# data[].attributes.headline
Επαναληπτικές ασκήσεις 

# data[].attributes.subject
Επαναληπτικές ασκήσεις 

# data[].attributes.body
https://e-didaskalia.blogspot.com/2020/04/glwssa-g-gymnasiou.html?m=1

Αρχαια https://e-didaskalia.blogspot.com/2025/01/arxaia-g.html?m=1

https://e-didaskalia.blogspot.com/2020/04/arxaia-gymnasiou.html?m=1

# data[].attributes.headline
Ορθογραφική επισήμανση 

# data[].attributes.subject
Ορθογραφική επισήμανση 

# data[].attributes.attachment_link.title
Όφελος, ωφέλεια,ωφελώ,οφείλω

# data[].attributes.attachment_link.description
Όφελος, ωφέλεια,ωφελώ,οφείλω

# data[].attributes.headline
Έκθεση Ευρώπη 

# data[].attributes.subject
Έκθεση Ευρώπη 

# data[].attributes.attachment_link.title
Πάσχα στην Ελλάδα: 15 έθιμα που αξίζει να ζήσεις από κοντά

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελλάδα - Τα ήθη και τα έθιμα του Πάσχα στην Ελλάδα. Μάθε πώς γιορτάζεται το Πάσχα στα ελληνικά νησιά και στις διάφορες περιοχές της χώρας.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μαθαίνουμε κι αλλιώς

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα έθιμα του Πάσχα για παιδιά ~ Τι γιορτάζουμε τη Μεγάλη εβδομάδα;

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα έθιμα του Πάσχα στην Ευρώπη (Ελληνικοί Υπότιτλοι)

# data[].attributes.headline
Εργασία Λογοτεχνίας

# data[].attributes.subject
Εργασία Λογοτεχνίας

# data[].attributes.attachment_link.title
ΓΝΩΣΤΟΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ

# data[].attributes.headline
Η Ιστορία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

# data[].attributes.subject
Η Ιστορία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Ιστορία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

# data[].attributes.body
Micaela Mpakalaki

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ

# data[].attributes.headline
διαθεματικη εργασια σελιδα 61

# data[].attributes.subject
διαθεματικη εργασια σελιδα 61

# data[].attributes.headline
Διαθεματική εργασία σελ.61 Ν.Γλώσσα 

# data[].attributes.subject
Διαθεματική εργασία σελ.61 Ν.Γλώσσα 

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιχνίδια απευθυνόμενα σε αγόρια και κορίτσια

# data[].attributes.headline
Εκθεση ρατσισμός 2η σελ

# data[].attributes.subject
Εκθεση ρατσισμός 2η σελ

# data[].attributes.headline
Έκθεση Ρατσισμός 

# data[].attributes.subject
Έκθεση Ρατσισμός 

# data[].attributes.attachment_caption
Παιχνίδια και έμφυλα στερεότυπα

# data[].attributes.headline
Παιχνίδια και έμφυλα στερεότυπα

# data[].attributes.subject
Παιχνίδια και έμφυλα στερεότυπα

# data[].attributes.body
Μία παρουσίαση 3 λεπτών που εξετάζει το πώς τα παιχνίδια με τα οποία παίζουν τα παιδιά επηρεάζουν την μετέπειτα ζωή τους και συγκεκριμένα τα στερεότυπα που έμμεσα προβάλλουν.

slide maker: canva

φωτογραφίες: pinterest

μουσική: AI

Βασιλική Καλεμκερίδη, Δήμητρα Περιφάνη, Βασιλική Ντσούνου.

