# data[].attributes.body
Generalne Gubernatorstwo (1939–1945)

- części województw krakowskiego, warszawskiego, kieleckiego, lubelskiego i małopolskiego

-panował tam Niemiec Hans Frank

-12 października 1939 Adolf Hitler utworzył odrębną od III Rzeszy jednostkę administracyjną: Generalne Gubernatorstwo. Czytaj więcej: https://histmag.org/jak-powstalo-Generalne-Gubernatorstwo-10127

-Wojsko niemieckie zaatakowało Polskę 1 września 1939 roku. Walki obronne trwały do 6 października. Terytorium polskie zostało podzielone między cztery państwa i po raz kolejny w historii przestało istnieć. Terytorium zaanektowane przez III Rzeszę podzielono na trzy okręgi włączone w jej granicę: Gdańsk-Prusy Zachodnie, Kraj Warty, Prowincja Górny Śląsk. Z czwartej części dekretem Hitlera z dnia 12 października 1939 roku utworzono Generalne Gubernatorstwo.

-GG podzielono na cztery dystrykty: warszawski, krakowski, lubelski i radomski. Na jego terenie utrzymano polskie prawo, o ile nie było ono sprzeczne z prawem niemieckim. Generalny Gubernator mógł wydawać rozporządzenia ogłaszane w „Dzienniku rozporządzeń dla obszarów okupowanych w Polsce” i wchodzące w życie z dniem ich publikacji. Językiem urzędowym był niemiecki, polski zaś jedynie dopuszczano. Generalny Gubernator podlegał bezpośrednio Führerowi.

-Generalne Gubernatorstwo, określane jako „kraj peryferyjny”, miało być obszarem na który wysiedlano Polaków z terytoriów włączonych do III Rzeszy. Stało się też terenem na którym dokonano eksterminacji ludności żydowskiej, mimo pojawiających się planów wysiedlenia jej na wschód. Od początku odbudowywano tu administrację, koszty utrzymania której ponosili mieszkańcy tego terytorium.
-Siedzibą Hansa Franka był Zamek na Wawelu

-Powierzchnia GG wynosiła ok. 14200 km2.

-Językiem urzędowym był język niemiecki, polski i ukraiński.

-W 1943r. liczba mieszkańców GG wyniosła ok. 18 mln.
http://reportal.pl/administracja-w-generalnym-gubernatorstwie

https://nowahistoria.interia.pl/kartka-z-kalendarza/news-26-pazdziernika-1939-r-utworzenie-generalnego-gubernatorstwa,nId,1909707

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak powstało Generalne Gubernatorstwo?

GG - kiedyś dla Polaków ten skrót nie oznaczał internetowego komunikatora Gadu-Gadu. 12 października 1939 Adolf Hitler utworzył odrębną od III Rzeszy jednostkę administracyjną: Generalne Gubernatorstwo.

Wojsko niemieckie zaatakowało Polskę 1 września 1939 roku. Walki obronne trwały do 6 października. Terytorium polskie zostało podzielone między cztery państwa i po raz kolejny w historii przestało istnieć. Terytorium zaanektowane przez III Rzeszę podzielono na trzy okręgi włączone w jej granicę: Gdańsk-Prusy Zachodnie, Kraj Warty, Prowincja Górny Śląsk. Z czwartej części dekretem Hitlera z dnia 12 października 1939 roku utworzono Generalne Gubernatorstwo.

Mapa Generalne Gubernatorstwa z późniejszymi zmianami (aut. Lonio17, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-na tych samych warunkach 3.0 niezlokalizowana).

Dekret wszedł w życie 26 października. Namiestnikiem został dr Frank Hans z tytułem Generalnego Gubernatora dla okupowanych polskich obszarów. Na stolicę wybrał sobie Kraków, a na siedzibę Wawel. Choć nie był zwolennikiem polityki terroru, właśnie tak dał się poznać Polakom - był odpowiedzialny między innymi za masowe zbrodnie czy represjonowanie polskich elit.

GG podzielono na cztery dystrykty: warszawski, krakowski, lubelski i radomski. Na jego terenie utrzymano polskie prawo, o ile nie było ono sprzeczne z prawem niemieckim. Generalny Gubernator mógł wydawać rozporządzenia ogłaszane w „Dzienniku rozporządzeń dla obszarów okupowanych w Polsce" i wchodzące w życie z dniem ich publikacji. Językiem urzędowym był niemiecki, polski zaś jedynie dopuszczano. Generalny Gubernator podlegał bezpośrednio Führerowi.

