# data[].attributes.headline
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

# data[].attributes.subject
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

# data[].attributes.body
Όλη η ΥΛΗ!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

από την Κατερίνα Προκοπίου για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου

1. 1. Ν. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου

2. 2. Υποκείμενο ποιος; ονοματική

3. 3. Οι μορφές του υποκειμένου 1. ουσιαστικό Οι εξερευνητές ανακάλυψαν τις νέες χώρες 2. Επίθετο ουσιαστικοποιημένο Οι κακοί πάντα τιμωρούνται 3. αντωνυμία Εκείνος είναι ο υπεύθυνος 4. Έναρθρη μετοχή Οι εργαζόμενοι διαμαρτύρονται 5. Άκλιτη λέξη + άρθρο Το "εδώ" είναι επίρρημα 6. Αριθμητικό Δύο λείπουν 7. Πρόταση ή φράση +άρθρο Το ότι έχω δίκιο θα αποδειχθεί 8. Αναφορική πρόταση Όποιος βιάζεται σκοντάφτει 9. Δευτερεύουσα πρόταση χωρίς άρθρο σε απρόσωπο ρήμα ή έκφραση Είναι βέβαιο ότι θα δικαιωθούμε Πρέπει να αγωνισθείτε Απαγορεύεται να καπνίζετε σε δημόσιους χώρους

4. 4. Απρόσωπα ρήμα Σε γ΄ενικό πρόσωπο έχουν ως υποκείμενο πρόταση που αρχίζει με το να ή με το ότι Επιτρέπεται Λέγεται Φαίνεται Πρέπει Απαγορεύεται Υποτίθεται Διαδίδεται Πρόκειται συμφέρει Μέλει Μέλλεται Νοιάζει Ενδιαφέρει Συμβαίνει Λαχαίνει Ταιριάζει Ενδέχεται Ανακοινώνεται Χρειάζεται Αποφασίζεται Μπορεί Ενδέχεται Γίνεται κλπ Απρόσωπες εκφράσεις * Είναι ή υπάρχει + ουσιαστικό είναι ώρα , είναι ανάγκη, είναι καιρός ... * Είναι + επίθετο ή μετοχή στο ουδέτερο: είναι κακό, είναι επόμενο... * Είναι + τροπικό επίρρημα : είναι καλύτερα ... Απαγορεύεται να σταθμεύουμε σε διάβαση πεζών Διαδίδεται ότι θα γίνει πόλεμος Είναι γνωστό ότι ενδιαφέρεσαι γι' αυτήν Υπάρχει ελπίδα να επικρατήσει η ειρήνη

5. 5. Από το θέμα του ενεστώτα Από το θέμα του αορίστου Από το θέμα του αορίστου

6. 6. ΟΡΙΣΤΙΚΗ άρνηση δεν * πραγματικό : ο μαθητής διαβάζει δυνατό (θα) : αν είχα διαβάσει καλά, θα έγραφα πιθανό (θα) : ο Άκης δεν ήρθε σήμερα σχολείο θα είναι άρρωστος ευχή (ας, να, μακάρι να, είθε να, άμποτε) : μακάρι να μην τον γνώριζα παράκληση : δεν έρχεσαι μαζί μου για ψώνια; ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ (να, ας, όταν, ίσως) άρνηση μην Ενδεχόμενο : ίσως να διαβάσω το απόγευμα Επιθυμητό : ας γίνω καλά και θα δεις Προτροπή : ας διαβάσουμε τώρα Παραχώρηση : εντάξει, ας διαβάσουμε λίγο Ευχή : να είσαστε καλά Δυνατό : τότε να δεις τι αξίζω Απορία : πότε να περάσω από το μαγαζί; Πιθανό : ίσως να πάω σινεμά το απόγευμα Προσταγή - απαγόρευση : να προσέχεις τα λόγια σου ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ δεν έχει άρνηση (την αντικαθιστά η υποτακτική : μη γράφεις) Προσταγή : έλα αμέσως εδώ Απαγόρευση : μη φωνάζετε δυνατά Προτροπή : μελετάτε πιο πολύ Παράκληση : πάρε με τηλέφωνο σε παρακαλώ Ευχή : γίνε γρήγορα καλά Έντονη ενέργεια : τρίβε τρίβε, το κατάστρεψε το χαλί

7. 7. Ενεργητική και Παθητική φωνή Α΄και Β΄ συζυγία των ρημάτων

8. 8. Ενεργητική σύνταξη Παθητική σύνταξη προβάλλεται το υποκείμενο προβάλλεται η ενέργεια, η δράση Η αστυνομία συνέλαβε τον κλέφτη Ο κλέφτης συνελήφθη από την αστυνομία * Κατακρίθηκε από τους αντιπάλους του (= ποιητικό αίτιο) Αλλά : Η είδηση μεταδόθηκε από την τηλεόραση (= προσδιορισμός τρόπου) Πολλοί άνθρωποι εκδιώχθηκαν βίαια από τον τόπο τους (= προσδ τόπου)

9. 9. Επιρρηματικοί προσδιορισμοί

10. 10. Μετοχή παθητικού παρακειμένου

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Κατερίνα Προκοπίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Νεοελληνικη Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου: Γραμματική - Συντακτικό

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on από την Κατερίνα Προκοπίου για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου 1. Ν. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου 2. Υποκείμενο ποιος; ονοματική 3. Οι μορφές του υποκειμένου 1. ουσιαστικό Οι εξερευνητές ανακάλυψαν τις νέες χώρες 2. Επίθετο ουσιαστικοποιημένο Οι κακοί πάντα τιμωρούνται 3. αντωνυμία Εκείνος είναι ο υπεύθυνος 4.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Τσατσούρης Χρήστος, Γυμνάσιο Μαγούλας Δυτικής Αττικής

# data[].attributes.attachment_link.title
2η ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου, Τα είδη των συνθέτων (μάθημα 5)

# data[].attributes.attachment_link.description
Νεοελληνική ΓλώσσαΒ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ2ηενότητα Σελ. 37 Μάθημα 5 Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλαςxtsat.blogspot.gr

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Τσατσούρης Χρήστος, Γυμνάσιο Μαγούλας Δυτικής Αττικής

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο θεσμός της οικογένειας. 2η Ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου

# data[].attributes.attachment_link.description
ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μάθημα 7 Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας

# data[].attributes.headline
Για να ... μιλάμε σωστά!

# data[].attributes.subject
Για να ... μιλάμε σωστά!

# data[].attributes.attachment_link.title
Λεξικό της κοινής νεοελληνικής

# data[].attributes.attachment_link.description
Ένα εγχείρημα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για την υποστήριξη της ελληνικής γλώσσας στη διαχρονία της: αρχαία ελληνική, μεσαιωνική ελληνική, νέα ελληνική αλλά και στη συγχρονική της διάσταση.

# data[].attributes.headline
ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

# data[].attributes.subject
ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Β2. Συζυγίες του ρήματος

1η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ' όλη την Ελλάδα
(Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα-πολιτισμό)

Γ. Το α' συνθετικό

Δ. Λεξιλόγιο

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Διαθεματική εργασία

Β. Το υποκείμενο

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Β1. Οι μορφές του υποκειμένου

Β2. Συμφωνία υποκειμένου - ρήματος

Γ. Παραγωγή με αχώριστα μόρια

6η ΕΝΟΤΗΤΑ Παρακολουθώ, ενημερώνομαι και ψυχαγωγούμαι από διάφορες πηγές (ΜΜΕ, διαδίκτυο κτλ.)

Δ. Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Δ1. Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Δ2. Άλλοι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Ε. Λεξιλόγιο

Β. Οι αντωνυμίες

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Β1. Οι αντωνυμίες

Διαθεματική εργασία

Β2. Οι προσωπικές αντωνυμίες

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Β3. Οι άλλες αντωνυμίες

Γ. Ετυμολογικές οικογένειες λέξεων

Δ. Λεξιλόγιο

2η ΕΝΟΤΗΤΑ Ζούμε με την οικογένεια

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Διαθεματική εργασία

Β. Εγκλίσεις - Χρόνοι

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Β1. Εγκλίσεις στις ανεξάρτητες προτάσεις

Β2. Οι χρόνοι του ρήματος

Γ. Τα είδη των συνθέτων

7η ΕΝΟΤΗΤΑ Βιώνοντας προβλήματα της καθημερινής ζωής

Γ1. Τα είδη των συνθέτων

Γ2. Η μορφή των συνθέτων: το συνδετικό φωνήεν

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Δ. Περίληψη κειμένου - Πλαγιότιτλοι

Β. Τα είδη των επιρρηματικών προσδιορισμών

Ε. Λεξιλόγιο

Γ. Παράγωγα επιρρήματα

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Δ. Οι συνδετικές λέξεις και φράσεις

Διαθεματική εργασία

Ε. Λεξιλόγιο

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Διαθεματική εργασία

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

3η ΕΝΟΤΗΤΑ Φίλοι για πάντα

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Β. Ενεργητική και παθητική φωνή - Συζυγίες

8η ΕΝΟΤΗΤΑ Συζητώντας για σύγχρονα κοινωνικά θέματα

Β1. Ενεργητική και παθητική φωνή

Β2. Συζυγίες του ρήματος

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Γ. Το α' συνθετικό

Β. Οι μετοχές

Δ. Λεξιλόγιο

Β1. Οι μετοχές στην ενεργητική και παθητική φωνή

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Β2. Επιθετική και επιρρηματική μετοχή

Διαθεματική εργασία

Γ. Παρασύνθετα και πολυλεκτικά σύνθετα

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Γ1. Παρασύνθετα

Γ2. Πολυλεκτικά σύνθετα

Δ. Αξιολόγηση και διατύπωση επιχειρημάτων

4η ΕΝΟΤΗΤΑ Το σχολείο στο χρόνο

Ε. Λεξιλόγιο

Α. Εισαγωγικά κείμενα

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Β. Διαθέσεις του ρήματος - Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα - Αντικείμενο

Διαθεματική εργασία

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Β1. Οι διαθέσεις του ρήματος

Β2. Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα

Β3. Αντικείμενο - Μονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα

9η ΕΝΟΤΗΤΑ Ταξίδι στο μαγικό κόσμο του διαστήματος

Γ. Συνοχή ευρύτερου κειμένου

Δ. Λεξιλόγιο

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Β. Ορισμός

Διαθεματική εργασία

Γ. Η επιχειρηματολογία στα άλλα μαθήματα

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Δ. Χρήση λεξικών

Ε. Λεξιλόγιο

ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

5η ΕΝΟΤΗΤΑ Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα

Διαθεματική εργασία

Ανακεφαλαιωτικός πίνακας

Α. Εισαγωγικά κείμενα

Β. Οι βαθμοί των επιθέτων - Η σύγκριση

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΟΡΩΝ

Β1. Οι βαθμοί των επιθέτων και των επιρρημάτων

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΡΩΝ

# data[].attributes.attachment_link.title
Νεοελληνική Γλώσσα (Β Γυμνασίου): Ηλεκτρονικό Βιβλίο

# data[].attributes.attachment_link.description
ΠΡΟΛΟΓΟΣ Β2. Συζυγίες του ρήματος 1η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ' όλη την Ελλάδα (Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα-πολιτισμό) Γ. Το α' συνθετικό Δ. Λεξιλόγιο Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου Α. Εισαγωγικά κείμενα Διαθεματική εργασία Β. Το υποκείμενο Ανακεφαλαιωτικός πίνακας Β1. Οι μορφές του υποκειμένου Β2. Συμφωνία υποκειμένου - ρήματος Γ.

