# data[].attributes.headline
2-топ Қуат. Жұм

# data[].attributes.body
2-топ Қуат.

Жұмыстың орындалу жылдамдығын сипаттайтын шама қуат деп аталады.

Қуат= жұмыс÷Уақыт немесе N=A÷t

Мұндағы N-Қуат; A-жұмыс; t-жұмыс істеуге кеткен уақыт.

Қарапайым тілмен айтқанда Қуат деп бір өлшем уақытта істелген жұмысты айтады. Қуаттың мұндай бірлігін бу мәшинесін ойлап тапқан ағылшын ғалымы Джеймс Уаттың құрметіне ватт деп атайды (қысқаша ватт деп белгіленеді)

# data[].attributes.headline
Механикалык жұмыс 1-топ

# data[].attributes.subject
Механикалык жұмыс 1-топ

# data[].attributes.body
Тұрмыста және физикада «жұмыс» деген ұғым жиі колданылады. Күш әрекетынен дене орын ауыстырганда аткарылган жұмыс механика жумыс деп аталады. Сойтіп, дененын қозғалу бағытында әрекет ететын куштің механикалык жумысы кушке де, журылген жол да тура пропорционал оседы. Бұл қортынды қысқаша мына өрнек түрінде беріледі

Жұмыс=күш×жол яғни A=F•s.

Жұмыстың өлшем бірлігіне 1 ньютон күштің денені 1 метрге жылжытқандағв жұмысы алынады. Жұмыстын мұндай халықаралық бірлігі 19гасырдагы агылшын галымы Д. Джолуьдын курметынде джолуь деп аталады

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Механикалық жұмыс - күштің түсірілген нүктесінің орын ауыстыру бағытына проекциясының осы орын ауыстыру шамасына көбейтіндісіне тең күш әсерінің өлшемі.

Біз қоршаған ортада қандай да бір күшпен (тартылыс, серпімділік, тебіліс т.б.) біріне-бірі әсер етуші денелерді кездестіреміз. Сонда денелер тек күштердің әсерінен орын ауыстырады. Олай болса, күштердің денелердің орын ауыстыруымен байланысты әсеріне сипаттама беру қажет болады. Механикада мұндай сипаттамаға физикалық шама алынады және күштің орын ауыстыру бойымен бағытталған құраушысы неғұрлым көп, әрі күш түскен нүкте алысырақ жылжыса, онда ол шама соғұрлым үлкен болады. Бұл шама физикада жұмыс деп аталады.

Түзу сызықты қозғалыс кезінде күш тұрақты және орын ауыстыру бойымен бағытталған жағдайда (9-сурет) жұмыс күші мен оның түскен нүктесінің орын ауыстыруының көбейтіндісіне пропорционал болады, яғни , мұндағы k - пропорционалдық коэффициент, бұдан және k=1 десек, онда сонымен жұмыс шамасы сан жағынан F күшінің, күш түскен нүктенің s орын ауыстыруының және күш бағыты мен орын ауыстыру арасындағы α бұрышы косинусының көбейтіндісіне тең болады. Жұмыс күш пен орын ауыстыру векторларының скалярлық көбейтіндісіне тең болғандықтан, скаляр шама болып табылады.

Егер де күш бағыты мен дененің орын ауыстыруының арасындағы бұрыш сүйір [α <900) болса, онда Fscosα көбейтіндісі оң болады да , F күші оң жұмыс жасайды, яғни А>0, егер күш бағыты мен дененің орын ауыстыруының арасындағы бұрыш доғал [900< α <1800) болса, онда күштің жасаған жұмысы теріс болады, яғни А<0. Бұл кезде күш теріс жұмыс жасамайды, керісінше жұмыс түсірілген күшке қарсы, істелінеді дейді. Егер күш пен орын ауыстырудың арасындағы бұрыш α =900 болса, онда cos α=0 де жұмыс жасалмайды.

Енді жұмыстың өлшем бірліктерін қарастырайық. Бірліктердің халықаралық жүйесінде жұмыс өлшеміне 1 Джоуль алынады, яғни күш бағыты мен орын ауыстырудың бағыты сәйкес келетін болса, онда 1Дж = 1Н /1м болады.