Zobacz też:

Generalne Gubernatorstwo, określane jako „kraj peryferyjny", miało być obszarem na który wysiedlano Polaków z terytoriów włączonych do III Rzeszy. Stało się też terenem na którym dokonano eksterminacji ludności żydowskiej, mimo pojawiających się planów wysiedlenia jej na wschód. Od początku odbudowywano tu administrację, koszty utrzymania której ponosili mieszkańcy tego terytorium.

Defilada w Krakowie z okazji pierwszej rocznicy istnienia Generalnego Gubernatorstwa, październik 1940 r. (fot. ze zbiorów Bundesarchiv, Bild 183-L16175, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Niemcy).

Polskie społeczeństwo o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa mogło się dowiedzieć z proklamacji ogłoszonej w prasie 26 października 1939 roku. Można w niej przeczytać:

Każdy podporządkowujący się jednak sprawiedliwym zarządzeniom naszej Rzeszy, odpowiadającym w zupełności Waszym zwyczajom życiowym, spokojnie będzie mógł pracować. Zarządzenie nasze uwolni Was od wielu straszliwych braków, nad którymi cierpieć musicie dziś jeszcze w następstwie niewiarygodnej gospodarki Waszych dotychczasowych władców.

Lub też:

Oddziały armii niemieckiej przywróciły porządek na obszarach polskich. Ponowne zagrożenie pokoju europejskiego nieuzasadnionymi żądaniami tworu państwowego, który się więcej nie odnowi, powstałego ongiś z Wersalskiego Traktatu przemocy, zostało tym raz na zawsze usunięte.

Proklamację podpisał Gubernator Generalny dla zajętych obszarów polskich Frank. Nowy twór administracyjny stał się faktem.

Polecamy książkę „Z Miodowej na Bracką":

Bibliografia:

Kozyra Waldemar, Okupacyjna administracja niemiecka na ziemiach Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1945, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska", r. LX, 1, 2013, s. 35-51;

Proklamacja Generalnego Gubernatorstwa 26 X 1939, „Generalgouvernement.pl", dostęp: 11.10.2014;

Struktura administracyjna Generalnego Gubernatorstwa i dystryktu lubelskiego (organizacja i osoby odpowiedzialne), „Leksykon Lublina", dostęp: 11.10.2014;

Utworzenie Generalnego Gubernatorstwa, „Linia Mołotowa", dostęp: 11.10.2014.

Redakcja: Tomasz Leszkowicz
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy

Dominika Krawczyk

Wolna licencja - ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji - Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału - w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub - w razie ich braku - o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak powstało Generalne Gubernatorstwo? - Histmag.org

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak powstało Generalne Gubernatorstwo? GG - kiedyś dla Polaków ten skrót nie oznaczał internetowego komunikatora Gadu-Gadu. 12 października 1939 Adolf Hitler utworzył odrębną od III Rzeszy jednostkę administracyjną: Generalne Gubernatorstwo. Wojsko niemieckie zaatakowało Polskę 1 września 1939 roku. Walki obronne trwały do 6 października.

# data[].attributes.body
Siedzibą Hansa Franka był Zamek na Wawelu

# data[].attributes.body
Powierzchnia GG wynosiła ok. 14200 km2.

# data[].attributes.body
Językiem urzędowym był język niemiecki, polski i ukraiński.

# data[].attributes.body
W 1943r. liczba mieszkańców GG wyniosła ok. 18 mln.

# data[].attributes.body
Holokaust-zagłada nad Żydami

Szowinizm- łączy sie z nienawiścią do innych narodów, podkreślanie swoich zalet a nie dostrzeganie wad. Uwielbienie własnego narodu i nienawiść wobec innych.

Nacjonalizm – postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze.

Antysemityzm – postawa wyrażająca dyskryminację, uprzedzenie, niechęć i wrogość w stosunku do Żydów oraz osób pochodzenia żydowskiego, postrzeganych jako grupa religijna, etniczna lub rasowa, argumentowana powodami religijnymi, gospodarczymi lub politycznymi.