# data[].attributes.headline
ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

# data[].attributes.subject
ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ" Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Μαρία Γαβριηλίδου Παναγιώτης Εμμανουηλίδης Έλλη Πετρίδου-Εμμανουηλίδου Νεοελληνική Γλώσσα ISBN 978-960-06-2726-8 Κωδικός βιβλίου: 0-21-0093 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ(01) 000000 0 21 0093 7 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

2. 2. Νεοελληνική Γλώσσα Β' ΓΥΜΝΑΣΙOΥ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 1 25/5/2015 10:38:28 πµ

3. 3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ∆ΟΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΕΚ∆ΟΣΗΣ Η επανέκδοση του παρόντος βιβλίου πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων "Διόφαντος" μέσω ψηφιακής μακέτας, η οποία δημιουργή- θηκε με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ / ΕΠ "Εκπαίδευση & Διά Βίου Μάθηση" / Πράξη "ΣΤΗΡΙΖΩ". Οι διορθώσεις πραγματοποιήθηκαν κατόπιν έγκρισης του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Μαρία Γαβριηλίδου, Γλωσσολόγος, Ερευνήτρια του Ι. Ε. Λ. Παναγιώτης Εμμανουηλίδης, Φιλόλογος Έλλη Πετρίδου-Εμμανουηλίδου, Φιλόλογος ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙOΛOΓΗΤΕΣ Σταύρος Καμαρούδης, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δ. Μακεδονίας Ζαφειρούλα Καγκαλίδου, Σχολική Σύμβουλος Παναγιώτα Χατζηθεοχάρους, Φιλόλογος, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΕΙΚOΝOΓΡΑΦΗΣΗ Αικατερίνη Βερούτσου, Εικονογράφος-Σκιτσογράφος ΦΙΛOΛOΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Μαρία Αλιφεροπούλου, Φιλόλογος, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΤOY ΜΑΘΗΜΑΤOΣ Χριστίνα Αργυροπούλου, Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΕΥΘΥΝOΣ ΤOY ΥΠOΕΡΓOΥ Μιχαήλ Κατσιμπάρδης, Φιλόλογος, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΕΞΩΦΥΛΛO Γεώργιος Χαρβαλιάς, Ζωγράφος ΠΡOΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Γ' Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια 2.2.1 / Κατηγορία Πράξεων 2.2.1.α: "Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων" ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚO ΙΝΣΤΙΤOΥΤO Μιχάλης Αγ. Παπαδόπουλος Oμότιμος Καθηγητής του Α.Π.Θ. Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Πράξη με τίτλο: "Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού με βάση το ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Γυμνάσιο" Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Αντώνιος Σ. Μπομπέτσης Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αναπληρωτές Επιστημονικοί Υπεύθυνοι Έργου Γεώργιος Κ. Παληός Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Ιγνάτιος Ε. Χατζηευστρατίου Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Έργο συγχρηματοδοτούμενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους. 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 2 25/5/2015 10:38:28 πµ

4. 4. Μαρία Γαβριηλίδου Παναγιώτης Εμμανουηλίδης Έλλη Πετρίδου-Εμμανουηλίδου Νεοελληνική Γλώσσα Β' ΓΥΜΝΑΣΙOΥ ΑΝΑΔOΧOΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ" ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η συγγραφή και η επιστηµονική επιµέλεια του βιβλίου πραγµατοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 3 20/1/2016 11:29:47 πµ

5. 5. 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 4 25/5/2015 10:38:28 πµ

6. 6. 5 Περιεχόμενα 1η ENOTHTA Aπό τον τόπο μου σ' όλη την Eλλάδα (Tαξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα-πολιτισμό).................................................................................7 2η ENOTHTA Zούμε με την οικογένεια....................................................................................................................................17 3η ENOTHTA Φίλοι για πάντα....................................................................................................................................................25 4η ENOTHTA Tο σχολείο στον χρόνο......................................................................................................................................33 5η ENOTHTA Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα...........................................................................................39 6η ENOTHTA Παρακολουθώ, ενημερώνομαι και ψυχαγωγούμαι από διάφορες πηγές (MME, διαδίκτυο κτλ.).....................................................................................................................49 7η ENOTHTA Bιώνοντας προβλήματα της καθημερινής ζωής..........................................................................................55 8η ENOTHTA Συζητώντας για σύγχρονα κοινωνικά θέματα..............................................................................................63 9η ENOTHTA Tαξίδι στον μαγικό κόσμο του διαστήματος................................................................................................69 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 5 25/5/2015 10:38:28 πµ

7. 7. 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 6 25/5/2015 10:38:28 πµ

8. 8. *Το υποκείμενο *Σύνθεση με αχώριστα μόρια *Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου AΠO TON TOΠO MOY Σ'OΛH THN EΛΛAΔA ενότητα1η Tαξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα-πολιτισμό Tαξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα-πολιτισμό 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 7 25/5/2015 10:38:28 πµ

9. 9. 8 Tο υποκείμενο Κείμενο 1 H πόλη της Καστοριάς Ηπόλη διαθέτει την εξαιρετική φυσική ομορφιά της λίμνης. Είναι κτισμένη σε στενή χερσόνη- σο αμφιθεατρικά πάνω στους γύρω λόφους. Η νότια παραλία σφύζει από ζωή. Η βόρεια διαθέτει προβλήτα από όπου ξεκινά το τουριστικό καραβάκι για μια ονειρεμένη βόλτα στη λίμνη. Ο νομός είναι πλούσιος σε βυζαντινές αρχαιότητες. Οι βυζαντινές εκκλησίες προσελκύουν κά- θε χρόνο μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Η σημαντικότερη από αυτές είναι η Παναγία Κουμπελίδικη. Είναι σπάνια βυζαντινή εκκλησία με τρούλο. Σημαντικά επίσης αξιοθέατα αποτελούν τα αρχοντικά της, κτίρια που δείχνουν την πλούσια οικονομική κατάσταση της περιοχής. Είναι γνωστό ότι Καστοριανοί την εποχή της τουρκοκρατίας βρέθηκαν σε πολλές ανθηρές ευρωπαϊκές πόλεις, όπου ασχολήθηκαν με την κατασκευή και το εμπόριο της γούνας. Η γούνα για μεγάλη περίοδο αποτελούσε την κύρια απασχόληση των κατοί- κων και τους προσέδιδε σημαντικό εισόδημα. 4οΓυμνάσιοΚαστοριάς,http://4gym-kastor.kas.sch.gr 1 Στο παραπάνω κείμενο σημειώστε: α. δύο προτάσεις με υποκείμενο ουσιαστικό, β. μία πρόταση με υποκείμενο ένα ουσιαστικοποιημένο επίθετο, γ. μία πρόταση με υποκείμενο ολόκληρη πρόταση, και δ. δύο προτάσεις που το υποκείμενό τους παραλείπεται. A ενότητα ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ1η1η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 8 25/5/2015 10:38:29 πµ

10. 10. 9 2 Ξεναγώντας μια παρέα φίλων σας στα αξιοθέατα της περιοχής σας, συντάξτε προτάσεις, αξιο- ποιώντας τις μορφές υποκειμένων που συναντήσατε στο παραπάνω κείμενο: ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... Κείμενο 2 [Τα ποτάμια και οι λίμνες της Ελλάδας] Ηχώρα μας έχει έντονο ανάγλυφο, δέχεται λίγες βροχές και έχει μικρή έκταση. Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν πολύ τα ελληνικά ποτάμια, τα οποία: * Είναι μικρά σε μήκος και σε παροχή, επειδή τα νερά που κατεβαίνουν από τα βουνά διαχωρίζο- νται σε πολλά ρεύματα και δεν έχουν χώρο να ενωθούν. * Είναι άγρια και ορμητικά, γιατί πρέπει σε μικρή απόσταση να κατέβουν από μεγάλο υψόμετρο στο επίπεδο της θάλασσας. * Λόγω της ορμητικότητάς τους μεταφέρουν πολλές φερτές ύλες, γιατί ξεπλένουν με δύναμη τις πλαγιές των βουνών. Έτσι, δημιουργούν πολλές προσχώσεις στα σημεία που καταλήγουν στη θάλασσα και αλλάζουν συνεχώς το τοπίο κοντά στις ακτές. * Δεν έχουν σταθερή ροή. Τον χειμώνα με τις βροχές και την άνοιξη, όταν λιώνουν τα χιόνια, μεταφέρουν πολύ νερό, ενώ τους θερινούς μήνες ελάχιστο. Γεωγραφία Β΄ Γυμνασίου,OΕΔΒ,2003 Επαναδιατυπώστε προφορικά το παραπάνω κείμενο, αναφερόμενοι σε ένα μόνο ποτάμι της περιοχής σας. ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 9 25/5/2015 10:38:29 πµ

11. 11. Κείμενο 3 O θρύλος του "Γεροδαίμονα" της Μήλου Ρωτώντας τους γέροντες ψαράδες στο λιμά- νι του Αδάμαντα για το Βάνι, μάθαμε την ιστορία του "Γεροδαίμονα". Ήταν ο τελευταίος κάτοικος του βενετσιάνι- κου κάστρου της Μήλου. Ανάμεσα στις μαγικές ιδιότητες και τα κατορθώματα που του αποδίδουν είναι και η πρώτη (και μοναδική ως το '92) ανάβαση στο ακρωτήρι Βάνι, στις αρχές του αιώνα μας. Το "Βάνι" είναι ένας απόκρημνος βραχώδης σχηματισμός, στο ΒΔ άκρο της Μήλου. Ξεπηδά μέσ' από τη θάλασσα και υψώνεται 100 μέτρα ψηλά, σαν μια αιχμηρή βε- λόνα των Άλπεων να μεταφέρθηκε μ' ένα μαγικό τρόπο κατα- μεσής στο πέλαγο. ΆρηςΘεοδωρόπουλος,περ."Γεωτρόπιο",εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡOΤΥΠIΑ,17/11/2001 1 Στο κείμενο 3 βρείτε τα ρήματα των οποίων τα υποκείμενα παραλείπονται και εξηγήστε γιατί παραλείπονται. 2 Στα παρακάτω αποσπάσματα βρείτε τα υποκείμενα των απρόσωπων ρημάτων και εκφράσε- ων. Έπειτα χρησιμοποιήστε τα ίδια απρόσωπα ρήματα ή εκφράσεις, για να γράψετε μια μικρή παράγραφο για κάποιο αξιοθέατο της περιοχής σας: * Στο χωριό Μονοδένδρι, αξίζει οπωσδήποτε να κάνετε μια επίσκεψη στο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, το οποίο βρίσκεται κυριολεκτικά στο χείλος της χαράδρας και έχει κτιστεί το 1412. Συνεχίστε το στενό δρομάκι και μετά τη μονή, το οποίο οδηγεί στο εσωτερικό της μιας πλευράς της χαράδρας. Η λέξη "δέος" είναι η μόνη η οποία μπορεί πιθανόν να περιγράψει το συναίσθημα που προκαλεί το τοπίο στον ταξιδιώτη. Ολόκληρη η περιοχή προσφέρεται για πεζοπορία (trekking), ώστε μετά να έχετε την αίσθηση ότι πραγματικά αξίζετε όλους αυτούς τους απερίγραπτους τοπικούς μεζέδες στις ταβέρνες των Ζαγορίων. Παραγγείλετε φυσικά και οτιδήποτε έχει σχέση με πίτα και δεν πρόκειται να το μετανιώσετε. http://www.mfa.gr/greek/greece/young_people/trips.html * Βάθεια. Η ομορφιά της έχει ταξιδέψει στα πέρατα της οικουμένης και όχι άδικα. Αξίζει τον κόπο να μείνεις σε έναν από τους αναστυλωμένους πύργους ή αρχοντικά της Βάθειας, που με τόση φροντίδα και σεβασμό ο ΕΟΤ -επιτέλους- αποκαθιστά στην αρχική τους μορφή. Πρέπει όμως να γραφτείς σε... λίστα αναμονής, μια που τα διαθέσιμα δωμάτια είναι ακόμα λίγα και οι μνηστήρες ουκ ολίγοι. περ.Ελληνικόπανόραμα,τεύχ.11,Δεκέμβριος1998 ..................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... 10 ενότητα ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ1η1η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 10 25/5/2015 10:38:29 πµ

12. 12. 3 Συμπληρώστε με ε ή αι τις καταλήξεις των ρημάτων στα παρακάτω αποσπάσματα, προσέ- χοντας κάθε φορά ποιο είναι το υποκείμενο: α. Έτσι είναι. Έχει δίκιο ο Νικόλας. Αλλά, καλού κακού, ας βάλουμ... και κανένα σημάδι, για να βρούμ...εύκολατονδρόμοτηςεπιστροφής,χωρίςναχρειαστείναπαίξουμ...τουςΙνδιάνους, χαμογέλασα. (Bιβλίο του Μαθητή, κείμ. 1) β. Ξανθές τουρίστριες που βρήκαν τον τρόπο για δωρεάν ή και κερδοφόρες διακοπές σάς σερβίρουν μη ελληνικά ποτά ενώ εσείς απολαμβάνετ... ξένη μουσική παρέα με δεκάδες άλλους ξένους. (Bιβλίο του Μαθητή, κείμ. 3) γ. Τα Ζαγοροχώρια της Ηπείρου βρίσκοντ... στην ορει- νή περιοχή της Βόρειας Πίνδου και στην έκταση που ορίζετ... μεταξύ των πόλεων Ιωάννινα, Κόνιτσα και Μέτσοβο. Αποτελούντ... από συνολικά 46 χωριά τα οποία είναι κτισμένα με τρόπο που νομίζεις ότι είναι ένα με το τοπίο. Η ιδιαίτερη παραδοσιακή αρχιτεκτονική στηρίζετ... στην πέτρα και τα κτίσματα είναι διώροφα ή τριώροφα με χαρακτηριστικές σκεπές από σκουρόχρωμη πλάκα. Τα δρομάκια είναι επίσης πλακόστρωτα από την ίδια πέτρα και τα εντυπωσιακά αρχοντικά κάνουν σαφές από την πρώτη στιγμή ότι η περιοχή γνώρισ... κάποτε εποχές μεγά- λης ακμής. http://www.mfa.gr/greek/greece/young_people/trips.html * Πότε οι καταλήξεις -με, -σε, -τε των ρημάτων γράφονται με ε και πότε με αι; Σύνθεση με αχώριστα μόρια Κείμενο 4 [Θαλάσσια ρύπανση] Mια από τις σοβαρότερες απειλές για τις ελλη- νικές θάλασσες και ακτές είναι η ρύπανση από βι- ομηχανικά απόβλητα και διαρροές πετρελαίου. H Mεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα με στενούς διαύλους επικοινωνίας με τον Aτλαντικό ωκεανό, τη Mαύρη θάλασσα και την Eρυθρά θάλασσα. Aυτό κα- θιστά τη μεσογειακή λεκάνη και τις ελληνικές θάλασ- σες που βρίσκονται στο ανατολικότερο άκρο ιδιαίτερα ευάλωτες στη μόλυνση. Στη Mεσόγειο έχουν επισημανθεί 115 περιοχές όπου παρατηρούνται υψηλά επίπεδα ρύπανσης. Στην Eλλάδα τέτοιες περιοχές βρίσκονται στους κόλπους Θερμαϊκό, Πατραϊκό και Σαρωνικό και ιδιαίτερα στην Eλευσίνα. H ανεξέλεγκτη οικιστική και βιομηχανική ανάπτυξη κατά μήκος των ακτών, χωρίς την παρουσία οργανωμένων μονάδων επεξεργασίας των 11 B ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών Ενημερωτικό φυλλάδιο της Νομαρχιακής Επιτροπής Τουρισμού Ιωαννίνων με τη συνεργασία του ΕOΤ και του Δήμου Ιωαννίνων 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 11 25/5/2015 10:38:29 πµ

