pupila.
„Czary mamy"
Autor: Aida Aimer

Jest to historia dwóch ch łopców, których dziadek niespodziewanie umiera. Cała rodzina musi odnaleźć się w nowej rzeczywistości, wkracza w proces żałoby. Przełomem jest moment, gdy rodzina odwiedza ogród dziadka. Rodzina ponownie otwiera się na siebie i chęć przebywania ze sobą.

Autor: Magda Ma łkowska

Opowiadanie przedstawia histori ę pięcioletniego chłopca, którego mama umiera. Chłopiec reaguje izolacją, agresją, obojętnością, zamyka się w sobie. Trudną sytuację pogłębia zaginięcie jego ulubionej maskotki, uszytej przez mamę - wilczka. Jednak kiedy zabawka się odnajduje, chłopiec wraz z tatą, w skrawkach materiału odnajdują „mapę pamięci" po zmarłej i ponownie odzyskują radość życia.
„45 naprawd ę niezwykłych słoni"
Autor: Magda Ma łkowska

8 - letnia Mi łka traci tatę, a wraz z nim opowiadane przez niego bajki, w tym najpiększniejsza o czekoladowym koniu. Dziewczynka próbuje być dzielna i nie przeszkadzać, zamyka się w sobie. Wraz z utratą taty, jej mama się wycofuje w świat własnej żałoby i opieki nad młodszą córką. Na szczęście pewnego dnia mama znajduje w sobie siłę, aby wysłuchać córki i wspólnie odkrywają drogę do dawnych bajek.
Literatura:
Autor: Marta Zaremba

7 - letniej Tosi umiera babcia, mama zamyka si ę we własnej żałobie, dziewczynka nie potrafi poradzić sobie w nowej rzeczywistości. Pomagają rozmowy z tatą oraz babcina kolekcja słoników, w których ukryte są wspomnienia po niej.

autor artykułu: psycholog, trener umiejętności społecznych Agnieszka Polak

www.tumbopomaga.pl - strona poświęcona pomocy dzieciom i młodzieży będącym w żałobie

Keirse, M. (2005). Smutek dziecka. Jak pomóc dziecku przeżyć stratę i żałobę?. Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne POLWEN

Zdankiewicz - Ścigała E., Herda M., Odachowska E. (2018). Dziecko wobec śmierci. Jak dzieci opisują doświadczenie utraty bliskiej osoby?. Psychologia wychowawcza nr 13/20018, 25-38

Goldman L. (2012), Jak rozmawia ć z dziećmi kiedy ktoś umiera. Łodź: Wydawnictwo Feeria

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? - Consilia

# data[].attributes.attachment_link.description
Wielu rodziców obawia się tematu śmierci, zastanawia się co i jak powiedzieć, gdy dziecko zapyta. Kiedy powiedzieć, że śmierć to nieodwracalne zjawisko, nie jest snem, ani chwilowym wyjazdem do innego miasta. Jak przekazać dziecku informację o tym, że ten, którego się kochało, który był mu bliski - odszedł bezpowrotnie...

# data[].attributes.body
To międzynarodowy dzień globalnej edukacji w zakresie zdrowia psychicznego, zwiększania świadomości i wspierania walki ze stygmatyzacją społeczną. Po raz pierwszy obchodzono go w 1992 roku z inicjatywy zastępcy sekretarza generalnego Richarda Huntera. Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego jest wspierany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

# data[].attributes.headline
„Chrońmy dzieci przed manipulacjami producentów, aby ustrzec je przed używaniem tytoniu”.

# data[].attributes.subject
„Chrońmy dzieci przed manipulacjami producentów, aby ustrzec je przed używaniem tytoniu”.

# data[].attributes.headline
Światowy Dzień bez Papierosa został ustanowiony przez WHO w 1987 roku ze względu na rosnącą liczbę osób uzależnionych i pacjentów ze schorzeniami wywoływanymi przez palenie papierosów - głównie nowotworami płuc, przełyku, krtani, gardła czy trzustki.

# data[].attributes.subject
Światowy Dzień bez Papierosa został ustanowiony przez WHO w 1987 roku ze względu na rosnącą liczbę osób uzależnionych i pacjentów ze schorzeniami wywoływanymi przez palenie papierosów - głównie nowotworami płuc, przełyku, krtani, gardła czy trzustki.