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιχνίδια και έμφυλη   (1)

# data[].attributes.attachment_link.title
ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ

# data[].attributes.headline
Πληροφορίες για τον Γιάννη Μακρυγιάννη

# data[].attributes.subject
Πληροφορίες για τον Γιάννη Μακρυγιάννη

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιάννης Μακρυγιάννης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελένη Φλωριανού

# data[].attributes.attachment_link.title
"Το Χριστόψωμο" Παπαδιαμάντης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μικρός Αναγνώστης | Ηχητικά Βιβλία

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη - Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης | Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα

# data[].attributes.headline
Ομαδική δραστηριότητα 

# data[].attributes.subject
Ομαδική δραστηριότητα 

# data[].attributes.body
Να γράψετε σε ένα κείμενο 150 -200 λέξεων που θα πληκτρολογήσετε  τα εξής:

Τίτλος διηγήματος

Οι πρωταγωνιστές και ο τόπος που διαδραματίζονται τα γεγονότα

Το κοινωνικό πρόβλημα που παρουσιάζεται

Τα έθιμα της περιοχής για τη συγκεκριμένη εορταστική περίοδο

Προσωπικές εντυπώσεις και συναισθήματα

Στο τέλος του κειμένου σας να παραθέσετε μια περίοδο ή ένα πολύ μικρό απόσπασμα από το διήγημα που πιστεύετε ότι αποδίδει το μήνυμά του.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911)

# data[].attributes.attachment_link.title
Α. Παπαδιαμάντης, Βιογραφικό σημείωμα

# data[].attributes.headline
Έκθεση 2η Τουρισμός

# data[].attributes.subject
Έκθεση 2η Τουρισμός

# data[].attributes.body
Υλικό 2

# data[].attributes.body
Υλικό 1

# data[].attributes.body
Έκθεση 3

# data[].attributes.headline
Νέος ιστότοπος 

# data[].attributes.subject
Νέος ιστότοπος 

# data[].attributes.headline
Παρουσίαση ενός γεφυρι

# data[].attributes.body
Παρουσίαση ενός γεφυριού: Γέφυρα των Στεναγμών, (Bridge of Sighs) στην Βενετία.

Κείμενο Word

Βιβλιογραφία: britannica.com, wikipedia.gr, venicewiki.

Εικόνες: pinterest

# data[].attributes.attachment_link.title
Γέφυρα των Στεναγμών

# data[].attributes.headline
Αγγέλου Ελένη 

# data[].attributes.subject
Αγγέλου Ελένη 

# data[].attributes.attachment_link.title
Παρουσίαση (1)

# data[].attributes.headline
Θεοφανούδης Ευάγγελος Γ2

# data[].attributes.subject
Θεοφανούδης Ευάγγελος Γ2

# data[].attributes.headline
ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΒΡΑΚΑΣ

# data[].attributes.subject
ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΒΡΑΚΑΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα 

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα 

# data[].attributes.body
Γράψε 3 έως 5 πράγματα, καταστάσεις που σε βαραίνουν, στεναχωρούν ψυχικά.

Δώσε στον διπλανό/ή σου όσα έγραψες και αυτός/ή θα σου προτείνει λύσεις.

Ξαναπάρε το φύλλο σου και σκέψου τι μπορεί να αποτελέσει για εσένα την "ασπίδα" της ψυχικής σου υγείας;

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟ Υδατογέφυρο Του Κιμέρ Νερού2