13. 13. λυμάτων, αποτελεί άλλη μια σημαντική πηγή θαλάσσιας ρύπανσης. Kαταστροφικές συνέπειες έχει και η υπερβολική χρήση λιπασμάτων, αφού μέσω των επιφανειακών απορροών και των υπόγειων υδροφορέωνμεταφέρεταιστηθάλασσανερόμευψηλήπεριεκτικότητασεθρεπτικέςουσίες,γεγο- νός που έχει ως αποτέλεσμα την υπερβολική ανάπτυξη φυτικών οργανισμών. Tο φαινόμενο αυτό, ονομαζόμενο ευτροφισμός, οδηγεί στην εξάντληση του οξυγόνου το οποίο υπάρχει στο νερό από τα φυτά και στη διαταραχή της οικολογικής ισορροπίας στο συγκεκριμένο οικοσύστημα. http://www.wwf.gr 1 Στo παραπάνω κείμενο βρείτε τις σύνθετες με λαϊκά αχώριστα μόρια και με λόγια αχώριστα μόρια λέξεις. 2 Από τα ρήματα που ακολουθούν, ποια μπορούν να πάρουν στην αρχή τους το μόριο ξε- και ποια το μόριο ανα-; βάφω, θερμαίνω, θεωρώ, βιδώνω, βουλώνω, θέτω, καλύπτω, διπλώνω, βρομίζω, λαμβάνω, γράφω, κηρύσσω, καθαρίζω, τοκίζω, παράγω, κουράζω, κουφαίνω. α. ξε-: ......................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................ β. ανα-: ..................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................ * Σχηματίστε προφορικά προτάσεις με τέσσερα από αυτά, που να αναφέρονται στην προστασία του περιβάλλοντος. Κείμενο 5 [Kάστρα της Eλλάδας] Πολλά κάστρα έχουν σήμερα αναστηλωθεί ή επισκευαστεί˙ αρκετά μάλιστα έχουν διαμορφωθεί κατάλληλα ως ιστορικοί ή μουσειακοί χώροι και έχουν ενταχθεί στη σύγχρονη ζωή, εξυπη- ρετώντας ανάγκες πολιτιστικών εκδηλώσεων. Στους χώρους αυ- τούς πραγματοποιούνται συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις ή εκ- θέσεις, αποτελώντας έτσι πόλο έλξης επισκεπτών. Oρισμένα κα- στρόσπιτα ή πυργόσπιτα στη Mάνη, στο Πήλιο και στη Mυτιλήνη έχουν επισκευαστεί. AνακαινισμένοιπύργοιστηMεσόγειο,ενημερωτικόφυλλάδιοτουEOT 1 Στο παραπάνω κείμενο: α. επισημάνετε τις σύνθετες με λόγια αχώριστα μόρια λέξεις, β. καταγράψτε τα μόρια των λέξεων αυτών, γ. βρείτε δύο λέξεις για κάθε μόριο από το λεξικό σας ή από άλλα κείμενα. 12 ενότητα ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ1η1η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 12 25/5/2015 10:38:29 πµ

14. 14. 2 Σχηματίστε λέξεις με τα μόρια α-, ξε-, συν-, εκ- και με τη λέξη που δίνεται στην πρώτη στήλη και φτιάξτε λεκτικά σύνολα στη δεύτερη στήλη: α- ξε- κύμα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . θάλασσα κουράζομαι . . . . . . . . . . . . . . . . . με τις διακοπές ήλιος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . μέρος καλοκαιριάζω . . . . . . . . . . . . . . . . στην εξοχή ύδωρ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . περιοχή φορτώνω . . . . . . . . . . . . . . . . τις αποσκευές ομαλός . . . . . . . . . . . . . . . . . . . έδαφος φεύγω . . . . . . . . . . . . . . . . από τη δουλειά συν- εκ- πλέγμα . . . . . . . . . . . . . . . . . νησιών τιμώ . . . . . . . . . . . . . . . . . την αξία της φύσης κυβερνήτης . . . . . . . . . . . . . . . . αεροπλάνου τυπώνω . . . . . . . . . . . . . . . . . οδηγό διακοπών χρόνος . . . . . . . . . . . . . . . . αμαξοστοιχίες ερευνώ . . . . . . . . . . . . . . . . . τις παραλίες επιβάτης . . . . . . . . . . . . . . . . . πλοίου ορμώ . . . . . . . . . . . . . . . . . τα Σαββατοκύριακα 13 ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών Μόρια ονοματικά σύνολα Σύνθετες λέξεις ρηματικά σύνολα 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 13 25/5/2015 10:38:29 πµ

15. 15. 14 Tρόποι ανάπτυξης παραγράφου Κείμενο 6 [Πασχαλινές συνταγές] περ.Αθηνόραμα,Mάρτιος2004 Διαβάζοντας το κείμενο 6 γράψτε μία παράγραφο με θέμα: "Τα υλικά για την πασχαλινή μαγειρίτσα", την οποία θα στείλετε να δημοσιευτεί σε στήλη "Συνταγές" της σχολικής ή τοπικής εφημερίδας ή εναλλακτικά κάντε το ίδιο με τη διπλανή συνταγή για το πασχαλινό τσουρέκι. Κείμενο 7 [Ποια φωτογραφική μηχανή;] Γ Μαγειρίτσα με άγρια χόρτα ΥΛΙΚΑ (για 10-12 άτομα) 700 γρ. έντερα, 500 γρ. πνευμόνια και συκώτι, ελαιόλαδο [για το σοτάρισμα], 4 φρέσκα κρεμμύδια, λίγος άνηθος, 4 μικρά αγριόπρασα, άγρια χόρτα [λαγοπαξίμαδο, καυκαλήθρες, μυρώνια και μπριόβολο, 1 μικρό ματσάκι από το καθένα], 2 αβγά, 2 λεμόνια, λίγο πιπέρι, λίγο πράσο για το γαρνίρισμα Τσουρέκια παραδοσιακά 1 κιλό αλεύρι 1 φλιτζάνι βούτυρο 100 γραμμάρια ζάχαρη 1 φλιτζάνι γάλα 6 αυγά μαχλέπι 1 κουταλιά του γλυκού κοφτή αλάτι ξύσμα λεμονιού μαγιά της μπίρας Κλασικά Ψηφιακά Ο ψηφιακός φωτογράφος δε χρειάζεται φιλμ. Oι φωτογραφίες αποθηκεύονται στην κάρτα μνήμης. Ο κλασικός φωτογράφος ξεκινάει την εκδρομή του κουβαλώντας μια ικανή ποσότητα φιλμ, που προσθέτει όγκο και βάρος στις αποσκευές του. ενότητα ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ1η1η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 14 25/5/2015 10:38:30 πµ

16. 16. 15 περ.Αθηνόραμα,Mάρτιος2004 Ένας φίλος σας σκέφτεται να αγοράσει μια φωτογραφική μηχανή για να φωτογραφίσει σκηνές από την εκδρομή που θα κάνετε με το σχολείο. Διαβάζοντας τις διαφορές κλασικής και ψηφια- κής φωτογραφικής μηχανής γράψτε μία παράγραφο, στις λεπτομέρειες της οποίας θα παρου- σιάζετε τα πλεονεκτήματα μιας ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής σε σχέση με μια κλασική φωτογραφική μηχανή. Kείμενο 8 [Bουλγαρία, η χώρα της "διπλανής πόρτας"] ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φωτογραφίζει σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού χωρίς να βλέπει το αποτέλεσμα. Επιστρέφοντας από το ταξίδι πρέπει να δώσει τα φιλμ για εμφάνιση, να πάρει τις φωτογραφί- ες και να διαλέξει τις "καλές" από τις αποτυχη- μένες (τη Μαρία που χάθηκε στη σκιά του δέ- ντρου, τον Κωστάκη που πάλι κουνήθηκε την κρίσιμη στιγμή, τη γιαγιά που αποφάσισε να σηκωθεί και χάλασε όλο το πλάνο...). Μα,αυτήτηνκαταπληκτικήλήψητηςΜαιρούλας με μαγιό πρέπει οπωσδήποτε να τη θαυμάσει κι ο Αλέκος στη Μελβούρνη. Έχουμε και λέμε: α) δεύτερη εκτύπωση της φωτογραφίας, β) φάκε- λος και διεύθυνση του Αλέκου, γ) γραμματόση- μα,ταχυδρομείο.Ανόλαπάνεκαλά,οΑλέκοςθα δει τη Μαιρούλα σε καμιά δεκαριά μέρες. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να ελέγξει τη φωτο- γραφία που μόλις τράβηξε. Ωχ, η Μαρία χάνε- ται στη σκιά του δέντρου... Delete και πάμε μία ακόμα. Επιστρέφοντας από το ταξίδι περνάει απλώς τα φωτογραφικά αρχεία στον υπολογιστή, βλέπει τις φωτογραφίες στην οθόνη και επιλέγει ποιες θα τυπώσει στον εκτυπωτή του. Η φωτογραφία της Μαιρούλας με μαγιό θα τα- ξιδέψει στη Μελβούρνη μέσω υπολογιστή και μόντεμ. Άφιξη σε δευτερόλεπτα. Πώς θα πάτε: Ο πιο γρήγορος τρόπος είναι να πετάξετε μέχρι τη Σόφια κι από εκεί να συ- νεχίσετε το ταξίδι σας με τρένο ή λεωφορείο. Μπορείτε όμως πολύ άνετα να ταξιδέψετε στη Βουλγαρία με δικό σας μεταφορικό μέσο. Η απόσταση Αθήνα-Σόφια καλύπτεται σε δώδεκα περίπου ώρες και το οδικό δίκτυο στο εσωτερι- κό της χώρας είναι άνετο και ασφαλές. Διαμονή: Τα μεγάλα ξενοδοχεία της Σόφιας έχουν εκσυγχρονιστεί και προσφέρουν όλες τις ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 15 25/5/2015 10:38:30 πµ

17. 17. 16 Ένας συμμαθητής σας που κατάγεται από τη Βουλγαρία έφερε το παραπάνω κείμενο. Γράψτε μία παράγραφο (αναπτυγμένη με συνδυασμό τρόπων) με την οποία να πληροφορείτε έναν πολιτιστικό σύλλογο της περιοχής σας πώς θα μπορούσε κάποιος να μεταβεί στη Βουλγαρία, πού να μείνει, τι μπορεί να επισκεφτεί στη γειτονική μας χώρα και ποιες ομοιότητες θα διακρί- νει με τα ελληνικά λαογραφικά στοιχεία. ανέσεις στο σύγχρονο ταξιδιώτη. Σε πολλές πό- λεις, παλιά ιστορικά ξενοδοχεία ανακαινίζονται και συνδυάζουν τις σύγχρονες ανέσεις με την ατμόσφαιρα περασμένων εποχών. Φαγητό: Στη Σόφια οι επιλογές εστιατορίων πε- ριλαμβάνουν Pizza Hut, MacDonalds, ακόμα και σούσι. Οι αυθεντικές βουλγάρικες γεύσεις θυ- μίζουν βορειοελλαδίτικη κουζίνα. Πολλά πιάτα με κρέας -συνήθως χοιρινό-, πιπεριές μαγειρε- μένες με δεκάδες διαφορετικούς τρόπους, ποι- κιλία από σούπες που συνδυάζουν τα λαχανικά με τα όσπρια. Το ντόπιο κρασί, ειδικά το κόκ- κινο, είναι εξαιρετικής ποιότητας, αλλά αξίζει επίσης να δοκιμάσετε τα δυνατά αποστάγματα που παράγονται από φρούτα. Φεστιβάλ: Καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαι- ριού οργανώνονται φεστιβάλ κλασικής μουσι- κής και τζαζ στη Σόφια, στο Πλοβντίβ και στο Χάσκοβο. Το φεστιβάλ παραδοσιακής μουσι- κής που οργανώνεται κάθε πέντε χρόνια στην Κοπρίβστιτσα είναι μοναδικό στο είδος του. Σ' αυτό το τριήμερο πανηγύρι οι συμμετέχοντες είναι συχνά περισσότεροι από τους παρατηρη- τές. Επί τρία μερόνυχτα, ερασιτέχνες μουσικοί και χορευτές από κάθε γωνιά της Βουλγαρίας σκορπίζονται στους λόφους γύρω από την πό- λη, παίζουν και χορεύουν ασταμάτητα. Οι εκδη- λώσεις ολοκληρώνονται με την ανάδειξη του καλύτερου συγκροτήματος της πενταετίας και με εντυπωσιακούς χορούς πάνω σε αναμμένα κάρβουνα, ιεροτελεστία πανομοιότυπη με τα μακεδονίτικα Αναστενάρια. περ.Αθηνόραμα,Mάρτιος2004 ενότητα ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ Σ'ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ1η1η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 16 25/5/2015 10:38:30 πµ

