# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je iemand verliest die veel voor je betekent, is het normaal dat je niet altijd weet hoe met die gevoelens en dat verdriet om te gaan. Rouwkost.be tracht informatie te geven, welke tools kunnen helpen en welke hulp er bestaat in Vlaanderen. Ook ervaringen van anderen, wat je kan doen als ouder, als vriend(-in), als school of vereniging, is eveneens terug te vinden in de verschillende rubrieken.

Rouwkost team

# data[].attributes.attachment_link.title
Rouwkost - wanneer iemand dichtbij plots veraf is - rouwverwerking

# data[].attributes.attachment_link.description
Rouwkost is er voor jongeren die plotseling iemand in hun leven verliezen en moeten ontdekken hoe ze hiermee moeten omgaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sporo is de wevervogel uit het verhaal. Hieronder vind je leuke weetjes, filmpjes en dingen om te doen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Abonneer je op onze nieuwsbrief Alles over verliesverwerking

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het eerste avondwoordje werd gehouden door Don Bosco's moeder, Mamma Margherita. Don Bosco vond dit zo'n goed idee, dat hij er een dagelijkse traditie van maakte. Het was voor hem de ideale manier om op het einde van de dag nog een gedachte mee te geven aan de jongeren. Dat deed hij niet aan de hand van een lange preek of een geleerde toespraak: een paar gebeurtenissen van de voorbije dag, een droom, een verhaal... waren voor hem al voldoende. Langer dan 2 à 3 minuten hoefde het vaak niet te duren. Don Boscowerkingen over heel de wereld hebben die traditie overgenomen ... en zo ook wij van Bosco Base!

"Een Avondwoordje geven ... Hoe begin ik daar in godsnaam aan?"
Je kan een Avondwoordje opbouwen aan de hand van vier puzzelstukken: waar, inhoud, lied/tekst en sfeer.

Poster Avondwoordjes
Bosco Base maakt elk trimester een poster met een avondwoordje. Die posters worden geschonken aan Don Boscoscholen, speelpleinen en vakantiewerkingen van Don Bosco, internaten en jeugdzorg. Je vindt alle posters met een avondwoordje op de Pinterest-pagina van Bosco Base. Je kan de posters met Avondwoordjes bestellen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Avondwoordjes · Bosco Base * Jeugdwerk Don Bosco

# data[].attributes.attachment_link.description
De traditie van het avondwoordje gaat terug op Don Bosco zelf, die elke dag afrondde met een kort woordje voor zijn jongeren.

# data[].attributes.body
met dank aan Virginie ;-)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leerkracht brengt Don Bosco tot leven in computergame

Straf werk van Virginie Tijtgat! De leerkracht godsdienst en ICT van Kinderland Kortrijk creëerde ter ere van het Don Boscofeest een virtuele Don Bosco-wereld in het spel Minecraft.

Minecraft is een computergame waarin een speler vrij kan rondlopen in een virtuele wereld, zonder specifiek doel. Het belangrijkste kenmerk van het spel is het reizen door en ontdekken van grotten en kerkers en het bouwen van gebouwen en voorzieningen.

Wereld met geboortehuis, oratorio en gevangenis
Maar in de Minecraft Education Edition kan je dus ook je eigen wereld bouwen en dat is exact wat Virginie gedaan heeft. In haar 'Don Bosco-wereld' vind je onder andere het geboortehuis van Don Bosco, het oratorio, de gevangenis en een kerk. Naast het ontdekken van de wereld worden de spelers ook uitgedaagd om de boerderij verder uit te bouwen en een jaarmarkt te bouwen. De wereld is zo ingesteld dat de spelers niets kunnen vernietigen en enkel kunnen bouwen op de daarvoor voorziene plaatsen.

Het geboortehuis van Don Bosco nagebouwd in Minecraft. In het kadertje zie je een foto van het originele huis.

Bijleren en kennis testen
De bedoeling van de game is om leerlingen van verschillende Don Bosco-scholen op speelse wijze heel wat bij te leren over Don Bosco. Er zijn ook enkele non playing characters, een soort van vertellers, die heel wat informatie geven over het leven van Don Bosco. Na het verkennen van de wereld kan je ook een online quiz spelen om je vergaarde kennis te testen.