Represje wobec Żydów;
- zamykanie w gettach
- znakowanie gwiazdą Dawida
- obozy pracy, koncentracyjne i zagłady
- przymusowe roboty np. w fabrykach

Obóz zagłady - specyficzny rodzaj obozu hitlerowskiego mający na celu fizyczną eksterminację zebranej w nim ludności, jedynie w wyjątkowych przypadkach po uprzednim wykorzystaniu jej jako siły roboczej.

To były prawdziwe fabryki śmierci. Kto tam trafił, praktycznie nie miał szansy wyjść żywy. Hitlerowcy na terenie III Rzeszy i państw okupowanych zorganizowali w sumie 12 tysięcy obozów koncentracyjnych. W sumie przeszło przez nie 18 mln osób, aż 11 mln zostało zamordowanych w takich miejscach, jak Auschwitz.

ŹRÓDŁA: Wikipedia, Podręcznik od historii

Emilka Malarz, Dorota Kuźnik, Aleksy Hirsz, Kacper Wierzbicki

# data[].attributes.body
Karolina Stankiewicz i Kinga Jasińska

Generalne Gubernatorstwo utworzono na mocy dekretu Adolfa Hitlera z 12 października 1939 roku.

# data[].attributes.body
Te ziemie podzielono na pięć dystryktów (najpierw było ich cztery):
- krakowski
- warszawski
- radomski
- lubelski
- galicyjski (od 1 sierpnia 1940 roku)

Stolicą tego terytorium został Kraków, a Generalnym Gubernatorem stał się Hans Frank.\

Postanowiono zatrzymać polskie prawo z małymi wyjątkami, gdy zasady niemieckie kolidowały z tymi polskimi.

W związku z dużą różnorodnością ludności (mieszkali tam również Ukraińcy i Żydzi) zaczęły obowiązywać trzy języki: niemiecki, polski, ukraiński.

Odkąd tereny Polski znalazły się pod okupacją, mieszkańcy byli pod ciągłym nadzorem policji. Niszczono Kościół katolicki i polską inteligencję, organizowano łapanki uliczne. Jeśli ludzie nie stosowali się do zasad wyznaczonych przez Niemców, byli oni wysyłani do obozów pracy, obozów koncentracyjnych, a nawet traceni w masowych egzekucjach. Konfiskowano mieszkańcom majątki, pacyfikowano wsie, a także wysiedlano ich. Terror niemiecki zakłócał codzienne funkcjonowanie. Ludzie żyli w stresie o siebie,swoje rodziny i przyjaciół.

Generalne Gubernatorstwo zlikwidowano w 1945 roku.

źródła: Wikipedia, podręcznik do historii klasa 8, notatki z lekcji historii, wiedza przekazana przez przodków

# data[].attributes.body
Szowinizm – na ogół skrajna postać nacjonalizmu, głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu, a wobec mniejszości narodowych i innych narodów nakazuje przyjmować wrogą postawę.

Antysemityzm – postawa wyrażająca dyskryminacje, uprzedzenie, niechęć i wrogość w stosunku do Żydów oraz osób pochodzenia żydowskiego, postrzeganych jako grupa religijna, etniczna lub rasowa, argumentowana powodami religijnymi, gospodarczymi lub politycznymi. Zwana także Żydożstwem, jest przeciwieństwem filosetynizmu.
Nacjonalizm – postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze.

obóz zorganizowany przez
nazistowskie Niemcy w
okresie II wojny światowej,
funkcjonujący w ramach programu
ostatecznego rozwiązania kwestii
żydowskiej”, którego celem było
natychmiastowe uśmiercanie
przywożonych tam ludzi. Większość ofiar ginęła w ciągu kilkudziesięciu minut po przybyciu do obozu, a przy życiu utrzymywano jedynie
niewielką liczbę więźniów, których praca była niezbędna do zapewnienia jego funkcjonowania. Obozy zagłady umiejscowione były przede wszystkim na przedwojennych terenach Polski.

Kacper Pietrołaj
Jakub Bisak

# data[].attributes.body
SZAŁUCKA, SUCHOWIECKA, MENDEL, LASEGE

Szare Szeregi współpracowały z Delegaturą Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj oraz Komendą Główną Armii Krajowej.

Organizacja Szarych Szeregów powstała 27 września w 1939 roku, lecz dopiero rok później nazwa „Szare Szeregi” została przyjęta w całym kraju.