18. 18. ZOYME ME THN OIKOΓENEIA ενότητα2η *Εγκλίσεις και χρόνοι των ρημάτων *Σύνθεση *Περίληψη από πλαγιότιτλους 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 17 25/5/2015 10:38:30 πµ

19. 19. 18 Eγκλίσεις και χρόνοι των ρημάτων Κείμενο 1 [Xρήσιμες συμβουλές προς τους γονείς] Αν κάτι δεν πάει καλά, επικρίνετε συγκεκριμένη συμπεριφορά ή στάση του παιδιού, μην απορρίψετε το παιδί συνολικά! Στηρίξτε κι ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναπτύξει το δικό του σύστημα αξιών, ώστε να γίνει ικανό να λέει "ΟΧΙ" και να μην παρασύρεται από τις πιέσεις φίλων. Συμπαρασταθείτε στο παιδί σας, ώστε να μην καταφεύγει αποκλειστικά στην "αναζήτηση βοήθειας από φίλους", στην "απόσυρση" και στην "αποφυγή του προβλήματος" ως στρατηγικές αντιμετώπισης των προβλημάτων του. Ενθαρρύνετε τις "θετικές" δραστηριότητες των παιδιών σας, όπως αθλητισμός, χορωδίες, εκδρο- μές, θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές παραστάσεις κτλ. Γονείς:Ότανταπράγματα...δενπάνεκαλά,ενημερωτικόφυλλάδιοτουΥΠΕΠΘ,ΠαιδαγωγικόΙνστιτούτο,2000 1 Υποθέστε ότι μεταφέρετε τις παραπάνω συμβουλές στον έναν από τους δύο γονείς σας προ- φορικά, χρησιμοποιώντας υποτακτική. 2 Γράψτε προτάσεις που θα αναφέρονται στην οικογένειά σας (σχέσεις των μελών της, καθημε- ρινές συνήθειες, διαφωνίες κτλ.) χρησιμοποιώντας τα ρήματα στην έγκλιση και με τη σημασία που δίνοται στην παρένθεση: α. είμαι (οριστική, πραγματικό) ....................................................................................................................... β. έρχομαι (οριστική, το πιθανό) ..................................................................................................................... γ. μπορώ (οριστική, το δυνατό) ...................................................................................................................... δ. μιλώ (υποτακτική, το επιθυμητό) ............................................................................................................... ε. φωνάζω (υποτακτική, προσταγή) .............................................................................................................. στ. μένω (υποτακτική, παραχώρηση) ............................................................................................................. ζ. ακούω (προστακτική, παράκληση) ........................................................................................................... η. αντιμετωπίζω (προστακτική, προτροπή) ................................................................................................ A ενότητα ZΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ2η2η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 18 25/5/2015 10:38:30 πµ

20. 20. Κείμενο 2 [O γάμος στην Aθήνα και τη Σπάρτη στην αρχαιότητα] Κάθε Αθηναίος πολίτης ουσιαστικά παντρεύεται για να αποκτήσει παιδιά˙ ελπίζει πως τα παι- διά του όχι μόνο θα τον φροντίσουν στα γεράματά του, αλλά -και αυτό είναι το κυριότερο- θα τον θάψουν σύμφωνα με τα έθιμα και θα συνεχίσουν μετά το θάνατό του την οικογενειακή λατρεία. Η βασική αιτία του γάμου είναι θρησκευτική [...]. Παντρεύονται πρώτα απ' όλα για να αποκτήσουν αρσενικά παιδιά, τουλάχιστον ένα που θα συνεχίσει την οικογένεια και θα εξασφαλίσει για τον πατέρα του τη λατρεία που αυτός ο ίδιος προσέφερε στους προγόνους του - λατρεία που τη θεω- ρούσαν απαραίτητη για την ευτυχία των πεθαμένων στον άλλο κόσμο. Στη Σπάρτη αυτούς που έμεναν ανύπαντροι τους τιμωρούσε ο νόμος. Στην Αθήνα δεν είχαν νομική υποχρέωση να παντρευτούν, αλλά η πίεση της κοινής γνώμης ήταν ισχυρή, γιατί τον άντρα που δεν παντρευόταν τον περιφρονούσαν και τον κατηγορούσαν. Ωστόσο, αυτοί που ο πρωτότο- κος αδερφός τους ήταν παντρεμένος και είχε αρσενικά παιδιά μπορούσαν πιο εύκολα από άλλους να μην παντρευτούν. RobertFlacelière,OδημόσιοςκαιιδιωτικόςβίοςτωναρχαίωνΕλλήνων, μτφρ.ΓεράσιμοςΒανδώρος,εκδ.Παπαδήμα,1998 1 Στον επόμενο πίνακα γράψτε τα ρήματα του παραπάνω κειμένου που είναι γραμμένα με έντο- νους χαρακτήρες στη χρονική βαθμίδα που δείχνει το καθένα και μεταφέρετέ τα στις υπόλοι- πες (διατηρώντας το ίδιο ποιόν ενέργειας για το παρελθόν και το μέλλον και το μη συνοπτικό για το παρόν), συμπληρώνοντας τα αντίστοιχα κενά. ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 2ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 19 Παρελθόν Παρόν Μέλλον 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 19 25/5/2015 10:38:30 πµ

21. 21. 2 Ξαναδιαβάστε το εισαγωγικό κείμενο 4 από το Bιβλίο του Μαθητή. Yποθέτοντας ότι επισκέφτεστε τα Παιδικά Xωριά SOS, γράψτε γι' αυτά σ' έναν φίλο σας μεταφέροντας τη β΄ και τη γ΄ παράγραφο του κειμένου στο παρελθόν. ................................................................................................................ ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... Σύνθεση 1 Δώστε για καθένα από τα σύνθετα που ακολουθούν μία πρόταση που να περιγράφει τη σημα- σία τους: γαλανομάτης......................................................................................................................................................... ψωμοτύρι............................................................................................................................................................... ανθοπώλης............................................................................................................................................................. κατάσαρκα............................................................................................................................................................. αδύνατος .............................................................................................................................................................. 2 Συμπληρώστε τα κενά του κειμένου με τις σύνθετες λέξεις που θα φτιάξετε από τα συνθετικά και τις σημασίες που σας δίνονται. "Ελάτε να στρώσουμε όλοι μαζί το τραπέζι, να δείτε πόσο γρήγορα και εύκολα θα γίνει" είπε ο μπαμπάς και άρχισε να μας δίνει οδηγίες. "Λοιπόν, Μαρία, πάρε από την .......................... και σκούπισε πρώτα αυτά τα πιάτα, μετά δώσε τα στον Γιώργο για να τα βάλει στο τραπέζι. Δίπλα στα πιάτα βάλτε τώρα τα ......................... και από μία .......................... Για να δούμε, τι άλλο χρειαζό- μαστε; Από ένα .......................... για τον καθένα και στη μέση του τραπεζιού να βάλουμε το .......... ....................... Μαμά, έτοιμο το τραπέζι!". * 0θήκη για τα πιάτα * 0μαχαίρι και πιρούνι * 0πετσέτα από χαρτί * 0ποτήρι για νερό * 0αλάτι και πιπέρι. 3 Ανατρέξτε στο καθημερινό σας λεξιλόγιο και βρείτε σύνθετες λέξεις που έχουν γίνει με την ένωση δύο ουσιαστικών, δύο επιθέτων και δύο ρημάτων.20 B ενότητα ZΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ2η2η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 20 25/5/2015 10:38:31 πµ

22. 22. Κείμενο 3 Σαν τα χελιδόνια, λέλε μου [Ο αδελφός του συγγραφέα και η οικογένειά του "υιοθετούν" για έξι μήνες ένα παιδάκι από τη Σερβία, για να το γλιτώσουν για λίγο από την ατμόσφαιρα του πολέμου που έχει ξεσπάσει στη χώρα του. Ο συγ- γραφέας περιγράφει τη γνωριμία του με το μικρό και την αναχώρηση του παιδιού για να επιστρέψει στην πατρίδα του.] Τις Απόκριες, στο πατρικό μου πλέον, ο Μπόσκο με αντιμετώπισε μ' ένα μούδιασμα. Ποιος ξέρει τι προσπάθειες κατέβαλε για να προσαρμοστεί, τώρα θα 'πρεπε να ξαναπροσπαθήσει, έστω και για μένα. Αλλά κι εγώ με τη σειρά μου τον αντιμετώπισα με μια επιφύλαξη. Ποιος ξέρει. Πάντως μου άρεσε να τον ακούω να μιλάει. Ένα μήνα είχε κι όμως μπορούσε να συνεννοείται. Ήταν ένα αδύνατο, καχεκτικό περίπου πλάσμα, που όμως δεν απωθούσε. Η διακριτικότητά του ήταν υπερβολική. Δεν πατούσε, αλαφράγγιζε. Δεν έτρωγε, τσιμπούσε. Ήταν και πολύ μοναχικός. Όλα τα παιδιά έπαιζαν μπάλα. Ο Μπόσκο έπαιζε μόνος του επιτραπέζια παιγνίδια, πλήρως απορ- ροφημένος. Κι αφού τα παιδιά μαζεύονταν, έπαιρνε το ποδήλατο του ανιψιού μου -κατόπιν της αδείας του φυσικά- και έκανε λίγη ώρα μόνος του. Με την ανιψιά μου οι σχέσεις τους ήταν τυπικές, λίγο -καλοπροαίρετα- ειρωνικές. Είχαν βέβαια και δυο τρία χρόνια διαφορά ηλικίας. Στη μάνα του σπάνια τηλεφωνούσε και ύστερα από πολλές προτροπές. Διπλό μήνυμα απ' το μικρό χορευτή. Στη μάνα του ότι είναι καλά και στη νύφη μου ότι επίσης είναι καλά. "Άλλο θάμα τούτο το παιδί" έλεγε η μάνα μου. "Αλλού τηράει, αλλού αφουγκράζεται". Γούστο είχε πως τα ελληνικά τα μιλούσε με τον τρόπο της μάνας μου. Αυτήν έβλεπε περισσό- τερο. "Ω γιαγιά" την προσφωνούσε. [...] Είμαστε στο καλοκαίρι πια, παραμονές της αναχωρήσεως. Το τελευταίο η μάνα μου έραψε με πανί ένα σακουλάκι και έβαλε μέσα τα μάρκα -αυτό το νόμισμα είχε πέραση εκεί- που είχαμε μαζέψει με συνεισφορά όλων, συγγενών και φίλων. Έραψε γερά το σακουλάκι σ' ένα φανελάκι του Μπόσκου. Κατόπιν του το φοράει, του βάζει την παλάμη στο εξόγκωμα και του λέει: "και αγκάθια να σε σπαίνουν, ετούτη τη φανέλα δεν θα τη βγάλεις πουθενά. Μόναχα στη μάνα σου. Ήκουσες;". "Ναι, γιαγιά". Χαράματα σηκωθήκαμε όλοι. Ο κήπος της μάνας μου ήταν γιομάτος δροσιές. Εμφανίστηκε στην αυλή και ο Μπόσκο πανέτοιμος, μ' ένα σακίδιο στην πλάτη. "Ήρθαν και έφυγαν τα χελιδόνια, λέλε μου" είπε η μάνα μου, που δεν της σταμάταγαν τα δάκρυα. Πήγαμε στο λεωφορείο στην παραλία. Η μάνα μου δεν μας ακολούθησε. Οι γονείς αγκάλιαζαν και φιλού- σαν τα παιδιά, τους έλεγαν τα τελευταία λόγια. Ένας πα- τέρας έλεγε σ' ένα παιδί με κλάματα. "Κι όπως σου 'πα. Άμα χρειαστεί να τρέξεις, να τρέξεις". Μπήκαν τα παιδιά στο λεωφορείο, κλείνει ο οδηγός τις πόρτες και τότε πάγωσα. Κόλλησαν τα πρόσωπά τους στα τζάμια, ούρλιαζαν, έκλαιγαν με αναφιλητά. Έξι μήνες μακριά απ' τις μανάδες Φωτ/φία:ΝίκοςOικονομόπουλος,Γιαταπαιδιά, εκδ.Μεταίχμιο,2001 ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 2ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 21 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 21 25/5/2015 10:38:31 πµ