# data[].attributes.headline
Drodzy rodzice Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny   zachęca do działań którego efektem będzie zdrowy kręgosłup oraz właściwa postawa ciała. Pamiętajcie, że tornister Waszych dzieci nie musi być ciężki. 

# data[].attributes.subject
Drodzy rodzice Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny   zachęca do działań którego efektem będzie zdrowy kręgosłup oraz właściwa postawa ciała. Pamiętajcie, że tornister Waszych dzieci nie musi być ciężki. 

# data[].attributes.headline
Zbliża się czas powrotu dzieci do szkół. Jako rodzice możemy zaobserwować ich niepokój, smutek, lęk, ale i radość, ciekawość. Jeżeli zachowania dzieci będą wzbudzać Państwa niepokój, zapraszam do kontaktu.

# data[].attributes.subject
Zbliża się czas powrotu dzieci do szkół. Jako rodzice możemy zaobserwować ich niepokój, smutek, lęk, ale i radość, ciekawość. Jeżeli zachowania dzieci będą wzbudzać Państwa niepokój, zapraszam do kontaktu.

# data[].attributes.headline
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę - dla rodziców

# data[].attributes.subject
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę - dla rodziców

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierwsze chwile po porodzie Niezakłócony, pierwszy kontakt matki z dzieckiem, to tak zwany kontakt „skóra do skóry". Dzięki niemu noworodek szybciej przystosowuje się do nowych dla niego warunków. Co więcej, wzmacnia się jego system immunologiczny - zanim w piersi matki pojawi się mleko, dziecko otrzymuje siarę, czyli gęsty, żółty płyn chroniący je przed bakteriami chorobotwórczymi.

# data[].attributes.body
30 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Bicia Dzieci, który został zapoczątkowany przez amerykańską organizację EPOCH w 2006 roku.

Celem tego dnia jest przekonania rodziców i opiekunów dzieci do rezygnacji z przemocy i kar fizycznych.

W naszym kraju zakaz bicia dzieci regulowany jest Ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym.

Pamiętajmy, że każdy z nas powinien reagować w sytuacji, gdy widzimy, że komuś dzieje się krzywda.

# data[].attributes.body
Rodzicu!

Egzamin ósmoklasisty to dla Twojego Dziecka, ale i dla całej Rodziny czas wyjątkowy, ale też stresujący. Poniżej podam kilka wskazówek, jak sprawić, by okres egzaminów przebiegał spokojnie i nie był źródłem negatywnych emocji i zdarzeń:

Wspieraj swoje dziecko, mów mu, że wierzysz w niego, że jest mądre i na pewno poradzi sobie. Upewniaj dziecko w tym, że jest dobrze przygotowane: odwołuj się do lat nauki, do pozytywnych ocen, które zdobyło, do czasu poświęconego nauce do egzaminu – spraw, by uwierzyło w swoje możliwości.

Warto przed egzaminem porozmawiać z dzieckiem, jak wyobraża sobie sam egzamin. Pozwoli mu to „spotkać się w wyobraźni” z tym wydarzeniem. Nasz mózg podczas realnego wydarzenia może „odczytać” tę sytuację jako znaną – poziom stresu będzie wtedy mniejszy.

Zadbaj o dobra atmosferę w domu – NIE przypominaj dziecku przez cały czas, że czeka go egzamin, że powinien się uczyć, że jego nauka kosztowała dużo pieniędzy i wysiłku ze strony całej rodziny – ostatnie dni przed egzaminem powinny być pełne spokoju i wsparcia – dla Twojego dziecka to stres, z którym musi sobie poradzić. Nawet, jeśli tego nie pokazuje, to tak jest!

Zadbaj o to, by dzień wcześniej Twoje dziecko poszło spać o należytej godzinie – musi się wyspać, lepiej będzie się czuło na egzaminie i efekty będą też lepsze. Na dobry sen wpływa zmęczenie fizyczne, dobrze zrobi spacer na świeżym powietrzu.

Nastaw budzik na dzień egzaminu wcześniej niż zazwyczaj. Postaraj się, jeśli to możliwe pomóc dziecku w organizacji, by nie spóźniło się na egzamin, by nie miało dodatkowo rano stresów (np. niepotrzebnych kłótni, by nie było świadkiem kłótni innych osób w rodzinie itp.)