Жолдың едәуір бөлігіндегі (қозғалыс қисық сызықты) айнымалы күштің жұмысы, жолдың жеткілікті аз бөлігіндегі элементар жұмыстардың қосындысы болып табылатынын түсіндіру керек, мұнда күш пен α бұрышы тұрақты деп алынады:

Онда жолда шексіз аз элементтерге бөлгенде жұмыс интегралмен анықталады:

Жұмыстың графигі Fs (s) 10-суреттегі фигураның ауданымен сипатталады.

1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Механика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар : "ЭКО"ҒӨФ. 2007.-29 1 б. ISBN 9965-08-234-0

2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын - Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0

# data[].attributes.attachment_link.title
Механикалық жұмыс - Уикипедия

# data[].attributes.attachment_link.description
Механикалық жұмыс - күштің түсірілген нүктесінің орын ауыстыру бағытына проекциясының осы орын ауыстыру шамасына көбейтіндісіне тең күш әсерінің өлшемі. Біз қоршаған ортада қандай да бір күшпен (тартылыс, серпімділік, тебіліс т.б.) біріне-бірі әсер етуші денелерді кездестіреміз. Сонда денелер тек күштердің әсерінен орын ауыстырады. Олай болса, күштердің денелердің орын ауыстыруымен байланысты әсеріне сипаттама беру қажет болады.

# data[].attributes.headline
&18 Адам организміндегі химиялық элементтер мен косылыстар

# data[].attributes.subject
&18 Адам организміндегі химиялық элементтер мен косылыстар

# data[].attributes.body
Адам организымінде нәурыз, май жане көмірсулардан баска дәрумендер, микроэлементтер жане минералды сиякты көректі заттар болады.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Жұмағали Қалдығараев

# data[].attributes.attachment_link.title
Химия 7 сынып Адам ағзасындағы химиялық элементтер

# data[].attributes.headline
Белгілерінін тукымкуалаудагы ДНК-нын рөлі

# data[].attributes.subject
Белгілерінін тукымкуалаудагы ДНК-нын рөлі

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Ljgqr7hbNfw?si=R1iDFdPCPCUD3ISQ

Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) - тірі организмдердегі генетикалық ақпараттың ұрпақтан-ұрпаққа берілуін, сақталуын, дамуы мен қызметін қамтамасыз етуіне жауапты нуклеин қышқылының екі түрінің бірі.

Тұқым қуалаушылық — ұрпақтар арасындағы материалдық және функционалдық сабақтастықты қамтамасыз ететін тірі ағзаларға тән қасиет.

# data[].attributes.headline
§47.Споралы өсімдіктердің тіршілік циклі

# data[].attributes.subject
§47.Споралы өсімдіктердің тіршілік циклі

# data[].attributes.body
https://youtu.be/yXvObhXWbiI?si=zFS-zJuJq_O3CxTF

Бул ссылка аркылы косымша мәліметтерді білуге болады

Споралы өсімдіктер – негізінен жынысты немесе жыныссыз жолмен түзілетін споралар арқылы көбейіп, таралатын өсімдіктер. Төменгі сатыдағы споралы өсмдіктер (саңырауқұлақтар, қыналар, балдырлар) жыныссыз көбеюі өз еркімен қозғалатын зооспоралармен және ондай қозғалысқа қабілетсіз апланоспораларымен, спорангиоспораларымен; жынысты көбеюі – зигоспоралармен, ооспоралармен; вегетативті көбеюі де споралармен (оидиялар, гемма, хламидоспоралар) жүзеге асады. Кейде споралы өсмдіктердің көбеюі вегетативтік денесінің бөліктерімен де жүзеге асады. Жоғары сатыдағы өсімдіктердің (мүктер, қырықбуындар, плаундар, қырыққұлақтар) жыныссыз көбеюі арнайы органдардың – спорангиялардың ішінде пайда болатын спорангиоспоралар арқылы жүреді.