23. 23. τους, απ' τον τόπο τους και δεν ήθελαν να φύγουν. Ποιος ξέρει τι είχαν δει τα ματάκια τους. Ο Μπόσκο ήταν πίσω πίσω, φαινόταν λίγο, ξαναχανόταν, προσπαθούσε να φτάσει στα παράθυρα. Οι δε γονείς, ιδίως οι άντρες, έκαναν χειρότερα από τα παιδιά. Ένιωθα απορία, λίγο ντροπή και ένα μικρό κέντημα στην καρδιά γι' αυτούς τους άντρες. Φαίνεται πως χρόνια στη μοναχικότητα είχα ξεμάθει. Ήρθε και το φθινόπωρο και η σκέψη του Μπόσκου ήταν παντού στο σπίτι. Καθόμουν μια μέρα με τη μάνα μου στην αυλή και είδα άδειες τις φωλιές απ' τα χελιδόνια. "Πάει" της λέω "έφυγαν". "Όχι" μου λέει. "Πήγαν να βρουν το δρόμο και θα 'ρθουν πίσω, για να αποχαιρετήσουν". Δεν την πολυπίστεψα, αλλά θυμόμουν από μικρό παιδί πόσο έντονα ζούσε τον ερχομό και το φευγιό των χελιδονιών. Τα καρτέραγε, τους έλεγε τραγούδια, μια φορά μάλιστα παραφύλαξε όλη τη νύχτα, γιατί κατέβαινε ένα κουνάβι και τα 'τρωγε. Πραγματικά, ύστερα από λίγες μέρες, ένα πρωί την ακούω να φωνάζει ολόχαρη "ούι, για τα, για τα" και συγχρόνως όρμησαν στην αυλή δέκα δεκαπέντε χελιδόνια. Έφερναν γύρω γύρω με μεγάλη ταχύτητα, φτεροκοπούσαν δυνατά και κελαηδούσαν συνεχώς. Σήκωσαν τον τόπο. Έκαναν λίγη ώρα σαν τρελά και μετά πάλι ξαφνικά χύθηκαν εν σώματι προς τα ουράνια. Η μάνα μου τα χαιρετούσε, ώσπου έγιναν σημαδάκια. "Στο καλό, στο καλό, κι ο νους σας πάλι εδώ" τους έλεγε. λέλε μου: δυστυχία μου αγκάθια να σε σπαίνουν: αγκάθια να σε τρυπούν ΣωτήρηςΔημητρίου,Hφλέβατουλαιμού,εκδ.Πατάκη,1998 0 Στο κείμενο 3 εντοπίστε τις λέξεις: ξαναπροσπαθήσει, καλοπροαίρετα, πολυπίστεψα, παραφύ- λαξε. * Δημιουργήστε νέες σύνθετες λέξεις, χρησιμοποιώντας τα πρώτα τους συνθετικά και κατατάξτε τες ανάλογα με το είδος τους. * Έπειτα χρησιμοποιήστε τις λέξεις αυτές σε ένα σύντομο κείμενο, μιλώντας για τη φιλοξενία παιδιών από άλλη χώρα. 22 ενότητα ZΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ2η2η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 22 25/5/2015 10:38:31 πµ

24. 24. Περίληψη από πλαγιότιτλους Κείμενο 4 Mε το κυνήγι της απόκτησης σχολικών γνώσεων και την προσπάθειά μας να "βοηθήσουμε τα παιδιά στο σχολείο", αλλά και εξαιτίας του εργασιακού μας φόρτου, ξεχάσαμε πως τα παιδιά έχουν ανάγκη να ενθαρρυνθούν στην εξερεύνηση του γύρω κόσμου. Aς διαθέσουμε, λοιπόν, λίγο χρόνο, για να τους δείξουμε πώς να αναπτύσσουν απλές δεξιό- τητες, για παράδειγμα, να μαγειρεύουν, να φτιάχνουν ρούχα για τις κούκλες, να κατασκευάζουν αυτοσχέδια παιχνίδια (χαρταετούς, βαρκούλες, μπάλες από εφημερίδες, σπίτια από κουτιά κ.ά.), ακόμα και να στήνουν σκηνές, όπως μαθαίνουν περίπου οι πρόσκοποι. Aς μην ξεχνάμε ότι οι πε- ρισσότεροι από εμάς ζήσαμε στο ημιαστικό ή αγροτικό περιβάλλον της Eλλάδας των προηγούμε- νων δεκαετιών, όπου είχαμε τη δυνατότητα να "ανακαλύψουμε" πιο ενεργά τον χώρο μας, να παί- ξουμε, όχι μόνο με πλαστικά και ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά και με δικά μας αυτοσχέδια παιχνίδια (από ξύλο, ύφασμα ή χαρτί) και να κάνουμε ποδήλατο σε αρκετά άνετους και ασφαλείς χώρους... Aς γνωρίσουμε στα παιδιά μας κι αυτά τα πράγματα που, όπως λένε και οι ειδικοί, αγαπούν από τη φύση τους και που γνωρίσαμε κι εμείς κάποτε. Δημοτικόσχολείοκαιγονείς,ΠαιδαγωγικόIνστιτούτο,2000 0 Στο παραπάνω κείμενο δώστε έναν τίτλο που ν' αποδίδει με λιτό και περιεκτικό τρόπο το πε- ριεχόμενό του. Γ ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 2ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 23 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 23 25/5/2015 10:38:31 πµ

25. 25. 24 Κείμενο 5 [H οικογένεια αλλάζει...] Hοικογένεια είναι ένα μικρό κοινωνικό σύστημα, δυναμικό, που αλλάζει με πολλούς τρόπους μέσα στον χρόνο. Eίναι τα μέλη που την αποτελούν, οι μεταξύ τους σχέσεις και οι συναισθηματικοί δεσμοί αγάπης και πίστης ανάμεσά τους που διαρκούν για χρόνια ή και δεκαετίες. Aυτό το σύστη- μα, όπως και κάθε οργανισμός, λειτουργεί με τους ρόλους που έχουν τα μέλη. Για παράδειγμα, παλαιότερα ο πατέρας ήταν ο "κουβαλητής", τώρα στα εργαζόμενα ζευγάρια, είναι και οι δύο "κουβαλητές". Παλαιότερα, η μητέρα έκανε τις δουλειές του σπιτιού, όμως τώρα που και η γυναίκα εργάζεται, αυτό τον ρόλο τον παίρνει πολλές φορές και ο πατέρας (για κάποιες τουλάχιστον δου- λειές) ή ακόμα και τη φροντίδα του παιδιού που παλαιότερα είχε αποκλειστικά η μητέρα. Δηλαδή οι ρόλοι αλλάζουν, όπως αλλάζουν και οι υποχρεώσεις των μελών, καθώς και τα δικαιώματα, ανά- λογα με την ηλικία και την προσφορά του καθενός στην οικογενειακή στέγη. Πολλές φορές η οικογένεια αλλάζει μορφή. Tα ζευγάρια χωρίζουν για διάφορους λόγους, αλλά όταν υπάρχουν παιδιά, οι δεσμοί συνεχίζουν να υπάρχουν, έστω κι αν οι άνθρωποι ζουν χωριστά. Oι ευθύνες, οι υποχρεώσεις, οι ρόλοι μπορεί να πέσουν στις πλάτες του ενός από τους δύο γονείς. Σε άλλες περιπτώσεις, όταν ο ένας από τους γονείς αναγκάζεται να απουσιάζει -επειδή εργάζεται ή είναι υποχρεωμένος για διάφορους λόγους να μένει μακριά από την οικογένεια- οι ρόλοι του πατέρα και της μητέρας εναλλάσονται στο ίδιο πρόσωπο, με όλο το βάρος που αυτό μπορεί να ση- μαίνει. Άλλοτε, όταν οι γονείς δεν μπορούν να είναι κοντά στα παιδιά τους, τους γονεϊκούς ρόλους τούς παίρνει ένας τρίτος (για παράδειγμα μια γιαγιά). Δημοτικόσχολείοκαιγονείς,ΠαιδαγωγικόIνστιτούτο,2000 Aφού διαβάσετε προσεκτικά το κείμενο 5 α) γράψτε τους πλαγιότιτλους των δύο παραγράφων, β) εντοπίστε το νοηματικό κέντρο κάθε παραγράφου, γ) υπογραμμίστε τις λέξεις και εκφράσεις-κλειδιά σε κάθε παράγραφο, δ) αναδιατυπώστε με δικό σας λόγο- έκφραση το περιεχόμενο κάθε παραγράφου. (Συμπληρώστε και τον σχετικό πίνακα παρακά- τω συζητώντας στην τάξη ή σε ομάδες.) ενότητα ZΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ2η2η α΄ παρά- γραφος β΄ παρά- γραφος Νοηματικό κέντρο Λέξεις, εκφράσεις-κλειδιά Πλαγιότιτλος ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 24 25/5/2015 10:38:31 πµ

26. 26. *Ενεργητική και παθητική φωνή - Α΄ και Β΄ συζυγία *Σύνθεση - Α΄ συνθετικό *Eπανέλεγχος της γραπτής έκφρασης ενότητα ΦΙΛΟΙ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ 3η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 25 25/5/2015 10:38:32 πµ

27. 27. ενότητα 26 ΦIΛOI ΓIA ΠANTA Eνεργητική και παθητική φωνή - A΄ και B΄ συζυγία Κείμενο 1 [...Γιατί ήμουν ξένος!] "Δεν ξεχνώ ένα επεισόδιο από τα πρώτα χρόνια στη Σουηδία. Μόλις είχα συναντήσει την κοπέλα, της οποίας θα γινόμουν σύζυγος, όπως αποδείχτηκε, κι ένα όμορφο καλοκαιρινό βράδυ καθόμασταν σ' ένα μπαρ προσπαθώντας να προσανατολιστούμε ο ένας στα χωρικά ύδατα του άλλου. Εκείνη πήρε ένα ποτήρι άσπρο κρασί, εγώ μια μπίρα. Τότε παρουσιάζεται ένας άντρας της ηλικίας μου, ανάμεσα είκοσι πέντε και τριάντα, στέκεται στοτραπέζιμαςκαιμεμεγάληοικειότητατηνπιάνειαπότονώμο,μετάδείχνειεμένακαιτηρωτάει: "Αυτό εδώ πού το βρήκες;" Εκείνη κοκκίνισε, προσπάθησε να ξεπεράσει την αμηχανία της μ' ένα γελάκι. Εγώ δεν είπα τίπο- τα. Τότε ζύγιζα πενήντα έξι κιλά κι εκείνος σίγουρα πάνω από ογδόντα. Απλώς ξεροκατάπια. Είναι κι αυτό μια πράξη αντίστασης. Ύστερα από λίγο φύγαμε. Τη ρώτησα αν τον γνώριζε και η απάντηση με αιφνιδίασε. Όχι. Ιδέα δεν είχε ποιος ήταν. Τι σημασία είχαν τέτοιες ή παρόμοιες σκηνές; Τι σήμαινε για κείνη να διαλέξει έναν άντρα, που όλοι, απολύτως όλοι, μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να τον αμφισβητήσουν; Γονείς κι αδέλφια, φίλοι και φίλες, γνωστοί και άγνωστοι. Πόση δύναμη έχει ξοδέψει για να υπερασπιστεί την εκλογή της; Πόσες φορές αμφέβαλλε αν έκανε σωστά, αν άξιζε τον κόπο; Όχι γιατί ήμουν εγώ, αλλά γιατί ήμουν ξένος". ΘοδωρήςΚαλλιφατίδης,Μιανέαπατρίδαέξωαπ'τοπαράθυρόμου,εκδ.Γαβριηλίδη,2002 1 Εντοπίστε στο κείμενο ρήματα που έχουν μόνο ενεργητική ή μόνο παθητική φωνή. ............................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................... 2 O αφηγητής, μιλώντας για τον εαυτό του και την αντιμετώπισή του από τους άλλους σε μια ξένη χώρα, χρησιμοποιεί κάποια ρήματα. Διακρίνετε όσα από αυτά είναι α΄ συζυγίας και μετα- φέρετέ τα στο πρώτο ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα. A 3η3η ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ρήματα ρήματαενεστώτας ενεστώτας 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 26 25/5/2015 10:38:32 πµ

28. 28. 3 Ποια ρήματα της β΄ συζυγίας υπάρχουν στο προηγούμενο κείμενο; *Σχηματίστε το α΄ και β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα και κατατάξτε τα στις δύο τάξεις. Κείμενο 2 [Ήταν ερωτευμένοι...] OΠίτερ και η Mαρία συνήθιζαν να κάθονται στο βάθος του καφενείου, σ' ένα τραπεζάκι που ήδη αποκαλούσαν "το δικό μας". Στον πλαϊνό τους τοίχο κρεμόταν ένας παμπάλαιος καθρέφτης με περίτεχνη κορνίζα και θολω- μένα νερά. Έπιναν ήσυχοι το τσάι τους και χαμογελούσαν στο είδωλό τους. Ήταν ερωτευμένοι και τους περίσσευαν τα χαμόγελα. O Πίτερ μιλούσε με νοσταλγία για την Iρλανδία, τις πράσινες πεδιάδες της, τα παιδικά του χρό- νια στο Kορκ, με το ήπιο κλίμα, τις φοινικιές, τις αζαλέες και τα μπαμπού -που κανείς δεν πίστευε ότι ευδοκιμούσαν στους λόφους-, το κοντινό κάστρο Mπλάρνεϊ με τη μαγική πέτρα, που όποιος τη φιλούσε αποκτούσε το χάρισμα της ευγλωττίας. Tο ποτάμι, το ωραίο ποτάμι, ο Λι, περιέβαλλε την πόλη, και τα σπίτια στην προκυμαία του ήταν βαμμένα μ' έντονα χρώματα, κόκκινο, γαλάζιο και κίτρινο. Όλα ήταν ωραία στο Kορκ, της έλεγε. Διάλεγε με προσοχή απλές λέξεις, για να μπορεί η Mαρία να τον παρακολουθεί. Eκείνη δυσκο- λευόταν να μιλήσει, αλλά καταλάβαινε σχεδόν τα πάντα. Kαι κυρίως αισθανόταν ότι είχε βρει -επι- τέλους- έναν τρυφερό σύντροφο. Όταν της έπιανε το χέρι, η Mαρία ταραζόταν όμορφα και τον κοιτούσε με τα εκφραστικά της μάτια. Tη φίλησε ένα απόγευμα, λίγο πριν αφήσουν την αραβική συνοικία, κι ενώ η φωνή του μουεζί- νη απ' τον εξώστη του μιναρέ καλούσε τους πιστούς στην προσευχή του δειλινού. Oι Άραβες νίβονταν με νερό πριν πέσουν στα γόνατα κι ο Πίτερ φιλούσε τη Mαρία στα χείλη. Ήταν ένα φευγαλέο φιλί, μάλλον δοκιμή φιλιού, για να δει πώς θ' αντιδρούσε η κοπέλα. Eκείνη δεν ήξερε τι ακριβώς έπρεπε να κάνει -είκοσι ενός ετών κι ήταν αφίλητη- αλλά δεν τράβηξε το κεφάλι της. Περίμενε. Tότε ο Πίτερ επανήλθε, πιο σίγουρος πια, και τη φίλησε όπως ονειρευόταν τόσο καιρό. Όλα γύρω τους έγιναν αόρατα. Δεν κατάλαβαν ότι η προσευχή είχε τελειώσει και οι δουλειές ξανάρχισαν. Δεν πήραν είδηση ότι ένας μικροπωλητής γιαουρτιών με την τάβλα στο κεφάλι του τους έσπρωξε ενώ περνούσε βιαστικός από δίπλα τους. Δεν άκουγαν τις τραγουδιστές φωνές των ΦIΛOI ΓIA ΠANTA 3ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY 27 α΄ πρόσωπο α΄ πρόσωποβ΄ πρόσωπο β΄ πρόσωπο Α΄ ΤΑΞΗ Β΄ ΤΑΞΗ Τετράδιο εργασιών 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 27 25/5/2015 10:38:32 πµ

29. 29. γυναικών που φώναζαν τα παιδιά τους, τους σκύλους που γάβγιζαν και δύο γανωματήδες που μάλωναν στο πλαϊνό μαγαζάκι. Συνήλθαν απότομα όταν κατάλαβαν ότι μια κουστωδία από αλανάκια είχε μαζευτεί γύρω τους και τους έλεγε διάφορα πειρακτικά λόγια. Έφυγαν βιαστικά μέσα απ' τα στενάκια της αραβικής συνοικίας. Σαν μαγεμένοι περπατούσαν. ΕυγενίαΦακίνου,Έρως,θέρος,πόλεμος,εκδ.Kαστανιώτη,2003 Έπιναν, περίσσευαν, αποκτούσε, περιέβαλλε, αντιδρούσε, τράβηξε, συνήλθαν, είχε μαζευτεί: Εντοπίστε τα ρήματα στο κείμενο, εντάξτε τα στην κατάλληλη στήλη του πίνακα και μεταφέ- ρετέ τα στους άλλους δύο παρελθοντικούς χρόνους. Κείμενο 3 ["Kοίτα να είσαι ευτυχισμένος"] Kαι, όταν πότισε για τελευταία φορά το λουλούδι και πήγαινε να το σκεπάσει με τη γυάλα του, κατάλαβε πως του ερχότανε να κλάψει. "Γεια σου", είπε στο λουλούδι. Eκείνο όμως δεν του απάντησε. "Γεια σου" ξανάπε. Tο λουλούδι έβηξε. Όχι όμως επειδή είχε συνάχι. "Φέρθηκα ανόητα" είπε στο τέλος. "Σου ζητώ συγγνώμη. Kοίτα να είσαι ευτυχισμένος". Tου έκανε εντύπωση πώς δεν παραπονιόταν. Στεκόταν εκεί, σαστισμένος, με τη γυάλα στον αέρα. Δεν καταλάβαινε αυτή την ηρεμία και τη γλύκα του. "Mα ασφαλώς σ' αγαπώ" του είπε το λουλούδι. "Δεν το κατάλαβες ποτέ και είναι δικό μου το σφάλμα. Δεν έχει σημασία όμως. Aλλά κι εσύ φέρθηκες το ίδιο ανόητα. Kοίτα να είσαι ευτυχισμέ- νος... Άσε τη γυάλα. Δεν τη θέλω πια". "Mα ο αέρας..." "E, δεν είμαι και τόσο κρυωμένο... Tο δροσερό αεράκι της νύχτας θα μου κάνει καλό. Λουλούδι είμαι". 28 ενότητα ΦIΛOI ΓIA ΠANTA3η3η Παρατατικός ΥπερσυντέλικοςΑόριστος 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 28 25/5/2015 10:38:32 πµ

30. 30. "Nαι, μα τα ζώα..." "Θα χρειαστεί να ανεχτώ δυο τρεις κάμπιες αν θέλω να δω πεταλούδες. Φαίνεται πως είναι πάρα πολύ όμορφες. Aλλιώς ποιος θα μου κάνει κι εμένα επίσκεψη; Eσύ θα 'σαι μακριά. Όσο για τα μεγάλα θηρία, δε φοβάμαι κανένα. Έχω τα νύχια μου". Kαι έδειξε με αφέλεια τα τέσσερα αγκάθια του. Ύστερα πρόσθεσε: "Mην καθυστερείς έτσι, μου τη δίνει. Aποφάσισες να φύγεις. Φύγε". Γιατί δεν ήθελε να το δει που έκλαιγε. Ήταν τόσο περήφανο λουλούδι... AντουάνντεΣαιντ-Εξυπερύ,OΜικρόςΠρίγκιπας,μτφρ.ΤάκηςΚουνέλης,εκδ.Ύψιλον,1988 1 Και, όταν πότισε για τελευταία φορά το λουλούδι... την ηρεμία και τη γλύκα του: Ξαναγράψτε το κείμενο μεταφέροντας τα ρήματα στον ενεστώτα, κάνοντας όσες αλλαγές είναι απαραίτητες για να αποδοθεί σωστά το νόημα. ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 2 Βρείτε στον διάλογο του μικρού πρίγκιπα με το λουλούδι του τα αποθετικά ρήματα και γράψτε τα στο ίδιο πρόσωπο στον ενεστώτα και τον παρακείμενο. 29 ΦIΛOI ΓIA ΠANTA 3ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών Ενεστώτας Παρακείμενος 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 29 25/5/2015 10:38:32 πµ

31. 31. 30 Σύνθεση - A΄ συνθετικό 1 Κατατάξτε τις λέξεις των προηγούμενων κειμένων ανάλογα με το α΄ συνθετικό τους: καλοκαι- ρινό, ξεροκατάπια, αυτοεκτίμηση, απόγευμα, προσευχή, χαμογελούσαν, ξανάρχισαν, μικροπωλη- τής, καθυστερείς. Α΄ ΣΥΝΘΕΤΙΚΌ επίθετο: ...................................................................................................................................................................... αντωνυμία:............................................................................................................................................................ επίρρημα:.............................................................................................................................................................. αχώριστο μόριο:................................................................................................................................................... 2 Σχηματίστε σύνθετες λέξεις με β΄ συνθετικό -φιλος και -φιλία, π.χ. ειρηνόφιλος, ζωοφιλία. Κείμενο 4 Eγώ και οι κολλητοί μου... Η σημασία της φιλίας για τους νέους Έλληνες εκφράζεται απόλυτα μέσα από αυτή τη μεταφορική φράση για να δείξεις τον φίλο σου: "ο κολλητός/η κολλητή μου". Στην Ελλάδα υπάρχει μια παράδοση στο θέμα της φιλίας, η οποία ανιχνεύεται μέχρι και την αρχαιότητα με μερικά ζευγάρια φίλων οι οποίοι πέρασαν στην αθανασία του μύθου ή της ιστορίας. Οι δε Σπαρτιάτες πολεμούσαν πάντοτε ανά ζεύγη και ο καθένας ήταν δεμένος με τον φίλο και συμπολεμιστή του πραγματικά στη ζωή και τον θάνατο. Σήμερα, η αίσθηση της εγγύτητας που νιώθεις για κάποιον άλλο εκφράζεται με αυ- τή τη μεταφορική φράση, η οποία εκτός των άλλων εννοεί ότι υπάρχουν πλήθος πραγμάτων που συντελούν στη "χημεία" μεταξύ εσένα και των φίλων σου. Στις μικρότερες ηλικίες το σχολείο και στις λίγο μεγαλύτερες το Πανεπιστήμιο φαίνεται ότι είναι οι κατεξοχήν χώροι στους οποίους οι- κοδομούνται οι φιλίες, ενώ αργότερα οι χώροι εργασίας. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ισχυρή παράδοση άλλου τύπου κλειστών ομάδων (όπως είναι τα Β ενότητα ΦIΛOI ΓIA ΠANTA3η3η -φιλος -φιλία 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 30 25/5/2015 10:38:32 πµ

32. 32. clubs κοινών ενδιαφερόντων, οι σύλλογοι δραστηριοτήτων κτλ.), ώστε να προκύπτουν φιλίες μέσα από παρόμοιες συγκεντρώσεις. Αντιθέτως, στα μεγάλα αστικά κέντρα, παρά την υπερσυσσώρευ- ση πληθυσμού πολλές φορές και την αίσθηση αποξένωσης που υπάρχει, η γειτονιά υπάρχει και λειτουργεί ακόμη ως χώρος αλλά και ως κριτήριο επιλογής φίλων. Αυτό όμως που οι Έλληνες νέοι εκτιμούν περισσότερο στη φιλία είναι αυτή η αίσθηση του να μοιράζεσαι κοινούς κώδικες επικοι- νωνίας με κάποιον άλλο και να πιστεύεις -άσχετα με το αν ισχύει πραγματικά ή όχι- ότι ο φίλος ή οι φίλοι σου θα σε ακολουθούν και θα σε στηρίζουν σε όλη σου τη ζωή. http://www.mfa.gr/greek/greece/windows/young_people/friends.html 1 Συμπληρώστε την παρακάτω ακροστιχίδα με σύνθετες λέξεις. Τα αρχικά γράμματα των λέξεων θα σχηματίσουν μία σύνθετη λέξη που υπάρχει στο κείμενο 4, και η οποία σημαίνει "υπερβολικά μεγάλη συγκέντρωση". .............................................................. : το ύψος (απόσταση) ενός σημείου της γης πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας .............................................................. : χαρτί για πέταμα .............................................................. : αυτός που διαρκεί έξι ώρες .............................................................. : η σπονδυλική στήλη .............................................................. : στολίζω με σημαίες .............................................................. : αυτός που ζει μέσα στο νερό .............................................................. : αυτός που γράφει στίχους για τραγούδια .............................................................. : ο φύλακας της σωματικής ακεραιότητας ενός ατόμου .............................................................. : το τριγωνικό πλατύ κόκαλο στο πίσω μέρος των ώμων, η σπάλα .............................................................. : μηχανή για ράψιμο .............................................................. : αυτός που χωνεύεται εύκολα .............................................................. : έμπορος υφασμάτων .............................................................. : το Σάββατο και η Κυριακή μαζί .............................................................. : μορφή ρύπανσης του περιβάλλοντος από δυνατούς θορύβους. 2 Κατατάξτε τις λέξεις που ακολουθούν ανάλογα με το α΄ συνθετικό τους: αλλόγλωσσος, πρόσφυγας, ξενόφερτος, μονοπάτι, αποξένωση, προσφιλής, διπρόσωπος, φιλέλλη- νας, τετραπέρατος, καλοδέχομαι, καταδεκτικός, ξανασμίγω, εξώφυλλο, νυχτοφύλακας, σαπιοκά- ραβο, καθοδήγηση, τρίτομος, μακροβούτι, ξενομανία, πανωσέντονο, χειροκροτώ, γεωλόγος. 31 ΦIΛOI ΓIA ΠANTA 3ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών ουσιαστικό αχώριστο μόριο αριθμητικόεπίθετο επίρρημα αντωνυμία 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 31 25/5/2015 10:38:32 πµ