Praktische informatie
Virginie wil meerdere scholen en leerkrachten gebruik laten maken van het spel. Om het spel te kunnen spelen, moet de school een A1-licentie of een A3-licentie hebben. De stappen om het spel te downloaden kan je in deze bijlage vinden. De wereld kan je hier downloaden. Voor vragen en meer informatie kan je contact opnemen met Virginie via virginie.tijtgat@kinderlandweb.be.

Wanneer je de virtuele kerk binnengaat, kan je deze tekst lezen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerkracht brengt Don Bosco tot leven in computergame · Don Bosco Vlaanderen & Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
Straf werk van Virginie Tijtgat! De leerkracht godsdienst en ICT van Kinderland Kortrijk creëerde ter ere van het Don Boscofeest een virtuele Don Bosco-wereld in het spel Minecraft. Minecraft is een computergame waarin een speler vrij kan rondlopen in een virtuele wereld, zonder specifiek doel.

# data[].attributes.body
Rouw en verlies - info, opleidingen ook specifiek voor onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Rouw en verlies Vlaanderen wil rouw en verlies uit de taboesfeer halen en bespreekbaar maken. We bieden rouwtherapie en rouwkampen aan nabestaanden aan, daarnaast geven we workshops aan professionelen, lezingen in bibliotheken en organisaties. Ook werkgevers kunnen bij ons terecht voor opleidingen.

# data[].attributes.body
Gebedjes per maand voor jongere en ouder kinderen doorheen het schooljaar.

# data[].attributes.attachment_link.title
PAG Kinderland (@PAG_Kinderland4785) - Wakelet

# data[].attributes.attachment_link.description
Collect and organize everything with Wakelet. Sign up to get started

# data[].attributes.body
Het Netwerk voor pastoraal met jongeren werkte 2 ( binnenkort 3) mappen uit hoe je samen met kinderen en jongeren kan omgaan met rouw en verlies. Zowel bij een overlijden als bij levend verlies ( verhuizen, gescheiden ouders, langdurig ziek, ...) dit steeds per leeftijdsgroep, met een beetje info omtrent rouw bij die specifieke leeftijd en methodieken om aan de slag te gaan met kinderen en jongeren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Door het zure heen gebroken Met kinderen en jongeren werken rond verlies en rouw. Deze werkmap bevat getuigenissen, theoretische achtergrond, handige tips, werkvormen en spelmethodieken om met...

# data[].attributes.attachment_link.description
11-aug-2015 - Deze pin is ontdekt door Katleen. Ontdek (en bewaar!) je eigen pins op Pinterest.

# data[].attributes.attachment_link.title
130 ideeën over Versjes en bezinningsteksten | teksten, woorden, spreuken

# data[].attributes.attachment_link.description
21-jan-2021 - Bekijk het bord "versjes en bezinningsteksten" van Maria Esselen op Pinterest. Bekijk meer ideeën over teksten, woorden, spreuken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een kindergebed voor elke dag en elke situatie, geïnspireerd door de veelzijdigheid van de Psalmen. Bij elke Psalm uit de Bijbel is er een vraag om te bespreken, een kort stukje uitleg en een eenvoudig gebed dat past bij de...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom op de website van In de Wolken.

In de Wolken richt zich op verliessituaties die ontstaan door het overlijden van een belangrijke ander of door echtscheiding. Er worden brochures, boeken en andere materialen ontwikkeld voor rouwenden en kinderen in echtscheidingssituaties. Hoewel In de Wolken zich richt op alle verliessituaties is zij met name gespecialiseerd in kinderen en jongeren.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
brochures en ander materiaal bij verliessituaties.

# data[].attributes.attachment_link.title
Boeken, brochures en materiaal bij rouw en scheiding. - In de Wolken

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de website van In de Wolken. In de Wolken richt zich op verliessituaties die ontstaan door het overlijden van een belangrijke ander of door echtscheiding. Er worden brochures, boeken en andere materialen ontwikkeld voor rouwenden en kinderen in echtscheidingssituaties. Hoewel In de Wol...