# data[].attributes.headline
Βάγια Κωστίδου 

# data[].attributes.subject
Βάγια Κωστίδου 

# data[].attributes.attachment_link.title
Γεφύρι Κόνιτσας

# data[].attributes.headline
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

# data[].attributes.subject
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

# data[].attributes.headline
Μελίνα Λάπι Γ1

# data[].attributes.subject
Μελίνα Λάπι Γ1

# data[].attributes.attachment_caption
omoithtes k diafores se dyo poihmata toy kabafh

# data[].attributes.headline
Πετράκη Αγάπη Γ2

# data[].attributes.subject
Πετράκη Αγάπη Γ2

# data[].attributes.headline
Βαρδουλάκης Νίκος

# data[].attributes.subject
Βαρδουλάκης Νίκος

# data[].attributes.headline
Μελίνα Λάπι 

# data[].attributes.subject
Μελίνα Λάπι 

# data[].attributes.headline
Εννοιολογικός χάρτης 

# data[].attributes.subject
Εννοιολογικός χάρτης 

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Χαρτί και Καλαμάρι Podcast

# data[].attributes.attachment_link.title
Χαρτί και Καλαμάρι | Ειρήνη - Πόλεμος | Έκφραση - Έκθεση

# data[].attributes.headline
Η ιστορία ηχητικό 

# data[].attributes.subject
Η ιστορία ηχητικό 

# data[].attributes.attachment_link.title
«Ο Παχύς και ο Αδύνατος» – Διήγημα του Άντον Τσέχωφ

# data[].attributes.headline
Γ2 ΝΤΥΜΠΕΛΗ ΤΖΕΣΙΚΑ

# data[].attributes.subject
Γ2 ΝΤΥΜΠΕΛΗ ΤΖΕΣΙΚΑ

# data[].attributes.headline
Παιχνίδι με τη Θεωρία της Γραμματικής 

# data[].attributes.subject
Παιχνίδι με τη Θεωρία της Γραμματικής 

# data[].attributes.attachment_link.description
Join an activity with your class and find or create your own quizzes and flashcards.

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι αναφορικές προτάσεις στα ν.ε. Οι επιθετικές, οι ονοματικές και οι επιρρηματικές

# data[].attributes.headline
Πατσουράκη Ευαγγελία Γ2

# data[].attributes.subject
Πατσουράκη Ευαγγελία Γ2

# data[].attributes.headline
Λάπι Μελίνα Γ1

# data[].attributes.subject
Λάπι Μελίνα Γ1

# data[].attributes.attachment_caption
Άκρα του τάφου σιωπή (Ελεύθεροι πολιορκημένοι) - ΧΑΓΙΑΛ

# data[].attributes.attachment_link.title
Άκρα του τάφου σιωπή (Ελεύθεροι πολιορκημένοι) - ΧΑΓΙΑΛ

# data[].attributes.attachment_caption
Φραγκούλης,Ιωαννίδης - Άκρα, του τάφου, σιωπή

# data[].attributes.attachment_link.title
Φραγκούλης,Ιωαννίδης - Άκρα, του τάφου, σιωπή

# data[].attributes.attachment_caption
Νίκος Ξυλούρης  Η απαράμιλλη ερμηνεία ΑΚΡΑ  ΤΟΥ  ΤΑΦΟΥ ΣΙΩΠΗ - ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Ξυλούρης  Η απαράμιλλη ερμηνεία ΑΚΡΑ  ΤΟΥ  ΤΑΦΟΥ ΣΙΩΠΗ - ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

# data[].attributes.headline
Χορός του Ζαλόγγου 

# data[].attributes.subject
Χορός του Ζαλόγγου 

# data[].attributes.attachment_caption
ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ / Διονυσιος Σολωμος-Γιαννης Μαρκοπουλος (22/3/2015)

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ / Διονυσιος Σολωμος-Γιαννης Μαρκοπουλος (22/3/2015)

# data[].attributes.headline
Εικονίζει την προσωπ

# data[].attributes.body
Εικονίζει την προσωποποίηση της ηρωικής Ελλάδας. Φοράει ελληνική παραδοσιακή φορεσιά, ξεκούμπωτη στο στήθος. Είναι στραμμένη προς τον θεατή με τα χέρια σε στάση απόγνωσης, και το πρόσωπο σε τρία τέταρτα στραμμένο προς τα αριστερά.Στέκει όρθια επάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου, που έχουν καταπλακώσει έναν αγωνιστή. Στο βάθος ένας μαύρος άνδρας με κίτρινο τουρμπάνι που συμβολίζει τον εχθρό καρφώνει μια σημαία στο έδαφος

# data[].attributes.attachment_caption
Η ιερή πόλη του Μεσολογγίου-Πολιορκία, έξοδος

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ιερή πόλη του Μεσολογγίου-Πολιορκία, έξοδος

# data[].attributes.headline
Νίκοσ Βαρδουλάκησ Γ1

# data[].attributes.subject
Νίκοσ Βαρδουλάκησ Γ1

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

# data[].attributes.headline
Ερευνητική εργασία: Σύγκριση Παιχνιδιών για αγόρια και κορίτσια 

# data[].attributes.subject
Ερευνητική εργασία: Σύγκριση Παιχνιδιών για αγόρια και κορίτσια 

# data[].attributes.attachment_caption
Ευθύς και πλάγιος λόγος στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.headline
Ευθύς - Πλάγιος Λόγος 

