# data[].attributes.headline
Temat: Wymiana gazowa w płucach i tkankach. Choroby układu oddechowego.

# data[].attributes.subject
Temat: Wymiana gazowa w płucach i tkankach. Choroby układu oddechowego.

# data[].attributes.body
1. Obejrzyjcie lekcje online podaną poniżej, co prawda to nie ja, ale wyobraźcie sobie mnie zamiast tej Pani ;)

# data[].attributes.body
2. Dla niektórych z Was będzie to powtórka tego,  o czym mówiliśmy na lekcji, ale w zeszycie zanotujcie czym różni się wymiana gazowa w płucach, a co się dzieje w komórce, dokładniej w mitochondrium.

# data[].attributes.body
3. A teraz czas na choroby układu oddechowego. Otwórzcie poniższą prezentację i wykonajcie doświadczenie z dowolnym członkiem Waszej rodziny (ze zwierzęciem będzie trudno, ale możecie spróbować XD)

# data[].attributes.body
4. Jeśli chodzi o choroby układu oddechowego to nie mogło tu zabraknąć głównego bohatera, przez którego niestety jesteśmy uziemieni. Zobaczcie sami z czym mamy do czynienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
The Coronavirus Explained & What You Should Do

# data[].attributes.body
5. A na koniec czeka Was test (NIE jest na ocenę)
Proszę, abyście wpisali swoje imię i nazwisko, abym mogła zaliczyć Wam zadanie domowe (przetestujcie sobie tę platformę, następny test będzie na ocenę)

# data[].attributes.attachment_link.description
Join an activity with your class and find or create your own quizzes and flashcards.

# data[].attributes.headline
Cel: Będę potrafił(a) wymienić poziomy organizacji człowieka. Poznam budowę i funkcję tkanek zwierzęcych. Wymienię rodzaje układów narządów człowieka i podam ich znaczenie w utrzymaniu równowagi

# data[].attributes.subject
Cel: Będę potrafił(a) wymienić poziomy organizacji człowieka. Poznam budowę i funkcję tkanek zwierzęcych. Wymienię rodzaje układów narządów człowieka i podam ich znaczenie w utrzymaniu równowagi

# data[].attributes.body
Układ nerwowy, narządy zmysłów. Układ dokrewny

# data[].attributes.headline
uzupełnienie do nacobezu dział 2 - zasady prawidłowego żywienia

# data[].attributes.subject
uzupełnienie do nacobezu dział 2 - zasady prawidłowego żywienia

# data[].attributes.body
wyjaśnię, dlaczego należy stosować dietę zróżnicowaną pod względem składników pokarmowych i dostosowaną do potrzeb organizmu;

wymienię korzyści wynikające z prawidłowego odżywiania się;

obliczę indeks masy ciała.

# data[].attributes.headline
Uwaga! Za tydzień, na platformie testportal odbędzie się sprawdzian z tematu w podręczniku nr 39, 40, 41, 42, który będzie dostępny w godzinach 12.00 do 12.30 . Bardzo proszę, abyście nie przeoczyli sprawdzianu!

# data[].attributes.subject
Uwaga! Za tydzień, na platformie testportal odbędzie się sprawdzian z tematu w podręczniku nr 39, 40, 41, 42, który będzie dostępny w godzinach 12.00 do 12.30 . Bardzo proszę, abyście nie przeoczyli sprawdzianu!

# data[].attributes.attachment_link.title
41. Pokarm-budulec, źródło energii i witamin

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak tworzyć Mapy Myśli według Tony'ego Buzana | Foreign language learning, E-learning program, Classroom learning

# data[].attributes.attachment_link.description
Jul 14, 2015 - Chcesz zacząć tworzyć mapy myśli? Poznaj 6 najważniejszych zasad tworzenia map myśli, które są całkowicie wystarczające, aby tworzyć skuteczne notatki i uczyć się efektywniej.

# data[].attributes.body
do wydrukowania i wklejenia

# data[].attributes.headline
Temat: Budowa i funkcje układu wydalniczego. Choroby układu wydalniczego oraz zasady ich profilaktyki.

# data[].attributes.subject
Temat: Budowa i funkcje układu wydalniczego. Choroby układu wydalniczego oraz zasady ich profilaktyki.

# data[].attributes.headline
1. Wypełnij test na ocenę z trzech lekcji - o układzie oddechowym (temat w podr. od str. 148 - 164) - ten test będzie dostępny do 20 kwietnia, więc macie dużo czasu, ale ja proponuję, powtórzyć sobie materiał i przystąpić jak najszybciej

# data[].attributes.subject
1. Wypełnij test na ocenę z trzech lekcji - o układzie oddechowym (temat w podr. od str. 148 - 164) - ten test będzie dostępny do 20 kwietnia, więc macie dużo czasu, ale ja proponuję, powtórzyć sobie materiał i przystąpić jak najszybciej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Test niedostępny - Testportal - platforma do tworzenia i rozwiązywania testów

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.headline
2. Zapisz temat w zeszycie i cele lekcji:

# data[].attributes.subject
2. Zapisz temat w zeszycie i cele lekcji:

# data[].attributes.body
znam funkcje układu wydalniczego

wymieniam przykłady substancji wydalanych z organizmu oraz narządy wydalania biorące udział w ich wydalaniu

omawiam na podstawie schematu budowę układu wydalniczego

wiem w jaki sposób powstaje mocz w nerkach

znam prawidłowy skład moczu człowieka

wyjaśnię czym jest dializa

wiem jak zapobiegać chorobom układu wydalniczego

# data[].attributes.headline
3. Jeśli wolisz prezentację, to przanalizuj prezentację, a jeśli wolisz się uczyć z podręcznika to przeczytaj tekst  od str. 165 do 171 i wynotuj informacje , które zawierają się w celach lekcji

# data[].attributes.subject
3. Jeśli wolisz prezentację, to przanalizuj prezentację, a jeśli wolisz się uczyć z podręcznika to przeczytaj tekst  od str. 165 do 171 i wynotuj informacje , które zawierają się w celach lekcji

# data[].attributes.headline
5. Zadanie domowe dla chętnych  - wypełnij ćwiczenia do tematu 32 i 33 od str.66 - 69 , na pewno pomoże  to utrwalić wiedzę - zdjęcie wyślij mi na maila szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.subject
5. Zadanie domowe dla chętnych  - wypełnij ćwiczenia do tematu 32 i 33 od str.66 - 69 , na pewno pomoże  to utrwalić wiedzę - zdjęcie wyślij mi na maila szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.headline
Temat: Budowa i funkcje układu nerwowego.

# data[].attributes.subject
Temat: Budowa i funkcje układu nerwowego.

# data[].attributes.body
Układ nerwowy jest bardzo skomplikowanym układem i do tej pory do końca nie odkrytym, cały czas zaskakuje naukowców.
Pytania na pobudzenie:
1. Dlaczego śmiejemy się, kiedy ktoś nas łaskocze?
2. Dlaczego drętwieją nam nogi?
Swoje odpowiedzi możecie mi wysyłać na szalkowskamon@gmail.com, chętnie poczytam, co myślicie na ten temat.

# data[].attributes.headline
1. Proszę, abyście wysłuchali uważnie lekcji mojej koleżanki o układzie nerwowym i zapisali sobie cele lekcji.

# data[].attributes.subject
1. Proszę, abyście wysłuchali uważnie lekcji mojej koleżanki o układzie nerwowym i zapisali sobie cele lekcji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Klasa 7 - Biologia - budowa i rola układu nerwowego | szkoła

# data[].attributes.headline
2. Przerysujcie sobie do zeszytu budowę neuronu i podpiszcie najważniejsze elementy.

# data[].attributes.subject
2. Przerysujcie sobie do zeszytu budowę neuronu i podpiszcie najważniejsze elementy.

# data[].attributes.headline
3. Zapisz co to jest synapsa i jak odbywa się przekazywanie impulsu z jednej komórki nerwowej do drugiej.

# data[].attributes.subject
3. Zapisz co to jest synapsa i jak odbywa się przekazywanie impulsu z jednej komórki nerwowej do drugiej.