# data[].attributes.attachment_link.title
we leven met jullie mee..docx (1) (Hersteld)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ik stuur je een brief aan een rode ballon, doosje

# data[].attributes.attachment_link.title
Gebedsboekje met een 16-tal verschillende gebeden voor in de klas. Heb je interesse in dit document? Plaats een reactie op deze pin.

# data[].attributes.attachment_link.description
7-aug-2014 - Gebedsboekje met een 16-tal verschillende gebeden voor in de klas. Heb je interesse in dit document? Plaats een reactie op deze pin.

# data[].attributes.body
Vorig schooljaar bezorgde Inse me enkele quotes in Word. Ik zette ze elk op een illustratie of foto. Hopelijk kan je er iets mee.
Groetjes Virginie

# data[].attributes.body
Dierenfoto's

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Openhartig is een serie spellen vol vragen en opdrachten. De Nederlandse uitgever Open Up helpt de spelers zichzelf en elkaar nog beter te leren kennen. De kaartspellen van Openhartig zijn makkelijk mee te nemen en kunnen snel gespeeld worden. Een ideaal spelletje voor in de auto, op restaurant, in het vliegtuig, ...

Sommige spellen van Openhartig zijn inmiddels ook al vertaald. In het Engels heten ze Openhearted en in het Frans Revelations. Daardoor kunnen de spelen ook gebruikt worden tijdens de lessen Frans of Engels. De Nederlandstalige spellen zijn dan weer ideaal om te gebruiken bij anderstaligen die Nederlands moeten leren. Ze kunnen ook ingeschakeld worden als educatief en therapeutisch materiaal voor kinderen én volwassenen.

De Openhartig-spellen worden al sinds 2010 gemaakt. Ze focussen op contact, verbinding, vriendschap en liefde. De verschillende varianten bevatten elk ruim 100 verrassende vragen en opdrachten die zorgen voor verrassende antwoorden, hilarische momenten, serieuze overdenkingen, nieuwe ontdekkingen en bovenal..., veel plezier met elkaar!

Meer informatie over Openhartig

Openhartig is een kaartspel dat bedoeld is om diepe gesprekken te bevorderen en om mensen elkaar beter te leren kennen. Het spel bevat een set van vragen die zijn ontworpen om de spelers te stimuleren openhartig en eerlijk te zijn over zichzelf, hun gedachten en gevoelens.

Het spel wordt gespeeld met een groep mensen,. De spelers zitten in een kring en iedereen krijgt een aantal kaarten. Elke kaart heeft een vraag, zoals "Wat is het grootste risico dat je ooit hebt genomen?" of "Wat is jouw grootste angst?"

Een speler begint door een kaart te trekken en de vraag voor te lezen. Dan heeft de speler de keuze om de vraag zelf te beantwoorden of om de vraag door te geven aan een andere speler. Als de speler de vraag beantwoordt, moet hij of zij openhartig zijn en het antwoord met de hele groep delen. De andere spelers kunnen vervolgens vragen stellen om meer te weten te komen of om te reageren op het antwoord.

Het spel gaat door met het stellen van vragen en het beantwoorden ervan totdat alle spelers hebben deelgenomen. Het doel van het spel is om een ​​dieper inzicht te krijgen in elkaars persoonlijkheid, gedachten en gevoelens, en om de banden tussen de spelers te versterken.

Openhartig is een geweldige manier om mensen op een leuke en ontspannen manier te helpen elkaar beter te leren kennen. Het kan worden gespeeld in allerlei sociale situaties, zoals bij familiebijeenkomsten, feestjes of teambuilding.

# data[].attributes.attachment_link.description
Koop alle Openhartig kaartspellen hier online bij Spelhuis! ✔ 10.000+ spellen en puzzels ✔ Snel verzonden ✔ Ook een echte winkel

# data[].attributes.attachment_link.description
In het vorige boek kwamen al 10 vogels aan bod. Alle vogels samen zorgden dat we de slogan 'Droom geluk' vonden. In dit tweede boek gaan we verder met geluk. Geluk kan heel veel zijn... maar vriendsch

# data[].attributes.attachment_link.description
Luister naar het verhaal dat juf of meester vertelt. Ondertussen kan je naar de prenten kijken. Als je op de prenten klikt, kan je ze groter bekijken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Verbinding in Verlies is een expertisecentrum in Vlaams-Brabant, gelegen te Roosbeek, dat professionele zorg, begeleiding en rouwopleiding biedt aan cliënten, hulpverleners en organisaties rond rouw, overlijden, ziekte en verlies in de brede zin van het woord. Kom een workshop volgen of neem contact…

# data[].attributes.attachment_link.description
Saxi is de nachtegaal in het verhaal. Hieronder vind je meer info, leuke weetjes en dingen om te doen over deze vogel.