Zadbaj, oprócz nauki, o sport i formę ruchu dla Twojego dziecka. Wspomaga to proces uczenia się i wprawia w dobry nastrój.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Współcześnie, kiedy jako zabawki dla dziecka służą tablet i telefon, jeszcze istotniejsze stało się, aby małe dzieci znały odpowiednie techniki relaksacyjne. Możemy to osiągnąć poprzez gry, aby dzieci podczas zabawy mogły rozwijać swoje zasoby umysłowe i umiejętności niezbędne do życia we współczesnym świecie.

Żyjemy w społeczeństwie pełnym pośpiechu, bodźców i natychmiastowego nagradzania. W związku z tym ogromne znaczenie ma dysponowanie zasobami, które przynoszą większe poczucie samokontroli.

Opierając się na tym założeniu, w tym artykule przedstawimy kilka gier, które służą za techniki relaksacyjne dla najmłodszych członków rodziny. Przyjrzyjmy się im bliżej.

1. Techniki relaksacyjne - Zdmuchnij świeczkę!

Ta gra polega na nauce głębszego oddychania. Wciągając powietrze przez nos, wypełniamy brzuch i wydmuchujemy powietrze powoli, próbując zdmuchnąć świecę. Po wyjaśnieniu tych instrukcji, posadź dziecko na fotelu oddalonym o dwa metry od świecy. Świeca ta ma świecić i znajdować się na stole.

Dziecko nie może wstać ani pochylać się do przodu. Tak więc można się spodziewać, że nie będzie w stanie zdmuchnąć świecy. W związku z tym przesuń dziecko bliżej o pół metra. Przesuwaj je stopniowo, aż będzie mogło zdmuchnąć świecę.
W ten sposób będziecie mogli bawić się przez co najmniej 5 minut, podczas których dziecko będzie mogło głęboko wdychać i wydychać powietrze.
2. Zabawa z balonikami

Technika wykorzystująca baloniki to wspaniała gra, która pomaga zrelaksować się poprzez prawidłowe oddychanie. Czego potrzebujesz? Dużo miejsca i kolorowych baloników. Co musisz zrobić? Nadmuchaj balon, aż wybuchnie, a następnie nadmuchaj kolejny, powoli spuszczając z niego powietrze poprzez manipulowanie otworem.

Następnie poproś dzieci, aby zamknęły oczy i udawały, że są balonami. Poproś, aby wypełniły się powietrzem, oddychając głęboko. Potem poproś, aby powoli wypuściły powietrze, jakby były jak ten drugi balon.

Potem zachęć dzieci, aby opowiedziały o sytuacjach, w których czują się jak balony. Momenty, podczas których nie były w stanie wytrzymać lub tolerować czegoś. Następnie zapytaj je, jak poradziły sobie w tej sytuacji. Zaoferuj alternatywne rozwiązania, jeśli potrzebują pomocy w nabraniu świadomości w takich sytuacjach.

3. Relaksacja progresywna

Choć możemy przedstawić Ci instrukcje dotyczące tej zabawy, na YouTube znajdziesz film oparty na oryginalnym tekście przedstawiającym techniki relaksacyjne Koeppen.

Kolejnym krokom towarzyszy fantastyczna muzyka w tle. Niemniej jednak możemy ograniczyć się do instrukcji i stworzyć nastrój dzięki muzyce relaksacyjnej, która sprzyja ciepłemu i spokojnemu otoczeniu.

Zapamiętaj, że jeśli zdenerwujesz się podczas lekcji, możesz wykonać następujące czynności: chwyć krzesło, na którym siedzisz, napręż ramiona i tułów, próbując wbić nogi w ziemię.

4. Zabawa z nasionkami

Z relaksującą muzyką w tle i przy słabym oświetleniu będziemy udawać wzrost drzewa. Zaczynamy na kolanach, na ziemi, z pochyloną głową. Stopniowo przedłużamy ramiona do przodu, jakbyśmy byli budzącym się kotem.

Jesteśmy nasionkiem, które w tempie muzyki zaczyna wyrastać i staje się wielkim drzewem z pięknymi gałęziami. Gałęzie będą symbolizowane przez nasze ramiona, rozciągnięte do góry, podczas gdy my powoli unosimy się z siadu na stopach. Jest to idealne ćwiczenie do wykonania wieczorem, tuż przed położeniem dzieci spać.