# data[].attributes.headline
4. Zapiszcie, w jaki sposób dzielimy układ nerwowy:

# data[].attributes.subject
4. Zapiszcie, w jaki sposób dzielimy układ nerwowy:

# data[].attributes.body
a) ze względu na budowę
b)ze względu na sposób działania

# data[].attributes.headline
5.Na koniec wykonaj ćwiczenia interaktywne z epodręcznika na końcu podanej strony

# data[].attributes.subject
5.Na koniec wykonaj ćwiczenia interaktywne z epodręcznika na końcu podanej strony

# data[].attributes.headline
Temat: Czynności ośrodkowego układu nerwowego. 

# data[].attributes.subject
Temat: Czynności ośrodkowego układu nerwowego. 

# data[].attributes.body
1. Powinniście już wiedzieć jak zbudowany jest układ nerwowy. Dzisiaj poznacie dokładną budowę ośrodkowego układu nerwowego (czyli mózgowia i rdzenia kręgowego) oraz obwodowego układu nerwowego (czyli nerwów).
Dla przypomnienia otwórzcie sobie notatkę i utrwalcie sobie wiadomości z ostatniej lekcji. Poprawcie sobie zapisany temat, bo wkradł mi się błąd i pomyliłam tematy. Temat z lekcji poprzedniej powinien brzmieć: Budowa i funkcje układu nerwowego.

# data[].attributes.headline
2. Dziękuję bardzo za odpowiedzi na pytania. Osoby, które przysłały mi odpowiedzi dostają plusa do dziennika, jeśli komuś wychodzi już ocena z plusów przyślijcie mi zdjęcia swoich plusów na maila

# data[].attributes.subject
2. Dziękuję bardzo za odpowiedzi na pytania. Osoby, które przysłały mi odpowiedzi dostają plusa do dziennika, jeśli komuś wychodzi już ocena z plusów przyślijcie mi zdjęcia swoich plusów na maila

# data[].attributes.body
Dlaczego nogi drętwieją? Dlatego, że nerwy nie pracują prawidłowo. Zbyt długo przygniecione ciężarem ciała, przez chwilę nie przewodzą prawidłowo impulsów. Czasami takie często powtarzające się drętwienia, mogą być jednak objawem choroby.

Dlaczego musimy się śmiać jak ktoś nas łaskocze?
Reakcja na łaskotanie jest odruchem, o którym będziemy mówić na następnej lekcji. Bodźcem na łaskotanie jest delikatne drażnienie zakończeń nerwowych, które mamy w skórze. Są to te same odbiorniki, które rejestrują ból, wszystko zależy od siły łaskotek oraz od tego jak odczyta to mózg. A czy wiecie, że naukowcy odkryli, że prawa stopa silniej reaguje na łaskotki niż lewa. Ośrodki odpowiedzialne za wrażenia łaskotania zlokalizowane są w lewej półkuli. Pytanie do Was: dlaczego jeśli te ośrodki zlokalizowane są w lewej półkuli, to dlaczego prawa stopa silniej reaguje na łaskotanie, a nie lewa? Przyślijcie mi odpowiedz na szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.headline
3. Zobaczcie teraz z czego zbudowane jest mózgowie. Zwróćcie uwagę : jaką rolę pełni mózgowie (mózg, pień mózgu i móżdżek) oraz rdzeń kręgowy. Wyjaśnijcie czym jest istota biała i szara oraz  zlokalizujcie ją na schemacie mózgowia i rdzenia kręgowego.Wskażcie płaty kory mózgowej oraz wyjaśnijcie za jakie funkcje odpowiadają. W podręczniku opisany jest temat od str 183.

# data[].attributes.subject
3. Zobaczcie teraz z czego zbudowane jest mózgowie. Zwróćcie uwagę : jaką rolę pełni mózgowie (mózg, pień mózgu i móżdżek) oraz rdzeń kręgowy. Wyjaśnijcie czym jest istota biała i szara oraz  zlokalizujcie ją na schemacie mózgowia i rdzenia kręgowego.Wskażcie płaty kory mózgowej oraz wyjaśnijcie za jakie funkcje odpowiadają. W podręczniku opisany jest temat od str 183.

# data[].attributes.headline
4. Wykonajcie ćw. 1, 2,3 na str 75 oraz 4 na str 75, ale nie przysyłajcie mi ich na maila, podobne zadania znajdą się w teście z dwóch lekcji 3 i 4 z układu nerwowego.

# data[].attributes.subject
4. Wykonajcie ćw. 1, 2,3 na str 75 oraz 4 na str 75, ale nie przysyłajcie mi ich na maila, podobne zadania znajdą się w teście z dwóch lekcji 3 i 4 z układu nerwowego.

# data[].attributes.headline
5. Tutaj jest w ciekawy sposób wytłumaczone jak przebiegają impulsy nerwowe w naszym układzie nerwowym 

# data[].attributes.subject
5. Tutaj jest w ciekawy sposób wytłumaczone jak przebiegają impulsy nerwowe w naszym układzie nerwowym 

# data[].attributes.headline
6. Test - na ocenę. Dostępny do 5 maja. 

# data[].attributes.subject
6. Test - na ocenę. Dostępny do 5 maja. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Test niedostępny - Testportal - platforma do tworzenia i rozwiązywania testów

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.headline
Temat: Odruchy warunkowe i bezwarunkowe. Higiena układu nerwowego. Radzenie sobie ze stresem.

# data[].attributes.subject
Temat: Odruchy warunkowe i bezwarunkowe. Higiena układu nerwowego. Radzenie sobie ze stresem.

# data[].attributes.body
1. Przypominam, że do dzisiaj, czyli 5 maja jest aktywny test na testportal - link dostępny w poprzedniej lekcji 4.
2. Przed Wami jedna z moich ulubionych lekcji - odruchy. Od dziecka zastanawiałam się, dlaczego kiedy dotknęłam gorącego żelazka, moja ręka szybciej zareagowała niż ja to sobie uświadomiłam? A czy wiecie co trzeba robić, żebyśmy wyrobili w sobie odruch warunkowy (tzw. nawyk) np. bez zastanawiania się, wychodząc z domu zamykali drzwi na klucz? A jakie jeszcze przykłady odruchów znacie? Odpowiedzi przyślijcie mi na szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.body
- opiszę łuk odruchowy i wymienię rodzaje odruchów;
- dokonam obserwacji odruchu kolanowego
-  przedstawia sposoby radzenia sobie ze stresem  i dbania o układ nerwowy

# data[].attributes.headline
4. Wejdźcie na podany link, na stronie epodreczniki.pl jest bardzo dobrze wytłumaczony temat odruchów, zwróćcie uwagę na animację, tam znajdziecie odpowiedź na moje pytanie

# data[].attributes.subject
4. Wejdźcie na podany link, na stronie epodreczniki.pl jest bardzo dobrze wytłumaczony temat odruchów, zwróćcie uwagę na animację, tam znajdziecie odpowiedź na moje pytanie

# data[].attributes.body
Zachęcam też do przeprowadzenia ciekawych doświadczeń na członkach swoich rodzin

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy zdarzyło ci się dotknąć przypadkiem gorącego przedmiotu, np. żelazka, lub niespodziewanie się ukłuć? Dlaczego w takiej sytuacji gwałtownie cofasz rękę, zanim zdążysz o tym pomyśleć?

narządy zmysłów dostarczają informacji ważnych dla organizmu;

informacje w układzie nerwowym wędrują jako impulsy nerwowe;

neuron przewodzi informacje od dendrytów do aksonu;

obwodowy układ nerwowy składa się z nerwów łączących się z czaszką i rdzeniem kręgowym.

omawiać budowę obwodowego układu nerwowego;

opisywać funkcję nerwów czuciowych i ruchowych;

omawiać drogę impulsu nerwowego, korzystając ze schematu łuku odruchowego;

wykazywać znaczenie odruchów warunkowych i bezwarunkowych oraz porównywać je ze sobą.

, które przewodzą informacje ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego organizmu do ośrodkowego układu nerwowego, np. nerw wzrokowy;

, które przenoszą decyzje z ośrodkowego układu nerwowego do efektorów, którymi są mięśnie lub gruczoły, np. nerwy umożliwiające ruch gałek ocznych.