Działalnością Szarych Szeregów była głównie działalność konspiracyjna skierowana przeciwko okupantom ziem polskich. Harcerze zrzeszeni w Szarych Szeregach zajmowali się podtrzymywaniem ludności cywilnej na duchu, chociażby poprzez organizowanie akcji małego sabotażu. Organizacja harcerzy prowadziła ponadto akcję „M”, usiłując oddziaływać na całą młodzież niezorganizowaną. Wydawała wiele pism, w tym pisma Głównej Kwatery: „Źródło”, później „Dęby”, „Drogowskaz”, „Pismo Młodych”, „Brzask”, wydawała liczne broszury i książki, m.in. „O powołaniu naszego pokolenia”, „Wielka gra”, „Przodownik” i „Kamienie na szaniec”. Wyszkoliła ok. 300 instruktorów.

Oddział specjalny – III Kompania Wydzielona (nazwy: „Agat” – „Pegaz” – Parasol). Zadaniem oddziału było likwidowanie szczególnie szkodliwych hitlerowców – głównie funkcjonariuszy SS lub innych wysokich oficerów niemieckich.

Organizacja harcerzy poniosła bardzo duże straty, m.in. 20 lutego 1944 zginął prawdopodobnie w obozie Gross-Rosen twórca i pierwszy Naczelnik Florian Marciniak (aresztowany 6 maja 1943), w powstaniu warszawskim poległ zastępca Naczelnika E. Stasiecki. Szare Szeregi zostały rozwiązane 17 stycznia 1945.

Ich celem była czynna walka z wrogimi wojskami.

Lilijka Szarych Szeregów z symbolem Polski Walczącej

# data[].attributes.body
SZAŁUCKA, SUCHOWIECKA, MENDEL, LASEGE
ŹRÓDŁA; wikipedia, wiedza własna.

# data[].attributes.body
Holokaust

Szowinizm – na ogół skrajna postać nacjonalizmu, głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu, a wobec mniejszości narodowych i innych narodów nakazuje przyjmować wrogą postawę.

Antysemityzm – postawa wyrażająca dyskryminacje, uprzedzenie, niechęć i wrogość w stosunku do Żydów oraz osób pochodzenia żydowskiego, postrzeganych jako grupa religijna, etniczna lub rasowa, argumentowana powodami religijnymi, gospodarczymi lub politycznymi. Zwana także Żydożstwem, jest przeciwieństwem filosetynizmu.
Nacjonalizm – postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze.

obóz zorganizowany przez
nazistowskie Niemcy w
okresie II wojny światowej,
funkcjonujący w ramach programu
ostatecznego rozwiązania kwestii
żydowskiej”, którego celem było
natychmiastowe uśmiercanie
przywożonych tam ludzi. Większość ofiar ginęła w ciągu kilkudziesięciu minut po przybyciu do obozu, a przy życiu utrzymywano jedynie
niewielką liczbę więźniów, których praca była niezbędna do zapewnienia jego funkcjonowania. Obozy zagłady umiejscowione były przede wszystkim na przedwojennych terenach Polski.

Represje Niemców wobec Żydów podczas II wojny światowej:

–       Wysyłano ich do gett, czyli specjalnych zamkniętych stref, gdzie ich głodzono i mordowano,

–       Tworzono specjalne obozy zagłady, w których m.in. masowo ich zabijano ,

Źródło: Podręcznik do historii klasy ósmej szkoły podstawowej ,,Wczoraj i dziś’’ Nowa Era

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Nacjonalizm
https://pl.wikipedia.org/wiki/Antysemityzm
https://pl.wikipedia.org/wiki/Szowinizm

Kacper Pietrołaj
Jakub Bisak

# data[].attributes.body
1.
ZSRS

Przewidywano wystawienie, na wypadek wojny 170 dywizji strzeleckich o wysokich etatach wojennych, 29 dywizji kawalerii, 47 brygad w wojskach pancernych oraz 124 pułki artylerii poza dywizyjnej (korpusów i Rezerwy Naczelnego Dowództwa). Gdyby wojna się przedłużała zamierzano zgromadzić w ciągu pół roku uzbrojenie dla kolejnych 30 dywizji strzeleckich. Liczba czołgów w linii po doliczeniu jednostek pancernych w dywizjach piechoty i kawalerii miała osiągnąć 17300 pojazdów.