# data[].attributes.attachment_link.description
Parus is koolmees uit ons verhaal. Hieronder vind je heel wat leuke weetjes, filmpjes... over deze vogel.

# data[].attributes.attachment_link.description
King is de ijsvogel uit het verhaal. King is een koningsvisser. Hieronder vind je heel wat meer info over deze vogel.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pluvia is de krokodilwachter uit het verhaal. Hieronder vind je leuke weetjes, video's... over deze vogel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Verdriet plakt soms aan alle muren van het huis vast.

Het postkantoor archiveert handgeschreven brieven naar overledenen.

Uit elke brief wordt een citaat anoniem* op de website gepubliceerd. Later worden deze citaten gebundeld in een uitgave.

Saar De Buysere (beeldend kunstenaar) - Sassafras De Bruyn - (illustratrice en vormgeefster) - Heike Sofia Villavicencio Rammeloo (beeldend kunstenaar) Penelope Deltour (illustratrice), Yule Hermans (illustratrice), Leen Huysmans (illustratrice), Nakke Van Loo (beeldend kunstenaar), Eva Haentjens (illustratrice), Janne Van Woensel Kooy (beeldend kunstenaar), Nina Aerts (illustratrice), Tamara De Prest (beeldend kunstenaar Lies Schroeyen (illustratrice)en Cherryblossom D. hertekenen de inhoud van een brief met potlood.

Een afdruk van de hertekening wordt naar de briefschrijver gestuurd als antwoord vanuit het postkantoor.

Het postkantoor geeft de briefschrijver de mogelijkheid om de originele hertekening van de kunstenaar aan te kopen. De briefschrijver heeft het recht om de tekening aan te kopen tot drie maanden na ontvangst van het antwoord. Nadien vervalt het voorkooprecht en heeft de kunstenaar de mogelijkheid om het werk verder aan te bieden.

Bij interesse in de aankoop van de hertekening (A6-formaat/postkaart) van jouw brief, kan je contact opnemen met het postkantoor via ijsvooriedereen@gmail.com.

Sociaal tarief is mogelijk bij aanvraag.

Het lot bepaalt de kunstenaar aan wie de brief wordt toevertrouwd.

*Enkel de voornaam van de overledene wordt vermeld. Streep de naam niet door, vergeet hen niet.

Postkantoor 00/00/00

Brief voor nu

Postbus 40 / B-9000 GENT-CENTRUM

Gelieve een postzegel bij de brief te sluiten zodat het postkantoor een antwoord kan terug sturen naar jou. Vergeet zeker niet je adres te vermelden in de brief of op de keerzijde van de briefomslag.

© Gehele of gedeeltelijke overname, plaatsing op andere sites, verveelvoudiging op welke andere wijze dan ook en/of commercieel gebruik van deze informatie is niet toegestaan, tenzij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijke toestemming verleend door Postkantoor 00/00/00.

# data[].attributes.attachment_link.description
Verdriet plakt soms aan alle muren van het huis vast. Het postkantoor archiveert handgeschreven brieven naar overledenen. Uit elke brief wordt een citaat anoniem* op de website gepubliceerd. Later worden deze citaten gebundeld in een uitgave.

# data[].attributes.body
Spel rond rouw en rouw begeleiding (voor de derde graad maar misschien aanpas baar?) Ook speelbaar met collega's om rouw rouw te werken. https://www.missingyou.be/educatief-aanbod/educatief-spel/

# data[].attributes.attachment_link.description
Missing You vzw heeft het laagdrempelig bordspel ‘Vaar wel’ ontwikkeld om met jongeren in dialoog te gaan over rouw en verlies.