Najdłuższy nerw czuciowy to nerw błędny, który należy do nerwów czaszkowych i biegnie od mózgowia do jamy brzusznej. Unerwia gardło, krtań, tchawicę, płuca, serce i narządy leżące w jamie brzusznej.

Odruch chwytny noworodków polega na tym, że gdy umieścimy swój palec (lub cokolwiek innego) w dłoni noworodka, ten chwyta go i mocno zaciska piąstkę. Podobnie zachowują się noworodki małp, które zabezpieczając się przed upadkiem z drzewa, mocno chwytają się gałęzi lub futra matki. Odruch chwytny noworodków może być zatem pamiątką po naszych nadrzewnych zwierzęcych przodkach.

Podaj 2 argumenty potwierdzające prawdziwość hipotezy: Organizm jest stale zdolny do realizowania odruchów bezwarunkowych, nawet bez udziału świadomości, np. podczas snu.

receptora, zbudowanego z wyspecjalizowanych komórek (np. w narządach zmysłów) lub wolnych zakończeń nerwowych (np. w skórze), które odbierają bodźce i przetwarzają je na elektryczny impuls nerwowy;

neuronu czuciowego, który przekazuje impuls nerwowy od receptora do ośrodkowego układu nerwowego;

ośrodka nerwowego w rdzeniu kręgowym lub mózgowiu, w którym impuls zostaje przetworzony i skąd wysłana zostaje odpowiedź organizmu na odebrany bodziec;

neuronu ruchowego, który przenosi impuls nerwowy do narządu wykonawczego;

efektora, czyli narządu wykonawczego w postaci mięśnia, który reaguje skurczem, lub gruczołu, w którym zostaje pobudzona czynność wydzielnicza.

RP73NVP1XV6iI 1

Palec dotyka do rozgrzanego żelazka. Impuls przesuwa się wzdłuż neuronu czuciowego. Impuls przesuwa się po neuronie pośredniczącym w rdzeniu kręgowym, a następnie przesuwa się wzdłuż neuronu ruchowego. Impuls dociera do mięśnia, który kurczy się, ręka się zgina - jest odciągana od żelazka. Na ekranie schemat łuku odruchowego.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Palec dotyka do rozgrzanego żelazka. Impuls przesuwa się wzdłuż neuronu czuciowego. Impuls przesuwa się po neuronie pośredniczącym w rdzeniu kręgowym, a następnie przesuwa się wzdłuż neuronu ruchowego. Impuls dociera do mięśnia, który kurczy się, ręka się zgina - jest odciągana od żelazka. Na ekranie schemat łuku odruchowego.

Wskaż, gdzie znajduje się receptor i efektor łuku odruchowego towarzyszącego łzawieniu oczu podczas krojenia cebuli.

Nerwy obwodowego układu nerwowego zbudowane są z włókien czuciowych i ruchowych.

Podstawową czynnością układu nerwowego jest reakcja na bodźce, zwana odruchem.

Podczas odruchu impuls nerwowy przebywa drogę zwaną łukiem odruchowym.

Łuk odruchowy składa się z 5 podstawowych elementów: receptora, neuronu czuciowego, ośrodka nerwowego, neuronu ruchowego, efektora.

Odruchy bezwarunkowe są wrodzone, nie podlegają modyfikacjom.

Odruchy warunkowe powstają podczas życia, podlegają modyfikacjom i przy braku ich powtarzania mogą zanikać.

Wyjaśnij, jakie odruchy (warunkowe czy bezwarunkowe) pojawią się, gdy:

z ciepłego pomieszczenia wychodzisz na zewnątrz w mroźny, wietrzny dzień;

wiatr sypie ci piaskiem w oczy;

chwytasz długopis przed napisaniem notatki.

Przedstaw na schemacie drogę impulsu nerwowego wywołanego silnym jaskrawym światłem słonecznym u osoby, która wyszła z cienia na słońce.

Porównaj w tabeli odruchy bezwarunkowe i warunkowe.

Badanie wydzielania śliny pod wpływem drażnienia śluzówki jamy ustnej.

Co będzie potrzebne Instrukcja Podsumowanie

Przedmiot trzymany w ustach został odebrany przez receptory jamy śluzowej jako bodziec. W odpowiedzi na niego ślinianki zwiększyły ilość wydzielanej śliny. Powstały odruch jest automatyczny i zachodzi bez udziału świadomości.

Badanie wydzielania śliny pod wpływem cytryny.

Co będzie potrzebne Instrukcja

1. Podziel uczestników badania na 3 grupy, które będą ćwiczyć w 3 różnych pomieszczeniach.

2. Uczestnicy 1 grupy biorą do ust plasterki cytryny.

3. Uczestnicy 2 grupy patrzą na fotografię cytryny.

4. Uczestnicy 3 grupy są proszeni o wyobrażenie sobie cytryny.

5. Uczestnicy obserwują u siebie wydzielanie śliny.

Podsumowanie

Wydzielanie śliny jest skutkiem smakowania cytryny (odruch bezwarunkowy), patrzenia na nią, a nawet myślenia o niej (odruch warunkowy). Odruch warunkowy występuje jednak tylko u osób, które już kiedyś jadły ten owoc. Gdy po raz pierwszy zobaczyliśmy cytrynę, jej widok był dla nas bodźcem całkowicie obojętnym. Dopiero po skosztowaniu nastąpiło skojarzenie kwaśnego smaku (bodźca odpowiedzialnego za wydzielanie śliny w odruchu bezwarunkowym) z bodźcem obojętnym (widokiem tego owocu, a nawet słowem oznaczającym jego nazwę).

Oceń słuszność stwierdzenia: Neurony czuciowe i ruchowe przewodzą impulsy tylko w jednym kierunku. Odpowiedź poprzyj 2 argumentami.

Co będzie potrzebne Instrukcja

1. Jedna osoba opiera dłoń zewnętrzną krawędzią o stół. Palce, ustawione do chwytania, powinny znaleźć się poza stołem.

2. Druga osoba trzyma linijkę za jeden koniec, a drugi umieszcza w przestrzeni między kciukiem a pozostałymi palcami badanej osoby.

3. Pomocnik niespodziewanie upuszcza linijkę, a osoba badana ma ją jak najszybciej złapać. Miarą szybkości reakcji jest odczyt z linijki w miejscu zaciśnięcia się ręki.

4. Badanie należy powtórzyć 10 razy i obliczyć średnią szybkość reakcji badanej osoby.

Podsumowanie

Czas reakcji w przypadku złapania linijki na wysokości ok. 20 cm wynosi średnio 0,2 sekundy, a w przypadku 40 cm - ok. 0,3 sekundy.

Obwodowy układ nerwowy tworzą ułożone symetrycznie (parami) nerwy czaszkowe i rdzeniowe, łączące się z ośrodkowym układem nerwowym. Nerwy czaszkowe wchodzą do mózgowia (i wychodzą z niego) przez otwory w czaszce. Wędrują nimi impulsy nerwowe między mózgowiem a częścią głowy i szyi (m.in. informacje odebrane przez narządy zmysłów głowy i szyi oraz polecenia dla tych części ciała). Nerwy rdzeniowe unerwiają tułów i kończyny. Nerwy tworzą w organizmie rozgałęzioną gęstą sieć, która dociera do receptorów i narządów wykonawczych: mięśni i gruczołów.

Biorąc pod uwagę kierunek przewodzenia impulsu nerwowego przez włókna nerwów obwodowych, wyróżniamy:

Mechanizm powstawania odruchów warunkowych odkrył rosyjski uczony Iwan Pawłow. Badał on wrodzony odruch wydzielania śliny w trakcie jedzenia. Zawsze, zanim podał psom jedzenie, włączał światło. Po pewnym czasie zwierzęta zaczęły reagować wzmożonym wydzielaniem śliny już na widok światła.