Wraz z narastającym napięciem międzynarodowym następowała modyfikacja tego planu. W wyniku tworzonych na bieżąco korekt organizacyjnych Armia Czerwona, która na stopie pokojowej dysponowała 1513 tys. żołnierzy (stan na 1 stycznia 1938 r.), na wypadek wojny miała rozwinąć się do etatu 6503 tys. ludzi.

Uzbrojenie dywizji pancernej:
- czołgów- 386,
- samochodów pancernych- 108,
- haubic- 24,
- armat- 18,
- moździerzy- 72,
- pistoletów maszynowych- 390,
- karabinów- 1528.

https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Armia_Czerwona?fbclid=IwAR1qxqJULiddOULtYO3rVwMQve-taPRH5A1VwwCgiVoBkP1axDu-uUUNPyQ

POLSKA

- 30 dywizji piechoty, 7 dywizjonów artylerii ciężkiej, 12 ośrodków sapersko-pionierskich i 30 kompanii łączności),
- 6 brygad i 5 półbrygad Obrony Narodowej (38 batalionów ON),
- 11 brygad kawalerii (38 pułków kawalerii, 11 dywizjonów artylerii konnej, 11 szwadronów pionierów i 11 szwadronów łączności),
- jeden pułk artylerii najcięższej, 10 pułków artylerii ciężkiej, 2 pułki artylerii lekkiej,
- jeden pułk i 9 dywizjonów artylerii przeciwlotniczej,
- jedna brygada pancerno-motorowa, 10 batalionów pancernych, kadra jednego batalionu pancernego, 2 dywizjony pociągów pancernych,
- jeden pułk saperów, 7 batalionów saperów, jeden batalion mostowy, jeden batalion silnikowy, jeden batalion elektrotechniczny i 2 bataliony mostów kolejowych,
- jeden pułk radiotelegraficzny, 3 bataliony telegraficzne i 4 kadry batalionów telegraficznych,
- 10 dywizjonów żandarmerii oraz 2 dywizjony taborów i 8 kadr dywizjonów taborów,
- 6 pułków lotniczych (4 eskadry bombowe, jedna eskadra bombowa ćwiczebna, 15 eskadr myśliwskich, 18 eskadr towarzyszących, 17 eskadr liniowych) i 2 bataliony balonowe.

Marynarka Wojenna (bez Korpusu Ochrony Pogranicza) liczyło 282 877 żołnierzy, w tym 17 561 oficerów zawodowych i 368 oficerów rezerwy powołanych na ćwiczenia, oraz 43 384 podoficerów zawodowych.

https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Wojsko_Polskie_(II_RP)?fbclid=IwAR3Asba9420CQcNnqi0P-YUzR7atfN2Nmz5srXtT_wmWcZNDbY6VmOGzXtY

NIEMCY

W 1939 w chwili wybuchu II wojny gotowe do działań było 46 dywizji piechoty, 4 dywizje zmotoryzowane, 4 lekkie i 7 pancernych.

Wojsko-1850000
Czołgi-2800
Artyleria-11000
Samoloty-2000

https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Wehrmacht?fbclid=IwAR1qxqJULiddOULtYO3rVwMQve-taPRH5A1VwwCgiVoBkP1axDu-uUUNPyQ

2.
https://www.google.com/search?q=mapa%20polski%20z%20uderzeniami%20niemieckimi%20z%201939&client=ms-android-huawei&prmd=misvn&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwjnqoPx2ebgAhUytIsKHfkBBA8Q_AUoAnoECA0QAg&cshid=1551641212875&biw=360&bih=524&fbclid=IwAR05qygcUOKK1ByPbRsz5gK0f_supsfrXSUeY0I1Cig0G_CDcXpVDglOk74#imgrc=_Tfm2welx-DaqM:

3 uderzenia niemieckie z 1939 roku:
-kampania wrześniowa (01.09.1939r godzina 4:45)
-bitwa nad Bzurą (09-22.09)
-obrona Wizny (08-10.09)
Przyczyniły się to innego układu granic RP I utraty niepodległości przez Polskę.

3.