33. 33. 32 Eπανέλεγχος της γραπτής έκφρασης Κείμενο 5 [Aυτή η κατασκήνωση είναι κάτι το φανταστικό] Aγαπητέ μου Άρη, Eτοιμάσου να μαζέψεις χρήματα από τώρα, γιατί του χρόνου θα σε κουβαλήσο μαζί μου στην κατασκήνωση. Aυτή η κατασκήνωση, φίλε μου, είναι κάτι το φανταστικό που δενξέρωπωςνασου την περιγράψω. Ένα πράγμα που θα σε γοητεύση σίγουρα είναι η τροφή - κρέας τρεις φορές την εβδομάδα, σπιτίσια κουλούρια και κέικ και πίτες και προγεύματα με χυμό φρούτων, ψωμί από σίκαλη, αυγά, χοιρινό, τηγανιτές πατάτες και γάλα όσο τραβάει η ψυχή σου. Mια φορά τη βδομάδα τα παιδιά σε κάθε καμπίνα οργανόνουν μια νυχτερινή πορεία ή μια έξοδο με κανό. O αρχηγός μας, ένας έμπειρος κατασκηνωτής, είναι θαυμάσιος μάγειρας, ψαράς και παραμυθάς. Όταν συναντηθούμαι, θύμισέ μου να σου πω για την ώρα που ο αρχηγός της κατασκήνωσης αναποδογύριζε τα κανό, για το σκιουράκι που μπήκε στη σκηνή μας και για τις προσπάθειές μου στο μαγείρεμα. Eντωμεταξύ εσύ μάζευε χρήματα και γράψε μου τα νέα. O φίλος σου Mάριος (γνωστός στους φίλους του ως "Kαπετάνιος") NίκοςΓρηγοριάδης,Hπαράγραφος,εκδ.Kώδικας,1979(διασκευή) 1 Υποθέστε ότι γράψατε από την κατασκήνωση που περνάτε τις διακοπές σας το παραπάνω γράμμα σ' έναν φίλο σας (κείμ. 5). Πριν το στείλετε, προσπαθήστε να βελτιώσετε: α. τα ορθογραφικά λάθη, β. τιςυπογραμμισμένεςλέξειςήφράσεις,ώστεηέκφρασήσαςναγίνειπιοσαφήςκαιακριβής. 2 Επιλέξτε ένα από τα κείμενα που γράψατε στην προηγούμενη θεματική ενότητα και προσπα- θήστε να το βελτιώσετε βασισμένοι αυτή τη φορά τόσο στις παρατηρήσεις ενός συμμαθητή σας όσο και στις διορθώσεις του καθηγητή. Γ ενότητα ΦIΛOI ΓIA ΠANTA3η3η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 32 25/5/2015 10:38:32 πµ

34. 34. TO ΣXOΛEIO ΣTOΝ XPONO... *Oι διαθέσεις του ρήματος - Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα - Αντικείμενο *Συνοχή ευρύτερου κειμένου ένθετο "ΤO ΒΗΜΑ/ΙΣΤOΡΙΑ", εφημ. ΤO ΒΗΜΑ, 2003 ενότητα4η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 33 25/5/2015 10:38:33 πµ

35. 35. 34 Oι διαθέσεις του ρήματος - Mεταβατικά και αμετάβατα ρήματα - Aντικείμενο Κείμενο 1 [Mεγαλώνουμε] Πότε ακριβώς έγινε κι αποφάσισα να μεγαλώσω δεν το θυμάμαι. Ίσως όμως να ήμουν από πάντα μου "μεγάλη", πρώτον γιατί όταν η μα- μά μιλούσε για μένα, έτσι πάντα με έλεγε: "η μεγάλη" (η μεγάλη έκανε αυτό, η μεγάλη πήγε εκεί) και δεύτερον γιατί τύχαινε πάντα να είμαι μεγαλύτερη από τη Zωίτσα μας. Kάποια στιγμή λοιπόν το πήρα από- φαση: μεγάλωσα! Πήγαιναάλλωστεστογυμνάσιοκαιτομυαλόμουάρχισενα απλώνε- ται σε πολύ περισσότερα πράγματα. Άρχισα να σκέφτομαι πιο πολύ και κάπου κάπου να στεναχωριέμαι χωρίς κανένα λόγο. Tώρα πια δεν είχα να κάνω με μια μόνο δασκάλα, μα με τόσους πολλούς καθηγητές που ο καθένας είχε τις δικές του απαιτήσεις και νόμιζε πως εμείς είχαμε να διαβάσουμε μόνο το δικό του μάθημα! Eφτά ώρες την ημέρα, εφτά διαφορετικά μαθήματα. Tα μόνα που δεν θέλουν διάβασμα είναι η γυμναστική και η ωδική. Kάθε καθηγητής ξέρει πολλά πράγ- ματα για το δικό του μάθημα και νομίζει πως είναι αυτονόητο να τα μάθουμε κι εμείς! [...] Στα μαθηματικά σπάνια συγκεντρώνομαι. Συνήθως παρατηρώ την καθηγήτριά μου, την κυρία Πασσά, όμορφη με ξανθά μαλλιά και πολύ μοντέρνα ντυμένη, που στα δάχτυλά της φορά πάντα μεγάλα δαχτυλίδια. Παρατηρώ τη σκόνη της κιμωλίας που λερώνει τα κόκκινα νύχια της καθώς γράφει εξισώσεις στον πίνακα - ποτέ δεν καταλαβαίνω με την πρώτη γιατί αυτό ισούται με κείνο και κείνο με κάποιο άλλο. Γενικά, η άλγεβρα είναι η χειρότερή μου και γι' αυτό πάντα την αφήνω για το τέλος - περιμένω τον μπαμπά να 'ρθει από τη δουλειά του να λύσουμε τις ασκήσεις μαζί. Προτιμώ τη γεωμετρία γιατί μ' αρέσει να σχεδιάζω. Tο ωραιότερο μάθημα στην πρώτη γυμνασίου είναι σίγουρα η ιστορία. H καθηγήτριά μας, η κυρία Πιπερίγκου, είναι σίγουρο πως στην προηγούμενη ζωή της θα είχε ζήσει στην αρ- χαία Aθήνα! Πώς να το εξηγήσω αλλιώς; Aφού όταν μιλάει για τον άτυχο για τους Aθηναίους Πελοποννησιακό πόλεμο μόνο που δεν κλαίει! Kι ας τα 'χει βάλει τόσες φορές με τους αρχαί- ους Aθηναίους και την αχαριστία τους που εξορίσανε έναν Aριστείδη κι ένα Θεμιστοκλή και που καταδίκασαν σε θάνατο το Σωκράτη, το μεγαλύτερο Δάσκαλο των αιώνων. Λεπτή, μικρο- σκοπική, μ' ένα χάρακα πάντα στο χέρι για να δείχνει στο χάρτη τις αποικίες των Eλλήνων, η κυρία Πιπερίγκου διηγείται τόσο όμορφα, έτσι που όλες αγαπάμε πολύ την ιστορία και δεν τη βαριόμαστε ποτέ. NέναI.Kοκκινάκη,HZωίτσα,Ένααληθινόπαραμύθι,εκδ.BιβλιοπωλείοντηςEστίας,2002 A ενότητα ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ4η4η 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 34 25/5/2015 10:38:33 πµ

36. 36. 35 1 KάποιεςαπότιςσκέψειςτηςαφηγήτριαςγιατοΓυμνάσιοκαικυρίωςηπροτίμησήτηςγιατο μάθηματηςIστορίαςεκφράζονταιμεταυπογραμμισμέναρήματατουκειμένου.Βρείτετις διαθέσεις τους. 2 Μετατρέψτε την ενεργητική σύνταξη των ακόλουθων φράσεων σε παθητική: α. Οι Αθηναίοι καταδίκασαν σε θάνατο τον Σωκράτη. ............................................................................................................................................................................ β. Η σκόνη της κιμωλίας λερώνει τα κόκκινα νύχια της. ......................................................................................................................................................................... 3 Χαρακτηρίστε τα υπογραμμισμένα ρήματα μεταβατικά (M) ή αμετάβατα (Α) και υπογραμμίστε τα αντικείμενά τους. α. Το μυαλό μου άρχισε να απλώνεται σε πολύ περισσότερα πράγματα. ......................................................................................................................................................................... β. ...που εξορίσανε έναν Aριστείδη κι έναν Θεμιστοκλή... ......................................................................................................................................................................... γ. ...ο καθένας είχε τις δικές του απαιτήσεις και νόμιζε πως εμείς είχαμε να διαβάσουμε μόνο το δικό του μάθημα! ......................................................................................................................................................................... δ. Πώς να το εξηγήσω αλλιώς; ......................................................................................................................................................................... Κείμενο 2 [Aρχίζουμε πρόβες για την εθνική γιορτή] Tέλεια! Σήμερα στο μάθημα της μουσικής ήταν τέλεια! Γιατί από αύριο αρχίζουμε πρόβες για τη γιορτή της 25ης Mαρτίου. Θα κάνουμε πρόβες με τη χορωδία, θα χάνουμε μαθήματα! Έχουμε μια κάπως μικρή χορωδία στο σχολείο, καμιά τριανταριά άτομα και έχει πλάκα. Tο ρεπερτόριο θα 'ναι το συνηθισμένο: Eλεύθεροι Πολιορκημένοι και δώσ' του. Φέτος θα 'χουμε και την Tζίνα με τ' ακορντεόν και μελόντικες και ξυλόφωνα. Θαυμάσια. Aπό τώρα ονειρεύο- μαι τις ώρες μαθημάτων που θα χαθούν στις πρόβες. Kαι η καλλιτεχνικού, η Bαφειώτη, μας λέει ότι θέλει μια ομάδα να σχεδιάσει κάτι σκηνικά και κάτι Kολοκοτρώνηδες και κάτι σημαίες και δάφνες. Mέσα! Yπολογίζω κι άλλες χαμένες ώρες μαθημάτων. Σοβαρά σοβαρά, λέω στη Bαφειώτη, που είναι πολύ κλασική καλλιτεχνικού και ώρες ώρες μιλάει καθαρευουσιάνικα: - Eίμαι στη διάθεσή σας, κυρία Bαφειώτη, έτοιμη να ταχθώ στην καλλιτεχνική δημιουργία! (μα, πού τα βρίσκω!!...) Σηκώνει τα φρύδια με ύφος σαν να λέει "Τώρα με δουλεύει η μικρή; Tι γίνεται;" και πετάει: - Kαλά... ναι... βέβαια... να το συζητήσουμε... ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ 4ηενότηταNEOEΛΛHNIKHΓΛΩΣΣA*B΄ΓYMNAΣIOY Τετράδιο εργασιών 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 35 25/5/2015 10:38:33 πµ

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ" Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Μαρία Γαβριηλίδου Παναγιώτης Εμμανουηλίδης Έλλη Πετρίδου-Εμμανουηλίδου Νεοελληνική Γλώσσα ISBN 978-960-06-2726-8 Κωδικός βιβλίου: 0-21-0093 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ(01) 000000 0 21 0093 7 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2. Νεοελληνική Γλώσσα Β' ΓΥΜΝΑΣΙOΥ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 210093 NEOELLHNIKH GLWSA ERGASIWN B GYMN.indd 1 25/5/2015 10:38:28 πµ 3.

# data[].attributes.headline
ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ

# data[].attributes.subject
ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
EPMHNEYTIKO ΛEΞIKO
NEΑΣ EΛΛHNIKHΣ

A΄, B΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙOΥ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙOΛOΓΗΤΕΣ

ΦΙΛOΛOΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΤOY ΥΠOΕΡΓOΥ

ΕΞΩΦΥΛΛO

Νικόλαος Κληρονόμος, Ζωγράφος

ΠΡOΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ
ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗΣ

Η επανέκδοση του παρόντος βιβλίου πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων "Διόφαντος" μέσω ψηφιακής μακέτας, η οποία δημιουργήθηκε με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ / ΕΠ "Εκπαίδευση & Διά Βίου Μάθηση" / Πράξη "ΣΤΗΡΙΖΩ".

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΜΑΡΙΑ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΓΓΕΛΑΚΟΣ

ΑΝΑΔOΧOΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ

EPMHNEYTIKO ΛEΞIKO
NEΑΣ EΛΛHNIKHΣ

A΄, B΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙOΥ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ"

Πρόλογος
Το Ερμηνευτικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής για τις τρεις τάξεις του γυμνασίου περιλαμβάνει περίπου 15.000 λέξεις του σύγχρονου νεοελληνικού λεξιλογίου και στοχεύει να δώσει στους μαθητές και στις μαθήτριες πληροφορίες για την ορθογραφία και τη σημασία των λέξεων, αλλά και για τα βασικά γραμματικά τους χαρακτηριστικά.

Η οργάνωση των λημμάτων στοχεύει στην ανάδειξη της δημιουργικής διάστασης της γλώσσας, ώστε να γίνουν αντιληπτές οι σχέσεις μεταξύ των λέξεων, δηλαδή οι τρόποι με τους οποίους μια μορφή ή μια σημασία προκύπτει από μια άλλη. Για τον λόγο αυτό, οι λέξεις έχουν οργανωθεί σε οικογένειες, τα "μέλη" των οποίων συνδέονται με σχέσεις παραγωγής. Έτσι, οι λέξεις αρχή, αρχίζω, αρχικός και αρχικά αποτελούν μια οικογένεια. Σε κάθε οικογένεια υπάρχει το βασικό λήμμα, το οποίο ερμηνεύεται πλήρως. Με βάση αυτό, ερμηνεύονται τα υπόλοιπα "μέλη" της οικογένειας, τα ενδολήμματα.

Στο κυρίως σώμα του λεξικού, τα λήμματα ταξινομούνται αλφαβητικά σύμφωνα με το βασικό λήμμα. Ωστόσο, στο πλάι κάθε σελίδας υπάρχει ευρετήριο όπου παρουσιάζονται αλφαβητικά όλες οι λέξεις (βασικά λήμματα και ενδολήμματα). Το ευρετήριο αυτό περιλαμβάνει και παλαιότερους τρόπους γραφής, συχνούς αλλά λανθασμένους τύπους (οι οποίοι σημαδεύονται με αστερίσκο *), καθώς και δύσκολους κλιτικούς τύπους. Με αυτόν τον τρόπο, από το ευρετήριο μπορεί κανείς να βρει σε ποιο βασικό λήμμα ανήκει ο τύπος που αναζητά.

Τα Παραρτήματα περιλαμβάνουν πίνακα αριθμητικών, κύρια ονόματα και τοπωνύμια.

Το λεξικό ακολουθεί την ορθογραφία που προτείνεται από τη Νεοελληνική Γραμματική (αναπροσαρμογή της Μικρής Νεοελληνικής Γραμματικής του Μανόλη Τριανταφυλλίδη) και το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη.

Ένα λεξικό από τη φύση του απαιτεί καλά οργανωμένη και συντονισμένη συλλογική δουλειά. Πέρα από τη συντακτική ομάδα, πολύτιμη βοήθεια στη σύνταξη και διόρθωση του λεξικού προσέφεραν οι συνεργάτες μας Βούλα Γιούλη, Πασχαλία Πατσαλά, Χρύσα Μωυσίδου, Γεωργία Κουτσούγερα, Κώστας Νίταρης, Χριστίνα Θεοχαροπούλου και Έφη Λάμπρου.

Είναι η πρώτη φορά που εισάγεται ερμηνευτικό λεξικό στα σχολεία της χώρας μας. Η λεξικογραφική δουλειά είναι πρόκληση από μόνη της, γίνεται όμως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα όταν το αποτέλεσμά της, δηλαδή το λεξικό, απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες του γυμνασίου. Ο στόχος μας είναι να αποκτήσουν οι μαθητές το δικό τους λεξικό αναφοράς. Ελπίζουμε να έχουμε κάνει ένα σημαντικό πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση.

Η συντακτική ομάδα

# data[].attributes.attachment_link.title
EPMHNEYTIKO ΛEΞIKO NEΑΣ EΛΛHNIKHΣ A΄, B΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙOΥ: Εξώφυλλο - Εισαγωγή

# data[].attributes.attachment_link.description
EPMHNEYTIKO ΛEΞIKO NEΑΣ EΛΛHNIKHΣ A΄, B΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙOΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙOΛOΓΗΤΕΣ ΦΙΛOΛOΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΤOY ΥΠOΕΡΓOΥ ΕΞΩΦΥΛΛO Νικόλαος Κληρονόμος, Ζωγράφος ΠΡOΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗΣ Η επανέκδοση του παρόντος βιβλίου πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων "Διόφαντος" μέσω ψηφιακής μακέτας, η οποία δημιουργήθηκε με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ / ΕΠ "Εκπαίδευση & Διά Βίου Μάθηση" / Πράξη "ΣΤΗΡΙΖΩ".

# data[].attributes.headline
Ν. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

# data[].attributes.subject
Ν. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αθανασία Χατζησαββίδου

ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ

Η συγγραφή και η επιστημονική επιμέλεια του βιβλίου πραγματοποιήθηκε
υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Α΄, Β΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ"
ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ Η ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠPΩTO KEΦAΛAIO. ΦΩΝΗΤΙΚΗ - ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ
1. Φωνητική

1.1. H Φωνητική και η προφορά

1.2. Οι φθόγγοι

2. Φωνολογία

2.1. Το φωνολογικό σύστημα. Τα φωνήματα

2.2. Οι συνδυασμοί των φωνημάτων

α. Aκολουθίες φωνημάτων

β. Πάθη φωνημάτων
Πάθη φωνηέντων
Πάθη συμφώνων

2.3. Tα υπερτμηματικά στοιχεία

α. O τόνος της λέξης

β. O τόνος της φράσης (επιτονισμός)

2.4. Oι συλλαβές

3. H γραφή

3.1. Τα γράμματα

3.2. Tα τονικά σημάδια

3.3. H στίξη - Tα σημεία στίξης

3.4. O συλλαβισμός

3.5. Οι συντομογραφίες - Η γραφή τους

Συνοπτικοί πίνακες
ΔEYTEPO KEΦAΛAIO. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ
1. Το άρθρο

1.1. Ορισμός-Λειτουργία-Χρήση

1.2. Μορφολογία

α. Το οριστικό άρθρο

β. Το αόριστο άρθρο

2. Τα ουσιαστικά

2.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

2.2. Γένος - αριθμός

2.3. Μορφολογία

Kλίση - Παρατηρήσεις

α. Κλίση αρσενικών

β. Κλίση θηλυκών

γ. Κλίση ουδετέρων

δ. Άκλιτα ουσιαστικά

ε. Διπλόκλιτα ουσιαστικά

Συνοπτικός πίνακας

3. Τα επίθετα

3.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση

3.2. Μορφολογία

Kλίση - Παρατηρήσεις

Άκλιτα επίθετα

Tα παραθετικά των επιθέτων

Συνοπτικός πίνακας

4. Τα αριθμητικά

4.1. Ορισμός-Λειτουργία-Χρήση

4.2. Μορφολογία

α. Αριθμητικά επίθετα

Απόλυτα αριθμητικά

Τακτικά αριθμητικά

Πολλαπλασιαστικά αριθμητικά

Αναλογικά αριθμητικά

β. Αριθμητικά ουσιαστικά

Συνοπτικός πίνακας

5. Οι αντωνυμίες

5.1. Προσωπικές αντωνυμίες

5.2. Κτητικές αντωνυμίες

5.3. Αυτοπαθείς αντωνυμίες

5.4. Οριστικές αντωνυμίες

5.5. Δεικτικές αντωνυμίες

5.6. Αναφορικές αντωνυμίες

5.7. Ερωτηματικές αντωνυμίες

5.8. Αόριστες αντωνυμίες

Συνοπτικός πίνακας

6. Τα ρήματα

6.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση

6.2. Μορφολογία

α. Τα παρεπόμενα του ρήματος

β. Ο σχηματισμός του ρήματος

γ. Bοηθητικά στοιχεία σχηματισμού

Το βοηθητικό ρήμα έχω

Το βοηθητικό ρήμα είμαι

δ. Η κλίση. Οι συζυγίες

ε. Παραδείγματα κλίσης

Pήματα της πρώτης συζυγίας

Pήματα της δεύτερης συζυγίας

στ. Tα θέματα

ζ. Iδιόκλιτα (συνηρημένα) ρήματα

η. Ρήματα ελλειπτικά, απρόσωπα και αποθετικά

θ. Ρήματα ανώμαλα

ι. Οι μετοχές

Συνοπτικός πίνακας

7. Επιρρήματα

7.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

7.2. Μορφολογία

α. Καταλήξεις

β. Tα παραθετικά των επιρρημάτων

8. Προθέσεις

8.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

8.2. Μορφολογία

9. Σύνδεσμοι

9.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

9.2. Μορφολογία

10. Επιφωνήματα

10.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

11. Μόρια

11.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη
TPITO KEΦAΛAIO. ΣΥΝΤΑΞΗ
1. Κείμενο - Περίοδος - Πρόταση

1.1. Tο κείμενο και η περίοδος: ορισμοί

1.2. H πρόταση: ορισμός

1.3. Η σύνταξη της απλής πρότασης: οι όροι

α. Oι κύριοι όροι της πρότασης

β. H συμφωνία των κύριων όρων της πρότασης

γ. H σειρά των κύριων όρων της πρότασης

1.4. Tα είδη της πρότασης

Συνοπτικός πίνακας

2. Το ουσιαστικό και η ονοματική φράση

2.1. Ορισμός - Συνδυαστικότητα - Λειτουργία

2.2. Συντακτικές σχέσεις

α. Oυσιαστικό με άρθρο

β. Oυσιαστικό με ουσιαστικό

Oμοιόπτωτοι ονοματικοί προσδιορισμοί

Eτερόπτωτοι ονοματικοί προσδιορισμοί

γ. Eπίθετο με ουσιαστικό

Συνοπτικός πίνακας

3. Το ρήμα και η ρηματική φράση

3.1. Ορισμός - Λειτουργία

3.2. Το ρήμα και τα παρεπόμενά του

α. Διαθέσεις και φωνές

β. Oι χρόνοι

H σημασία των χρόνων στην οριστική

γ. Eγκλίσεις και τροπικότητες

Oι εγκλίσεις

Oι τροπικότητες

δ. Tο ποιόν ενέργειας

ε. Πρόσωπο και αριθμός

3.3. Η ρηματική φράση και τα στοιχεία της

α. Ρήμα με ονοματική φράση ως αντικείμενο

β. Ρήμα με εμπρόθετη φράση ως αντικείμενο

Συνοπτικός πίνακας

4. Τα επιρρηματικά

4.1. Ορισμός - Λειτουργία - Σύνταξη

4.2. Μορφές

4.3. Σημασίες

Oι ειδικότερες σημασίες των προθέσεων

α. Kοινές προθέσεις

β. Λόγιες προθέσεις

5. Σύνδεση προτάσεων

5.1. Παρατακτική σύνδεση

5.2. Yποτακτική σύνδεση

α. Oνοματικές προτάσεις

β. Eπιρρηματικές προτάσεις

γ. Aναφορικές προτάσεις

Συνοπτικός πίνακας
TETAPTO KEΦAΛAIO. ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
1. Η σημασία, η λέξη και το λεξιλόγιο

2. Το λεξιλόγιο και οι σημασίες της νέας ελληνικής

2.1. H καταγωγή των λέξεων

2.2. O σχηματισμός των λέξεων

α. Παράγωγες λέξεις

Παράγωγα ρήματα

Παράγωγα ουσιαστικά

Παράγωγα επίθετα

Παράγωγα επιρρήματα

β. Σύνθετες λέξεις

Σύνθεση με αχώριστα μόρια (προθηματοποίηση)

H σύνθεση με ένωση λέξεων

Παρασύνθετες λέξεις

γ. Πολυλεκτικά σύνθετα

δ. Γνήσια και καταχρηστική σύνθεση

ε. Aρκτικόλεξα και ακρωνυμίες

2.3. Oι σημασίες των λέξεων

Συνοπτικός πίνακας
ΠEMΠTO KEΦAΛAIO. ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΕΙΜΕΝΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ
1. Η Πραγματολογία

2. Η Κειμενογλωσσολογία

2.1. Το κείμενο και η έννοιά του

2.2. Κειμενικά είδη

α. Γραπτά κειμενικά είδη

β. Προφορικά κειμενικά είδη

2.3. Yφολογία

α. H έννοια του ύφους

β. Tο ύφος της νέας ελληνικής

γ. Ύφος και σχήματα λόγου

Συνοπτικοί πίνακες
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Κατάλογος των συχνότερων ανώμαλων ρημάτων

Eυρετήριο όρων και ονομάτων

Bιβλιογραφία - Διαδικτυακές διευθύνσεις

# data[].attributes.attachment_link.title
Εξώφυλλο-Περιεχόμενα

# data[].attributes.attachment_link.description
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αθανασία Χατζησαββίδου ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Η συγγραφή και η επιστημονική επιμέλεια του βιβλίου πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α΄, Β΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ" ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ Η ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠPΩTO KEΦAΛAIO.

# data[].attributes.headline
ΕΝΟΤΗΤΑ 2   Ζούμε με την οικογένεια: Δραστηριότητες

# data[].attributes.subject
ΕΝΟΤΗΤΑ 2   Ζούμε με την οικογένεια: Δραστηριότητες

# data[].attributes.attachment_link.title
Ενότητα 2η Ζούμε με την οικογένεια

# data[].attributes.attachment_link.description
4Ο Γυμνάσιο Π. Φαλήρου επιμέλεια: Αρτινού Ιωάννα Ζούμε με την Ο Ι Κ Ο Γ Ε Ν Ε Ι Α: δραστηριότητες 1. Τετράδιο Εργασιών, Κείμενο 1 (σ.18) και Κείμενο 4 (σ.23) Α...

# data[].attributes.headline
ΕΝΟΤΗΤΕΣ 2 και 3:    Εγκλίσεις και συζυγίες ρημάτων

# data[].attributes.subject
ΕΝΟΤΗΤΕΣ 2 και 3:    Εγκλίσεις και συζυγίες ρημάτων

# data[].attributes.attachment_link.title
Ν. ΓΛΩΣΣΑ Β΄ - Χρόνοι ρημάτων

# data[].attributes.attachment_link.description
πίνακας χρόνων και εγκλίσεων

# data[].attributes.headline
ΕΝΟΤΗΤΑ 2  Εγκλίσεις, αύξηση ρημάτων, είδη συνθέτων

# data[].attributes.subject
ΕΝΟΤΗΤΑ 2  Εγκλίσεις, αύξηση ρημάτων, είδη συνθέτων

# data[].attributes.body
Ασκήσεις διασκευασμένες από υλικό της φιλολόγου Γ. Δημητροπούλου

Άσκηση 1: στηριγμένη στις σελ. 32-33 του βιβλίου
Όταν υπάρχει αύξηση η έγκλιση είναι οριστική!
Άσκηση 2: στηριγμένη στις σελ. 37-38 του βιβλίου
κτητικό σύνθετο: αυτός/ή που έχει...
Άσκηση 3: στηριγμένη στη σελ. 35 του βιβλίου
Άσκηση 4: στηριγμένη στη σελ. 36 του βιβλίου
προσοχή στα       συν/συμ/συγ/συλ        εν/εξ
εν/εμ/εγ/ελ      από/αφ      υπό/υφ

# data[].attributes.attachment_link.description
Υλικό μορφοποιημένο από ασκήσεις της φιλολόγου Γ. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ, αναρτημένες στο διαδίκτυο.