# data[].attributes.body
Welke rouwmodellen zijn er?

https://www.verlieskunst.nl/rouwmodellen/

# data[].attributes.attachment_link.description
Misschien ken je de traditionele rouwmodellen zoals het fasenmodel van Elisabeth Kübler-Ross of de rouwtaken van William Worden wel. Stroebe en Schut ontwikkelden het ‘duale procesmodel’.

# data[].attributes.body
organisatie die werkt met en spreekt met kinderen rond en bij overlijden.https://www.missingyou.be/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In navolging van de overheidsrichtlijnen en -maatregelen
betreffende het corona/COVID-19 virus, nemen wij als organisatie
ook onze verantwoordelijkheid om onze deelnemers en vrijwilligers
te beschermen door alle Missing You activiteiten ten minste
al t.e.m. 5 april te annuleren.

Kreeg je te maken met het verlies van een dierbare?

Missing You kan jou helpen rouwen.

Misschien ben jij je mama of papa verloren? Je liefje of je broer, zus, oma, opa, vriend of vriendin, nicht, neef, tante, nonkel of iemand anders die heel belangrijk is voor jou. Zo een gebeurtenis kan heel verwarrend of pijnlijk zijn, maar ook de periode erna is soms heel lastig om door te komen.

Je rouwt niet alleen.

Het is heel belangrijk om te weten dat je nooit alleen bent met het verlies van een dierbare. Bij Missing You zijn er heel wat andere kinderen, jongeren of jongvolwassenen die, net als jou, een verlies met zich meedragen en die jou graag helpen om zo'n pijnlijke gebeurtenis te verwerken en een plaats te geven.

Op de website van Missing You kan je heel wat zaken vinden die jou alvast kunnen helpen om om te gaan met jouw verlies. Neem zeker een kijkje en weet dat je altijd bij ons terecht kan wanneer je met vragen blijft zitten.

Wat doet Missing You?

Jij en je familie zijn steeds welkom op onze ontmoetingsdag waar je kan kennismaken met Missing You en andere leeftijdsgenoten die iemand hebben verloren.

Je kan ook deelnemen aan onze maandelijkse lotgenotengroepen die per leeftijdsgroep en regio worden georganiseerd. Je kan deze terugvinden op onze kalender.

Daarnaast organiseert Missing You ook elke zomer een rouwkamp waar we willen helpen omgaan met verlies door verschillende workshops en activiteiten.
Kies de leeftijdsgroep die bij jou past om meer te ontdekken over deze verschillende activiteiten.
Hopelijk kan Missing You jou helpen om het verlies van jouw dierbare draaglijk te maken.

Heb je een vraag voor ons?

Corona-update

In navolging van de overheidsrichtlijnen en -maatregelen betreffende het corona/COVID-19 virus, nemen wij als organisatie ook onze verantwoordelijkheid om onze deelnemers en vrijwilligers te beschermen door alle Missing You activiteiten ten minste al t.e.m. 5 april te annuleren.

Afscheid van Nina Van der Borght

ROUWKAMP 2020: inschrijvingen geopend !

Komende zomer organiseren wij ism Koning Kevin opnieuw ons rouwkamp. Voor kinderen en jongeren van 13 tem 18 juli 2020. Voor jongvolwassenen van 15 tem 18 juli 2020. Inschrijven kan vanaf 6 december 2019 via de website van Koning Kevin ! De inschrijvingen verlopen...

# data[].attributes.attachment_link.title
Verlies van een dierbare - Missing You helpt jou met verwerken en rouwen

# data[].attributes.attachment_link.description
In navolging van de overheidsrichtlijnen en -maatregelen betreffende het corona/COVID-19 virus, nemen wij als organisatie ook onze verantwoordelijkheid om onze deelnemers en vrijwilligers te beschermen door alle Missing You activiteiten ten minste al t.e.m. 5 april te annuleren. Missing You kan jou helpen rouwen. Misschien ben jij je mama of papa verloren?