Warunkiem pojawienia się odruchu bezwarunkowego jest odebranie przez receptor ważnego dla życia sygnału, może to być na przykład bardzo wysoka temperatura chwyconej szklanki z gorącą herbatą. Informacja biegnie za pośrednictwem neuronów czuciowych ze skóry dłoni do rdzenia kręgowego. Tam jest rozpoznawana. Rdzeń wysyła odpowiedź neuronami ruchowymi do narządów wykonawczych, w tym przypadku mięśni ręki, które gwałtownie ją otwierają i cofają. Czas reakcji od oparzenia dłoni do upuszczenia szklanki jest bardzo krótki.

W przekazywaniu informacji między neuronami czuciowym i ruchowym mogą pośredniczyć neurony kojarzeniowe (pośredniczące) znajdujące się w rdzeniu kręgowym. Im bardziej złożony jest odruch, tym więcej neuronów pośredniczących występuje między neuronem czuciowym a ruchowym. W prostym odruchu kolanowym występują tylko 2 neurony: czuciowy i ruchowy. W odruchu zginania oparzonej ręki uczestniczą 3 neurony, w tym 1 kojarzeniowy. Gdy nadepniemy bosą stopą na coś ostrego, cofniemy nogę i krzykniemy z bólu, to w powstałym odruchu bierze udział kilka neuronów pośredniczących.

# data[].attributes.attachment_link.description
W materiale przedstawiono wiadomości dotyczące budowy łuku odruchowego, odruchów warunkowych i bezwarunkowych

# data[].attributes.headline
5. Na podstawie przeczytanego i obejrzanego  materiału wypełnijcie ćw.1,2,3 na str.76 w zeszycie ćwiczeń oraz ćw.5 na str 77

# data[].attributes.subject
5. Na podstawie przeczytanego i obejrzanego  materiału wypełnijcie ćw.1,2,3 na str.76 w zeszycie ćwiczeń oraz ćw.5 na str 77

# data[].attributes.headline
6. Teraz zobaczcie sobie bardzo ciekawą prezentację dotyczącą stresu i sposobów radzenia sobie ze stresem. Nadmierny i długotrwały stres to powszechne zjawisko w  naszych czasach. Warto wiedzieć co może powodować i jak się przed nim obronić.

# data[].attributes.subject
6. Teraz zobaczcie sobie bardzo ciekawą prezentację dotyczącą stresu i sposobów radzenia sobie ze stresem. Nadmierny i długotrwały stres to powszechne zjawisko w  naszych czasach. Warto wiedzieć co może powodować i jak się przed nim obronić.

# data[].attributes.attachment_link.title
Higiena i choroby układu nerwowego by joanna.grzegorczyk on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Higiena i choroby układu nerwowego ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
7. Dla chętnych - napisz list do swojej  koleżanki/kolegi (może być mail) o Twoich najlepszych sposobach radzenia sobie ze stresem - nie wysyłajcie mi tych maili, to ma być dobra zabawa dla Was, a jednocześnie możecie się dowiedzieć jak inni radzą sobie ze stresem, no i poćwiczyć pisanie listów/maili.

# data[].attributes.subject
7. Dla chętnych - napisz list do swojej  koleżanki/kolegi (może być mail) o Twoich najlepszych sposobach radzenia sobie ze stresem - nie wysyłajcie mi tych maili, to ma być dobra zabawa dla Was, a jednocześnie możecie się dowiedzieć jak inni radzą sobie ze stresem, no i poćwiczyć pisanie listów/maili.

# data[].attributes.body
1. Ten temat należy do trudnych lekcji, dlatego, że nasze oko jest bardzo skomplikowanym narządem. Czy wiecie, że ponad 80% informacji z otoczenia dostarczana jest do naszego organizmu za pomocą właśnie narządu wzroku. Budowa oka często porównywane jest do budowy aparatu fotograficznego. Jeśli wiesz dlaczego albo domyślasz się to wyślij mi odpowiedź na szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.headline
2. Chciałabym, abyście dobrze zrozumieli tę lekcję i dobrze poznali budowę naszego oka, dlatego przesłuchajcie lekcji prowadzonej przez moją koleżankę. Jeśli ktoś woli uczyć się samodzielnie z podręcznika, oczywiście może wybrać temat w podręczniku. 

# data[].attributes.subject
2. Chciałabym, abyście dobrze zrozumieli tę lekcję i dobrze poznali budowę naszego oka, dlatego przesłuchajcie lekcji prowadzonej przez moją koleżankę. Jeśli ktoś woli uczyć się samodzielnie z podręcznika, oczywiście może wybrać temat w podręczniku. 

# data[].attributes.body
Zapiszcie sobie temat lekcji i cele podane na lekcji online. Możecie notować sobie to wszystko co podaje Pani Julia.

# data[].attributes.body
2. W trakcie oglądania wykonajcie ćwiczenia - ćw.1,2/80 oraz ćw 6/81

# data[].attributes.headline
3. W podręczniku na str. 198 jest bardzo ciekawe doświadczenie - wykonajcie je.

# data[].attributes.subject
3. W podręczniku na str. 198 jest bardzo ciekawe doświadczenie - wykonajcie je.

# data[].attributes.headline
Temat: Funkcjonowanie oka - wady wzroku. Pozostałe narządy zmysłów.

# data[].attributes.subject
Temat: Funkcjonowanie oka - wady wzroku. Pozostałe narządy zmysłów.

# data[].attributes.body
1. Dzisiaj powiemy sobie o pozostałych narządach zmysłów oraz o tym jak one ze sobą współdziałają. Jeśli z narządu wzroku pochodzi ponad 80% informacji z otoczenia, to z innych narządów zmysłów pozostaje już tylko niecałe 20%.
Jak to jest możliwe, że osoby niewidome, potrafią normalnie funkcjonować, co im zastępuje narząd wzroku? Odpowiedzi przyślijcie mi tradycyjnie na szalkowskamon@gmail.com. A jeśli ktoś z Was, jeszcze nie był w Niewidzialnym Domu w Toruniu, to gorąco zachęcam. Zobaczycie co się dzieje z nami, kiedy wyłączy się zmysł wzroku. Przeżycia nie do zapomnienia. (Oczywiście kiedy minie koronawirusowe zagrożenie)

# data[].attributes.headline
2. Najpierw zacznijmy od wad wzroku. Poznaliście na ostatniej lekcji budowę oka, wiecie już, że pomniejszony i odwrócony obraz powstaje na siatkówce, następnie wrażenia świetlne zamieniane są na impulsy nerwowe, które biegną do płata potylicznego w mózgu i tam obraz zostaje zinterpretowany, czyli krótko mówiąc wiemy co widzimy.

# data[].attributes.subject
2. Najpierw zacznijmy od wad wzroku. Poznaliście na ostatniej lekcji budowę oka, wiecie już, że pomniejszony i odwrócony obraz powstaje na siatkówce, następnie wrażenia świetlne zamieniane są na impulsy nerwowe, które biegną do płata potylicznego w mózgu i tam obraz zostaje zinterpretowany, czyli krótko mówiąc wiemy co widzimy.

# data[].attributes.body
Otwórzcie podręczniki na str 200 i 201, tam ilustracja pokazuje nam jak zachowuje się soczewka kiedy patrzymy na przybliżone i oddalone obiekty, taką zdolność oka nazywamy AKOMODACJĄ.

# data[].attributes.headline
3. Czasami się zdarza, że nasze oko nie funkcjonuje prawidłowo. Zobaczcie, jakie wady wzroku wyróżniamy i na czym one polegają (włączcie sobie tylko polskie napisy)

# data[].attributes.subject
3. Czasami się zdarza, że nasze oko nie funkcjonuje prawidłowo. Zobaczcie, jakie wady wzroku wyróżniamy i na czym one polegają (włączcie sobie tylko polskie napisy)

# data[].attributes.attachment_link.title
How do glasses help us see? - Andrew Bastawrous and Clare Gilbert

# data[].attributes.headline
4. Wykonajcie ćw. 2/82 i 5/83 w celu utrwalenia wiadomości o funkcjonowaniu oka i wadach wzroku

# data[].attributes.subject
4. Wykonajcie ćw. 2/82 i 5/83 w celu utrwalenia wiadomości o funkcjonowaniu oka i wadach wzroku

# data[].attributes.body
4. Przed Wami prezentacja dotycząca pozostałych narządów zmysłów. Notujcie, przyda Wam się do sprawdzianu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Narządy zmysłów- słuch, smak, węch i dotyk.