Polacy w 1939r. wygrali tylko jedną bitwę: bitwa pod Mokrą

https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Polski_wkład_w_II_wojnę_światową?fbclid=IwAR1g91N75gU9NLJ6haUljoN_QimZnP7Q2eYNeajdeCBmtViEyemVobVj0-0

Mapka do zadania 2:

# data[].attributes.body
Karolina Gleń i Gabriela Łukasik zdjęcia do projektu

# data[].attributes.body
Karolina Gleń i Gabriela Łukasik zdjęcia do projektu

# data[].attributes.body
Karolina  Gleń i Gabriela Łukasik zdjęcia do projektu

Zawiszacy roznoszący listy:

# data[].attributes.headline
Szare Szeregi: Karolina Gleń i Gabriela Łukasik

# data[].attributes.subject
Szare Szeregi: Karolina Gleń i Gabriela Łukasik

# data[].attributes.body
--Szare Szeregi to kryptonim Związku Harcerstwa Polskiego działającego w konspiracji od 27 września 1939 r. Były one najliczniejszą młodzieżową organizacją konspiracyjną, która w połowie 1944 r. skupiała ponad 15 tys. członków, w tym ok. 7 tys. harcerek.

--Wydawała wiele pism, w tym pisma Głównej Kwatery: „Źródło”, później „Dęby”, „Drogowskaz”, „Pismo Młodych”, „Brzask”, wydawała liczne broszury i książki, m.in. „O powołaniu naszego pokolenia”, „Wielka gra”, „Przodownik” i „Kamienie na szaniec”. Wyszkoliła ok. 300 instruktorów.

--Organizacją kierowało Naczelnictwo, obowiązki przewodniczącego ZHP do sierpnia 1942 r. pełnił ks. hm. Jan Mauersberger, a po jego śmierci dr Tadeusz Kupczyński. W ramach konspiracyjnego harcerstwa samodzielnie funkcjonowała Organizacja Harcerzy i Organizacja Harcerek.

--Pierwotnie nazwa Szare Szeregi odnosiła się jedynie do Organizacji Harcerzy. Na czele Głównej Kwatery Harcerzy "Pasieki" stał naczelnik. Funkcję tę pełnili kolejno: Florian Marciniak "Nowak" (IX 1939 - V 1943), Stanisław Broniewski "Orsza" (V 1943 - X 1944) oraz Leon Marszałek "Jan" (X 1944 - I 1945). Znajdujący się pod okupacją kraj został podzielony w ramach struktury organizacyjnej Szarych Szeregów na Polskę centralną (Generalne Gubernatorstwo), Polskę zachodnią (tereny wcielone do Rzeszy) i Polskę wschodnią (tereny wcielone do ZSRS).

--Szare Szeregi były najliczniejszą konspiracyjną organizacją młodzieżową, w połowie 1944 r. skupiały ponad 15 tys. członków, w tym ok. 7 tys. harcerek. Poza Warszawą aktywnie działały m.in. w Radomiu, Gdyni, Krakowie i na Śląsku. Rozwiązane zostały 17 stycznia 1945 roku.

--Na potrzeby konspiracji chorągwie podlegające "Pasiece" zamieniono na "ule", hufce na "roje", drużyny na "rodziny", a zastępy na "pszczoły".

--Program organizacji został oparty na haśle "Dziś-Jutro-Pojutrze". "Dziś" było tożsame z działalnością podziemną, "Jutro" oznaczało podjęcie zbrojnej walki, a "Pojutrze" działalność w niepodległej Polsce.

--Początkowo do Szarych Szeregów przyjmowano tylko młodzież od 17 roku życia, jednak w związku z dużym zainteresowaniem osób młodszych ramy te postanowiono poszerzyć. Od listopada 1942 r. stopniowo reorganizowano konspiracyjne struktury.

--Młodych ludzi zgłaszających się do organizacji dzielono na trzy grupy wiekowe. Najmłodsi, tzw. Zawiszacy, chłopcy w wieku 12-14 lat, byli szkoleni w ratownictwie i łączności. Nie brali udziału w bezpośrednich działaniach przeciw okupantowi.

--Zespoły starszych chłopców, w wieku 15-17 lat, tworzyły Bojowe Szkoły (BS), w których prowadzono szkolenie wojskowe i przygotowywano do służby w oddziałach rozpoznawczych, zwiadowczych, łączności oraz pocztach dowódców różnych szczebli. Harcerze BS brali udział w walce konspiracyjnej w Organizacji Małego Sabotażu Wawer (od 1941 Wawer-Palmiry), prowadząc propagandę wśród ludności polskiej; zajmowali się też wywiadem i zbieraniem informacji, przekazywanych ZWZ-AK i innym organizacjom podziemnym.