# data[].attributes.subject
Ευθύς - Πλάγιος Λόγος 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Πλάγιος λόγος
Όπως διαπιστώνουμε στον πλάγιο λόγο ξεκινάμε με μια κύρια πρόταση που έχει ένα ρήμα με τη σημασία των: λέω, ρωτάω, διατάζω, αισθάνομαι, γνωρίζω, απαντώ, επισημαίνω, ισχυρίζομαι κ.ά. και ακολουθεί ο ευθύς λόγος ως δευτερεύουσα πρόταση με κάποιες αλλαγές (για τις οποίες θα μιλήσουμε πιο αναλυτικά παρακάτω).

Σύρε τον πίνακα, για να δεις και τις υπόλοιπες στήλες.
Με ποιους τρόπους γίνεται η μεταφορά από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο;
Από τα παραπάνω παραδείγματα συμπεραίνουμε ότι η μεταφορά από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο μιας αποφαντικής πρότασης ή μιας ερωτηματικής ή μιας πρότασης επιθυμίας μπορεί να γίνει σχετικά απλά.

Η μεταφορά όμως μιας συνομιλίας από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους:

- Γιώργο, πώς είσαι;

- Πονάει το κεφάλι μου, δάσκαλε.
1η περίπτωση, ο ένας από τους δύο συνομιλητές μεταφέρει τη συζήτηση σε κάποιον άλλο α' μεταφέρει τη συνομιλία ο Γιώργος:
Ο δάσκαλος με ρώτησε πώς είμαι κι εγώ του απάντησα ότι πονάει το κεφάλι μου... ή
β' μεταφέρει τη συνομιλία ο δάσκαλος
Ρώτησα τον Γιώργο πώς ήταν κι εκείνος μου απάντησε ότι πονάει το κεφάλι του...
2η περίπτωση, κάποιος άλλος μεταφέρει τη συζήτηση:
Ο δάσκαλος ρώτησε τον Γιώργο πώς είναι κι εκείνος του απάντησε ότι πονούσε το κεφάλι του... ή

Όπως διαπιστώνουμε από το παραπάνω παράδειγμα η μεταφορά του λόγου από τον ευθύ στον πλάγιο μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους και εξαρτάται από το ποιος μεταφέρει τον λόγο, αν δηλαδή είναι κάποιος από τους συνομιλητές ή κάποιος τρίτος.
Ποιες αλλαγές διαπιστώνουμε στο είδος των προτάσεων, στο πρόσωπο του ρήματος, στο πρόσωπο και στο είδος της αντωνυμίας;
Ας δούμε κάποια παραδείγματα περισσότερο σύνθετα:

1.
Ευθύς λόγος
- Γιώργο, πού πήγες εχτές;

- Πήγα στον κινηματογράφο.

- Την επόμενη φορά ειδοποίησέ με να έρθω κι εγώ.

- Εντάξει, Γιάννη, θα σε ειδοποήσω, όταν θα ξαναπάω.
Πλάγιος λόγος
1. Ο Γιάννης ρώτησε τον Γιώργο πού πήγε εχτές κι εκείνος απάντησε ότι πήγε στον κινηματογράφο. Τότε ο Γιάννης του είπε την επόμενη φορά να τον ειδοποιήσει να πάει κι εκείνος κι ο Γιώργος συμφώνησε ότι θα τον ειδοποιήσει, όταν θα ξαναπάει.

2.
Ευθύς λόγος
Γιάννης: Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός.

Πέτρος: Εντάξει, Γιάννη.
Πλάγιος λόγος
Σύμφωνα με τον Γιάννη που τα λέει στην Ελένη: Είπα ότι θα πάμε εγώ ο Πέτρος κι ένας άλλος (ή κάποιος ακόμα).

Σύμφωνα με τον Πέτρο που τα λέει στην Ελένη: Είπε ο Γιάννης ότι θα πάμε αυτός, εγώ κι ένας άλλος (ή κάποιος ακόμα).