Ucho narząd słuchu i równowagi

Małżowina odpowiada za zbieranie dźwięków z otoczenia, przekazywanych dalej do przewodu słuchowegozewnętrznego.

W jamie bębenkowej mamy trzy kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko, których zadaniem jest wzmocnienie oraz przekazanie drgań błony bębenkowej doucha wewnętrznego.

Błona bębenkowa - owalna, napięta powierzchnia o grubości ok. 0,1 mm; odgradza ucho środkowe od ucha zewnętrznego i zamienia fale dźwiękowe na drgania mechaniczne.

Przewód słuchowy zewnętrzny pozwala na przepływ bodźców akustycznych do błony bębenkowej.

3kanały półkoliste - ustawione w stosunku do siebie pod kątem prostym; narząd równowagi.Czytaj też w podręczniku na str.202.

W ślimaku znajdują się komórki zmysłowe - właściwe receptory słuchu; przetwarzają fale dźwiękowe na impulsy nerwowe.

Trąbka słuchowa Eustachiusza to mierzący około 3-4 cm długości kanał łączący ucho środkowe z gardłem. Funkcją tego narządu jest wyrównywanie ciśnienia powietrza po obu stronach błony bębenkowej.

Nerw słuchowy przekazuje impulsy nerwowe do ośrodka słuchu w mózgu.

A jak działa narząd słuchu? Obejrzyj krótki film

Jak dbać o słuch? Obejrzyj film (do szóstej minuty).

Zauważ, że największym wrogiem dla Twojego słuchu jest hałas. Staraj się go unikać, albo przynajmniej ograniczyć.

Hałas - uporczywe dźwiękio nadmiernym natężeniu, dla osób przebywających w ich zasięgu odbierane co najmniej jako uciążliwe, a w wielu przypadkach również szkodliwe.Natężenie dźwięku (głośność) mierzymy w decybelach (dB).Gdy natężenie hałasu osiąga próg 90 dB grozi to co najmniej osłabieniem słuchu, a może również doprowadzić do częściowego jego ubytku. Mechaniczna utrata słuchu jest możliwa przy wzroście natężenia do 120 dB. Powyżej 130 dB narastający hałas powoduje ból fizyczny.

Narząd powonienia i narząd smakuodbierają bodźce chemiczne

Nos, a konkretnie komórki węchowe w górnej części jamy nosowej; reagują na gazowe związki chemiczne

Na powierzchni języka znajdują się liczne brodawki, a w nich kubki smakowe odbierające 5 podstawowych smaków (związki chemiczne w postaci ciekłej):SŁODKI, SŁONY, KWAŚNY, GORZKI i UMAMI (mięsny, bulionowy).

Zajrzyj do podręcznika - str. 208 - 209

Dzięki zmysłowi dotyku wyczuwamy:- temperaturę (zimno, ciepło) - ochrona przed uszkodzeniem ciała- ucisk i ból- kształt trzymanych w dłoniach przedmiotów, ich twardość i fakturę (gładkie, szorstkie)

Narząd zmysłu dotyku (czucia) - tysiące receptorów w skórze.

Najbardziej wrażliwe na dotyk są opuszki palców i wargi. Najmniej receptorów jest w skórze na plecach.

Pismo Braille'aLouis Braille (1809 - 1852) wynalazca pisma punktowego dla niewidomych. Podstawą, z której wyprowadza się cały system Braille'a jest sześciopunkt nazywany znakiem tworzącym. System składa się ze znaków będących kombinacją sześciu wypukłych punktów ułożonych w dwóch kolumnach po trzy punkty w każdej.

Życzę przyjemniej nauki

Do zobaczenia :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ucho, język, nos, czucie by joanna.grzegorczyk on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Narządy zmysłów- słuch, smak, węch i dotyk. Ucho narząd słuchu i równowagi Małżowina odpowiada za zbieranie dźwięków z otoczenia, przekazywanych dalej do przewodu słuchowegozewnętrznego. W jamie bębenkowej mamy trzy kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko, których zadaniem jest wzmocnienie oraz przekazanie drgań błony bębenkowej doucha wewnętrznego.

# data[].attributes.headline
Temat: Powtórzenie wiadomości o narządach zmysłów. Sprawdzian wiadomości o narządach zmysłów człowieka.

# data[].attributes.subject
Temat: Powtórzenie wiadomości o narządach zmysłów. Sprawdzian wiadomości o narządach zmysłów człowieka.

# data[].attributes.headline
Możecie powtórzyć sobie zagadnienia w ćwiczeniach online

# data[].attributes.subject
Możecie powtórzyć sobie zagadnienia w ćwiczeniach online

# data[].attributes.headline
Przypominam, że w dniu dzisiejszym 26 maja od godz. 12.00 do 12.30 odbędzie się test 

# data[].attributes.subject
Przypominam, że w dniu dzisiejszym 26 maja od godz. 12.00 do 12.30 odbędzie się test 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Test niedostępny - Testportal - platforma do tworzenia i rozwiązywania testów

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.headline
Temat: Budowa i funkcje układu dokrewnego. Działanie hormonów.

# data[].attributes.subject
Temat: Budowa i funkcje układu dokrewnego. Działanie hormonów.

# data[].attributes.body
Dzisiaj dowiecie się dlaczego, hormony są tak ważne dla nas, w jakich narządach są produkowane oraz jak regulują pracę naszego organizmu.

# data[].attributes.headline
Proszę, przeczytajcie uważnie temat na stronie epodreczniki.pl i obejrzyjcie animacje, ponieważ działanie tego układu jest dosyć trudne do wytłumaczenia. Zapamiętajcie nazwy gruczołów i hormonów, które są produkowane w tych gruczołach oraz funkcje jakie pełnią poszczególne hormony. Jest to także wyszczególnione w  podręczniku na str.210 i 211.

# data[].attributes.subject
Proszę, przeczytajcie uważnie temat na stronie epodreczniki.pl i obejrzyjcie animacje, ponieważ działanie tego układu jest dosyć trudne do wytłumaczenia. Zapamiętajcie nazwy gruczołów i hormonów, które są produkowane w tych gruczołach oraz funkcje jakie pełnią poszczególne hormony. Jest to także wyszczególnione w  podręczniku na str.210 i 211.

# data[].attributes.body
Następnie rozwiążcie ćwiczenia do przeczytanego tekstu na stronie epodreczniki.pl

# data[].attributes.headline
Dla ambitnych do utrwalenia - ćwiczenie na wordwall - zdjęcie wykonanego zadania prześlijcie mi tradycyjnie na maila szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.subject
Dla ambitnych do utrwalenia - ćwiczenie na wordwall - zdjęcie wykonanego zadania prześlijcie mi tradycyjnie na maila szalkowskamon@gmail.com

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HORMON WZROSTU - POBUDZA PODZIAŁY KOMÓRKOWE, HORMONY TROPOWE - WPŁYWAJĄ NA PRACĘ INNYCH GRUCZOŁÓW DOKREWNYCH, TYROKSYNA - REGULUJE PRZEMIANĘ MATERII, PARATHORMON - REGULUJE POZIOM WAPNIA WE KRWI, KORTYZOL - REGULUJE PRZEMIANĘ CUKRÓW, ADRENALINA - PRZYŚPIESZA PRACĘ SERCA, INSULINA - OBNIŻA POZIOM CUKRU WE KRWI, GLUKAGON - PODNOSI POZIOM CUKRU WE KRWI, ESTROGENY - ODPOWIADAJĄ ZA POWSTAWANIE ŻEŃSKICH CECH PŁCIOWYCH, PROGESTERON - UMOŻLIWIA ROZWÓJ ZARODKA I PŁODU, TESTOSTERON - POWSTAWANIE MĘSKICH CECH PŁCIOWYCH,