# data[].attributes.body
10 Snelle tips voor het begeleiden van kinderen, op korte en lange termijn, bij rouwverwerking. https://rouwbehandeling.nl/rouwverwerking-kind/

# data[].attributes.attachment_link.title
Rouwverwerking kind: hoe help je een kind omgaan met verlies en rouw? 10 tips

# data[].attributes.attachment_link.description
Rouwverwerking is voor een kind een erg moeilijke opgave. Hoe verloopt het rouwproces van een kind? En hoe help je een kind bij rouw? 10 tips

# data[].attributes.body
Filmfragmenten die kinderen laten zien wat al die benamingen zijn en hen kunnen laten zien wat het zou kunnen zijn.https://mijnherinneringaanjou.be/

# data[].attributes.attachment_link.description
Toen papa overleed, hebben we een herinneringsboom geplant…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Manu Keirse, de Vlaamse rouwspecialist en klinisch psycholoog, gelooft niet meer in rouwverwerking. Verlies kun je volgens hem 'hoogstens overleven'. In een interview in Trouw geeft hij levenslessen mee die voor hem bijzonder belangrijk en hoogst persoonlijk zijn.

Les 1: Verlies samen dragen

Verdriet is onvermijdelijk, stelt Manu Keirse nuchter in een interview in Trouw . Ondanks dat wil ieder mens er het liefst ver van blijven. Sterker, we vermijden mensen in verdriet liever, omdat we niet goed weten hoe ermee om te gaan. 'Verdriet is in deze tijd sterk teruggedrongen in de beschermde omgeving van het gezin. We dragen het minder met elkaar.' In het dorp van Keirse ging dat vroeger wel anders. Daar droegen de buren de overledene zelf naar de kerk. 'Dat zie je nu niet meer', vertelt Keirse. 'Vele mensen kunnen je condoleren, maar die diepe verbondenheid, die voelen we niet meer.'

'Mensen in verdriet hebben het allermeest behoefte aan iemand die naar hen luistert.'

Daarom wijst Keirse op het belang van vragen stellen: wat zou deze persoon vanuit zijn verdriet aan mij te zeggen hebben? Het gaat niet om wat jij te zeggen hebt. Mensen in verdriet hebben het allermeest behoefte aan iemand die naar hen luistert. En, 'Luisteren is verdraaid moeilijk', zegt Keirse. 'Je moet je echt inhouden.'

Les 2: Verlies verwerken bestaat niet

Zijn eerste boek over rouwverwerking ' Helpen bij verlies en verdriet ' schreef Keirse ruim twintig jaar geleden. De heruitgave is totaal anders. De verandering zit in het loslaten van het idee dat verdriet kan worden verwerkt. 'Want hoe kun je nu een groot verlies accepteren? Dat kan niet. Als je je kind verliest, kom je daar niet overheen. Je leert met het verlies te leven, maar dat is iets anders dan verwerken of aanvaarden', stelt Keirse.

Ondanks groot verdriet gelooft de rouwspecialist nog wel in gelukkig zijn, na verlies. 'Ooit zullen de herinneringen aan het leven van je geliefde het moment van sterven en verdriet overstijgen.'

Les 3: Verdriet geeft ook verbondenheid

In zijn leven heeft Keirse al veel met de dood te maken gehad. Hij was het tweede kind in een gezin van elf. 'Toen ik zeven was, lag mijn grootmoeder op sterven. Ik herinner me nog dat we als klas langs haar huisje liepen om voor haar te bidden.' Later werd hij ook misdienaar en ging hij tientallen keren met de pastoor langs mensen die op sterven lagen. Hij hielp hem bij het laatste sacrament. 'In al die huizen zag ik zo veel verdriet, maar ook ontzaglijk veel verbondenheid.' Door zijn ervaringen als hulp van de pastoor is hij nooit bang geweest voor verdriet.

Les 4: Vergeet nooit waar je vandaan komt

Keirse vertelt ontroerend over zijn moeder, die hem altijd leerde dat hij niet moest vergeten waar hij vandaan kwam. Zij vertelde hem dat wat hij leerde op de universiteit, mensen kon helpen die die kans nooit gekregen hadden. 'Als ik weer een boek uitbracht, gaf ik het altijd aan mijn moeder. Dan haalde ze uit haar schort de sleutel van de kast, legde daar mijn boek in en sloot de kast weer af. Ze zei er nooit iets over: wij kinderen moesten nederig zijn.'

'Na het overlijden van mijn moeder ontdekte ik pas dat ze al mijn boeken had gelezen.'