--Zespoły skupiające młodzież powyżej 18 lat tworzyły Grupy Szturmowe (GS) pełniące służbę dywersyjną. W wyniku porozumienia Naczelnika Szarych Szeregów z komendantem Kierownictwa Dywersji AK (Kedyw), GSz stały się oddziałami Kedywu.

--Pierwszą akcją bojową GS było wysadzenie torów kolejowych pod Kraśnikiem, w ramach akcji Wieniec II, w noc sylwestrową 1942-1943. Na przełomie sierpnia i września 1943 r. z warszawskich GS utworzono podległy Kedywowi batalion "Zośka". GS wykonywały akcje dywersyjno-sabotażowe, odbijały więźniów, przeprowadzały zamachy na wysokich rangą funkcjonariuszy SS i policji. Wykonywaniem zamachów zajmowała się III kompania batalionu "Zośka", nosząca kryptonim "Agat", później "Pegaz".

--Dziełem harcerzy z "Agata" był m.in. zamach na Franza Kutscherę - szefa policji i SS dystryktu warszawskiego. W marcu 1943 r. Szare Szeregi przeprowadziły owianą legendą zbrojną akcję pod Arsenałem, w której z rąk gestapo odbici zostali polscy więźniowie, wśród nich m.in. Jan Bytnar "Rudy".

--W czasie Powstania Warszawskiego bataliony Szarych Szeregów walczyły w szeregach Armii Krajowej. Najmłodsi, Zawiszacy, zapewniali łączność walczącym oddziałom oraz stanowili większość obsady osobowej powstańczej poczty polowej.

--Oddzielną organizację w Szarych Szeregach tworzyła Organizacja Harcerek (od 1940 r. pod nazwą Związek Koniczyn, od 1943 - Bądź Gotów). W konspiracji harcerki włączyły się w służbę sanitarną, łączność, opiekę nad więźniami, pomoc dla dzieci i Żydów, sabotaż, wywiad i dywersję.

--Mały sabotaż – kategoria akcji konspiracyjnych w czasie okupacji niemieckiej (w latach 1939–1945), polegająca na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń, ośmieszaniu zarządzeń okupanta i dezorganizowaniu jego akcji propagandowych.

Przykłady działań małego sabotażu:
1. Przeciąganie czasu pracy, wykonywanej na zlecenie okupanta w swoim zawodzie.
2. Różne "pomyłki", zrobione w robotach zleconych przez Niemców,
3. Fałszywe informowanie Niemców pytających o drogę (tracą benzynę i czas).
4. Opowiadanie: "nie rozumiem" - na wszelkie próby nawiązania kontaktu, nieprzyjmowanie żadnych usług niemieckich np. w pociągach, tramwajach (wytwarza poczucie nieżyczliwości, wrogości).
5. Lekceważenie wszelkich rozporządzeń niemieckich, niedbałe ich wykonanie, odkładanie na ostatnią chwilę etc.
6. Różnego rodzaju "psie figle" (anonimowy donos do Gestapo na jakiegoś gorliwego volksdutscha, przylepianie na słupie reklamowym lub na "niczyim" parkanie antyniemieckiego wiersza, aforyzmu, dowcipu). Chwila skupienia pozwoli każdemu z nas rozszerzać i uzupełniać podane tutaj przykłady coraz nowymi pomysłami.
7. wybijanie szyb (fotografom wieszającym w witrynach zdjęcia niemieckich żołnierzy, kolaborantom itp.);
8. naklejki i napisy (także rysunki) na murach; ulotki;
9. oblewanie żrącym płynem odzieży (zwłaszcza kobiet spacerujących z Niemcami);
10. gazy łzawiące lub pobudzające wymioty (stosowane w kinach, niemieckich sklepach, lokalach rozrywkowych); zrywanie plakatów.

Źródła:
https://dzieje.pl/aktualnosci/szare-szeregi-1

# data[].attributes.body
Karolina Gleń i Gabriela Łukasik zdjęcia do projektu

Związek Koniczyn Szarych Szeregów: