# data[].attributes.headline
Telemedicine is a new direction in medicine.

# data[].attributes.subject
Telemedicine is a new direction in medicine.

# data[].attributes.body
This study evaluates the effectiveness, acceptability, and costs of interactive telemedicine (TM) as an alternative or supplement to traditional in-person care. The review included 93 randomized controlled trials involving 22,047 participants across various clinical conditions. These studies explored TM's use in chronic condition monitoring, rehabilitation, self-management education, specialist consultations, real-time assessments, and screening.

Key findings include:

TM showed similar health outcomes to traditional care for heart failure and had positive effects on blood glucose control in diabetes.

There was no significant difference in all-cause mortality for heart failure patients, but some improvement in quality of life was observed with TM.

TM was found to lower HbA1c levels in diabetes patients and reduce LDL cholesterol and blood pressure.

Mental health and substance abuse therapies delivered via TM showed no clear advantage over face-to-face care.

Evidence on costs and patient/provider acceptability was limited.

Overall, TM shows promise, particularly for chronic disease management, but its effectiveness varies depending on the condition, intervention type, and healthcare system involved.

# data[].attributes.headline
Development of telemedicine in the world.

# data[].attributes.subject
Development of telemedicine in the world.

# data[].attributes.body
Телемедицина өз дамуын 19 ғасырда телеграф пен телефонның пайда болуымен бастады. Алғашқы қашықтықтан медициналық ақпарат алмасу 1860-1870 жылдары әскери мақсаттарда қолданылды. 20 ғасырда радиобайланыс, электрокардиография және екіжақты бейнебайланыстың дамуы телемедицинаның жаңа мүмкіндіктерін ашты.

1959 жылы АҚШ-та алғашқы нақты уақыттағы бейнебайланыс арқылы медициналық консультация өтті. 1960-1980 жылдары NASA және басқа ұйымдар телемедицинаны ауылдық аймақтар мен соғыс жағдайларында қолдануды кеңейтті. 1990 жылдары интернеттің дамуы телемедицинаның жаппай таралуына ықпал етті.

COVID-19 пандемиясы бұл саланың маңыздылығын арттырып, кеңінен қолданылуына жол ашты. Бүгінде телемедицина дәрігерлер мен науқастарға уақыт пен шығынды үнемдеуге мүмкіндік беретін тиімді құралға айналды.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Although remote healthcare services may appear like a recent trend, the practice of telemedicine dates back over a century. The history of telemedicine and telehealth closely follows the history and evolution of communication and information technologies.

As health is a primary concern, it shouldn't come as a surprise that medical professionals quickly recognized the potential of newly emerging technologies and sought to leverage them to facilitate the delivery of healthcare services.

Let's take a closer look at the history of telemedicine or telehealth and answer several questions:

When did telemedicine begin?

How has the delivery of remote healthcare changed throughout the years?

What is the current state of telemedicine and telehealth?

Since telemedicine is synonymous with remote care delivery, it is a more familiar term among healthcare providers. However, telehealth is gaining more popularity today as it appropriately describes the latest digital health trends to deliver healthcare services to patients.

While telemedicine refers to applying any technology in the clinical setup, telehealth describes the delivery of services. Still, many professionals use these two terms interchangeably. And as we tackle the history of telemedicine, we may use the terms interchangeably as well.

Let's jump right into it.

When did telemedicine begin?

Telemedicine, a term coined in the 1970s by Thomas Bird, literally translates as "healing at a distance" - from Latin "medicus" and Greek "tele."

The inventions of communication tools like the telegraph and the telephone jumpstarted the practice of telemedicine. Healthcare professionals used various ways of communicating medical information beforehand, such as signal flags on ships to warn about a potentially contagious disease. However, these communication tools were extensions of human messengers rather than transmitting medical data over large distances.

The introduction of telegraphs and telephones brought forth telemedicine or telehealth. These two inventions technically allowed anyone to send messages or communicate over large distances, although the telegraph required some specialized knowledge to operate.

The military immediately recognized and took advantage of the sheer communication speed of telegraphs and telephones for healthcare purposes, and the expansion eventually included everyday communication.

The Early Days of Telemedicine - Telephone and Telegraph

The telegraph was a powerful invention and a game-changer in warfare.

The first recorded use of electronic information for health-related purposes in the United States was during the Civil War.

Apart from facilitating strategic planning, the telegraph allowed the Union Army to:

1. Order medical supplies

2. Communicate injuries on the battlefield

3. Report casualties

In his book " The Telegraph and the Beginnings of Telemedicine in Australia ," Robert H. Eikelboom provides evidence that suggests the use of the telegraph in Australia in 1874 to assist the medical care of a wounded person.

In 1876, Alexander Graham Bell invented the telephone, paving the way for a connected world. Although we take phones for granted today, back then, this revolutionary invention had an enormous impact on people's lives.

It didn't take long for the telephone to find its use for healthcare. An 1879 report from The Lancet journal expressed the potential of the telephone in healthcare. It described how a physician listened to a baby's cough through a phone receiver to help determine whether the baby had croup.

In the 20th century, telemedicine and telehealth history only grew.

Over the years, the telephone network rapidly expanded adjacent to improved signal quality. Home devices had telephone numbers in addition to other new features to the network. In the 1900s, the telephone became widely used to communicate at a distance.

How did this evolution of the telephone network impact healthcare services delivery? Here's a telemedicine history timeline following the development and flourishment of remote care delivery in the 20th century.

1905: Heart Sound Transmission

In 1905, Willem Einthoven transmitted heart sounds from a hospital to his laboratory using the telephone.

1910: Electrocardiography and Remote Diagnosis

In 1910, cardiologists in New York published the first American electrocardiography review. The report described the successful transmission of electrocardiograms (ECGs) through cables from the wards to the ECG room.

The same year, Sidney Brown, an English engineer, made tweaks to the telephone that supposedly made it possible for doctors to listen to the sound of a stethoscope a patient held miles away and arrive at an accurate diagnosis.

The 1920s: Two-Way Radio Communication

The Haukeland Hospital in Norway started using two-way radio communication in 1920 to connect physicians with ships and enable medical treatment of seafarers. Several countries followed suit and embraced two-way radio communication in the following decade.

In 1923, police forces in Victoria, Australia, began relying on mobile two-way radios to communicate with colleagues while on duty and report injuries in need of medical attention.

1924: A Prediction for Telemedicine as We Know It Today

The Radio News magazine in April 1924 introduced the supposedly first notion of telemedicine. The magazine used the term "radio doctor" to describe remote communication between a patient and a physician through television and a microphone.

Although Radio News illustrated a patient receiving medical care via a television, this was the magazine's imagination of the future since the majority of Americans didn't have TVs in their homes at the time.

The magazine's idea was the first prediction of remote care delivery that introduced two-way video communication in healthcare, shedding light on the future possibilities of telemedicine. There are limitations regarding the types of services doctors could offer over the phone. However, with two-way video, they could treat patients for various conditions that required a physical exam.

Technology still had to come a long way before two-way live video encounters between doctors and patients were available. Making this prediction a reality was the scaling of telecommunications infrastructure to accommodate large-scale telemedicine projects.

1959: The First Use of Two-Way Video Communication for Telemedicine Occurs

As the 1950s were drawing to an end, two-way video communication became a reality for telemedicine and cemented in history.

The University of Nebraska spearheaded the first use of two-way video communication for telemedicine in the United States. In 1959, clinicians used interactive video communication to transmit neurological examinations across campus to medical students. It is universally considered the first use of real-time video communication in telemedicine.

Various universities across the country followed suit, leveraging telemedicine in academic settings, mainly focusing on transmitting medical data like X-rays, ECGs, stethoscope sounds, etc.

The 1960s: Wide Adoption of Telemedicine in the United States

A breakthrough in telemedicine happened in the 1960s. The National Aeronautics and Space Administration (NASA), Lockheed Corporation, and the Indian Health Service launched a wide-scale telemedicine project.

The main idea behind the Space Technology Applied to Rural Papago Advanced Health Care (STARPAHC) project was to provide easier access to healthcare to American Indian reservations, leveraging the same telecommunications technologies initially intended for NASA astronauts.

Satellite communication greatly expanded telemedicine opportunities and facilitated healthcare delivery in rural areas. In 1972, NASA's Applications Technology Satellite (ATS-1) enabled telecommunications access for various smaller communities in Alaska, including larger hospitals. The success of STARPHAC and the advanced satellite communication capabilities led to the significant expansion of telemedicine in the following years.

The 1980s: Radiology as the First Medical Specialty to Fully Embrace Telemedicine

The success of STARPHAC prompted various other government-supported telemedicine projects and initiatives.

The main uses of telemedicine in the 70s and 80s included:

Providing medical care to patients in war zones

Providing medical care to remote research stations in the Arctic and the Antarctic

Providing healthcare services to inmates at correctional facilities without having to transport them to a hospital

Transmitting radiology images

In the '80s, radiology stepped up as the first medical specialty to fully embrace telemedicine. Grant-sponsored projects largely influenced the success of telemedicine adoption that enabled radiologists to showcase the efficiency and benefits of remote care. That led to radiologists relying on telemedicine more than other medical professionals. The technology allowed them to receive images for telemedicine consultations.

And with the Internet, telemedicine and telehealth history grew exponentially into what we know today.

The Internet transforms telehealth in more ways than one.

Information and communication technologies kept advancing in the 1980s with the Internet, affecting telemedicine.

In 1983, the Advanced Research Projects Agency Network (ARPANET), an early packet switching network, adopted the Internet protocol suite, commonly known as TCP/IP. The newly discovered technology prompted bright minds all around the globe to begin assembling the "network of networks" that gradually became what we now know as the Internet.

The TCP/IP was the backbone of the Internet. Seven years later, in 1990, the online ecosystem took on a more tangible form when Tim Berners-Lee invented the World Wide Web. People worldwide had access to online data via websites and hyperlinks.

The advancement of the Internet greatly facilitated the adoption of telemedicine across the globe, as it made transmitting medical data and communicating using live video infinitely easier. Until the 1990s, even the most successful telemedicine projects didn't survive for over two decades, mainly because the equipment was bulky, expensive, offered limited capabilities, and required extensive training to operate correctly.

The Internet made remote healthcare delivery a lot easier and more cost-effective. It undoubtedly improved telemedicine services' effectiveness and range by introducing new ways to transmit data over large distances.

The Internet allows doctors to accomplish the following:

1. Transfer large data files at incredible speeds

2. Acquire the necessary equipment for telemedicine at much lower costs

3. Connect with their remote patients more easily

Everyone quickly recognized the immense power of the Internet. This propelled a lot of effort and resources into improving Internet infrastructure. The Internet made an unbelievable amount of information available at incredible speed.

As people started embracing the impact of the Internet in health technology, they became more informed about health issues and aware of the variety of healthcare options at their disposal.

However, in the early days of the Internet, the connection was painfully slow. Dial-up Internet required a free phone line, and from today's perspective, it took forever to load a single web page.

As more people recognized the capabilities of the Internet, they voiced their demands for faster speed, more reliable connections, and lower prices. As a result, a variety of improvements happened, including:

Faster communication speed

Greater availability

Improved information storage

Standard formats for data transmission

Increased security

Better equipment

With the introduction of broadband Internet, the adoption of telemedicine and telehealth got a boost since doctors and patients had all the tools at their disposal to conduct virtual appointments with ease.

Today, doctors rely on modern equipment such as wearable devices and digital cameras to assist them in remote patient examinations and deliver telemedicine services in real-time.

Moreover, the Internet allows medical facilities to create electronic medical records (EMRs), facilitating healthcare administration.

And what may have been the greatest influence on the expansion of telemedicine in the United States and its widespread adoption that isn't slowing down was the COVID-19 pandemic.

The COVID-19 pandemic increases the call for telemedicine.

Before the COVID-19 pandemic spurring its popularity, healthcare providers in the United States have been using telemedicine to treat patients remotely, but only on a minimal level.

There was a slow growth of telemedicine due to the lack of uniform coverage policies across states. With the national health crisis brought by the pandemic hitting hard, the federal government has taken necessary steps to make providing and receiving care via telemedicine easier.

Today, most healthcare providers in the US are either partially or entirely involved with telemedicine. The COVID-19 pandemic has prompted these practitioners to provide remote healthcare services to their patients while addressing safety issues.

There were three primary benefits of telehealth during the COVID-19 pandemic:

Limited in-person contact

Ensured continuity of care

Served as triage to help determine patients who needed care the most

Safety Issues During the Pandemic

One of the essential strategies to reduce the spread of the COVID-19 is physical distancing measures; this is where telemedicine helped.

Telemedicine via live video keeps healthcare professionals and patients safe from exposure to the virus. Both parties didn't have to travel to clinics or hospital institutions to provide and receive care.

The unnecessary contacts of medical professionals and patients were vital during the COVID-19 crisis to mitigate the rapid progression of the virus that greatly affected many individuals.

Non-COVID Patients Continue to Receive Care at Their Homes

Telemedicine during the COVID-19 pandemic has been the healthcare providers' first line of defense to slow the spread of the virus and continue providing services for mild cases to the most urgent patients.

Remote healthcare delivery allowed patients, especially those suffering from chronic illnesses and other non-COVID diseases, to continue receiving treatment while adhering to physical distancing.

Remote patient monitoring helps observe the condition of mild and medium cases and allows physicians to apply first-aid treatment in case of sudden patient deterioration.

Identifying and Monitoring COVID-19 Patients with Telemedicine Tools

Healthcare providers and institutions used telemedicine to triage patients whether they had COVID-19 symptoms or another medical need. Remote communication between physicians and patients was vital to reduce the spread of the virus during the public health crisis. Healthcare providers increased their used of telemedicine tools throughout the pandemic.

Telemedicine tools helped providers observe their patients in real-time, allowing them to support and oversee the recovery remotely while patients remained in isolation or quarantine.

Technological advancements built present-day telemedicine.

Telemedicine has come a long way since the early 20th century, when doctors would listen to stethoscope sounds over the phone. With the current state of technology, a licensed medical professional can perform medical examinations through telemedicine video visits and diagnose and treat patients remotely.

The distance between doctors and patients is no longer a barrier. Patients schedule online appointments with a single click of a mouse or a tap on their phone screen with a telemedicine software solution. They don't have to drive to the nearest healthcare provider's office - telemedicine makes it possible to receive medical care from home or any other private location.

Modern information technology dramatically changed how we live our day-to-day lives. We rely on the Internet and mobile apps for many things, including access to healthcare.

The impact and benefits of telemedicine are undeniable. With an apparent lack of doctors and specialists in the United States, telemedicine and telehealth will continue to prosper in the coming years. Remote healthcare services improve access to medical care for patients in rural areas, facilitate remote patient monitoring, and help doctors and patients save time and money.

Telehealth is a lasting care model as its industry continues to grow. With constant advancements in technology, remote care will soon open more possibilities for patients to access care and healthcare professionals to deliver their medical services.

The future of telehealth and telemedicine is bright. Remote care delivery is here to stay as the paramount of digital medicine.

Incorporating telemedicine gives your medical practice a jumpstart into modern healthcare. If you want to offer telehealth services or need a better way to provide remote care that offers more than virtual visits, but don't know where to start, here's the best answer: implement a telemedicine solution like Curogram.

Implementing telemedicine with Curogram gives your practice an advantage in remote care delivery.

Apart from improving access to healthcare, telemedicine or telehealth allow medical professionals to expand their patient base by providing their services to patients in all corners of their state. Telemedicine attracts patients who want convenience when it comes to their healthcare. Seeing more patients means increased profit.

However, there are several things to consider before you embrace telemedicine and start admitting patients online. You need to be wary of the rules and regulations regarding remote healthcare delivery and make sure your practice is compliant with all applicable laws, regulations, and, most importantly, the Health Insurance Portability and Accountability Act (HIPAA) Rules and Regulations.

You can't use any app or software to conduct virtual visits. Since telemedicine involves collecting and transmitting electronic protected information (ePHI), the system must ensure the privacy and protection of health data.

Curogram is a fully HIPAA compliant telemedicine solution that allows you to set up your virtual clinic in less than 48 hours. Aside from a secured platform, Curogram has crucial features that enhance patient engagement - online appointment booking, customizable smart reminders, automated survey requests, electronic patient forms, virtual waiting room, EHR integration, and more!

Curogram's platform ensures an effortless virtual experience for both providers and patients. Plus, Curogram's telemedicine solution increases productivity and profitability to help your practice attain stability today and in the long run.

To be part of telemedicine and telehealth history and its future, you need to use remote healthcare in your daily practice. Get started today.

# data[].attributes.attachment_link.description
Telemedicine dates back over a century and closely follows the history and evolution of communication and information technologies.

# data[].attributes.body
Зерттеу жұмысы Мобильді телемедициналық скрининг кешенін (MTSC) дамытуға бағытталған. Жүйе 14 физиологиялық тест пен 12 орган жүйесі бойынша сауалнама негізінде 60-тан астам параметрді тіркейді. Деректер сымсыз түрде талдау орталығына жіберіліп, автоматтандырылған және сараптамалық бағалаудан өтеді. Нәтижелер сертификатталған маманмен бекітіліп, пайдаланушыға қайтарылады. MTSC қашықтан диагностика мен мониторингті жетілдіріп, телемедицинаның дамуына үлес қосады.

# data[].attributes.attachment_link.description
Article is dedicated to research work in telemedicine field including statements required for e-medicine and based on preliminary development results of computerized screening complex, with wireless transmission of measurements to analysis center, computerized…

# data[].attributes.body
This study aims to evaluate the effectiveness of a telehealth-based educational program (TeleEducation and TeleAssistance) for improving the implementation of the Clinical Practice Guide (CPG) for lower limb amputees in health institutions in Antioquia, Colombia.

Key Study Components:

• TeleEducation: Virtual courses covering orthopedics, surgery, rehabilitation, and prosthetics.

• TeleAssistance: Virtual conferences with CPG researchers and hospital professionals, along with educational materials.

• Comparison: The telehealth strategy will be compared to the traditional method of CPG dissemination through informative meetings.

• Evaluation Method: A generalized estimated equation (GEE) model using a binomial distribution and logit link function will assess effectiveness, based on a dichotomous response (satisfy = 1, does not satisfy = 0).

Expected Outcome:

The telehealth strategy is anticipated to improve CPG implementation by at least 15% compared to the control group, enhancing the diagnosis, surgical process, prosthesis prescription, and rehabilitation of amputees.

# data[].attributes.attachment_link.title
TeleEducation for Implementing a Clinical Practice Guideline For Amputees | Cochrane Library

# data[].attributes.headline
The purpose of holding and participating in a teleconference.

# data[].attributes.subject
The purpose of holding and participating in a teleconference.

# data[].attributes.body
Телеконференция – бұл әртүрлі орындардағы екі немесе одан да көп адамның виртуалды кездесуі. Ол аудио немесе бейне қоңырау түрінде өтеді.

Түрлері:

• Аудио телеконференция – тек дауыс байланысын қамтамасыз етеді, дәстүрлі телефон желісі немесе VoIP технологиясы арқылы іске асады.

• Бейне телеконференция – интернет арқылы бейне және дыбыстық байланыс орнатып, экранмен бөлісу, жазба жасау және чат функцияларын қамтиды.

Артықшылықтары:

• Аудио – тұрақсыз интернеті бар ұйымдар үшін ыңғайлы, көптеген қатысушыларды қосуға болады.

• Бейне – жоғары сапалы байланыс, файлмен бөлісу және қашықтан ынтымақтастық үшін тиімді.

Қолдану салалары:

• Іскерлік кездесулер

• Онлайн тренингтер

• Қашықтықтан конференциялар

# data[].attributes.body
Teleconference is a type of virtual meeting for remote communication using telecommunication technologies. Participants can join via phone or the internet.

Types:

• Audio Conference – Voice-only communication (remote, local, or integrated).

• Video Conference – Real-time video and audio interaction with screen sharing and collaboration tools.

• Web Conference (Webinar) – A single speaker presenting to many listeners with interactive features.

Use Cases:

• Business meetings

• Training and education

• Remote work and collaboration

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Teleconference is a type of remote meeting through specialized telecommunication means. Teleconferencing primarily means communication between numerous users at a distance, united by a common topic or an issue. There are several ways to join a teleconference. The most common way is to dial a phone number and then enter a passcode. You may also be able to join a teleconference from your computer by using a web browser.

Individuals participating in a teleconference can typically see and hear one another as if they were in the same room, allowing for real-time interaction. This technology is often used in business video conferencing settings, as well as in classrooms for online learning.

Types of Teleconference

Audio Conferencing

Audio conferencing is the process of using communication channels to organize a conference. Choose the right type of audio conference system for your business. The most important thing to know about setting up an audio conference system is that there are three basic types - distributed, local and integrated. Choosing the right one is dependent on who you want to talk to, where they're located and how many people you want in the room.

Distributed (remote) audio conferencing brings together several participants in different locations. Local audio conferencing unites several participants in one location (conference or corporate meeting rooms). Integrated audio conferencing connects remote and on-site participants.

It's no secret that video conferencing has transformed the way we work. However, there are times when video isn't always the best option for your business. When you aren't able to attend a meeting in person or don't have access to video conferencing options, audio conferencing could be a great alternative.

Video Conferencing

Video conferencing is more than just a visual communication session. It is a vital tool that bridges geographical gaps, allowing two or more users to connect, communicate, and collaborate in real time, regardless of their location. This isn't just about transmitting audio and video content in real time, it's about fostering human connections in a digital landscape. A well-established IT infrastructure is crucial to support the demands of modern video conferencing tools, ensuring reliable and efficient communication across diverse locations.

In broad terms, video conferencing software is a solution that allows two or more persons to talk and see each other remotely. Initially, video conferencing software only enabled users to make video calls or hold group video conferences. However, as technology advanced, video conferencing software acquired plenty of helpful tools and features for remote communication and learning.

Today, video conferencing is a tool integrated into video collaboration and unified communications platforms that also offers screen sharing, slideshows, screen recording, instant messaging, project management tools, telephony. As increasing number of companies switch to remote work, video conferencing is gradually becoming the new normal, shaping the way we communicate, learn and work. Even if you run a coaching business, you should make use of video conferencing tools to get in touch with clients when you cannot meet them in person.

Web Conference

Web teleconferencing (or webinars) is an interactive teleconference platform that delivers visual information coded in updated graphic driver, video, audio, and documents. Webinar differs from traditional web-conferences because it involves a single speaker and numerous listeners. Therefore, in contrast to solutions for web conferencing, where participants usually have equal rights and tools, webinar services allow the speaker to fully manage online meeting and participants. Usually by default they can only watch, listen and write messages in the chat.

Expanding your network, learning new skills, and growing your company are constant goals. Web conferences can be an affordable and impactful way to foster these goals. Whether you're a digital marketer, technology expert, or business coach, attending these digital gatherings can open up a world of opportunities, leading to new clients or valuable partnerships. According to PGI 56% of executives say they will invest more in video conferencing.

How does teleconferencing work?

In an audioconference, the people once connected, as the audioconference participants can chat with one another as if they were in the same room.

Video conferences use VoIP for real-time communication over the internet.

A VoIP system sends voice data in digital form over the internet, instead of using traditional telephone lines. This makes VoIP a lot cheaper and easier to use than a traditional phone system.

Usually, at least one participant must have a web browser and internet connection, and a web conference software application.

The web conference software application allows participants to share applications, documents, and desktop screens with one another in real-time.

Advantages and Disadvantages of Teleconferencing

Over the past few years, teleconferencing technology has made tremendous strides. Today, it is possible to hold video conferences on different platforms and devices without any restrictions. However, there are always certain disadvantages associated with this technology.

Advantages of Teleconferencing Disadvantages of Teleconferencing

Enhanced Collaboration - Teleconferencing allows quick resolution of work issues on a PC, laptop or even on the user's mobile device. The use of a huge number of collaboration tools increase the cooperation factor by quick screen sharing and exchanging messages in a common chat room, even being in different parts of the world. In case you are running a meeting with foreign customers or inverters, you may need software localization services.

Security - With the development of technology, teleconferencing is one of the most reliable ways to conduct meetings. There are also virtually no communication problems thanks to more stable teleconference channels.

Lower Costs - Organizing a teleconference is much cheaper than an in-person meeting. All you need is a microphone, a webcam and speakers. With the advent of this type of communication, costs for travel, rental space and installation of expensive equipment are reduced to a minimum.

Lack of personal interactions - When trying to develop a business relationship, it can be important to see with your own eyes how a person behaves in professional situations. A firm handshake and friendly eye contact are some of the best ways to determine this, but video conferencing does not allow this to happen.

Inclined to Technical Challenges - Unstable Internet or connection interruptions lead to time lags and poor video and audio transmission.

Ease of Losing Focus - Conducting a video meeting in the home environment can sometimes lead to a loss of agenda, because it is quite difficult to explain to small children or pets, if any, that complete silence and concentration is necessary during a teleconference. Even if you have set up a workspace at home, your neighbors may suddenly start doing repairs or come to ask for salt.

Advantages of Teleconferencing in Business

Teleconferencing is a cost-effective way to communicate with people in different locations. This is because it eliminates the need for people to travel to different locations in order to participate in a meeting when doing project planning or goal setting. This can save companies money on travel costs. There are other benefits of using teleconferencing:

1. Increased efficiency - Teleconference meetings allow participants to share information and ideas more quickly and easily than in person meetings. This can save time and lead to better decision-making.

2. Increased flexibility - Teleconference meetings can be scheduled at any time that is convenient for participants, regardless of their location. This flexibility can help to reduce travel costs and time.

3. Increased collaboration - Teleconference meetings allow participants to see and hear each other.

4. Increased productivity - Teleconference meetings can help participants to stay focused and productive, as they do not have to travel and can work from their own location.

Use cases for teleconferencing

There are many different use cases for teleconference software. Some of the most common ones include:

Holding business meetings: Teleconference software can be used to hold meetings with colleagues, clients, or partners from anywhere in the world to make a business plan. This can be especially useful for businesses that have employees or clients located in different parts of the globe.

Conducting training sessions: Teleconference software can be used to conduct training sessions for employees or students. This can be especially useful for organizations that have employees or students located in different parts of the world.

Holding online conferences: Teleconference software can be used to hold online conferences with colleagues, clients, or partners. This can be especially useful for businesses that want to host online events and increase brand awareness.

Connecting with friends and family: Teleconference software can be used to connect with friends and family members who live in different parts of the world. This can be especially useful for people who want to stay in touch with loved ones who live far away.

Tips for teleconferencing

Here are some straightforward guidelines to enhance your teleconferencing experience:

1. Inspect your gear: Prior to the meeting, ensure your internet, camera, and microphone are in good working order. Resolve any technical issues ahead of time to prevent delays.

2. Choose a professional setting: Ideally, a neat, professional setting is preferred. Use features such as background blur if this is not possible.

3. Arrive ahead of time: Make it a point to join the meeting slightly early. This gives you a buffer to sort out any last-minute technical glitches and prevents rushing.

4. Silence your mic when not speaking: Keep your microphone muted when you're not contributing verbally. This helps reduce background noise.

5. Utilize video: If your internet bandwidth permits, go for video. It lends a more interactive and personal touch to the meeting. However, be mindful of others' preferences and their internet limitations.

6. Maintain concentration: Avoid multitasking during the meeting. Keep your focus on the discussion at hand. If your company is undergoing rebranding, ensure to communicate the new brand guidelines to your team during these meetings to maintain consistency.

How do you set up a teleconference?

STEP 1. Install and deploy TrueConf Server Free (takes less than 15 minutes)

STEP 2. Add user accounts

Your IT admin can create TrueConf IDs and passwords for all users in the group. Send them to your users: these credentials are needed to log into the TrueConf client application.

STEP 3. Download client applications

Ask users to download the TrueConf client application for their operating system from your or from our official website and sign in with their account.

STEP 4. Enjoy video conferencing!

# data[].attributes.attachment_link.title
What is Teleconferencing? Definition, Types, and Benefits

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover what is teleconferencing, its definition, and how it facilitates remote communication. This guide covers the various types of teleconferencing, including audio, video, and web conferencing, along with the benefits of using these technologies to enhance business collaboration and communication.

# data[].attributes.body
Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ескерту. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Президентінің 2009.06.18 N 829 Жарлығымен.

Қазақстан Республикасының Конституциясы 44-бабының 8) тармақшасына сәйкес, тұрғын үй құрылысын одан әрi дамыту және Қазақстан Республикасы халқының қалың жiгiнің тұрғын үйге қол жеткiзуiн қамтамасыз ету мақсатында қаулы етемін:

1. Қоса берiліп отырған Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы (бұдан әрi - Бағдарлама) бекiтiлсiн.

2. Қазақстан Республикасының Yкiметi бiр ай мерзiмде Бағдарламаны iске асыру жөнiндегi iс-шаралар жоспарын әзiрлесiн және бекiтсiн.

3. Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда министрлiгi, шараларға тартылған басқа да министрліктер, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органдар, облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкiмдерi Бағдарламаны iске асыру жөнiндегi шараларды қабылдасын.

4. Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда министрлiгi жарты жылда бiр рет, есептi кезеңнен кейiнгi айдың 25-күнiнен кешiктiрмей Қазақстан Республикасы Президентiнің Әкiмшiлiгiне және Қазақстан Республикасының Үкiметiне Бағдарламаның iске асырылу барысы туралы ақпарат ұсынсын.

5. Бағдарламаның орындалуын қамтамасыз етуді бақылау және үйлестіру Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда министрлігіне жүктелсін.

6. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.

Қазақстан Республикасының
Президенті

Қазақстан Республикасы
Президентінің
2004 жылғы 11 маусымдағы
N 1388 Жарлығымен
бекітілген

Қазақстан Республикасында Тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы Астана, 2004 жыл

1. Бағдарламаның паспорты

Бағдарламаның Қазақстан Республикасында Тұрғын үй
атауы құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасы

Әзiрлеу үшiн Президенттің "Бәсекеге қабілетті Қазақстан
негiз үшiн, бәсекеге қабілеттi экономика үшiн,
бәсекеге қабілетті халық үшiн" атты
2004 жылғы 19 наурыздағы Қазақстан халқына
Жолдауы

Әзiрлеушілер Индустрия және сауда, Экономика және
бюджеттiк жоспарлау, Қаржы министрлiктерi

Мақсаты Халықтың қалың жiгiнiң тұрғын үйге
қолжетiмділігiн қамтамасыз ететін тұрғын үй
құрылысын дамыту проблемаларын кешендi
түрде шешу

Мiндеттерi Ұсыныс тарапынан да, сұраныс тарапынан да
толыққанды теңгерiмдi тұрғын үй құрылысы
рыногын құру;
тұрғын үй салуға жекеше инвестицияларды
тарту және жеке тұрғын үй құрылысын
дамытуды ынталандыру;
құрылыс индустриясының тиiмдi рыногын
қалыптастыру;
халықтың қалың жiгi үшiн ипотекалық
кредиттер беру мен тұрғын үй құрылысы
жинақтарының қолжетімділiгiн көтеру

Iске асыру 2005-2007 жылдар
мерзiмдерi

Қажеттi ресурстар Бағдарламаны iске асыруға 3 жыл iшiнде
және мемлекеттік қаражат қажеттілiгi 150,0 млрд.
қаржыландыру теңгенi, соның iшiнде: 2005 жылы - 60,5
көздерi млрд. теңгенi, 2006 жылы - 63,7 млрд.
теңгенi, 2007 жылы - 25,8 млрд. теңгенi
құрайды. Бұдан басқа, 2005 жылы кредитке
берiлетiн 42 млрд. теңгенi 2007 жылы қайта
инвестициялау жүзеге асырылатын болады.
2005-2007 жылдары Бағдарламаны iске асыруға
мемлекеттің, азаматтардың және заңды
тұлғалардың қаражаты пайдаланылатын болады.

2. Кiрiспе

Қазақстан экономикасын көтеру, сондай-ақ халықтың басым бөлiгiнiң өз тұрғын үй жағдайларын жақсартуға ұмтылысы республикада тұрғын үй құрылысының өзектiлігіне себепшi болды. Тұрғын үй құрылысы Қазақстанның 2030 жылға дейiнгi даму стратегиясының басым бағыттарының бiрi болып танылды және ол жалпы ұлттық сипаттағы неғұрлым маңызды мiндеттердiң бiрi болып табылады.
Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттігiн арттыру орта мерзiмдi перспективада тұрғын үй құрылысында жаңа саясатты талап етедi.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының (бұдан әрi - Бағдарлама) негізгi бағыттары тұрғын үйдiң құнын арзандату арқылы халықтың қалың жiгi үшiн қолжетiмдi тұрғын үй құрылысының тұрақты өсу қарқынын қамтамасыз ету, тұрғын үйге кредит беру мерзiмдерiн ұзарту, кредит берудiң бастапқы жарнасы мен ставкаларын азайту болып табылады.
Тұрғын үй салудан өзге оны пайдалануға жаңа көзқарастар қажет.
Кондоминимумның объектілерiн басқарудың нысандарын, соның iшiнде пәтерлер меншiгi кооперативтерiнiң институттарын бұдан әрi жетiлдiру, тұрғын үй қоры мен коммуналдық қызмет көрсету жүйесiнде жүргiзiлiп жатқан қайта құруларды одан әрi тереңдету, сондай-ақ тұрғын үй қатынастарын оңтайландыру үшiн тұрғын үй-коммуналдық саланы дамыту бағдарламасы әзiрленетiн болады.

3. Тұрғын үй құрылысының қазiргi заманғы жай-күйiн
талдау

3.1. Тұрғын үй құрылысы

Қазақстанда тұрғын үй секторы нарықтық қатынастарға өтті және тұрғын үй саясатының басты мақсаты кредит берудiң оң нысандарын дамыту арқылы халықтың тұрғын үй сатып алуға және салуға көшуi үшiн жағдайлар жасау болып табылады.
Меншiк нысандары мен қаржыландыру көздерi бойынша тұрғын үйлердi пайдалануға берудiң құрылымы өзгердi. Тұрғын үй құрылысын қаржыландыру жүйесiнде түбегейлi өзгерiстер болды, жекеше және жеке құрылыс салушылар негізгi рөл атқара бастады.
Тұрғын үй қоры тізілiмiнiң деректерi бойынша 2004 жылғы 1 қаңтарға Қазақстан Республикасы тұрғын үй қорының жалпы алаңы 243,0 млн. шаршы метрдi, соның iшiнде қалаларда - 144,8 млн. шаршы метрдi, ауылдық жерлерде - 98,2 млн. шаршы метрдi құрады.
Қазақстан Республикасы тұрғын үй қорының 96,8%-тен астамы жеке меншiкте (235,3 млн. шаршы метр) және 3,2%-i мемлекеттiк меншiкте (7,7 млн. шаршы метр).
1 тұрғынның тұрғын үймен қамтамасыз етілуiнiң қазiргi кездегі әлеуметтік нормасы кезiнде 18 шаршы метр мөлшерiнде, 2003 жылдың аяғында елiмiзде орта есеппен алғанда 1 тұрғынға 17,0 шаршы метр, соның iшiнде қалаларда - 18,0 шаршы метр, ауылдық жерлерде - 5,8 шаршы метрден келдi.
Мемлекет тұрғын үй құрылысының негiзгi қатысушысы болудан қалды. Оның тұрғын үй құрылысының жалпы көлемiндегi үлесi 2002 жылы 5,6%-ке дейiн азайды, 2003 жылы бұл көрсеткiш Жамбыл облысындағы жер сілкiну салдарын жою кезiнде тұрғын үйлердiң құрылысы есебiнен 13,1%-ке дейiн ұлғайды. Тұрғындардың қаражаты есебiнен тұрғын үйлердi пайдалануға берудiң жалпы алаңынан 69,4% тұрғын үй берiлген.

3.2. Жекеше тұрғын үй құрылысының жай-күйі

Республика тұрғындары жеке тұрғын үй проблемаларын шешуге белсендi қатыса бастады.
2000-2003 жылдары халықтың қаражаты есебiнен 4600,1 мың шаршы метр тұрғын үй салынды немесе пайдалануға берілген тұрғын үйлердiң жалпы көлемiнiң 72,7%.
Жеке тұрғын үй құрылысының көлемi соңғы төрт жылда 57,3%-ке өсті және көрсетілген кезеңде осы мақсаттарға 36,6 млрд. теңге жiберiлдi. Қалыптасқан жағдай азаматтарда тұрғын үй құрылысы үшiн кейбiр қорлардың бар екендiгiн дәлелдейдi.
Республикада жеке тұрғын үй құрылысын дамыту бiр қалыпты емес. Егер 2003 жылы тұрғындар салған тұрғын үйдiң 1431,2 мың шаршы метр жалпы алаңының ең көп үлесiне Оңтүстік Қазақстан (309,5 мың шаршы метр), Атырау (158,2), Алматы (130,2) облыстары және Алматы қаласы (132,3 мың шаршы метр) ие болса, ал басқа облыстарда бұл көрсеткiш төмен: Қарағанды (29,2), Қостанай (33,7), Солтүстiк Қазақстан (35), Ақмола (36,4 мың шаршы метр).

3.3. Жекеше капитал инвестицияларын тарту есебiнен
тұрғын үйлер салу

2000-2003 жылдары мемлекеттік емес сектордың кәсiпорындары мен ұйымдарының жеке қаражаты есебiнен 1070,7 мың шаршы метр тұрғын үй салынды немесе пайдалануға берілген тұрғын үйлердiң жалпы көлемiнiң 16,9%-і.
Бұл кәсiпорындар мен ұйымдар кiрiсi орта және табысы жоғары сатып алушыларға тiкелей сататын тұрғын үйлердi пайдалануға бередi. Аталған құрылыс салушылар жаңа технологиялар мен материалдарды қолдана отырып, сәулет және техникалық күрделiлiгi бойынша жаңа буынды, бiрегей көп пәтерлi тұрғын үйлердi жобалау мен салу жөнiндегі мiндеттер кешенiн шешуде.
2001-2003 жылдары мемлекеттік меншiктегi кәсiпорындар мен ұйымдар 475 мың шаршы метр тұрғын үйдi пайдалануға бердi немесе пайдалануға берілген тұрғын үйлердiң жалпы алаңының 9,3%-i.
2002 жылы республиканың тоғыз облысында мемлекеттiк қаражаттың қатысуымен бiрде бiр шаршы метр тұрғын үй салынған жоқ, ал 2003 жылы осындай жағдай Ақмола, Алматы, Қостанай облыстарында және Алматы қаласында қалыптасты.

3.4. Тұрғын үй құнын талдау

Жаппай тұрғын үй құрылысының өсiмiн кiдiртудiң негiзгi себептерiнiң бiрi тұрғын үйдiң құнының қымбаттығы болып табылады.
Қазақстан Республикасы Статистика жөнiндегi агенттiгiнiң деректерi бойынша тұрғын үй алаңының 1 шаршы метрiн салу құны орташа республикалық мөлшерден тиiсiнше 24,5 және 12,7 мың теңгеге асатын Астана және Атырау қалаларын қоспағанда, 2000-2003 жылдары республика қалаларында (тұрғындар салған жеке тұрғын үйлердi қоспағанда) тұрғын үйдiң 1 шаршы метрiн салудың орташа нақты құны 47,5 - 60,3 мың теңгенi құрады.

2003 жылы республиканың кейбiр өңiрлерiндегi тұрғын
үйдiң 1 шаршы метрiн салу құны (мың теңге)
__________________________________________________________________
| Барлығы (тұрғындар |Барлығы (тұрғындар
| салған жеке тұрғын |салған жеке тұрғын
|үйлердi қоса алғанда)|үйлердi қоспағанда)
__________________________________________________________________
Астана қаласы 63,9/$456 84,8/$606
Алматы қаласы 30,2/$216 49,2/$351
Атырау облысы 16,6/$118 73,0/$521
__________________________________________________________________

Тұрғын үй құрылысының құнын төмендету үшiн қазiргi заманғы тиiмдi және энергия үнемдеушi сәулет-құрылыс шешiмдерiне көшу қажет.
Қосымша жүктемеге не магистралдық және орамiшілiк инженерлiк жүйелердi, өзге де инженерлiк (коммуналдық) инфрақұрылымды дамытуға және жайластыруға байланысты тұрғын үйлердiң салушыларына шығындарды жүктеудiң қазіргi кездегі практикасы салынып жатқан тұрғын үйдiң бiр шаршы метрiнiң құнынан асады.
Объектілер құрылысының құнын төмендету сметалық нормативтiк базаны жетiлдiруге байланысты. Жаңа еңбекақы деңгейiн, құрылыс машиналары мен тетiктерiн, материалдарды, бұйымдарды және конструкцияны пайдалануға арналған ағымдағы бағаларды ескере отырып, құрылыс өнiмдерiнiң бағасын дәлме-дәл анықтау, жұмыстарды жүргiзудiң жаңа озық әдiстерiн қолдану мақсатында алғаш рет жаңа қазақстандық сметалық нормативтер әзiрлендi. Осы нормативтердiң ережелерi Қазақстан Республикасының аумағындағы объектілердiң құрылысын мемлекеттiк қаражат есебiнен жүзеге асыратын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi субъектілерiнiң қолдануына жатады. Басқа субъектілер үшiн бұл нормативтер ұсынымдық сипатта болып табылады.

3.5. Құрылыс материалдарын өндiру саласының жай-күйi

Тұрғын үй құрылысының сапасына қойылатын қазiргi заманғы талаптар әлемдiк стандарттарға сәйкес келетiн жаңа және тиiмдi құрылыс материалдарын қолдануды алдын ала анықтайды.
Алайда, құрылыс материалдарының отандық өнеркәсiбi құрылыс өндiрiсiнiң қажеттілігін толық түрде қанағаттандырмайды.
Экономиканың жаңа құрылыс материалдарына, бұйымдар мен конструкцияларға қажеттілiгiн қамтамасыз ету үшiн Қазақстанда қажетті шикiзат ресурстары, өндiрiстiк қуаттар, жұмысшы және инженер кадрлар бар.
Елiмiзде шыныны, шыны талшығын, алюминий қорытпасынан жасалатын конструкцияларды, ағаш сүрегі мен металды алмастыратын басқа да материалдарды жасап шығаратын кәсіпорындар жоқ. Жеке машина жасау дамымаған, iс жүзiнде жүк көтергiш машиналар, көтергiш-көлiк тетiктерiн, құрылыс машиналары мен технологиялық жабдықтар өндiру жөнiндегi зауыттар жоқ. Тиiмдi жылу айырғыш материалдар мен олардан жасалатын бұйымдар өндiру, мұнай өнiмдерi мен полимерлердi терең қайта өңдеудi пайдалану тек қалыптасудың бастапқы кезеңiнде ғана қалып отыр.
Сонымен қатар өндiрiсті орналастырудағы аумақтық сәйкессiздiктiң болуы, импорт алмастырушы және экспортқа бағдарланған өндiрiстердi дамыту үшiн инвестициялардың жеткілiксiздiгi салалық проблемалар болып табылады.
Осының бәрi кәсiпорындардың басым көпшiлiгiнiң техникалық және технологиялық жабдықтануының қазiргi деңгейiмен әлемдiк стандарттарға сәйкес келетiн отандық құрылыс материалдарын шығаруды ұйымдастырудың қиын екенiн дәлелдейдi.

3.6. Ипотекалық кредит беру

Ипотекалық кредит беру - тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең тиiмдi тәсілдерiнiң бiрi. Дәл осы ипотека халықтың - тұрғын үй жағдайларын жақсарту, банктердiң - тиiмдi және пайдалы жұмыс iстеу, құрылыс кешенiнiң - өндiрiстi ырғақты жұмыспен жүктеу және халыққа ипотекалық кредит берудi кең қолдануға жәрдемдесетiн экономикалық өсуге ынталы мемлекеттiң мүдделерiн үйлестiруге мүмкiндiк бередi.
Азаматтарға ипотекалық кредиттер берудi екiншi деңгейдегі банктер 1998 жылдан бастап жүзеге асыруда. Ипотекалық кредиттер бойынша сыйақының бастапқы ставкасы жылына 20%, бастапқы жарна мөлшерi 40-50%-ке жуықты құрады, кредит 5-10 жылдан аспайтын мерзiмге берiлдi.
Елдегі ипотекалық кредит берудiң дамуымен ипотекалық кредит берудiң негізгi өлшемдерi азаю жағына қарай өзгерiстерге ұшырады. Мәселен, 2003 жылдан бастап екiншi деңгейдегi банктердегi сыйақы ставкалары жылына шамамен 12-15%-тi құрайды, бастапқы жарна мөлшерi жылына 15-20%-ке дейiн төмендедi, кредит беру мерзiмi орта есеппен 10-15 жылды құрады.
Алайда, ипотекалық кредит беру жүйесiнiң осындай дамуы кезiнiң өзiнде қызметтер көрсетудiң бұл түрi Қазақстан Республикасы азаматтарының аз санатына ғана қолжетiмдi болды. Негiзгi себептердiң бiрi халықта сыйақы төлеу мен бастапқы жарна үшiн жеткiлiктi қаражаттың жоқтығы болып табылады. Осыған байланысты "Қазақстандық ипотекалық компания" ЖАҚ (бұдан әрi - ҚИК) құрылды. Қазiргi кезде ҚИК-тiң жарғылық капиталы 2,5 млрд. теңгенi құрайды.
Екiншi деңгейдегi банктердiң ипотекалық кредиттер беру көлемiн ұлғайту үшiн ипотекалық кредиттер бойынша талап ету құқықтарын сатып алу жолымен екiншi деңгейдегі банктердi қайта қаржыландыру ҚИК қызметiнiң мақсаты болып табылады.
ҚИК инфляцияның, инвесторлар маржаларының, ҚИК маржаларының, сақтандыру резервтерi мен эмиссияға жұмсалатын шығыстардың деңгейiне байланысты болатын котталған ставка бойынша талап ету құқығын сатып алады. Қызметтің барлық кезеңiнде ҚИК-тiң котталған ставкасы азаю жағына қарай өзгерiске ұшырады. Мәселен, 2002 жылы котталған ставка 14%-тi құраса, қазiргi кезде ол 9,6%-тi құрайды.
ҚИК-тің қатысуымен ипотекалық кредит беру жүйесiнде 8 банк және банктiк операциялардың жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын 2 ұйым жұмыс iстейдi. ҚИК-тiң бағдарламасы бойынша ипотекалық кредиттер беру жөнiндегi өз қызметiн жүзеге асыратын "Каспий", "Астана-Қаржы" банкi, "ЦентрКредит" банкi, "АСҚ", "БТА-Ипотека" банкi, Нұрбанк, Қазақстанның Наурыз Банкi, ТехакаБанк, Альянс Банкi, Цеснабанк сияқты екiншi деңгейдегi банктер мен қаржы ұйымдары ҚИК-тiң серiктестерi болып табылады. Бұдан басқа, екiншi деңгейдегi банктердiң бiрқатары тұрғын үй құрылысына ипотекалық кредит берудi дербес жүзеге асырады.
2001 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша ҚИК екiншi деңгейдегi банктерден 10 млрд. теңгеден астам сомаға ипотекалық кредиттер бойынша талап ету құқықтарын сатып алды.
Ескерту. 3.6.-шағын бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

3.6.1. Ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру және
сақтандыру жүйесi

Ипотекалық кредит берудi серпiндi дамытуда ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру және сақтандыру жүйесi айтарлықтай рөл атқарады. Ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру және сақтандыру жүйесi екiншi деңгейдегi банктер мен ипотекалық кредиттерге кепiлдiк берудi және сақтандыруды жүзеге асыратын ұйымдар арасындағы кредит бойынша кредиттiк тәуекелдердi бөлу жолымен ипотекалық кредиттерге қолжетiмдiлiктi арттыру үшiн қолайлы жағдайлар жасауға бағытталған.
Осыған байланысты 2003 жылы Қазақстандық ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру қоры (бұдан әрi - ҚИКБҚ) құрылды. Ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру және оларды сақтандыру жүйесiн құру Қазақстанға ипотекалық кредиттер нарығын оңтайландыруға және кеңейтуге мүмкiндiк бередi. Ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру және сақтандыру жүйесi бүкiл кредиттiң мерзiмi iшiнде кредиттiк тәуекелдердiң 100%-ға дейiн ҚИКБҚ-ның жабылуын болжайды.
Ескерту. 3.6.1.-шағын бөліммен толықтырылды - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

3.7. Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесi

Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесi Қазақстан Республикасының аумағында тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшiн қарыз алу мақсатында жеке жинақтардың (қазiргі кезде тұрғын үй құнының 50%-iнен кем емес) қорлануына негiзделген тұрғын үйлердi қаржыландыру тетiгiн білдiредi.
Тұрғын үй құрылысы жинақтарының бұл жүйесi көп жағдайда екiншi деңгейдегі банктерден ипотекалық кредиттер алу кезiнде бастапқы жарнаны енгізу үшiн жеткiлiктi қаражаты жоқ бiрақ жеткiлiктi тұрақты кiрiсi бар азаматтардың санаттарына арналған.
Құрылыс жинақтары жүйесiнiң субъектілерi арасындағы қатынастардағы мемлекеттің рөлi Қазақстан Республикасының азаматтары - салымшыларға көрсетілген жинақтарға салымдар бойынша сыйлық беру жолымен тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесiне қолдау көрсету болып табылады.
Тұрғын үй құрылыс жинақ банктерi, осы банктердiң салымшылары және салымдар бойынша сыйлықтарды тұрғын үй құрылыс жинақ банктерiне аудару мен төлеудi жүзеге асыратын мемлекет құрылыс жинақтары жүйесiнiң қатысушылары болып табылады. Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесiн енгiзу үшiн 2000 жылы "Тұрғын үй құрылыс жинақтары туралы" Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Қазақстан Республикасының Үкiметi жарғылық капиталына мемлекеттiң 100 процент қатысуымен "Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкi" АҚ (бұдан әрi - ТҚЖБ) құрды.
1,5 млрд. теңге жарғылық капиталы бар ТҚЖБ қызметi кезеңi iшiнде 2003 жылғы 29 қыркүйектен бастап 1,05 мың салымшы тартты. ТҚЖБ тартқан тұрғын үй құрылысы жинақтары бойынша жалпы шартты сома шамамен 900 млн. теңгенi құрайды.

4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi

Бағдарламаның негiзгi мақсаты халықтың қалың жiгiне тұрғын үйдiң қолжетiмділiгiн қамтамасыз ететiн тұрғын үй құрылысын дамыту проблемаларын кешендi шешу болып табылады.
Мақсатқа қол жеткiзу үшiн мынадай мiндеттердi шешу көзделедi:
ұсыныс тарапынан да, сұраныс тарапынан да толыққанды теңдестірілген тұрғын үй рыногын жасау;
тұрғын үй құрылысына жекеше инвестицияларды тарту және жеке тұрғын үй құрылысын дамытуды ынталандыру;
құрылыс индустриясының тиiмдi рыногын қалыптастыру;
халықтың қалың жiгi үшiн ипотекалық кредит беру мен тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесiнiң қолжетiмділiгiн арттыру

5. Бағдарламаның негізгі бағыттары
мен оны iске асырудың тетiктерi

5.1. Тұрғын үй салу ұсыныстарын ынталандыру
Жүйелiк сипаттағы жалпы шаралар
5.1.1. Тұрғын үйдiң бiр шаршы метрi құрылысының құнын
төмендету

Халықтың неғұрлым қалың жiгiне арналып салынған тұрғын үйлерге қол жетiмділiктi қамтамасыз ету үшiн тұрғын үй құрылысының құнын төмендетуге бағытталған шаралар көзделедi.
Республикада қазiргі заманғы тиiмдi және энергия үнемдейтiн сәулет-құрылыс шешiмдерiне өту қажет. Осыған байланысты үнемдi тұрғын үйлердi салу үшiн неғұрлым оңтайлы қабаттылықты, өзге де ұтымды көлемдiк-жоспарлық, конструкторлық және инженерлiк шешiмдердiң әдiстерiн, сондай-ақ қала құрылысы жүйесiндегi тұрғын үй орамдарының (үйлерiнiң) орналасу орнын айқындау қажет.
Магистралдық және кварталiшiлiк инженерлiк желілер, өзге де инженерлiк (коммуналдық) инфрақұрылым объектiлерiн дамыту мен жайластыруға кететiн шығыстарды жергілiкті атқарушы органдарға жүктей отырып, қосымша қуаттарды қосуға ақы төлеудi, сондай-ақ энергия беретiн ұйымдардың энергияны тасымалдау желiлерiн дамытуға және қайта жаңғыртуға байланысты, меншiк нысанына қарамастан тұрғын үйлердi салушылардың шығындарын болдырмау керек.
Шығындардың нақты деңгейiн белгілеу және тұрғын үй салудағы ақталмайтын асыра көтерiлген бағаларды болдырмау үшiн қазақстандық жаңа сметалық нормативтердi енгізу және оларды одан әрi жетiлдiру жөнiндегi жұмыстар жалғасын табатын болады.
Тиiмдi құрылыс материалдары өндiрiсiн дамыту және жаңа технологиялар енгiзу, олардың сапасын жақсарта отырып, түр-түрiн ұлғайтуға, сондай-ақ импорттың көлемiн төмендетуге және құрылыс өнiмдерiнiң материалдарды, энергияны, еңбекті көп қажет етуiн азайтуға әкеп соқтырады.
Құрылыс ұйымдарының арасындағы бәсекелестiкті дамыту тұрғын үй құрылысының құнын төмендету жөнiндегi жұмыстардың бiрiн құрайды. Коммуналдық тұрғын үйді салуға арналған тапсырыстарды орналастыру және ипотека мен тұрғын үй құрылыс жинақтарын пайдалана отырып, азаматтардың белгілi бiр санатына кейiннен тұрғын үйдi сатумен құрылыс салушыларға кредит беру кезiндегi жергілiкті атқарушы органдардың тендерлер өткiзуi тұрғын үй құрылысындағы бәсекелестік ортаны дамытудың негiзгi тетiгi болып табылады.
Конкурсты ұйымдастырушының конкурстық құжаттамаға өткiзiлетiн конкурстың мәнi болып табылатын және мемлекеттiк сатып алуға жататын жұмыстар көлемiнiң жиынтығында үштен екiсiнен астамын (құрылыс құны) мердiгердiң (бac мердiгердiң) қосалқы мердiгерге беруiне тыйым салу шарттары да тұрғын үй құрылысының құнын төмендетуге әсер етедi.
Ескерту. 5.1.1.-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

5.1.2. Жеке тұрғын үй құрылысын дамыту

Жеке тұрғын үй құрылысын одан әрi дамыту үшiн мынадай шараларды жүзеге асыру көзделедi:
азаматтардың жеке тұрғын үй құрылысы үшiн жер учаскелерiн алуға берген өтiнiштерiнiң санын ескере отырып, жергiлiктi атқарушы органдарға жеке тұрғын үй құрылысының аудандарында инженерлiк-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту мен орналастыруға мақсатты трансферттер бөлу;
тұрғын үй құрылысында халықтың әртүрлi жiгiнiң элиталық тұрғын үйге де, табысы жоғары емес азаматтарға арналған тұрғын үйлерге де төлем қабiлеттiк сұранысының түр-түрi мен номенклатурасы бойынша жауап беретiн үдемелi технологияларды, сәулет-құрылыс және қала құрылысы шешiмдерiн, экологиялық таза, дизайны бойынша қазiргi заманғы өнiмдер мен материалдардың түрлерiн пайдалану;
үй салуға жер учаскелерiн бөлудi, магистралдық инженерлiк желiлер маңынан, сондай-ақ құрылыспен және коммуникациялармен қамтылмаған аумақтардан көздеу.
Қазақстан Республикасының азаматтарына жеке тұрғын үй құрылысы үшiн жер учаскелерi инженерлiк-коммуникациялық желiлер жүргiзiле отырып берiледi, бұл жеке тұрғын үйiн салған кезде азаматтардың шығыстарын айтарлықтай қысқартады. Азаматтардың жеке тұрғын үй құрылысы үшiн жер учаскелерiн алудың бiрыңғай рәсiмiн әзiрлеу жөнiндегi шаралар қабылданатын болады.
Төрешiлдiк әуре-сарсаңды болдырмау үшiн жер учаскесiне құқықты куәландыратын құжаттарды ресiмдеу және беру рәсiмдерiн жүзеге асыру азаматтардың өтiнiштерiн қараудың нақты мерзiмiн белгiлей отырып, "жалғыз терезе" қағидаты бойынша жүргiзiледi.
Ипотекалық кредит беру мен тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесiнiң қолайлы шарттарын қолдану, тиiмдi энергия-pecypc үнемдеушi жүйелерге көшу де жеке тұрғын үй құрылысын одан әрi дамытуға ықпал ететiн болады.
Ескерту. 5.1.2.-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

5.1.3. Жекеше капитал инвестицияларын тарту есебiнен
тұрғын үй салу

Алдағы жылдары қымбат емес тұрғын үй құрылысына қосымша инвестициялар тарту, одан әрi дамытылатын болады.
Мемлекеттiк меншiктегi жер учаскелерiн құрылыс салуға мiндеттi түрде берудi (сатуды) Бағдарламаны қаржыландыру үшiн жергілiктi бюджеттерге қосымша түсiмдердi қамтамасыз етуге тиiс аукциондық негiзде ғана берудi енгiзу қажет. Бұл ретте жер учаскелерiнiң белгілi бiр бөлiгi ерекше: кейiн мұндай учаскелерде халыққа сатылатын қолжетiмдi тұрғын үй салу шартымен аукционға қойылуға тиiс.
Құрылыс салушы компаниялар арасында және еңбек рыногында бәсекелестіктi күшейту қажет.

5.1.4. Тиiмдi, экологиялық таза құрылыс материалдарын
өндiрудi одан әрi дамыту және жаңа технологиялар
енгізу

Тиiмдi, экологиялық таза құрылыс материалдарын өндiрудi одан әрi дамыту және жаңа технологиялар енгiзу үшiн мынадай шаралар қабылдау қажет:
экологиялық талаптарға сәйкес дербес жылыту жүйелерiн, өздiгiнен реттеу және есептеу аспаптарын, құбыр өткiзгiштер үшiн материалдардың жаңа түрлерiн қолдануды, тасымалдау кезiнде жылу жеткiзушiнiң жоғалуын төмендетуге, сондай-ақ пайдалану мерзiмiн ұлғайтуға мүмкiндiк беретiн "құбырдағы құбыр" конструкциясын пайдалануды кеңейту;
жеке тұрғын үйлер салу үшiн тиiмдi материалдар (қуысты бетон, полистиролбетон, ұсақ даналық блоктар) қолдануға жәрдемдесу;
жабысқақ материалдар және олардың негiзiндегi өнiмдер, керамикалық, жылу өткiзбейтiн және сылақ материалдарын, жалпақ әйнектер шығару жөнiндегi нақты инвестициялық жобаларды iске асыру;
еңбек өнiмділiгiн арттыру, еңбектi көп қажетсiнудi және құрылыс-монтаждау жұмыстарының өзiндiк құнын төмендету мақсатында қазiргi заманғы "құрғақ" құрылыс тәсілiн қолдануды ұлғайту.

Орта топ мен халықтың әлеуметтік қорғалатын жігі үшін тұрғын үй салуды ынталандыруға бағытталған шаралар

5.1.5. Коммуналдық тұрғын үй салу

Мемлекет олардың алдында белгілi бiр мiндеттемелер алған азаматтардың жекелеген санаттарының тұрғын үй проблемасын шешу жергілiкті атқарушы органдардың айрықша құзыретi болып табылады. Осының негізiнде әлеуметтік қорғалатын азаматтарға жекешелендiру құқығынсыз мемлекеттiк коммуналдық тұрғын үй беру жүзеге асырылады.
Азаматтардың қалған санаттары нарықтық тетiктердi пайдалана отырып, тұрғын үйдi меншiкке сатып алады.
Бағдарлама шеңберiнде жыл сайын әр облыста, Астана және Алматы қалаларында кейiннен әлеуметтік қорғалатын азаматтарға жекешелендiру құқығынсыз беру үшiн 100 пәтерлiк тұрғын үй салу болжанады.

5.1.6. Мемлекеттік қаражат есебiнен қолжетiмдi тұрғын
үй салу

Бағдарламаны iске асыру мақсатында мемлекет орта топ үшiн құны арзан және қолжетiмдi тұрғын үйлердi (бұдан әрi - қол жетiмдi тұрғын үй) салу арқылы азаматтарды тұрғын үйлермен қамтамасыз ету үшiн жағдайлар жасайтын болады.
Қолжетiмдi тұрғын үй Индустрия және сауда министрлiгiмен келiсiлген жобалар бойынша салынады және белгілi бiр техникалық және бағалық параметрлерi болады, соның iшiнде:
3 бөлмелi пәтердiң орташа алаңы - 80 шаршы метр;
бiр шаршы метрдiң құны - пәтерлердiң жалпы алаңының бiр шаршы метрi үшiн 56515 теңгеден аспайды. Бұл ретте өңiрлер бойынша пәтерлердiң жалпы алаңының бiр шаршы метрi құрылысының құны жобалардың мемлекеттiк сараптамасын жүргiзген кезде реттелетiн болады.
Көрсетілген тұрғын үй құрылысын қамтамасыз ету үшiн тұрғын үй құрылысының құнын төмендетуге бағытталған шаралар әзiрленетiн болады.
Тұрғын үй құрылысы процесiнде қамтамасыз ететiн iс-шаралардың белгілi бiр кешенiн жүргiзу қажет.
Бұл үшiн жергілiкті атқарушы органдар (бұдан әрi - ЖАО):
жоспарланатын тұрғын үй құрылысын ескере отырып, облыс орталықтары құрылысының бас жоспарларын әзiрлейтiн болады;
жоспарланатын болашақ құрылысқа әзiрленiп жатқан бас жоспарлар шеңберiнде инженерлiк коммуникациялар желілерiне қосуды ескере отырып, жер учаскелерiн бөледi. Бұл ретте таңдау өлшемдерi мыналардың бар-жоғы болып табылады: желiлер мен инженерлiк және қалаiшiлiк көлiктiк қамтамасыз ету коммуникациялары (орталық жылу беру, су құбыры мен кәрiз, телефондандыру, электрлендiру, газбен қамтамасыз ету, көше-жол желiлерi), мектептер, бала бақшалар, дүкендер, дәрiханалар мен басқа да инфрақұрылым объектiлерi;
сәулет-жоспарлау мiндеттерiнiң параметрлерiн, өңiрлiк ерекшелiктердi, үдемелi (мейлiнше арзан) материалдарды өңiрлiк құрылыс индустриясының мүмкiндiктерiмен және перспективаларымен тығыз байланысты пайдалануды ескере отырып, таңдауды жүзеге асыратын болады;
2005-2007 жылдардағы тұрғын үй құрылысы жөнiндегi жобалау-сметалық құжаттаманы әзiрлеу бойынша конкурстық рәсiмдер өткiзетiн болады;
- "Мемлекеттік сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бекiтілген жоба бойынша тұрғын үйдiң құрылысын тiкелей жүзеге асыратын мердiгер ұйымды таңдауды жүзеге асырады. Бұл ретте жергілiктi шикiзат ресурстары мен құрылыс индустриясының дамыған базасы жоқ өңiрлерде конкурстарға қатысу үшiн шетелдiк құрылыс компаниялары белсендi түрде тартылатын болады.
Тұрғын үй құрылысы және тұрғын үйдiң жалға берiлетiн секторын дамыту
Тұрғын үй салуға арналған кредиттiк қаражат халық тарапынан қолжетiмдi тұрғын үйге арналған төлемге қабiлеттi сұранысын ескере отырып, облыстардың арасында қайта бөлiнедi.
ЖАО-дағы тұрғын үй құрылысы үшiн белгіленген тәртiппен 2005-2007 жылдары тұрғын үй құрылысына республикалық бюджеттен 126 млрд. теңге, соның iшiнде 2007 жылы бұрын - 2005 жылы бөлiнген кредиттік қаражаттарды өтеу есебiнен қайта инвестициялауға 42 млрд. теңге сомасында сыйақының (мүдденiң) нөлдiк ставкасы бойынша кредит бөлiнедi.
Индустрия және сауда министрлiгi облыстардың, Астана, Алматы қалаларының 2005-2007 жылдарда кредиттерге қажеттiлiгiн анықтайтын, соған сәйкес тиiстi жылға арналған республикалық бюджет жобасын әзiрлеген кезде қажеттi қаражатты айқындайтын құжат әзiрлейтiн болады.
Халықты жайлы тұрғын үймен қамтамасыз етудiң баламалы тәсiлдерiнiң бiрi жалға берiлетiн үйлердi ұйымдастыру және тұрғын үйдi жалға беру секторын дамыту болып табылады және заңнамалық базаны әзiрлеудi, осы мiндеттi іске асыру үшiн қосымша шаралар қабылдауды талап етедi. Мұндай тұрғын үйдi дамыту үшiн жағдай жасау құрылыс салушыларға да, жалға берiлетiн үйлердiң меншiк иелерiне де, сондай-ақ жалға алушыларға да белгiлi бір жеңiлдiктердi белгiлеу түрiнде мемлекеттiк қаражатты тартуды талап етедi.
Халықтың тұрғын үй проблемаларын толық қамту және жеделдетiп шешу үшiн жалға берiлетiн тұрғын үй секторын одан әрi дамытудың тетiгiн қарау қажет.
Қаражатты қайтару Қаржы министрлiгi мен ЖАО арасындағы Кредиттік келiсiмге сәйкес жүзеге асырылатын болады.
ЖАО құрылыс, магистралдық және кварталiшiлiк инженерлiк-коммуникациялық желілердi кеңейту (қайта жаңарту), тұрғын үй құрылысы кезiнде құрылыс нормалары мен нормативтерiнiң сақталуына мониторингтi және сәулет-құрылыс қадағалауын жүзеге асыратын болады.
Құрылыс аяқталғаннан кейiн қолжетімдi тұрғын үйдi қабылдау Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртiппен жүзеге асырылады.
Халыққа қолжетiмдi тұрғын үйлердi сату
Қаржы министрлiгi мүдделi мемлекеттік органдармен бiрлесiп, жергілiктi атқарушы органдарға тұрғын үй құрылысы үшiн кредит беру ережесi мен тұрғын үйдi халыққа сату ережесiн әзiрлейтiн болады.
Халықтың қолжетiмдi тұрғын үйлердi сатып алуы басым түрде ипотекалық кредит беру арқылы немесе Қазақстан Республикасының Yкіметi айқындаған тәртiппен тұрғын үй құрылыс жинақ банктерiнiң кредиттерi есебiнен жүзеге асырылатын болады.
Бұл ретте қолжетiмдi тұрғын үй алыпсатарлығын болдырмау мақсатында мәжбүрлеме соттан тыс тәртiппен немесе соттың шешiмi бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртiппен кепiлдiкке алынған тұрғын үйдi сату жағдайларын қоспағанда, тұрғын үйдi сатып алу-сату шарттарында тұрғын үйдi сатып алған күннен бастап үш жыл iшiнде оны сатуға шектеу көзделетiн болады.
Қолжетiмдi тұрғын үйдi халыққа сату кезiнде оны сатып алуға мыналарға:
1) балалары бар жас отбасыларына;
2) мемлекеттiк бюджет қаражаты есебiнен ұсталатын мемлекеттік органдар мен мекемелердiң қызметкерлерiне;
3) әлеуметтiк саланың мемлекеттiк кәсiпорындары қызметкерлерiне басым құқық берілетiн болады.
Бағдарлама шеңберiнде қолжетiмдi тұрғын үй сатып алған азаматтар мен олардың отбасы мүшелерiнiң, сондай-ақ заңды тұлғалар мен резидент еместердiң қолжетiмдi үйдi сатып алуына жол берiлмейдi.
Рәсiмдердiң ашықтығын және жер учаскелерiнiң бөлiнуiне, мердiгерлiк ұйымдарды таңдауға, құрылыс барысы мен тұрғын үйдi бөлуге бақылауды қамтамасыз ету үшiн ЖАО қоғамдық ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкiлдерiнiң қатысуымен облыстар (қалалар, аудандар) әкiмдерiнiң басшылық етуiмен комиссия құрады.
ЖАО комиссиялары Қазақстан Республикасы Премьер-Министрi басшылық ететiн Мемлекеттiк комиссия алдында есеп бередi.
Бұл шаралар кейiн қайта сату үшiн тұрғын үйлердi салыну кезеңiнде сатып алатын риэлторлардың жаңадан салынып жатқан арзан үйлермен алып сатарлықты азайтуға мүмкiндiк бередi. Қолжетiмдi тұрғын үй алыпсатарлық үшiн емес, онда тұру үшiн салынуға тиiс.
Ескерту. 5.1.6.-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

5.2. Төлемге қабiлеттi сұранысты ынталандыру

Халықтың қалың жiгi үшiн тұрғын үйдiң қол жетімділiгiн арттыру халық үшiн ипотекалық кредит беру мен тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесiнiң кредиттерiн арзандату жолымен де қамтамасыз етiледi.

5.2.1. Ипотекалық кредит беру жүйесiн жетiлдiру

5.2.2. Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесiн дамыту

5.3. Бағдарламаны iске асырудың тетiктерi

Бағдарламаны орындау Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн оны iске асыру жөнiндегi Іс-шаралар жоспары арқылы жүзеге асырылатын болады.
Iс-шаралар жоспары тұрғын үй құрылысын дамытудың сапалы ерекшелiктерiн сипаттайтын болады, онда нақты орындаушылар мен iске асыру мерзiмдерi, сондай-ақ болжанатын көлемдер мен жылдар бойынша қаржыландыру көздерi белгіленетiн болады.
Іс-шаралардың кешенділiгi орталық және жергілiкті атқарушы органдардың Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың барлық бағыттары бойынша келiсiлген iс-қимылдарын қамтамасыз ету жөнiндегi қызметiн барынша үйлестіруге әрi мүмкiндiктерiн мейлiнше шоғырландыруға игі әсерiн тигiзедi.
Қазақстан Республикасының Үкiметi iс-шаралар жоспарының орындалу және Бағдарламаның жоспарланып отырған көрсеткiштерiне (индикаторларына) қол жеткiзу барысын бақылау арқылы Бағдарламаны iске асырудың тиiмділiгiне тұрақты мониторингті және бағалауды жүзеге асырады.

6. Қажетті ресурстар мен қаржыландыру көздерi

Бюджеттен шығын қажеттілiгi:
Барлығы: 150,0 млрд. теңге, соның iшiнде:
қаржы институттарын (ҚИК, ТҚЖБ, ҚИКБҚ) капиталдандыруға - 42,9 млрд. теңге;
ТҚЖБ-дағы салымдар бойынша сыйақылар төлемi - 2,3 млрд. теңге;
ТҚЖБ-ға кредит беруге - 1,9 млрд. теңге;
жергілiктi атқарушы органдарға бюджеттiк кредит беруге - 2005-2006 жылдары 64,0 млрд. теңге (бұдан басқа, 2005 жылы кредитке берілетiн 42 млрд. теңгенi 2007 жылы қайта инвестициялау);
мемлекеттік бюджеттің қаражаты есебiнен коммуналдық тұрғын үй құрылысына - 18,9 млрд. теңге;
тұрғын үйлер салған кезде инженерлiк-коммуникациялық инфрақұрылымдарды дамыту мен жайластыруға 2006 жылы - 20,0 млрд. теңге.
2006-2007 жылдарға арналған Бағдарламаны қаржыландыру көлемi тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджеттің болжанбалы көрсеткiштерi шеңберiнде нақтыланатын болады.
Ескерту. 6-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

7. Бағдарламаны iске асырудан күтілетiн нәтиже

Тұрғын үйлердi iске қосу 2005 жылы - 5,04 млн. шаршы метрдi құрады (43,6 мың пәтер), 2006 жылы тұрғын үйлердiң жалпы алаңы - 5,11 млн. шаршы метр (44,1 мың пәтер), 2007 жылы - 5,68 млн. шаршы метр (50,4 мың пәтер) құрайды.
Бағдарламаны iске асыру нәтижесiнде:
үш жылдың iшiнде алаңы 15,8 млн. шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берiледi немесе 250 мың отбасы тұрғын үймен қамтамасыз етiледi;
45 мыңнан астам адамға жаңа жұмыс орындары құрылады;
азаматтардың тұрғын үйлерде тұруының қауiпсiздiгi жоғарылайды;
тұрғын үй қорының жайлылығы жақсарады;
қалалар мен басқа да елдi мекендердiң сәулеттік бейнесi жақсарады;
тұрғын үйдiң бастапқы рыногы одан әрi дамиды және инвестициялық процесс жанданады;
құрылыс өнiмi импортының көлемi төмендейдi;
инвестициялық салымдардың тиімділігі және қазақстандық жаңа сметалық нормативтердiң жүйесi арқылы қаржы қаражатын жұмсауды оңтайландыру артады;
құрылыс қызметiнен бюджетке түсетiн салық, соның iшiнде мүлiкке салынатын салықтың, құрылыс саласы қызметкерлерiнен алынатын табыс салығының алымдары ұлғаяды;
құрылыс материалдары, электротехникалық, металлургия және химия өнеркәсiптерiнiң өнiмдерiн, сондай-ақ жаңа тұрғын үйдi жайластыру заттарын шығаруды ұлғайту есебiнен сабақтас салаларда мультипликативтi әсер күтiледi.
Ескерту. 7-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2006.07.24. N 150 жарлығымен.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
қазақстан республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы - "әділет" ақж

# data[].attributes.attachment_link.title
Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы

# data[].attributes.attachment_link.description
Ескерту. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Президентінің 2009.06.18 N 829 Жарлығымен. Қазақстан Республикасының Конституциясы 44-бабының 8) тармақшасына сәйкес, тұрғын үй құрылысын одан әрi дамыту және Қазақстан Республикасы халқының қалың жiгiнің тұрғын үйге қол жеткiзуiн қамтамасыз ету мақсатында қаулы етемін: 1. Қоса берiліп отырған Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы (бұдан әрi - Бағдарлама) бекiтiлсiн.

# data[].attributes.body
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Қазақстан Республикасының Конституциясы 44-бабының 8) тармақшасына сәйкес, тұрғын үй құрылысын одан әрі дамыту және Қазақстан Республикасы халқының қалың жігінің тұрғын үйге қол жеткізуін қамтамасыз ету мақсатында ҚАУЛЫ ЕТЕМІН :
1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) бекітілсін. P080711
2. Қазақстан Республикасының Үкіметі бір ай мерзімде Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеп, бекітсін.
3. Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігі, басқа да мүдделі министрліктер, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдар, Астана және Алматы қалаларының, облыстардың әкімдері Бағдарламаны іске асыру жөніндегі шараларды қабылдасын.
Ескерту. 3-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2009.12.15 N 904 Жарлығымен.
4. Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігі жарты жылда бір рет, есепті кезеңнен кейінгі айдың 25-күнінен кешіктірмей Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне және Қазақстан Республикасының Үкіметіне Бағдарламаның іске асырылу барысы туралы ақпарат ұсынсын.
Ескерту. 4-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2009.12.15 N 904 Жарлығымен.
5. Бағдарламаның орындалуын қамтамасыз етуді бақылау және үйлестіру Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігіне жүктелсін.
Ескерту. 5-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2009.12.15 N 904 Жарлығымен.
6. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының
Президенті

Қазақстан Республикасы
Президентінің
2007 жылғы 20 тамыздағы
N 383 Жарлығымен
бекітілген

Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының
2008-2010 жылдарға арналған
МЕМЛЕКЕТТІК БАҒДАРЛАМАСЫ

Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "қолжетімді тұрғын үй", "қолжетімді тұрғын үйлерді", "Қолжетімді тұрғын үйді", "қолжетімді тұрғын үйдің", "қолжетімді тұрғын үймен" деген сөздер "облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй", "облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйлерді", "облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйді", "облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйдің", "облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үймен" деген сөздермен ауыстырылды - Қазақстан Республикасы Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Мазмұны

1. Бағдарламаның паспорты
2. Кіріспе
3. Тұрғын үй құрылысының қазіргі заманғы жай-күйін талдау
3.1. Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың қорытындылары
3.2. Тұрғын үй құнына талдау жасау
3.3. Құрылыс материалдарын өндіру саласының жай-күйі
3.4. Тұрғын үй құрылысы сапасының жай-күйін талдау
3.5. Ипотекалық кредит беру
3.6. Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі
4. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері
5. Бағдарламаның негізгі бағыттары мен оны іске асырудың тетіктері
5.1. Ұсыныс тарапынан да, сұраныс тарапынан да толыққанды теңгерімді тұрғын үй құрылысы нарығын құру
5.2. Тұрғын үй құрылысына жеке инвестицияларды тарту және мемлекеттік-жекеменшік серіктестікті ынталандыру
5.2.1. Жалға берілетін тұрғын үй секторын дамыту
5.2.2. Кең ауқымда тұрғын үй құрылысы үшін қосымша ынталандыру шараларын жасау
5.3. Жеке тұрғын үй құрылысын дамытуды ынталандыру
5.4. Тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардың инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымын дамыту
5.4.1. Серіктес қалаларда инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдар салу
5.5. Тұрғын үйді сатып алу үшін халыққа кредит беру жүйелерін дамыту
6. Қажетті ресурстар мен қаржыландыру көздері
7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтиже

1. Бағдарламаның паспорты

Ескерту. 1-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737, 2009.12.15 N 904, 2010.11.08 N 1097 Жарлықтарымен.

Бағдарламаның атауы Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй
құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасы
Әзірлеу Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007
үшін негіздеме жылғы 20 сәуірдегі N 319 қаулысымен
бекітілген Мемлекет басшысының 2005-2007
жылдардағы Қазақстан халқына жыл сайынғы
жолдауларын іске асыру жөніндегі негізгі
бағыттардың (іс-шаралардың) жалпыұлттық
жоспары және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған
бағдарламасын орындау жөніндегі іс-шаралар
жоспары

Әзірлеуші Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын
үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігі

Іске асыру
мерзімдері 2008-2010 жылдар

2. Кіріспе

Ескерту. 2-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Тұрғын үй құрылысы - жалпыұлттық сипаттағы барынша маңызды міндеттердің бірі болып табылатын Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясының басым бағыттарының бірі.
Тұрғын үй саясатын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 11 маусымдағы N 1388 Жарлығымен Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы (бұдан әрі - Мемлекеттік бағдарлама) бекітілді, оған сәйкес үш жыл ішінде жалпы алаңы 12 млн. шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру көзделді. 2005-2006 жылдардың нақты нәтижелері 11,2 млн. шаршы метрді құрады, яғни үш жылдың тапсырмасы іс жүзінде екі жылдың ішінде орындалды.
Осыған байланысты, Мемлекеттік бағдарламаға тұрғын үй пайдалануға беру көлемін 15,8 млн. шаршы метрге дейін ұлғайту жағына түзетулер енгізілді.
Болжамға сәйкес Мемлекеттік бағдарламаның аяқталуына қарай көзделіп отырған - 15,8 млн. шаршы метр тұрғын үй көлемінің орнына 18 млн. шаршы метр тұрғын-үй тапсырылатын болады, 290 мыңға жуық отбасы тұрғын үй жағдайын жақсартады.
45 мың жұмыс орнын ашу тапсырмасында 60 мың жұмыс орнын құру болжанып отыр, 2004 жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда негізгі отандық құрылыс материалдары, бұйымдары мен құрастырмаларын өндіру көлемі 70%-ке ұлғаяды.
Мемлекет басшысының 2007 жылғы 28 ақпандағы""Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан" атты Қазақстан халқына Жолдауында: құрылыс индустриясын дамыту, жалға берілетін тұрғын үй кешендерін салу, жер учаскелерін бөлу рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз ету, жеке тұрғын үй құрылысының дамуын ынталандыру секілді бағыттар айқындалды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 20 сәуірдегі N 319 қаулысымен бекітілген Мемлекет басшысының 2005-2007 жылдардағы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауларын іске асыру жөніндегі негізгі бағыттардың (іс-шаралардың) жалпыұлттық жоспарын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарының 296-тармағында Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын (бұдан әрі - Бағдарлама) әзірлеу және бекіту көзделген. Ішкі және сыртқы саясаттың маңызды бағыттарының бірі болып осы заманғы әлеуметтік саясат белгіленген: адамдардың сұранысы мен мұқтаждықтары, жұмыс орындарын ашу басты назарда тұр. Осыны негізге ала отырып, қолданыстағы Мемлекеттік бағдарламаның кемшіліктерін ескеретін және әлеуметтік бағыттағы, бірінші кезекте, табыс деңгейі әртүрлі азаматтар үшін тұрғын үйдің қолжетімділігін арттыруға арналған 2008-2010 жылдарға жаңа Мемлекеттік бағдарлама әзірлеу және қабылдау қажет.

3. Тұрғын үй құрылысының қазіргі заманғы жай-күйін талдау

3.1. Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын
іске асырудың қорытындылары

Ескерту. 3-1-кіші бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737 Жарлықтарымен.

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша 2005-2006 жылдары қаржыландырудың барлық кездері бойынша тұрғын үй құрылысына 565,8 млрд. теңге инвестиция жұмсалды. Жалпы алаңы 11,23 млн. шаршы метр тұрғын үй, оның ішінде:
2005 жылы - 5,04 млн. шаршы метр (2004 жылмен салыстырғанда 184,2%);
2006 жылы - 6,19 млн. шаршы метр (2005 жылмен салыстырғанда 124%) пайдалануға берілді.
Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде халықтың әлеуметтік қорғалатын жігі үшін коммуналдық тұрғын үйлер салынып жатыр. Екі жыл ішінде жалпы алаңы 394,4 мың шаршы метр тұрғын үй (4752 пәтер), оның ішінде 2005 жылы 183,7 мың шаршы метр (2302 пәтер), 2006 жылы - 210,7 мың шаршы метр (2450 пәтер) коммуналдық тұрғын үй салынды.
Үш жыл ішінде жергілікті атқарушы органдарына (бұдан әрі - ЖАО) ипотекалық тұрғын үй салуға бөлінген кредиттік қаражат есебінен жалпы алаңы 2236,2 мың шаршы метр 25472 пәтер, оның ішінде 2005 жылы - 9952 пәтер (895,8 мың шаршы метр), 2006 жылы - 7809 пәтер (665,5 мың шаршы метр), 2007 жылы - 7711 пәтер (674,9 мың шаршы метр) салынды. Бұл ретте, 2006-2007 жылдары бөлінген кредиттік қаражат есебінен салынған және сатылмаған 1600 пәтер (140 мың шаршы метр) осы Бағдарламаның шарттарына сәйкес 2008 жылғы 1 қаңтардан кейін сатылатын болады.
Мемлекеттік бағдарламаға сәйкес 2005-2007 жылдары облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй салуға 126 млрд. теңге көлемінде кредиттік қаражат бөлу көзделген болатын. Алайда, осы мақсатқа іс жүзінде 100,26 млрд. теңге бөлінді, өйткені 2006 - 2007 жылдары 20 млрд. теңге кредиттік қаражаттың жоспарланған көлемінен тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардағы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту мен жайластыруға бағытталды.
Алынып тасталған қаражаттың орнын толтыру мақсатында "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 25 қаңтардағы N 57 және 2006 жылғы 3 наурыздағы N 146 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 24 қазандағы N 1021 қаулысымен 2005-2006 жылдары бөлінген кредиттік қаражатты қайтару мерзімі 2 жылдан 3 жылға ұзартылды. Осының есебінен 86 млрд. теңге қосымша инвестицияланды.
Өткен кезең ішінде неғұрлым арзан тұрғын үй ретінде жеке тұрғын үй құрылысы (ЖТҚ) кеңінен дамыды.
2005 жылы ЖТҚ шеңберінде 2,5 млн. шаршы метр, 2006 жылы - 3,6 млн. шаршы метр пайдалануға берілді.
2006 жылы тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардағы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жайластыруға 20 млрд. теңге, оның ішінде ЖТҚ аудандарына 10 млрд. теңге бөлінді. 2007 жылы осы мақсатқа 30 млрд. теңге, оның ішінде ЖТҚ аудандарына 22,8 млрд. теңге бөлу көзделген.
2005-2006 жылдары жеке меншік нысанындағы кәсіпорындар мен ұйымдар жалпы алаңы 2,8 млн. шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға берді.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру барысында оған үш жылдың ішінде құрылыстың көлемін 12 млн. шаршы метрден 15,8 млн. шаршы метрге дейін ұлғайтуды көздейтін өзгерістер енгізілген болатын.
Мемлекеттік бағдарламаның күшті жақтарына тұрғын үй құрылысы қарқынының өсуін ынталандыру, инвестициялар үшін тұрғын үй құрылысының тартымдылығын арттыратын жағдай жасау, азаматтардың басым құқық берілген санаттарына облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйді сата отырып, оны салу үшін жергілікті атқарушы органдардың кредит беру тетігін жасау, тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесінің ипотекалық кредит беру құралдарын, облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй сатып алуға берілген ипотекалық кредиттерге кепілдік беру жүйесін пайдалану, коммуналдық тұрғын үй құрылысын қайта жандандыру және 290 мыңға жуық отбасының (болжам) тұрғын үй жағдайын жақсарту жатады.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі регламенттейтін нормативтік құқықтық актілер қабылдаған.
Жеке құрылыс салушылардың жалға берілетін тұрғын үйлер салуы үшін салық преференцияларын көздейтін заңнамалық негіз жасалды.
Тұрғын үйдің жалға берілетін секторын дамытуға жағдай жасауды көздейтін""Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үйдің жалға берілетін секторын дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2006 жылғы 7 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
Сонымен қатар Мемлекеттік бағдарламаның әлсіз жақтары: жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскелерін бөлу жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың жұмысындағы кемшіліктер, тұрғын үй құрылысына арналған кредиттерді бөлудің өңірлер бөлігіндегі сәйкессіздігі, коммерциялық тұрғын үйге баға өсуінің жалғасуы, тұрғын үйдің ұсынысынан оған сұраныстың өсуі мен асуы, әкімдіктердің Мемлекеттік бағдарламада бекітілген коммуналдық және кредиттік тұрғын үйдің орташа параметрлерін сақтамауы, тұрғын үй-құрылыс кооперативтері және мемлекеттік-жекеменшік серіктестік секілді баламалы тұрғын үй құрылысы тетіктерінің есепке алынбауы, Мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға жинақтық құрылыс жинақтары жүйесінің іс жүзінде қатыспауы және құрылыс индустриясы дамуының артта қалуы болып табылады.
Кредиттік қаражат есебінен салынып жатқан тұрғын үйді есепке алудың және бөлудің бірыңғай ашық жүйесін айқындауда проблемалар жоқ емес, бұл бірқатар өңірлерде оны іске асыру кезінде өрескел бұзушылықтарға және алыпсатарлық фактілеріне, коммерциялық тұрғын үй бағасы өсуінің жалғасуына, тұрғын үйге ұсыныстан сұраныстың артуына алып келді.
Республикадағы құрылыс қарқынының өсуі 2007 жылы көзделген 5,7 млн. шаршы метр орнына Мемлекеттік бағдарлама бойынша қаржыландырудың барлық көздері есебінен жалпы алаңы 6,8 млн. шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беруді болжауға мүмкіндік береді.
2005 жылдан бастап 2007 жылды қоса алғандағы үш жыл ішінде жоспарланған 15,8 млн. шаршы метрдің орнына тұрғын үй пайдалануға берудің болжамы 17,9 млн. шаршы метрді құрайды, бұл ретте 290 мыңға жуық отбасы өз тұрғын үй жағдайын жақсартады.
Үш жыл ішінде әрбір облыста, Астана және Алматы қалаларында халықтың әлеуметтік қорғалатын жігі үшін 100 пәтерлік үш-үштен коммуналдық тұрғын үй немесе 4880 пәтер салу көзделген болатын. Күтіліп отырған іске қосу 442,4 мың шаршы метрді немесе 5352 пәтерді құрайды.
Жоспардағы 2406,8 мың шаршы метр (29512 пәтер) орнына 2005-2007 жылдары бюджеттік кредит беру есебінен азаматтардың басым құқық берілген санаттары үшін 2618,7 мың шаршы метр (32075 пәтер) салынатын болады.
2005-2007 жылдары мемлекеттік емес сектордың кәсіпорындары мен ұйымдарының өз қаражаттары есебінен 5,04 млн. шаршы метр коммерциялық тұрғын үй салынатын болады.
Осы кәсіпорындар мен ұйымдар табысы орташа және жоғары сатып алушыларға тікелей сатылатын тұрғын үйлерді пайдалануға беріп отыр. Аталған құрылыс салушылар жаңа технологиялар мен материалдарды қолданып, сәулеті мен техникалық күрделілігі бойынша бірегей жаңа буындағы көп пәтерлі тұрғын үйлер жобалау мен салу жөніндегі кешенді міндеттерді шешіп отыр.

3.2. Тұрғын үй құнына талдау жасау

3.3. Құрылыс материалдарын өндіру саласының жай-күйі

Бүгінгі таңда құрылыс материалдарының отандық өнеркәсібі құрылыс өндірісінің қажеттілігін толық түрде қанағаттандыра алмайды.
Құрылыс индустриясы дамуының артта қалуын еңсеру мүмкін болмайды, осыған байланысты отандық өндірістің құрылыс материалдарымен, құрастырмаларымен және бұйымдарымен қамтамасыз етілуі 2006 жылы небәрі 43%-ті құрады.
Құрылыстың құнын төмендету мақсатында тиімді құрылыс материалдарының өндірісін дамыту, жаңа технологиялар енгізу және құрылыс материалдарының жоғары сапасы ассортиментін ұлғайту жөнінде шаралар қабылдау қажет.

3.4. Тұрғын үй құрылысы сапасының жай-күйін талдау

Мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігін ажырату жөніндегі жұмысқа жүргізілген талдау жергілікті атқарушы органдарға құрылыс туралы шешім қабылдау, лицензиялауды, құрылыс салу барысында құрылыс-монтаж жұмыстарының сапасына бақылауды жүзеге асыру және пайдалануға берілетін объектілерді қабылдау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру өкілеттіктері берілгенін көрсетеді.
Сонымен бірге тұрғын үй құрылысы сапасының төмендігіне азаматтар шағымдарының саны артып отырғаны байқалады.
Барлық деңгейлерде мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау жүйесінің пәрменділігін және тиімділігін арттыру, жобалау-ізденіс және құрылыс-монтаж жұмыстарының тиісті сапасына қол жеткізу, пайдалануға берілген ғимараттардың, құрылыстардың сенімділігін, қауіпсіздігін және тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету қажеттілігі туындап отыр.

3.5. Ипотекалық кредит беру

Ипотекалық кредит беру - тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең тиімді тәсілдерінің бірі. Ипотека ғана халықтың - тұрғын үй жағдайларын жақсартудағы, банктердің - тиімді және пайдалы жұмыс істеуіндегі, құрылыс кешенінің - өндірісті ырғақты жұмыспен қамтудағы және экономикалық өсуге ынталы мемлекеттің мүдделерін үйлестіруге мүмкіндік береді, бұған халыққа ипотекалық кредит берудің кең таралуы ықпал ететін болады.
Азаматтарға ипотекалық кредиттер беруді екінші деңгейдегі банктер 1998 жылдан бастап жүзеге асыруда. Бастапқыда ипотекалық кредиттер бойынша сыйақының ставкалары жылдық 20%-ті құрады, бастапқы жарна мөлшері 40-50% шамасын құрады, кредит 5-10 жылдан аспайтын мерзімге берілді.
Елдегі ипотекалық кредит берудің дамуымен ипотекалық кредит берудің негізгі өлшемдері кему жағына қарай өзгерістерге ұшырады. Сөйтіп, 2005 жылдан бастап екінші деңгейдегі банктердегі сыйақы ставкалары жылдық 10-13% шамасын құрайды, бастапқы жарна мөлшері жылдық 10-15%-ке дейін төмендеді, кредит беру мерзімі орта есеппен 10 жылды құрады.
Алайда, ипотекалық кредит беру жүйесінің осындай дамуы кезінің өзінде қызметтер көрсетудің бұл түрі қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы азаматтарының жекелеген санаттарына ғана қолжетімді. Негізгі себептердің бірі халықта сыйақы мен бастапқы жарнаны төлеу үшін жеткілікті қаражаттың жоқтығы болып табылады. Осы проблеманы шешу үшін ҚИК және ҚИКБҚ құрылды.
ҚИК қызметінің мақсаты екінші деңгейдегі банктердің ипотекалық кредиттер беру көлемін ұлғайту үшін ипотекалық кредиттер бойынша талап ету құқықтарын сатып алу жолымен екінші деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру болып табылады.
ҚИК инфляцияның, инвесторлар маржаларының, ҚИК маржаларының, сақтандыру резервтері мен эмиссияға жұмсалатын шығыстардың деңгейіне байланысты болатын бағамды ставка бойынша талап ету құқығын сатып алады.
Өз қызметінің барлық кезеңінде 2007 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша ҚИК екінші деңгейдегі банктерден және ипотекалық ұйымдардан сомасы 79 млрд. теңге 30899 ипотекалық кредит, оның ішінде компанияның нарықтық бағдарламасы шеңберінде жалпы сомасы 62,8 млрд. теңге 24024 ипотекалық кредит, Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде - жалпы сомасы 16,5 млрд. теңге 6875 ипотекалық кредит бойынша талап ету құқықтарын сатып алды.
ҚИКБҚ қызметінің мақсаты екінші деңгейдегі банктер мен ипотекалық кредит беруші ипотекалық компаниялар, инвесторлар мен сақтандыру ұйымдары арасындағы кредиттік тәуекелдерді бөлу жолымен ипотекалық кредиттерге қолжетімділікті арттыру үшін қолайлы жағдай жасау болып табылады.
Ипотекалық кредиттерге кепілдік беру жүйесін құру Қазақстанға ипотекалық кредиттер нарығын оңтайландыруға және кеңейтуге мүмкіндік берді. Ипотекалық кредиттерге кепілдік беру (сақтандыру) жүйесі кредиттің бүкіл мерзімі ішінде таза шығындардың 100%-іне дейін ҚИКБҚ-тың жабуын көздейді.
2007 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша ҚИКБҚ жалпы сомасы 28,5 млрд. теңге ипотекалық кредитке 9399 кепілдік беру міндеттемесін, оның ішінде облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй сатып алу үшін жалпы сомасы 20,1 млрд. теңге ипотекалық кредитке 7912 кепілдік беру міндеттемесін берді. Облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйді сату бағдарламасына ҚИКБҚ қатысуының үлес салмағы тұтастай алғанда республика бойынша пайдалануға берілген пәтерлер санының 51%-ін, сатылған пәтерлер санының - 61%-ін құрады. Бұл, тұтастай алғанда республика бойынша бюджет есебінен салынған әрбір екінші пәтерді азаматтар ҚИКБҚ-тың жәрдемімен алғанын көрсетеді.
Республиканың жеті өңірінде, оның ішінде Алматы және Астана қалаларында екі көрсеткіш бойынша үлес салмағы жоғары.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асыруды талдау екінші деңгейдегі банктер мен ипотекалық ұйымдардың Мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға, ипотекалық кредит берудің белгіленген 10/10/20 (проценттік ставка/%-тік ең төменгі бастапқы жарна/кредит беру мерзімі) шарттарына қолдау көрсетуге құлықты еместігін, сондай-ақ, олардың облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй алушы үміткерлерге қосымша талаптар қойған фактілерін анықтады, бұл Бағдарламаның әлеуметтік бағыттылығын айтарлықтай төмендетеді.

3.6. Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі

Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі Қазақстан Республикасының аумағында тұрғын үй жағдайын жақсарту үшін қарыз алу мақсатында жеке жинақтардың (қазіргі кезде тұрғын үй құнының 25%-нен кем емес) қорлануына негізделген тұрғын үйлерді қаржыландыру тетігін білдіреді.
Тұрғын үй құрылысы жинақтарының осы жүйесі көп жағдайда екінші деңгейдегі банктерден ипотекалық кредиттер алу кезінде бастапқы жарнаны енгізу үшін жеткілікті қаражаты жоқ, бірақ жеткілікті тұрақты кірісі бар азаматтардың санаттарына арналған.
Құрылыс жинақтары жүйесінің субъектілері арасындағы қатынастардағы мемлекеттің рөлі Қазақстан Республикасының азаматтары салымшыларға көрсетілген жинақтарға салымдар бойынша сыйлық төлеу жолымен тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесіне қолдау көрсету болып табылады.
Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі, банк салымшылары және салымдар бойынша сыйлықтарды тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне аудару мен төлеуді жүзеге асыратын мемлекет құрылыс жинақтары жүйесінің қатысушылары болып табылады. P080743
Тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесінің Мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға іс жүзінде қатыспайтындығы оның әлсіз жақтары болып табылады. Сөйтіп, Мемлекеттік бағдарлама бойынша ТҚЖБ жүйесі енгізілуінің басы - 2005 жыл, қаражатты жинақтау мерзімі - 3 жыл болса, ТҚЖБ жүйесінің қолданысқа енгізілуінің басы - 2008 жылдан басталады.

4. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері

Ескерту. 4-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737 Жарлықтарымен.

Бағдарламаның негізгі мақсаты халықтың қалың жігіне тұрғын үйдің қолжетімділігін қамтамасыз ететін тұрғын үй құрылысын дамыту проблемаларын кешенді шешу болып табылады.
Мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу көзделеді:
ұсыныс тарапынан да, сұраныс тарапынан да толыққанды теңдестірілген тұрғын үй нарығын жасау;
тұрғын үй құрылысына жеке инвестицияларды тарту және мемлекеттік-жекеменшік серіктестікті ынталандыру;
жеке тұрғын үй құрылысын дамытуды ынталандыру;
тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардың инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдарын дамыту;
тұрғын үйді сатып алу үшін халыққа кредит беру жүйелерін дамыту;
елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу және түзету;
тұрғын үй құрылысының сапасын бақылау жүйесін жетілдіру;
отандық құрылыс материалдарының өндірісін арттыру және жеке тұрғын үй құрылысының индустриялық, қымбат емес және экологиялық технологияларын игеру;
Бағдарламаны іске асыру тетігі.

5. Бағдарламаның негізгі бағыттары мен оны іске асырудың тетіктері

5.1. Ұсыныс тарапынан да, сұраныс тарапынан да толыққанды теңдестірілген тұрғын үй нарығын құру

Ескерту. 5-1-кіші бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

5.2. Тұрғын үй құрылысына жеке инвестицияларды тарту және мемлекеттік-жекеменшік серіктестікті ынталандыру

5.2.1. Жалға берілетін тұрғын үй секторын дамыту

Ескерту. 5-2-1-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737 Жарлықтарымен.

Қолданыстағы 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаның шеңберінде коммуналдық тұрғын үй салу кезекте тұрғандардың санын азайтуға айтарлықтай ықпал ете алмады, өйткені жергілікті атқарушы органдардың бәрі бірдей халықтың әлеуметтік қорғалатын жігіне жататын тұрғын үйге мұқтаж азаматтардың есебін "Тұрғын үй қатынастары туралы" 1997 жылғы 16 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының 67-бабына сәйкес жүргізе қоймады.
Сондықтан әкімдіктерде кезекте тұрған азаматтардың тізімдеріне қолданыстағы заңнамаға сәйкес келтіру мақсатында түгендеу жүргізу жергілікті атқарушы органның бірінші кезектегі міндеті деп есептеу керек.
Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес осы Заңда көрсетілген азаматтардың санаттарына тұрғын үй заңмен белгіленген нормаларға сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорларынан қолжетімді ақыға беріледі.
Осыған орай Бағдарламада қолданыстағы Мемлекеттік бағдарламаның өлшемдері бойынша коммуналдық тұрғын үй салудың орнына республикалық бюджет қаражаты есебінен әрбір облыста, Астана және Алматы қалаларында мемлекеттік жалға берілетін үйлер жобалау мен жыл сайын салу және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алу көзделіп отыр.
Жергілікті атқарушы органдардың атынан жалға берушілер мен азаматтың атынан пәтерлерді жалдаушылардың арасында ұзақ мерзімді шарттық қатынастар құру мақсатында мемлекеттік жалға берілетін үй мәселесі жөнінде ұсыныстар тұжырымдаған жөн.
Өңірлердің жергілікті атқарушы органдары мемлекеттік жалға берілетін үйлерде алынатын жалдау ақысын есептеудің бүкіл республика үшін бірыңғай тетігін қолдануға тиіс. Бұл үшін уәкілетті мемлекеттік орган тұрғын үйді пайдалануға, ағымдағы және күрделі жөндеуге, сондай-ақ жер учаскесін ұстауға жұмсалатын шығыстарды ескеретін жалдау ақысын есептеудің әдістемесін бекіткені жөн.
Мемлекеттік жалға берілетін тұрғын үйлерді тиісінше ұстау мақсатында жергілікті атқарушы органдар оларды басқару субъектілерін: мемлекеттік коммуналдық кәсіпорынды немесе жеке құрылымды айқындауға тиіс. Жергілікті атқарушы органдар салған немесе меншікті қаражат есебінен салынған мемлекеттік жалға берілетін тұрғын үйді басқару субъектілері ретінде сонымен қатар әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар әрекет ете алады.
Бюджет қаражаты есебінен жайлылығы 3 және 4 сыныпты жалға берілетін үйлерді жобалау мен салу, жеке инвестициялар есебінен - барлық сыныпты тұрғын үй салу жүргізіледі.
Мемлекеттік жалға берілетін үйдегі пәтер "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңына сәйкес:
мұқтаж ретінде есепте тұрған халықтың әлеуметтік жағынан қорғалатын аз қамтылған азаматтар санаттарына, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілерге, бюджеттік ұйымдардың қызметкерлеріне, әскери қызметшілерге және мемлекеттік сайланбалы лауазым атқаратын адамдарға кезектілік тәртібімен беріледі;
бір адамға пайдалы алаңы кемінде он бас шаршы метр және он сегіз шаршы метрден артық емес мөлшерде тұрғын үй-жай, бірақ кемінде бір бөлмелі пәтер беріледі;
тұрғын үйді пайдаланғаны үшін ақы төлеудің мөлшерін жергілікті атқарушы органдар белгілейді;
тұрғын үйді пайдалану және оны күтіп ұстау тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен ережеге сәйкес жүргізіледі.
Мемлекеттік жалға берілетін үйдің 1 шаршы метрін салудың және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алудың құны облыстардың, Астана және Алматы қалаларының ЖАО қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражаты есебінен салынған және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алынған тұрғын үйдің 1 шаршы метрінің құнына сәйкес белгіленеді.
Жалға берілетін үйлер салуға және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алуға сейсмикалығына түзету коэффициентін ескере отырып, тұрғын үйдің жалпы алаңының 1 шаршы метрі үшін құрылыстың құны 56515 теңге деп есептеп, республикалық бюджеттен қаражат бөлінетін болады. Мемлекеттік жалға берілетін үйдің сейсмикалығына түзету коэффициентін ескере отырып, 56515 теңгеден асып кеткен 1 шаршы метрін салуға және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алуға жұмсалатын шығындар жергілікті бюджеттің есебінен жүргізілуі мүмкін.

5.2.2. Кең ауқымда тұрғын үй салу үшін қосымша ынталандыру шараларын жасау

Ескерту. 5-2-2-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737, 2009.12.15 N 904 Жарлықтарымен.

Тұрғын үйдің қолжетімділік деңгейін арттыру жөніндегі шаралар кешенімен қатар Бағдарламада тұрғын үй құрылысының көлемін ұлғайту үшін қосымша ынталандыру шараларын жасау көзделіп отыр.
Осы мақсатта тұрғын үй проблемасын дербес шешетін азаматтардың бастамаларына жәрдем жасау керек. Жергілікті атқарушы органдар түсіндіру жұмыстарын жүргізуге және тәуекел деңгейі үлестік құрылысына қарағанда мейлінше төмен тұрғын үй құрылыс кооперативтерін (ТҚК) құруда азаматтарға жәрдем жасалуға тиіс. Мемлекеттің меншігіндегі және жер пайдалануға берілмеген жер учаскесін құрылыс үшін тегін бөлу ТҚК құрудың міндетті шарты болуға тиіс. ТҚК-тың меншігіне жер учаскесін беру тұрғын үй пайдалануға берілгеннен кейін, бірақ үй-жайды (пәтерді) беру актісі бойынша үйдің тұрғындарына берілгенге дейін жүзеге асырылуға тиіс. Бұл ретте құрылыс салынатын учаскеге қажетті коммуникациялар жүргізілуге тиіс.
Тұрғын үй салудың көлемін ұлғайту мақсатында әкімдіктерге коммерциялық құрылыс салушылармен мемлекеттік-жекеменшіктік серіктестік принциптері бойынша елді мекендердің аумақтарына құрылыс салуды жүргізуге ұсынымдар берген жөн. Бұл ретте 1 шаршы метрі 56515 теңге деп белгіленген бағалық параметр бойынша азаматтардың басым құқық берілген санаттары үшін олар пәтердің бір бөлігін салған жағдайда жеке құрылыс салушыларға мемлекеттің меншігіндегі және жер пайдалануға берілмеген, коммуникация жүргізілген жер учаскелерін тегін бөлуді көздеу қажет.
Аталған мақсаттарды қамтамасыз ету үшін жер учаскелерін беру мәселелерін реттейтін заңнамалық актілерге түзетулер енгізу талап етіледі.
Құрылыс материалдарына бағаның өзгеруіне байланысты облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй құрылысының құны жекелеген өңірлерде ұлғаюы мүмкін. Осы тұрғын үйді сатудың құнын белгіленген параметрде (1 шаршы метр үшін 56 515 теңге) ұстап тұру мақсатында жергілікті атқарушы органдарға оның құрылысын мердігерлік құрылыс ұйымдарымен мемлекеттік-жекеменшік серіктестік принциптері бойынша жүргізуді ұсыну керек. Ол үшін жобалау-сметалық құжаттамада мердігер нарықтық баға бойынша өз бетінше сата алатын бірінші қабатта және мансардтық қабаттарда офистік үй-жайлардың қосымша құрылысын көздесін.
Тұрғын үй құрылысы саласында мемлекеттік-жеке меншік серіктестікті ынталандыру үшін ӘКК-ны пайдалану көзделіп отыр.
Осы мақсатта республикалық бюджеттен ӘКК-ның жарғылық қорын ұлғайтуға 15 млрд. теңге бөлу көзделіп отыр.
Осы қаражат есебінен ӘКК:
1. "Нұрлы көш" бағдарламасына қатысушыларды жинақы қоныстандыру жөніндегі пилоттық жобаларды іске асыруға қатысады.
2. ЖАО өздеріне берген жер учаскелерінде тұрғын үйлер салуды, сондай-ақ инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым салуды жүргізеді және оларды нарықтық құны бойынша аукциондарда сатады. Бұл ретте жер учаскелерінің кемінде 10 %-ін ӘКК жеке құрылыс үшін жер алуға ЖАО кезекте тұрған азаматтардың пайдалануына өтеусіз береді.
ЖАО жер учаскелерін ӘКК-ге жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны бойынша есептелетін баға бойынша жарғылық капиталының төлеміне (меншікке), инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым жүргізуге арналған жер учаскелерін шегере отырып, біртұтас алап ретінде береді.
Пайдалануға берілген инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды ӘКК ЖАО-ның коммуналдық меншігіне береді. Осы мақсаттарға арналған шығыстар 7 821,7 млн. теңгені құрайды. Жер учаскелерін сатудан алынған қаражатты ӘКК елді мекеннің әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуға және тұрғын үй құрылысына пайдаланады.

5.3. Жеке тұрғын үй құрылысын дамытуды ынталандыру

Ескерту. 5-3-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737 Жарлықтарымен.

Дайын инженерлік және көлік инфрақұрылымдары бар жер учаскелерінің жетіспеушілігі ЖТҚ-ның дамуын тежеп отырған негізгі фактор болып табылады.
Әлемдік тәжірибе жеке тұрғын үй құрылысын мемлекет тарапынан ынталандыру ЖТҚ-ға берілетін жер учаскелерін тиісті инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз етуінде болып табылатынын дәлелдейді.
Жеке тұрғын үйдің қолжетімділік көрсеткіші ретінде жер учаскелерін алған азаматтар санының ЖТҚ-ға жер бөлуге берілген өтініштердің санына қатынасы айқындалатын болады. Осы көрсеткішті өзгерту тұрғын үйге қолжетімділік серпінін бағалауға мүмкіндік береді.
ЖТҚ-ны одан әрі дамыту үшін ЖТҚ-ға жер учаскелерін берудің мынадай қағидаттарын енгізуді көздеу қажет:
1. ЖТҚ үшін жер учаскелеріне құқық беру Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 1 тамыздағы N 726 қаулысымен бекітілген ЖТҚ үшін жер учаскелеріне құқық беру ережесіне сәйкес жүзеге асырылуға тиіс. Бұл ретте:
алаңы 10 сотықтан аспайтын жер учаскелерін тегін беру жүзеге асырылады;
ЖТҚ үшін бөлінген алаптар үйлер құрылысы басталғанға дейін инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуге тиіс;
ЖТҚ-ға арналған алаңдар бекітілген басты жоспарларға, толық жоспарлау жобаларына, құрылыс ережелері мен елді мекендер аумағының жер-шаруашылық құрылысының жобаларына сәйкес алаптарға бөлінуге тиіс.
2. Азаматтардың жеке тұрғын үй салуы тиісті органдармен белгіленген тәртіппен келісілген жоба бойынша жүзеге асырылады.

5.4. Тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардың инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымын дамыту

Ескерту. 5-4-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2009.02.13 N 737 Жарлығымен.

Құрылыс салынатын аудандарда тиісті инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдардың: жылумен, сумен, газбен және электрмен жабдықтайтын орам ішіндегі инженерлік желілердің, кәріздің, инженерлік құрылыстар мен жолдардың болуы салынып жатқан тұрғын үйді пайдалануға уақтылы беруді қамтамасыз етудің негізгі факторы болып табылады.
Республиканың өңірлеріндегі тұрғын үй құрылысы көлемінің өсуі жұмыс істеп тұрған энергия көздерінің қуатын арттыру, сондай-ақ жаңаларын салу қажеттілігіне алып келеді.
Осыған байланысты Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі мүдделі министрліктермен, ведомстволармен, облыстардың, республикалық маңызы бар қала және астананың жергілікті атқарушы органдарымен бірлесіп, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 9 сәуіріндегі N 184 қаулысымен бекітілген, Электр энергетикасын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасына түзету енгізуі қажет.
Тұрғын үй құрылысы салынатын аудандарда жаңа инженерлік желілер, құрылыстар мен жолдарды салумен ғана проблема шешілмейді. Салынып жатқан тұрғын үйге арналған коммуналдық қызметтерді тасымалдау бұрын салынған тұрғын үй алаптары арқылы өтетін жұмыс істеп тұрған коммуникациялар мен құрылыстар бойынша жүргізіледі. Қолданыстағы коммуникациялар мен құрылыстардың жағдайы мен өткізу мүмкіндігі салынып жатқан тұрғын үйдің қажеттілігін қамтамасыз етуге негізінен мүмкіндік бермей отыр.
Сондықтан тұрғын үй құрылысы салынатын аудандардың инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымын дамытуды республикалық бюджеттің қаражаты есебінен екі бағыт бойынша жүзеге асыру болжанып отыр:
1. Аула ішіндегі аумақтарды, кіреберістер мен үйге кіретін жолдарды абаттандыруды қоса алғанда, тұрғын үй құрылысы салынатын аудандарда инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалау, дамыту және (немесе) сметалық құн бойынша жеке құрылыс салушылардан сатып алу.
Бұл ретте, жеке құрылыс салушылар инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым құрылысының сметалық құны бойынша Мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алуға тиіс.
2. Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды, құрылыстарды, энергиямен жабдықтайтын және жылумен жабдықтайтын көздерді жобалау және қайта жаңарту.
Осы мақсаттар үшін жергілікті атқарушы органдарға нысаналы трансферттерді республикалық бюджеттен бөлу көзделіп отыр.

5.4.1. Серіктес қалаларда инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдар салу

Ескерту. 5-4-1-тарауға өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2009.12.15 N 904, 2010.11.08 N 1097 Жарлықтарымен.

Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 28 тамыздағы N 167 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі аумақтық даму стратегиясы аясында Алматы облысында Алматы қаласының төрт серіктес қаласын салу және Ақмола облысында Астана қаласының серіктес қаласы ретінде Қосшы селосын дамыту көзделіп отыр.
Осы Бағдарлама аясында Алматы облысында Алматы қаласының 4 серіктес қаласын дамыту жөніндегі алдын ала жұмыстар жүргізу көзделіп отыр. Бұл ретте, топогеодезиялық іздестірулер жүргізуге - 157 млн. теңге және инженерлік-геологиялық іздестірулер жүргізуге - 237 млн. теңге, жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін әзірлеуге - 881 млн. теңге, жобаның бас жоспарын әзірлеуге - 632 млн. теңге, инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалауға және салуға және мемлекеттік мұқтаждар үшін жер учаскелерін алуға - 4900 млн. теңге, Алматы қаласының инженерлік-коммуникациялық тораптарына қосуға - 10 млн. теңге республикалық бюджеттен қаржыландыру болжанып отыр.
Ақмола облысында Астана қаласының серіктес қаласы ретінде Қосшы селосын дамыту жөніндегі алдын ала жұмыстар жүргізу көзделіп отыр. Бұл ретте, үш жыл ішінде топогеодезиялық іздестірулер жүргізуге - 38,0 млн. теңге, жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін әзірлеуге - 10 млн. теңге, Қосшы селосының бас жоспарын әзірлеуге - 10 млн. теңге, инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалауға, салуға және сатып алуға - 8364,536 млн. теңге, кіреберіс және орам ішіндегі жолдарды дамытуға - 450 млн. теңге республикалық бюджеттен қаржыландыру көзделіп отыр.

5.4.1-1. Бағдарламаны іске асыру тетігі

Ескерту. 5.4.1-1-кіші бөліммен толықтырылды - ҚР Президентінің 2009.02.13 N 737 Жарлығымен.

Бағдарламаны орындау Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін оны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары арқылы жүзеге асырылатын болады.
Онда нақты орындаушылар және іске асыру мерзімдері, сондай-ақ болжамды көлемі және жылдар бойынша қаржыландыру көздері белгіленетін болады.
Бағдарламаны іске асыру мынадай кезеңдер бойынша жүргізілетін болады:
1) Бағдарламаны әзірлеуге жауапты мемлекеттік органның Бағдарлама мен іс-шаралар жоспарының бірлесіп тел орындаушыларымен іске асыруы;
2) тұрақты мониторинг жүргізу;
3) мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың тиімділігіне бағалауды жүзеге асыру;
4) мемлекеттік бағдарламаны аяқтау (жалғастыру) туралы шешім қабылдау.
Бағдарламаны іске асыруға мониторингті жүзеге асыру процесі мыналардан тұрады:
1) Бағдарламаны әзірлеуге жауапты мемлекеттік органның Бағдарламаны іске асыру барысына тұрақты мониторинг жүргізуі;
2) Бағдарламаны әзірлеуге жауапты мемлекеттік органға тел орындаушылардың-ұйымдардың Бағдарламаның өздеріне бекітілген бөлімдері мен іс-шаралар жоспарының тармақтарын орындауы бойынша есептер ұсынуы;
3) Бағдарламаны әзірлеуге жауапты мемлекеттік органның Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне, Қазақстан Республикасының Үкіметіне Бағдарламаның іске асырылу барысы туралы есептер ұсынуы және қажет болған ретте оған өзгерістер енгізу туралы ұсыныс дайындауы.
Облыстарда, Астана және Алматы қалаларында Бағдарламаның нәтижелеріне қол жеткізді бақылау бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері мен ЖАО арасында жасалған нысаналы трансферттер мен кредиттік келісімдер бойынша нәтижелер туралы келісімге сәйкес жүргізілетін болады.

5.5. Тұрғын үйді сатып алу үшін халыққа кредит беру
жүйелерін дамыту

Ескерту. 5-5-кіші бөлім жаңа редакцияда - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Халықтың қалың жігі үшін тұрғын үйлерге қолжетімділікті арттыру халық үшін тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесін дамыту арқылы қамтамасыз етілетін болады.
Халықтың басым санаттарына тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі арқылы сыйақының төменгі ставкасы бойынша ұзақ мерзімді тұрғын үй заемдарын беру жөнінде мынадай шаралар көзделетін болады:
1) осы Бағдарлама шеңберінде тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесін іске асыратын және тұрғын үй заемдарын беретін оператор етіп "Қазақстанның Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі" акционерлік қоғамды (бұдан әрі - "ТҚЖБ" АҚ) айқындау;
2) екінші деңгейдегі банктер үшін белгіленген пруденциялық нормативтердің орындалуын қамтамасыз ету үшін жарғылық капиталын тиісінше ұлғайта отырып, жылдық 1 %-тен аспайтын сыйақы ставкасы бойынша "ТҚЖБ" АҚ-ға республикалық бюджеттің қаражаты есебінен ұзақ мерзімді бюджеттік кредиттер беру. Бюджеттік кредиттің сомасы облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған, тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі арқылы сату көзделіп отырған тұрғын үйді салуға бағытталған қаражаттың сомасына тең болады;
3) халықтың басым санаттары облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үйді сатып алу үшін өздерінің төлемге қабілетін растаған жағдайда "Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы туралы" Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 желтоқсандағы Заңына сәйкес "ТҚЖБ" АҚ-ның жылдық 4 %-тен аспайтын проценттік ставка бойынша алдын ала және аралық тұрғын үй заемдарын беруі. Осы заемдарды пайдалану мерзімдері 8,5 жылға дейін, ал тұрғын үй заемдарын пайдаланудың кейінгі мерзімін (15 жылға дейін) ескере отырып, заемдарды берудің жалпы мерзімі 23,5 жылға дейінді құрайды.
Тұрғын үйді сатып алуды қаржыландырудың басты құралы болып табылатын алдын ала тұрғын үй заемдары бастапқы жарнаның ең аз қажетті мөлшерінің болмауы, міндетті жинақтау мерзімінің қажеттілігі проблемасын шешеді;
4) жергілікті атқарушы органдардың Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру шеңберінде облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражаты есебінен салынған тұрғын үйді сату ережесін Қазақстан Республикасы Үкіметінің бекітуі, онда қолжетімді тұрғын үйге үміткерлерді іріктеу өлшемдері және тұрғын үйді сату тәртібі белгіленетін болады;
5) қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі уәкілетті органның резервтік капиталдың қажетті мөлшері бөлігіндегі талаптарына сәйкес келу үшін "ТҚЖБ" АҚ-ның барлық алынған таза табысын резервтік капиталды қалыптастыруға жіберу;
6) банктің жарғылық және резервтік капиталын, штат санын ұлғайту арқылы клиенттерге қызмет көрсететін филиалдық желі мен қосымша орталықтар ашуды қоса алғанда, "ТҚЖБ" АҚ-ның материалдық техникалық базасын дамыту;
7) облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражаты есебінен салынған тұрғын үйді сатып алу үшін алдын ала және аралық тұрғын үй заемдарын алу мүмкіндігі туралы халықтың басым санаттарын кеңінен хабардар ету үшін "ТҚЖБ" АҚ-ның Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігімен және жергілікті атқарушы органдарымен өзара іс-қимыл жасауы.
Осылайша, осы іс-шараларды іске асыру кезінде және тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесінде қажетті қаржы ресурстары болғанда халықтың басым санаттарына тұрғын үйді сату ережелеріне сәйкес жылдық 4 %-тен аспайтын проценттік ставка бойынша алдын ала тұрғын үй заемдары беріледі.
Халықтың қалың жігі үшін тұрғын үйге қолжетімділікті арттыру сонымен қатар "Қазақстандық ипотекалық компания" АҚ (бұдан әрі - "ҚИК" АҚ) дамыту шеңберінде ипотекалық кредит беру тетіктерін жетілдіру жолымен қамтамасыз етілетін болады.
"ТҚЖБ" АҚ-ы және "ҚИК" АҚ-ы қызметтерінің экономикалық тиімділігін арттыру, олардың мамандықтар теңгерімін айқындау және олардың арасындағы парасатты бәсекелестікті дамыту мақсатында "Қазына" орнықты даму қоры" акционерлік қоғамының жарияланған акцияларының санын ұлғайту мүмкіндігі және "ТҚЖБ" АҚ-ы пен "ҚИК" АҚ-ы акцияларының мемлекеттік пакеттерін беру жолымен орналастырылған акцияларды төлеу қаралатын болды. P090006

5.6. Елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу

Ескерту. 5-6-кіші бөліммен толықтырылды - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Қазақстан Республикасының ірі қалаларында, әсіресе Астана мен Алматыда тұрғын үй салу үшін жер учаскелерінің тапшылығы сезіліп отыр. Осының салдарынан жерге баға өте жоғары деңгейде ұсталып отыр, бұл алыпсатарлыққа себеп болып табылады. Мұның бәрі жерге әлеуетті инвесторлардың қол жеткізуін шектеп қана қоймайды, сондай-ақ тұрғын үйге бағаның өсуіне себепші болады.
Қалыптасқан жағдайды шешу үшін уәкілетті мемлекеттік органдар әкімдіктермен бірлесіп, елді мекендердің бас жоспарларын және егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеу бойынша шаралар қабылдауы қажет. Бұл салынып жатқан тұрғын үйдің көлемін ұлғайтуға, сондай-ақ жер учаскелеріне қолданыстағы дүрлікпе сұраныстың төмендеуіне мүмкіндік береді. Сайып келгенде жерге сұраныстың төмендеуі тұрғызылатын тұрғын үйдің құнын төмендетуге тиіс.
Бұдан басқа, қала құрылысы құжаттамасын әзірлеу және кейіннен бос жер учаскелерін бөлу жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін өз бетімен басып алу фактілерінің санын төмендетуге және тиісінше, ретсіз құрылыстың болмауын қамтамасыз етуге тиіс.

5.7. Тұрғын үй құрылысының сапасын бақылау жүйесін жетілдіру

Ескерту. 5-7-кіші бөліммен толықтырылды - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Тұрғын үй құрылысының сапасын бақылау жүйесі саласында уәкілетті мемлекеттік органдар облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкімдіктерімен бірлесіп, осы мәселелерді реттейтін қолданыстағы нормативтік-құқықтық базаға талдау жүргізуі қажет.
Жүргізілген талдау мемлекет тарапынан құрылыс жұмыстарын жүргізуге лицензия берілген сәттен бастап және құрылысы аяқталған тұрғын үй объектілерін пайдалануға қабылдау актілеріне қол қоюмен аяқтай отырып, тұрғын үй құрылысының сапасын бақылау жүйесін қатайту бойынша шаралар қабылдауға негіз болуға тиіс.

5.8. Отандық құрылыс материалдарының өндірісін арттыру және
жеке тұрғын үй құрылысының индустриялық, қымбат емес және
экологиялық технологияларын игеру

Ескерту. 5-8-кіші бөліммен толықтырылды - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629 Жарлығымен.

Отандық құрылыс материалдарының өндірісін одан әрі дамыту және жаңа технологиялар енгізу үшін мынадай шаралар қабылдау қажет:
цемент өнеркәсібін дамытуды, қабырғалық және бірқатар басқа да материалдар шығаруды көздейтін, объектілер құрылысының соңғы өнімінің құнына әсер ететін енгізілген түзетулерді ескере отырып, Құрылыс материалдары өнеркәсібін дамытудың 2005 - 2014 жылдарға арналған бағдарламасының іске асырылуын қамтамасыз ету. Осы Бағдарламаға сәйкес 2010 жылы іске қосылатын 53 кәсіпорын салуды қамтамасыз ету;
көбікполистиролдан, кеуек және полистиролбетоннан және басқа да жергілікті құрылыс материалдарынан жасалған алмалы емес қалып әдісімен "Страмит" жылу оқшаулағыш тақтадан жасалған сыртқы қоршау құрастырмаларын тұрғызу технологияларын енгізу;
тұтқыр материалдар және олардың негізінде жасалатын бұйымдар, керамикалық, жылу оқшаулағыш және әрлеу материалдарын, табақ шыны шығару жөніндегі нақты инвестициялық жобаларды іске асыру.
Көрсетілген жобаларды іске асыру және құрылыс материалдары өнеркәсібін одан әрі дамыту құрылыс материалдары импорты мен құрылыстың өзіндік құнын төмендетуге оң әсерін тигізеді, бұл 2010 жылға қарай саланы отандық құрылыс материалдарымен қажеттіліктің 70 %-іне дейін қамтамасыз етеді.

6. Қажетті ресурстар мен қаржыландыру көздері

Ескерту. 6-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.12.15 N 904, 2010.11.08 N 1097 Жарлықтарымен.

7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтиже

Ескерту. 7-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Президентінің 2008.07.08 N 629, 2009.02.13 N 737, 2009.12.15 N 904, 2010.11.08 N 1097 Жарлықтарымен.

Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде:
тұрғын үйлерді пайдалануға беру қарқынын жыл сайын өсіру кезінде үш жыл ішінде жалпы алаңы 19,3 млн. шаршы метрге жуық, оның ішінде жалпы алаңы 2008 жылы - 6,9 млн. шаршы метр, 2009 жылы - 6,2 млн. шаршы метр, 2010 жылы - 6,2 млн. шаршы метр тұрғын үй салынатын болады. Үш жылдың ішінде қаржыландырудың барлық көздері бойынша 161,6 мыңға жуық пәтер салынатын болады;
облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған 1,5 млн. шаршы метр, оның ішінде 2008 жылы - 583 мың шаршы метр, 2009 жылы - 604,9 мың шаршы метр, 2010 жылы - 269,2 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілетін болады;
2008 - 2010 жылдар ішінде республикалық бюджет қаражаты есебінен 487,5 мың шаршы метр мемлекеттік жалға берілетін үй (5930 пәтер) салынады;
10,4 млн. шаршы метр жеке тұрғын үй пайдалануға беру болжанып отыр;
жеке тұрғын үй құрылысына бөлінген 92,2 мың жер учаскелері, оның ішінде 1,2 мың учаскелер әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың күшімен инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілетін болады;
5,5 млн. шаршы метр коммерциялық тұрғын үй салынатын болады;
қалалар мен басқа да елді мекендердің сәулеттік бейнесі жақсарады;
құрылыс қызметінен бюджетке түсетін салықтарды, оның ішінде жылжымайтын мүлікке салынатын салықты, құрылыс саласының қызметкерлерінен түсетін табыс салығын жинау ұлғаяды;
құрылыс материалдары өнеркәсібі, электротехникалық, металлургия және химия өнеркәсібін өнімдерін, сондай-ақ жаңа тұрғын үйді жайластыру бұйымдарын шығаруды арттыру есебінен сабақтас салаларда мультипликативтік тиімділік күтілуде.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
қазақстан республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы - "әділет" ақж

# data[].attributes.attachment_link.title
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы

# data[].attributes.attachment_link.description
Қазақстан Республикасының Конституциясы 44-бабының 8) тармақшасына сәйкес, тұрғын үй құрылысын одан әрі дамыту және Қазақстан Республикасы халқының қалың жігінің тұрғын үйге қол жеткізуін қамтамасыз ету мақсатында ҚАУЛЫ ЕТЕМІН : 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) бекітілсін. P080711 2.

# data[].attributes.body
Электрондық басқару кезеңдері

Электрондық басқару (E-governance) төрт кезеңнен тұрады:

1. Қатысу (Presence) – Үкіметтің ақпараттары онлайн қолжетімді (веб-сайттар, электронды брошюралар).

2. Өзара әрекеттесу (Interaction) – Үкімет пен азаматтар арасындағы екі жақты байланыс (электрондық пошта, кері байланыс нысандары).

3. Мәміле жасау (Transaction) – Онлайн қызметтер (салық төлеу, лицензияларды жаңарту, онлайн сауда-саттық).

4. Трансформация (Transformation) – Барлық мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, тиімділік пен ашықтықты қамтамасыз ету (электронды соттар, виртуалды саммиттер).

Негізгі мемлекеттік бастамалар:

• E-Seva – Құжаттар алу, төлемдер жасау сияқты маңызды қызметтерге онлайн қолжетімділік.

• E-Сourt – Сот жүйесін цифрландыру арқылы заң қызметтерін жедел және ашық көрсету.

• E-District – Аудан деңгейіндегі мемлекеттік қызметтерді онлайн алу (анықтамалар, өтініштер).

• E-Office – Мемлекеттік мекемелерде қағазсыз құжат айналымын енгізу, тиімділікті арттыру.

Қорытынды:

Электрондық басқару мемлекеттік қызметтерді жылдам, тиімді және ашық түрде ұсынуға мүмкіндік береді. Бұл үкімет пен азаматтар арасындағы өзара әрекеттесуді жақсартып, бюрократияны азайтады.

# data[].attributes.headline
Медицинадағы АКТ-ның  рөлі

# data[].attributes.subject
Медицинадағы АКТ-ның  рөлі

# data[].attributes.headline
АҚПАРАТТАНДЫРУ ЭССЕ

# data[].attributes.subject
АҚПАРАТТАНДЫРУ ЭССЕ

# data[].attributes.body
Қазақстан Республикасының «Ақпараттандыру туралы» заңдары еліміздің ақпараттық қоғамға көшуін қамтамасыз ету және ақпараттық қауіпсіздікті сақтау мақсатында маңызды рөл атқарады. Бұл заңдар мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және азаматтардың ақпараттық ресурстарды тиімді пайдалануын реттейді.

Ақпараттандырудың негізгі кезеңдері:

1. Ақпараттық инфрақұрылымды дамыту: Бұл кезеңде жоғары жылдамдықты интернет желісі, деректер орталықтары және коммуникациялық желілер сияқты инфрақұрылымдық объектілер құрылады. Бұл ақпарат алмасуды жылдамдатуға және кеңейтуге мүмкіндік береді.

2. Мемлекеттік қызметтерді цифрландыру: Мемлекеттік органдардың қызметтерін электронды форматқа көшіру арқылы азаматтарға уақытты үнемдеуге және қызмет көрсету сапасын арттыруға мүмкіндік беріледі.

3. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету: Ақпараттық жүйелердің қорғалуын қамтамасыз ету үшін арнайы заңдар мен нормативтік актілер қабылданады. Бұл жеке және мемлекеттік деректердің құпиялылығын сақтауға бағытталған.

Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасы ақпараттық қоғам құруға және мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға бағытталған маңызды құрал болып табылады. Осы заңдардың тиімді жүзеге асырылуы ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы қоғамның барлық салаларында прогресті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

# data[].attributes.attachment_link.title
АҚПАРАТТАНДЫРУ

# data[].attributes.body
Қазақстандағы телемедицинаның дамуы

Қазақстанда телемедицина жүйесі 2004 жылы құрылып, ауыл тұрғындарына сапалы медициналық көмек көрсету мақсатында жұмыс істей бастады. Бұл жүйе денсаулық сақтау саласындағы ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы қашықтықтан кеңес беру, диагностика жасау және емдеу процесстерін жүзеге асыруға мүмкіндік береді.￼

Телемедицинаның негізгі бағыттары:

• Телемедициналық консультациялар: Бұл қашықтықтан кеңес беру қызметі электрондық пошта, бейнебайланыс немесе телефон арқылы жүзеге асырылады. Мұндай консультациялар науқастар мен дәрігерлер арасындағы байланысты нығайтып, медициналық қызметтердің қолжетімділігін арттырады.

• Медициналық білім беру: Телемедицина жүйесі медициналық оқу орындарының студенттеріне қашықтықтан дәрістер оқып, семинарлар өткізуге мүмкіндік береді. Бұл білім алушылардың географиялық орналасуына қарамастан сапалы білім алуына жағдай жасайды.￼

• Медициналық мониторинг: Телемедициналық жүйелер арқылы науқастардың жағдайы тұрақты бақылауда болып, қажетті медициналық көмек уақытында көрсетіледі. Бұл әсіресе шалғай ауылдардағы тұрғындар үшін өте маңызды.

Қазақстандағы телемедицинаның қазіргі жағдайы:

Қазіргі таңда Қазақстанның телемедицина жүйесі аудандық, облыстық және ұлттық деңгейдегі 209 медициналық мекемеде жұмыс істейді. Сонымен қатар, жүйе санитарлық авиация қызметін де қамтиды. 2016 жылы елімізде 28 мыңнан астам телемедициналық қызмет пен видеоконсультация өткізілген. ￼

Қазіргі мәселелер мен даму перспективалары:

Соңғы жылдары телемедициналық кеңестер санының азаюы байқалады. Бұл 2004-2011 жылдары сатып алынған және қазіргі уақытта жөндеуге жатпайтын жабдықтардың тозуына байланысты. Сонымен қатар, бірқатар моноқалалар мен шағын қалалар телемедицина желісіне қосылмаған. Мысалы, Қарағанды облысында сегіз қала, Шығыс Қазақстан облысының 15 ауданынан сегізі, Алматы облысында 17 ауданның төртеуі телемедицина қызметін пайдаланбайды. ￼￼

Қорытынды:

Телемедицина Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесін дамытуда маңызды рөл атқарады. Ол ауыл тұрғындарына сапалы медициналық қызмет көрсетуге, медициналық білім беруді жетілдіруге және жалпы денсаулық сақтау саласын цифрландыруға ықпал етеді. Алайда, жүйенің тиімділігін арттыру үшін медициналық жабдықтарды жаңарту, интернет байланысының сапасын жақсарту және телемедицина қызметін пайдаланатын мекемелердің санын көбейту қажет. Бұл шаралар Қазақстандағы телемедицинаның дамуына және халыққа көрсетілетін медициналық қызметтердің сапасын арттыруға оң әсерін тигізеді.

# data[].attributes.attachment_link.title
ТЕЛЕМЕДИЦИНАНЫҢ ДАМУЫ

# data[].attributes.body
Қазақстандағы телемедицинаның дамуы денсаулық сақтау саласын жаңғыртудағы маңызды қадам болып табылады. Бұл бастама халыққа сапалы медициналық қызмет көрсетуге, дәрігерлер мен пациенттер арасындағы байланысты нығайтуға және жалпы денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
КиберЛенинка

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Рахман Рахым Жәнібекұлы

# data[].attributes.attachment_link.title
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТЕЛЕМЕДИЦИНА

# data[].attributes.attachment_link.description
Бұл ғылыми жұмыста Қазақстандағы телемедицинаның жағдайы мен мүмкіндіктері жайлы жазылған. Елдегі бұндай технологиялардың дамуы халық үшін өте маңызды, әсіресе шалғай (ауылды) аймақтардағы тұрғындарға. Себебі олардың медициналық консультация алуы мен дәрігерге қаралуы қиынға соғады. Ал телемедицинаның арқасында бұл мәселені шешуге болады.

# data[].attributes.headline
телеконференция

# data[].attributes.subject
телеконференция

# data[].attributes.attachment_link.description
410 Views. The communication process is a fundamental concept in effective interaction involving the transmission and reception of messages. It begins with an idea from the sender. This idea is encoded into a message, which then travels through a chosen channel, such as speech, writing, or digital media, to the receiver. The message is decoded by the receiver, who then interprets its meaning. Feedback, either verbal or non-verbal, is then sent back to the sender, confirming receipt and understanding of…