5. Historia żółwia

Opowieść o żółwiu, opracowana przez Schneider, jest wspaniała, jeśli chodzi o zachęcanie do samokontroli. Opowiada historię małego żółwia, który na wszystko się złościł i łatwo tracił nad sobą panowanie.

Pewnego dnia żółw czuł się samotny i odizolowany. Tego dnia spotkał mądrego żółwia, który pokazał mu sztuczkę, dzięki której można się kontrolować, gdy odczuwa się złość. Powiedział żółwiowi, aby wszedł do skorupy i liczył, aż się uspokoi. Żeby zatrzymał myśli i się zrelaksował.

Ta opowieść jest idealna dla dzieci w wieku od 3 do 7 lat. Aby nauczyć dzieci tej umiejętności, możemy każdemu dać naklejkę lub mały kawałek papieru z wizerunkiem żółwia, za każdym razem, gdy wykona to ćwiczenie podczas stresującej sytuacji.

6. Słoik spokoju

Przez „spokojny słoik" mamy na myśli butelkę, którą napełniliśmy wodą, płynnym silikonem w celu nadania pewnej gęstości i czymś połyskującym, na przykład brokatem. Możemy zrobić to z dziećmi, jako zajęcia z dziedziny rzemiosła i sztuki. Jest to idealny przyrząd do kontemplacji w stresujących sytuacjach, a także na chwile, które można nazwać „zen".

Chodzi o to, aby potrząsnąć butelką i obserwować ruch. Połyskujący brokat reprezentuje emocje dzieci. Wszystkie emocje zostają wstrząśnięte i wirują, dopóki dzieci się nie uspokoją. Jest to idealny sposób na zachęcanie do chwil refleksji.

Samo obserwowanie unoszących się połyskujących drobinek pomoże dziecku się skoncentrować i zrelaksować umysł po stresującej sytuacji itp. Zachęcamy do obejrzenia filmów na YouTube pokazujących, jak zrobić taką butelkę w domu. Nie zapomnij zapieczętować butelki klejem o dużej wytrzymałości, aby się nie otwierała i nie rozlała się jej zawartość!

7. Gigantyczna pływająca piłka

Kolejna zabawa ucząca, jak należy głęboko oddychać. Polega na tym, aby dzieci utrzymały piłkę w powietrzu tak długo, jak tylko potrafią. Brzmi jak świetna zabawa, prawda? Prawda jest taka, że ta gra jest lubiana przez wiele dzieci, co jest bardzo przydatne, aby pokazać dzieciom techniki relaksacyjne.

8. Zwijanie papierów, ściskanie kulek i doodling

Doodling, marszczenie papieru lub zgniatanie kulek z papieru są jak coś w rodzaju przeciwstresowej gry, która może pomóc dzieciom pozbyć się negatywnych emocji. Jednocześnie zachęcasz dzieci do rozwijania umiejętności manualnych i precyzji, ponieważ te gry wzmacniają mięśnie w małych dłoniach dzieci.

9. Rysowanie mandali

Rysowanie mandali nie tylko sprzyja relaksowi i refleksji, ale także umiejętności koncentracji i kreatywności. W bibliotekach i w internecie można znaleźć liczne odpowiednie alternatywy, które pokochają Twoje dzieci.

To wszystkie techniki relaksacyjne dla dzieci, które przygotowaliśmy na dziś. Mamy nadzieję, że te gry i zasoby naprawdę pomogą w wychowywaniu silnych psychicznie dzieci.

Nie zapominajmy, że łatwiej jest wychowywać silne dzieci niż leczyć załamanych dorosłych. Natura zostawia edukację dzieci nam i powinniśmy czuć się odpowiedzialni za powierzone nam zadanie.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Techniki relaksacyjne: 9 gier wzmacniających psychikę dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Współcześnie, kiedy jako zabawki dla dziecka służą tablet i telefon, jeszcze istotniejsze stało się, aby małe dzieci znały odpowiednie techniki relaksacyjne. Możemy to osiągnąć poprzez gry, aby dzieci podczas zabawy mogły rozwijać swoje zasoby umysłowe i umiejętności niezbędne do życia we współczesnym świecie. Żyjemy w społeczeństwie pełnym pośpiechu, bodźców i natychmiastowego nagradzania.