# data[].attributes.attachment_link.description
HORMON WZROSTU - POBUDZA PODZIAŁY KOMÓRKOWE, HORMONY TROPOWE - WPŁYWAJĄ NA PRACĘ INNYCH GRUCZOŁÓW DOKREWNYCH, TYROKSYNA - REGULUJE PRZEMIANĘ MATERII, PARATHORMON - REGULUJE POZIOM WAPNIA WE KRWI, KORTYZOL - REGULUJE PRZEMIANĘ CUKRÓW, ADRENALINA - PRZYŚPIESZA PRACĘ SERCA, INSULINA - OBNIŻA POZIOM CUKRU WE KRWI, GLUKAGON - PODNOSI POZIOM CUKRU WE KRWI, ESTROGENY - ODPOWIADAJĄ ZA POWSTAWANIE ŻEŃSKICH CECH PŁCIOWYCH, PROGESTERON - UMOŻLIWIA ROZWÓJ ZARODKA I PŁODU, TESTOSTERON - POWSTAWANIE MĘSKICH CECH PŁCIOWYCH,

# data[].attributes.headline
A dodatkowo, dla tych którzy naprawdę lubią biologię. Filmiki tłumaczące działanie naszych gruczołów dokrewnych 

# data[].attributes.subject
A dodatkowo, dla tych którzy naprawdę lubią biologię. Filmiki tłumaczące działanie naszych gruczołów dokrewnych 

# data[].attributes.body
Tarczyca

# data[].attributes.attachment_link.title
How does the thyroid manage your metabolism? - Emma Bryce

# data[].attributes.headline
Temat: Budowa i funkcje męskiego i żeńskiego układu rozrodczego.

# data[].attributes.subject
Temat: Budowa i funkcje męskiego i żeńskiego układu rozrodczego.

# data[].attributes.body
Dzisiaj lekcja, na którą uczniowie czekają cały rok. I powiem Wam, że układu rozrodczego nie jest łatwo się nauczyć i zrozumieć jego działanie. Zachęcam do przesłuchania lekcji z kujawsko-pomorskiej e-szkoly.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Męski układ rozrodczy

Biologia, klasa 7

2

1

4

Funkcje męskiego układu rozrodczego

Wytwarzanie gamet męskich (plemników)

Wprowadzenie plemników do żeńskiego układu rozrodczego

Produkcja hormonów płciowych

I

II-rzędoweDrogi wyprowadzające gamety, zewnętrzne narządy płciowe

Męskie cechy płciowe

II

III

I-rzędoweGonady, czyli jądra

III-rzędoweWąskie biodra, szerokie ramiona, zarost

+info

Budowa męskiego układu rozrodczego

Puls Życia 7, wyd. Nowa Era

Prącie (penis) - umożliwia wprowadzenie wprowadzenie plemników do żeńskiego układu rozrodczego (jest to możliwe dzięki erekcji - usztywnieniu i powiększeniu prącia, gdy ciała jamiste wypełniają się krwią).

Pęcherzyki nasienne - produkują substancję odżywiającą plemniki.

Nasieniowody - transportują plemniki do cewki moczowej.

Jądra - produkują plemniki i męskie hormony płciowe.Zbudowane z kanalików nasiennych.Ich położenie poza jamą ciała, umożliwia utrzymanie niższej temperatury niezbędnej do prawidłowej produkcji plemników.

Prostata (gruczoł krokowy) - produkuje substancję odżywiającą plemniki.

Najądrza - magazynują plemniki i produkują substancje, które je odżywiają.

Sperma (nasienie) - wydzielina pęcherzyków nasiennych i prostaty wraz z plemnikami (ok. 10%).

Jak zbudowany jest plemnik?

+info

Plemnik człowieka ma ok. 60 mikrometrów (0,06 mm) długości.

Antoni van Leeuwenhoek - jako pierwszy zobaczył plemnik pod mikroskopem

Puls Życia 7, wyd. Nowa Era

W główce znajduje się jądro komórkowe zawierające materiał genetyczny.

Witka umożliwia ruch.

Akrosom zawiera enzymy, dzięki którym plemnik jest w stanie wniknąć do komórki jajowej.

Wstawka zawiera mitochondria, odpowiedzialne za dostarczanie energii niezbędnej do ruchu.

Podczas stosunku płciowego do pochwy dostaje się od 100 do 500 mln plemników.Co sekundę w jądrach zdrowego mężczyzny powstaje ich tysiąc.Porcja nasienia zaczyna przemieszczać się drogami rodnymi kobiety z prędkością ok. 18 km/h (5 m/s) - dla porównania maks. prędkość sprintu Usaina Bolta na dystansie 100 m osiąga wynik 44 km/h

Hormony płciowe

Jądra to gruczoły dokrewne.Męski hormon płciowy -testosteronTestosteron odpowiada za:-rozwój jąder i produkcję plemników- zwiększanie masy mięśni szkieletowych-rozwój III-rzędowychcech płciowych (budowa ciała, zarost)

3

2

1

4

Do zobaczenia:)

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.title
Układ rozrodczy męski by anna.miloszewska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Męski układ rozrodczy Biologia, klasa 7 2 1 4 Funkcje męskiego układu rozrodczego Wytwarzanie gamet męskich (plemników) Wprowadzenie plemników do żeńskiego układu rozrodczego Produkcja hormonów płciowych I II-rzędoweDrogi wyprowadzające gamety, zewnętrzne narządy płciowe Męskie cechy płciowe II III I-rzędoweGonady, czyli jądra III-rzędoweWąskie biodra, szerokie ramiona, zarost +info Budowa męskiego układu rozrodczego Puls Życia 7, wyd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

Cele lekcji: Poznasz budowę żeńskiego układu rozrodczego. Scharakteryzujesz funkcje narządów żeńskiego układu rozrodczego. Dowiesz się, jak jest zbudowana gameta żeńska i na czym polega jej rola.

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

macica

Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

pochwa

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

FUNKCJE ŻEŃSKIEGO UKŁADU ROZRODCZEGO:

Funkcje żeńskiego układu rozrodczego:

1. produkcja gamet żeńskich - komórek jajowych

2. wydzielanie hormonów płciowych: estrogenów, progesteronu, androgenów i prolaktyny

3. zapewnienie odpowiednich warunków do zapłodnienia i rozwoju płodu

4. wydanie płodu na świat.

Żeńskie cechy płciowe pierwszorzędowe jajniki drugorzędowe jajowody, macica, pochwa, srom trzeciorzędowe szerokie biodra wąskie ramiona wysoki głos rozwinięte gruczoły sutkowe
jajnik

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

jajowód

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

- produkcja gamet żeńskich - komórek jajowych - wydzielanie hormonów płciowych: estrogenów, progesteronu, androgenów i prolaktyny -zapewnienie odpowiednich warunków do zapłodnienia i rozwoju płodu - wydanie płodu na świat.

ŻEŃSKIE CECHY PŁCIOWE:

Żeńskie cechy płciowe pierwszorzędowe jajniki drugorzędowe jajowody, macica, pochwa, srom trzeciorzędowe szerokie biodra wąskie ramiona wysoki głos rozwinięte gruczoły sutkowe

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

Żeńskie narządy rozrodcze dzielimy na zewnętrzne i wewnętrzne.Zewnętrzne narządy płciowe to: - wzgórek łonowy, zbudowany z tkanki tłuszczowej, pokryty włosami łonowymi; - wargi sromowe mniejsze i większe, które w postaci fałdów skórnych ochraniają wejście do pochwy oraz ujście cewki moczowej; - łechtaczka, która zawiera szczególnie dużo komórek czuciowych wzmagających pobudzenie płciowe.

wargi sromowe

łechtaczka

wzgórek łonowy

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

macica

Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

pochwa

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

jajnik

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

jajowód

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem).Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

JAJNIKI

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

macica

Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

pochwa

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

jajnik

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

jajowód

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

JAJOWODY

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

macica

Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

pochwa

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

jajnik

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

jajowód

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

POCHWA

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

macica

Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

pochwa

Pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz. Przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

jajnik

Jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe. Każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju. Gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu. Uwolnienie z jajnika dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Jajniki produkują żeńskie hormony, m.in. estrogeny

jajowód

Jajowód transportuje komórki jajowe do macicy. Od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej. Ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem. Skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwiają przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu.

-Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej. Mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu, a podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki. Silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu. Macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę.

MACICA

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

Gameta żeńska, czyli komórka rozrodcza, to komórka jajowa. Nie posiada ona zdolności ruchu i jest największą z ludzkich komórek. Zdolna do zapłodnienia, dojrzała komórka jajowa zawiera żółtko, stanowiące materiał odżywczy dla zarodka. Zarodek będzie z niego korzystać do momentu zagnieżdżenia się w błonie śluzowej macicy. Wędrówka gamety żeńskiej w jajowodzie trwa 72 godziny. Po tym czasie traci ona zdolność do zapłodnienia.

Osłonka przejrzysta pełni funkcje ochronne.

ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY

Sprawdź się

NOTATKA: 1. Funkcje żeńskiego układu rozrodczego:a) wytwarzanie gamet żeńskich - komórek jajowychb) wytwarzanie żeńskich hormonów płciowychc) zapewnienie warunków do wzrostu i rozwoju dziecka.2. Budowa żeńskiego układu rozrodczego:a) narządy płciowe zewnętrzne - wzgórek łonowy, wargi sromowe większe, wargi sromowe mniejsze, łechtaczkab) narządy płciowe wewnętrzne:-jajniki - produkują gamety żeńskie i hormony płciowe- jajowody - transportują komórki jajowe do macicy- macica - w niej rozwijają się zarodek i płód- pochwa - umożliwia wprowadzenie nasienia do żeńskich dróg rodnych, a podczas porodu tworzy kanał wyprowadzający dla płodu.

# data[].attributes.attachment_link.description
ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY Cele lekcji: Poznasz budowę żeńskiego układu rozrodczego. Scharakteryzujesz funkcje narządów żeńskiego układu rozrodczego. Dowiesz się, jak jest zbudowana gameta żeńska i na czym polega jej rola. ŻEŃSKI UKŁAD ROZRODCZY macica Macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej.

# data[].attributes.headline
I na koniec, zadania do utrwalenia wiadomości - można zrobić w ćwiczeniach od str 94 - 97 i wysłać mi na maila szalkowskamon@gmail.com lub przypomnieć sobie dźwięk koła fortuny

# data[].attributes.subject
I na koniec, zadania do utrwalenia wiadomości - można zrobić w ćwiczeniach od str 94 - 97 i wysłać mi na maila szalkowskamon@gmail.com lub przypomnieć sobie dźwięk koła fortuny

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podaj nazwę narządu, który stanowi drugorzędową żeńską cechę płciową i jest miejscem zagnieżdżenia się zarodka., Odpowiedz, które cechy - pierwszo-, drugo- czy trzeciorzędowe - decydują o kobiecej sylwetce., Określ, którą grupę żeńskich cech płciowych stanowią łechtaczka i pochwa., Wyjaśnij, na czym polega podwójna rola jajników., Podaj nazwę procesu, w którym pęcherzyk jajnikowy osiąga dojrzałość i pęka., Określ lokalizację gonad w organizmie kobiety., Określ, w jaki sposób duża i nieruchliwa komórka jajowa przemieszcza się przez jajowód., Podaj inną, oprócz transportu komórki jajowej, funkcję jajowodów., Podaj nazwy narządów rozrodczych, z którymi sąsiadują jajowody., Podaj nazwę części macicy, która sąsiaduje z pochwą., Określ rolę błony śluzowej i naczyń krwionośnych w macicy., Uzasadnij związek między budową a możliwością powiększania się macicy podczas ciąży., Wyjaśnij, dlaczego komórka jajowa jest wypełniona substancjami odżywczymi., Wymień dwie charakterystyczne cechy budowy komórki jajowej., Podaj, jaka liczba komórek jajowych może maksymalnie dojrzewać w jednym pęcherzyku jajnikowym., Podaj nazwy narządów chroniących wejście do pochwy., Wymień cechę budowy wzgórka łonowego., Podaj cechę budowy warg sromowych..

# data[].attributes.attachment_link.description
Podaj nazwę narządu, który stanowi drugorzędową żeńską cechę płciową i jest miejscem zagnieżdżenia się zarodka., Odpowiedz, które cechy - pierwszo-, drugo- czy trzeciorzędowe - decydują o kobiecej sylwetce., Określ, którą grupę żeńskich cech płciowych stanowią łechtaczka i pochwa., Wyjaśnij, na czym polega podwójna rola jajników., Podaj nazwę procesu, w którym

# data[].attributes.body
Ocenie podlegają:
- odpowiedź ustna
- zadanie domowe
- kartkówka (z ostatniej lekcji, może być niezapowiedziana lub obejmuje 2-3 tematy, trwa do 20 minut))
- sprawdzian (prace klasowe) - z działu lub większej partii materiału
- aktywność na lekcji
- prowadzenie zeszytu OK
- praca na lekcji

# data[].attributes.headline
Progi procentowe określające poszczególne oceny

# data[].attributes.subject
Progi procentowe określające poszczególne oceny

# data[].attributes.body
niedostateczny 0%-39%
dopuszczający 40%-49%
dostateczny 50% - 69%
dobry 70% - 89%
bardzo dobry. 90% - 95%
celujący 95%-100%

# data[].attributes.headline
W semestrze można 2 razy zgłosić nieprzygotowanie

# data[].attributes.subject
W semestrze można 2 razy zgłosić nieprzygotowanie

# data[].attributes.headline
Poziomy organizacji ciała człowieka - ćw 1/4

# data[].attributes.subject
Poziomy organizacji ciała człowieka - ćw 1/4

# data[].attributes.attachment_link.description
Uporządkuj poziomy organizacji życia od najniższego do najwyższego.

# data[].attributes.attachment_link.title
34. Organizm człowieka jako funkcjonalna całość

# data[].attributes.body
Wyszukaj informacji dotyczących higieny i podstawowych chorób skóry

(5 przykładów chorób) - zapisz je w zeszycie) - możesz wkleić zdjęcia

# data[].attributes.attachment_link.title
36. Budowa szkieletu. Budowa i rola szkieletu osiowego

# data[].attributes.attachment_link.description
Oooops! You weren’t supposed to see this

# data[].attributes.headline
Temat: Stawy - ruchome połączenia kości.

# data[].attributes.subject
Temat: Stawy - ruchome połączenia kości.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkie organizmy, zaczynając od bakterii, a kończąc na człowieku, wydają potomstwo.
Organizmy o złożonej budowie posiadaja gruczoły wytwarzające gamety oraz narządy, które mają doprowadzić do ich spotkania się.

są dwa rodzaje rozmnażania - płciowe i bezpłciowe;

istotną rolę w rozmnażaniu i rozwoju odgrywają hormony;

w rozmnażaniu płciowym udział biorą gamety: komórki jajowe i plemniki.

wymieniać cechy płciowe;

rozpoznawać na schematach narządy żeńskiego i męskiego układu rozrodczego;

omawiać funkcje narządów płciowych;

porównywać budowę plemnika i komórki jajowej.

Wyjaśnij, w jaki sposób rozwój cech płciowych podlega regulacji hormonalnej.

Płeć człowieka określa się na podstawie cech płciowych. Kobietę i mężczyznę różni jedna para chromosomów, zwanych płciowymi, fizjologia, rodzaj wytwarzanych hormonów, a nawet budowa pewnych części mózgu. Rozbieżności w zachowaniu obu płci widoczne są już w okresie niemowlęcym i występują w ciągu całego życia.

wzgórek łonowy, zbudowany z tkanki tłuszczowej, pokryty włosami łonowymi;

wargi sromowe mniejsze i większe (srom), które w postaci fałdów skórnych ochraniają wejście do pochwy oraz ujście cewki moczowej;

łechtaczka, która zawiera szczególnie dużo komórek czuciowych wzmagających pobudzenie płciowe.