In de laatste maanden van haar leven brengt Keirse uren door met zijn moeder, zittend aan haar bed. Luisteren. 'Na haar overlijden ontdekte ik dat ze al mijn boeken grondig had gelezen en er briefjes in had gestopt bij voor haar belangrijke passages. Dat deed me heel veel plezier.'

Les 5: Onrecht moet je aankaarten

Een belangrijke les die Keirse leerde tijdens de geboorte van zijn eerste zoon, Wouter. Tijdens de bevalling waren er veel complicaties. 'Als vader werd je toen in de kraamkamer niet gezien, dus liep ik even de gang op. Daar zag ik een oude studievriend... Hij begon meteen te huilen. Zijn dochtertje was zojuist gestorven. Het was toen de gewoonte om ouders van een dood kindje meteen naar huis te sturen. Ook konden ze beter niet naar hun baby kijken.'

Manu Keirse en zijn vrouw krijgen uiteindelijk hun gezonde Wouter mee naar huis. Hij trof de jonge ouders, huilend naast een lege wieg. Hij kaartte het aan in het ziekenhuis, maar niemand pikte het op. Direct hierna is hij een onderzoek gestart 'naar wat deze ouders wensten. Dat resulteerde in mijn promotie over perinatale sterfte (...), de eerste aanzet voor een ander, menselijker beleid voor ouders die hun baby hadden verloren.'

Les 6: Geven zonder terug te verwachten

In het interview spreekt Keirse over een mooie en boeiende ervaring in zijn leven: de komst van twee pleegkinderen in zijn gezin van toen twee kinderen. 'Dit was geven zonder dankbaarheid terug te verwachten. Op mijn zestigste verjaardag sprak Anne ons toe en zei: "Jullie zijn mijn ouders én mijn beste vrienden." Dat raakte mij diep, een groot geschenk.'

'Hij zei: U bent de aanvoerder van de moordenaarsbende die ons enige kind heeft vermoord'

Les 7: Je fouten erkennen

Door een vreselijke fout van een verpleegkundige overleed een jonge vrouw, in de tijd dat Keirse in dit ziekenhuis in Leuven werkte. Hij bezocht het gezin van de overleden vrouw stiekem, tegen het strenge devies van de directeur in om dat vooral niet te doen.

De sfeer herinnert hij zich nog goed: 'Het verdriet was om te snijden.' Keirse luistert naar hun verhaal. Als hij opstaat om te vertrekken, zegt de vader: "We waarderen het dat iemand van het ziekenhuis is gekomen, maar als u verantwoordelijk bent voor die verpleegster, dan bent u eigenlijk de aanvoerder van de moordenaarsbende die ons enige kind heeft vermoord.' Keirse antwoordde: "'Zo zou u mij kunnen noemen: de aanvoerder van de moordenaarsbede." In de auto heb ik zo zitten huilen. Een jaar daarna vertelde deze vader dat die zin hem het meeste had geholpen, omdat ik al zijn boosheid op mijn schouders had genomen.'

Over Manu Keirse
Manu Keirse is doctor in de geneeskunde en wordt gezien als dé specialist in België en Nederland als het om rouwverwerking en de laatste levensfase gaat. Lees hier het hele artikel op Trouw.nl
17 anderen gaven een hartje

# data[].attributes.attachment_link.title
7 Levenslessen van Manu Keirse: 'Rouw kun je alleen overleven'

# data[].attributes.attachment_link.description
In zijn levenslessen deelt deze Vlaamse rouwspecialist en klinisch psycholoog veel wijsheid. Alle lessen zijn doorleeft. Een diep persoonlijk interview.

# data[].attributes.headline
Helpen bij verlies en verdriet- gids voor het gezin en hulpverleners- Manu Keirse

# data[].attributes.subject
Helpen bij verlies en verdriet- gids voor het gezin en hulpverleners- Manu Keirse

# data[].attributes.headline
Hinderen helpen bij verlies - Manu Keirse

# data[].attributes.subject
Hinderen helpen bij verlies - Manu Keirse

# data[].attributes.body
Boek met achtergrond info + concrete tips over rouwverwerking per leeftijd en hun je kinderen en jongeren kan helpen hierbij.