Rozmnażanie, czyli wydawanie na świat potomstwa i zapewnianie ciągłości gatunku, to najważniejsze zadanie układu rozrodczego, do którego wypełnienia organizm człowieka jest odpowiednio przystosowany.

jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe; każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju; gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu;

jajowód, który od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej; ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem; skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwia przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu;

macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej; mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu; podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki; silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu; macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę;

pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz; przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

Ciężka i duża komórka jajowa pozbawiona jest zdolności aktywnego ruchu. Wskaż cechy budowy kobiecego układu rozrodczego, które są przystosowaniem do transportu komórek rozrodczych.

dzielimy na pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe. Cechy pierwszorzędowe i drugorzędowe to wewnętrzne i zewnętrzne narządy układu rozrodczego. W narządach wewnętrznych odbywa się produkcja komórek rozrodczych i ich transport, w narządach żeńskich także rozwój płodu. Zewnętrzne narządy płciowe biorą udział w przekazywaniu komórek rozrodczych. Cechy trzeciorzędowe nie są związane bezpośrednio z aktem rozmnażania i dotyczą głównie różnic w wyglądzie oraz zachowaniu kobiet i mężczyzn. Obecnie zaczyna dominować dwustopniowy podział cech płciowych, gdzie 2 pierwsze klasy to pierwszorzędowe cechy płciowe, a trzecia to cechy drugorzędowe.

moszna (worek mosznowy) - cienki, pokryty włosami worek skórno‑mięśniowy, w którym znajdują się jądra, najądrza oraz początkowe odcinki nasieniowodów;

prącie (penis) pełni podwójną rolę: jest częścią układu moczowego, gdyż mieści się w nim cewka moczowa, jest też narządem wprowadzającym gamety do żeńskich dróg rodnych; w prąciu znajdują się zatoki, do których może napływać krew, powodując jego usztywnienie i powiększenie; stan taki nosi nazwę wzwodu (erekcji) i umożliwia akt płciowy.

Żeński układ rozrodczy produkuje żeńskie - komórki jajowe - oraz stwarza warunki do zapłodnienia i rozwoju zarodka, a później płodu. Żeńskie narządy rozrodcze dzielimy na zewnętrzne i wewnętrzne.
Zewnętrzne narządy płciowe to:

jądra - parzyste gruczoły zbudowane z długich i cienkich kanalików nasiennych, w których produkowane są męskie komórki rozrodcze - plemniki; między kanalikami znajdują się komórki wytwarzające męskie hormony płciowe; obecność tych hormonów już w życiu płodowym warunkuje pojawienie się pierwszorzędowych i drugorzędowych męskich cech płciowych;

najądrza - narządy przylegające do jąder, w których są magazynowane plemniki;

nasieniowody, które biorą początek w najądrzach i wyprowadzają plemniki do cewki moczowej; do nasieniowodów odprowadzana jest również wydzielina pęcherzyków nasiennych i gruczołu krokowego (prostaty); zawiera ona substancje odżywcze i pobudza plemniki do ruchu w drogach rodnych kobiety oraz umożliwia im dotarcie do komórki jajowej; zawiesina plemników w płynnej wydzielinie pęcherzyków nasiennych i prostaty nazywana jest nasieniem (spermą).

Cewka moczowa u kobiet jest krótsza, u mężczyzn dłuższa. Wyjaśnij, z czego wynika ta różnica.

W życiu płodowym jądra rozwijają się w jamie brzusznej i dopiero między 7‑9 miesiącem życia płodu zstępują do worka mosznowego. Jądra znajdują się poza jamą brzuszną, ponieważ temperatura panująca we wnętrzu ciała jest zbyt wysoka dla ich prawidłowego funkcjonowania. Z tego też powodu nie zaleca się mężczyznom noszenia zbyt obcisłej bielizny, gdyż może to prowadzić do przegrzania jąder i problemów z płodnością.

Do wewnętrznych narządów płciowych zaliczane są:

Wyjaśnij, skąd plemniki czerpią energię niezbędną do poruszania się w żeńskich drogach rodnych.

Plemniki pokonują drogę z pochwy do komórki jajowej przebywającej w górnej części jajowodu w ciągu 2 godzin. W żeńskim układzie rozrodczym mogą zachować zdolność do zapłodnienia przez 3‑4 dni.

Rozmnażanie jest procesem życiowym zapewniającym ciągłość gatunku.

Pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe cechy płciowe są przystosowaniem do rozmnażania.

Żeński układ rozrodczy ma za zadanie wytworzyć komórki jajowe, stworzyć warunki do rozwoju zarodka i płodu, wydać dziecko na świat.

Męski układ rozrodczy odpowiada za wytworzenie plemników oraz wprowadzenie ich do żeńskich dróg rodnych.

W procesie zapłodnienia uczestniczą komórki rozrodcze: komórka jajowa i plemnik.

Komórka jajowa stanowi nieruchliwą gametę żeńską, zawierającą materiał genetyczny pochodzący od matki.

Plemnik to ruchliwa gameta męska, zawierająca materiał genetyczny pochodzący od ojca; zbudowany jest z główki, wstawki i witki.

RCxuYEJvDFqp0 1

zadanie interaktywne

Na schemacie przedstawiono budowę żeńskiego układu rozrodczego. Wskaż zapis, w którym poprawnie dopasowano oznaczone literami elementy schematu i nazwy narządów.

jajnik - C, macica - A, pochwa - G, cewka moczowa - E

jajnik - A, macica - B, pochwa - E, cewka moczowa - F

jajnik - B, macica - D, pochwa - F, cewka moczowa - G

jajnik - C, macica - G, pochwa - A, cewka moczowa - D

RpsnLBZ2UkkBI 1

RIrx75fmg6JHZ 1

Męski układ rozrodczy odpowiada za wytworzenie plemników i męskich hormonów płciowych oraz wprowadzenie męskich komórek rozrodczych do żeńskich dróg rodnych. Zbudowany jest z narządów zewnętrznych oraz wewnętrznych.

Zewnętrzne narządy płciowe to:

Do wewnętrznych narzadów płciowych należą:

Gameta żeńska, czyli komórka rozrodcza, to . Nie posiada ona zdolności ruchu i jest największą z ludzkich komórek. Dojrzewa średnio co 28 dni w pęcherzyku jajnika, najczęściej w jednym jajniku, na przemian - raz w lewym, raz w prawym. Gdy komórek jajowych dojrzewa więcej, istnieje szansa, że w procesie zapłodnienia powstaną bliźnięta dwujajowe. Zdolna do zapłodnienia, dojrzała komórka jajowa zawiera żółtko, stanowiące materiał odżywczy dla zarodka. Zarodek będzie z niego korzystać do momentu zagnieżdżenia się w błonie śluzowej macicy. Wędrówka gamety żeńskiej w jajowodzie trwa 72 godziny. Po tym czasie traci ona zdolność do zapłodnienia.

Dojrzały zbudowany jest z główki, wstawki i witki. Witka stanowi najdłuższą część plemnika i umożliwia mu aktywny ruch w kierunku komórki jajowej. Energia potrzebna do ruchu powstaje w mitochondriach licznie wypełniających wstawkę. Główka plemnika to właściwa komórka rozrodcza, która wnika do wnętrza komórki jajowej. Zawiera ona jądro komórkowe i bardzo małą ilość cytoplazmy. Na powierzchni główki znajduje się zbiorniczek (akrosom) z enzymami rozpuszczającymi osłonki komórki jajowej. Umożliwiają one wniknięcie plemnika do wnętrza gamety żeńskiej. Plemnik wraz z witką jest przeszło 20 razy mniejszy niż średnica komórki jajowej.

Komórka jajowa i plemnik, łącząc się ze sobą w procesie zapłodnienia, dają początek nowemu organizmowi, który dziedziczy cechy i ojca, i matki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie organizmy, zaczynając od bakterii, a kończąc na człowieku, wydają potomstwo.Organizmy o złożonej budowie posiadaja gruczoły wytwarzające gamety oraz narządy, które mają doprowadzić do ich spotkania się. są dwa rodzaje rozmnażania - płciowe i bezpłciowe; istotną rolę w rozmnażaniu i rozwoju odgrywają hormony; w rozmnażaniu płciowym udział biorą gamety: komórki jajowe i plemniki.