# data[].attributes.body
om impulsen vorm te geven

# data[].attributes.body
Licht in het amfitheater.

# data[].attributes.attachment_link.title
Watch Edgar the dragon in joint John Lewis and Waitrose Christmas advert

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In 'Een boom vol herinneringen' heeft Vos een lang en gelukkig leven gehad, maar nu is hij moe. Hij zoekt een mooi plekje uit in het bos en valt in slaap. Voor altijd.

De andere dieren in het bos missen hun vriend en komen bij elkaar om mooie herinneringen aan Vos op te halen. Zonder dat ze het doorhebben, begint er een klein plantje te groeien op de plek waar Vos onder de sneeuw ligt. Bij elke herinnering wordt het plantje groter en mooier, tot er een enorme boom midden in het bos staat. Een boom vol herinneringen aan Vos.

Dit prachtige prentenboek over rouw is een mooi aanknopingspunt om met kinderen vanaf 4 jaar te praten over de dood en herinneringen. De Duitse illustrator Britta Teckentrup maakte al ruim 120 prentenboeken die in meer dan 30 talen zijn verschenen. Haar prentenboek 'Ssst! De tijger slaapt' werd in 2018 verkozen tot Prentenboek van het Jaar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een boom vol herinneringen | Britta Teckentrup | Mens & Maatschappij | 9789025754389 | Standaard Boekhandel

# data[].attributes.attachment_link.description
In 'Een boom vol herinneringen' heeft Vos een lang en gelukkig leven gehad, maar nu is hij moe. Hij zoekt een mooi plekje uit in het bos en valt in slaap. Voor altijd. De andere dieren in het bos missen hun vriend en komen bij elkaar om mooie herinneringen aan Vos op te halen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sofie Verscheure - Symposion- patroondoorbrekend denken.

# data[].attributes.attachment_link.description
De papa van Lou is gestorven door zelfdoding. Lou heeft veel vragen. Wat is doodgaan? Wat gaat er nu gebeuren? Lou begrijpt niet waarom papa dood wou. Is het omdat ze soms zeurde? Of niet altijd wou opruimen? Ze is boos, in de war en verdrietig. Gelukkig kan ze samen met mama en andere mensen om haar heen ook mooie herinneringen ophalen. Het vraagt tijd om dit een plekje te geven, maar Lou leert om papa tegen te komen in de dingen om haar heen - zoals in sneeuw die naar beneden valt. Een pakkend boek over omgaan met het verlies van een geliefde door zelfdoding. In het nawoord worden algemene tips en richtlijnen geformuleerd en doorverwezen naar bevoegde instanties. Zo is dit een boek dat zich richt op ieder die te maken krijgt met zelfdoding in de omgeving.

# data[].attributes.body
Methodiek om met je kleuters, school en ouders te werken rond rouw en verlies. Prentenboek, pakketje opsturen, ontvangen en nog meer methodieken

# data[].attributes.attachment_link.title
Boek: Rouw in de klas, omgaan met verlies en het verdriet in scholen. - De Wegwijzer

# data[].attributes.attachment_link.description
Boek: Rouw in de klas, omgaan met verlies en het verdriet in scholen. Twee jaar geleden stapte de 16-jarige Erin Timmermans uit het leven. Op haar school Hasp-O Zepperen sloeg […]

# data[].attributes.headline
PPT- rouw en rouwverwerking op school. Don Bosco Vorming en animatie 

# data[].attributes.subject
PPT- rouw en rouwverwerking op school. Don Bosco Vorming en animatie 

# data[].attributes.body
Kijk, lees, luister naar info rond rouw. Met en voor jongeren

# data[].attributes.body
Samen houden we het vuur brandend🔥

# data[].attributes.headline
Blik op de toekomst : Een thuis voor elk kind ❤️

# data[].attributes.subject
Blik op de toekomst : Een thuis voor elk kind ❤️

# data[].attributes.attachment_caption
Er is licht aan het einde van de tunnel! 💡

# data[].attributes.body
Start schooljaar

In een openingsviering de rugzak met de 11 spullen aanbrengen met een woordje uitleg. Dit nadien bespreken in de klas.

Advent

Hoe kan ik een lichtje zijn voor een ander? Dit noteren op een ❤️ en een theelichtje in een glazen potje stoppen en een lange lichtjesweg maken naar de kerststal