Σύμφωνα με κάποιον τρίτο που τα λέει στην Ελένη: Είπε ο Γιάννης ότι θα πάνε ο ίδιος και κάποιοι άλλοι.
α. όσον αφορά το είδος των προτάσεωνν
Η ευθεία ερωτηματική πρόταση " πού πήγες εχτές;" στον πλάγιο λόγο έγινε πλάγια ερωτηματική " πού πήγε εχτές "

Η κύρια αποφαντική πρόταση " Πήγα στον κινηματογράφο", " θα σε ειδοποήσω" στον πλάγιο λόγο έγινε ειδική " ότι πήγε στον κινηματογράφο", " ότι θα τον ειδοποιήσει ".

Η κύρια πρόταση επιθυμίας " Την επόμενη φορά ειδοποίησέ με" στον πλάγιο λόγο έγινε δευτερεύουσα βουλητική " να τον ειδοποιήσει "

Η δευτερεύουσα χρονική " όταν θα ξαναπάω" στον πλάγιο λόγο παρέμεινε δευτερεύουσα χρονική " όταν θα ξαναπάει "
β. όσον αφορά τα πρόσωπα των ρημάτων
το α' πρόσωπο " Πήγα στον κινηματογράφο" στον πλάγιο λόγο έγινε γ' πρόσωπο " πήγε στον κινηματογράφο"

το β' πρόσωπο "πού πήγες εχτές;" στον πλάγιο λόγο έγινε γ' πρόσωπο "πού πήγε εχτές"
γ. όσον αφορά τα πρόσωπα των αντωνυμιών
το α' πρόσωπο στον πλάγιο λόγο μπορεί να γίνει γ' πρόσωπο "ειδοποίησέ με" / "να τον ειδοποιήσει", ή να παραμείνει το ίδιο: "Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός" / " ότι θα πάμε εγώ ο Πέτρος κι ένας άλλος (ή κάποιος ακόμα)"

το β' πρόσωπο στον πλάγιο λόγο μπορεί να γίνει γ' πρόσωπο "θα σε ειδοποήσω" / "θα τον ειδοποιήσει", ή α' πρόσωπο "Θα πάμε εγώ κι εσύ" / " ότι θα πάμε αυτός κι εγώ
δ. όσον αφορά το είδος των αντωνυμιών
Η προσωπική αντωνυμία μπορεί να παραμείνει ή να γίνει οριστική: "Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός" / " ότι θα πάνε ο ίδιος και κάποιος ακόμα".

Η δεικτική αντωνυμία μπορεί να γίνει αόριστη: "Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός" / " ότι θα πάνε ο ίδιος και κάποιος ακόμα".

Σύρε τον πίνακα, για να δεις και τις υπόλοιπες στήλες.

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

Οι προτάσεις του ευθύ λόγου

γίνονται στον πλάγιο λόγο

1. Οι αποφαντικές προτάσεις
Δε θα βρέξει σήμερα

1. Δευτερεύουσες ειδικές
Είπε ότι δε θα βρέξει σήμερα

2. Οι προτάσεις επιθυμίας
Σήκω αμέσως όρθιος

2. Δευτερεύουσες βουλητικές
Τον διέταξε να σηκωθεί αμέσως όρθιος

3. Οι ερωτηματικές προτάσεις
Πού γύριζες όλη μέρα;

3. Δευτερεύουσες πλάγιες ερωτηματικές
Τον ρώτησε πού γύριζε όλη μέρα.

4. Οι δευτερεύουσες προτάσεις
Βάλε μου να φάω (βουλητική)
Το ξέρω ότι έπαιζες (ειδική)
Θα έρθω, όταν μπορέσω (χρονική)
Φεύγω, επειδή βαρέθηκα (αιτιολογική)
Μαρία, αν θέλεις, έλα (υποθετική)

4. Παραμένουν δευτερεύουσες
Ζήτησε να του βάλουν να φάει (βουλητική)
Του είπε πως ήξερε ότι έπαιζε (ειδική)
Του φανέρωσε ότι θα έρθει όταν μπορέσει (χρονική)
Ανακοίνωσε ότι φεύγει επειδή βαρέθηκε (αιτιολογική)
Είπε στη Μαρία ότι αν θέλει μπορεί να πάει (υποθετική)

ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ

ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑΣ

ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑΣ

Η προσωπική αντωνυμία
Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός

Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός

μπορεί να παραμείνει
ότι θα πάμε αυτός, εγώ κι ένας άλλος
ή να γίνει οριστική
ότι θα πάνε ο ίδιος και κάποιοι άλλοι

Η δεικτική αντωνυμία
Θα πάμε εγώ κι εσύ κι αυτός

μπορεί να γίνει αόριστη
ότι θα πάνε ο ίδιος και κάποιος ακόμα

Ποιες αλλαγές διαπιστώνουμε στον χρόνο του ρήματος;
Αλλαγές έχουμε επίσης και στους χρόνους των ρημάτων. Ας δούμε τα παραδείγματα

- Αγοράζω μια τυρόπιτα.

Λέει / έλεγε / έχει πει / είπε / είχε πει ότι αγοράζει / αγόραζε / έχει αγοράσει / αγόρασε / είχε αγοράσει μια τυρόπιτα

- Αγόρασα μια τυρόπιτα.

Λέει / έλεγε / έχει πει / είπε / είχε πει ότι αγόρασε / έχει αγοράσει / είχε αγοράσει μια τυρόπιτα

- Θα αγοράσω μια τυρόπιτα.

Λέει / έλεγε / έχει πει / είπε / είχε πει ότι θα αγοράσει / θα αγόραζε / θα είχε αγοράσει μια τυρόπιτα

Από τα παραπάνω παραδείγματα προκύπτει ότι κατά τη μεταφορά από τον ευθύ λόγο στον πλάγιο, όταν δεν υπάρχει κάποιος χρονικός προσδιορισμός μέσα στην πρόταση, τότε υπάρχει πληθώρα επιλογών στη χρήση των χρόνων. Πιο συγκεκριμένα:

α. Όταν το ρήμα του ευθύ λόγου βρίσκεται στον ενεστώτα (πρδγ. α'), ο ομιλητής μπορεί στον πλάγιο λόγο να χρησιμοποιήσει όποιο χρόνο θέλει και για το ρήμα εξάρτησης αλλά και για το ρήμα του πλάγιου λόγου.

β. Όταν το ρήμα του ευθύ λόγου βρίσκεται στον αόριστο (πρδγ. β') ο ομιλητής μπορεί στον πλάγιο λόγο να χρησιμοποιήσει όποιο χρόνο θέλει για το ρήμα εξάρτησης και για το ρήμα του πλάγιου λόγου μπορεί να χρησιμοποιήσει αόριστο, παρακείμενο ή υπερσυντέλικο.

γ. Όταν το ρήμα του ευθύ λόγου βρίσκεται σε συνοπτικό μέλλοντα (πρδγ. γ') ο ομιλητής μπορεί στον πλάγιο χρόνο να διαλέξει όποιο χρόνο θέλει για το ρήμα εξάρτησης και για το ρήμα του πλάγιου λόγου μπορεί να χρησιμοποιήσει συνοπτικό μέλλοντα ή θα+παρατατικό ή θα+υπερσυντέλικο.

Με λίγα λόγια τα πάντα εξαρτώνται από τη χρονική στιγμή που θα επιλέξει να τοποθετηθεί ο χρήστης του πλάγιου λόγου σε σχέση με το γεγονός που θα μεταφέρει.

Όταν, όμως, στην πρόταση του ευθύ λόγου που αναφέρεται στο μέλλον υπάρχει κάποιος χρονικός προσδιορισμός, τότε οι δυνατότητες στην επιλογή του χρόνου λιγοστεύουν. Παράδειγμα:

- Αύριο θα αγοράσω μια τυρόπιτα.

Λέει / έλεγε / έχει πει / είπε / είχε πει ότι αύριο θα αγοράσει / θα αγόραζε μια τυρόπιτα

Ας δούμε ένα παράδειγμα πιο αναλυτικά:
Ευθύς λόγος
Γιώργος: Τι ώρα φεύγεις;

Γιάννης: Στις 12.
Πλάγιος λόγος
Ελένη: Τι λέει ο Γιώργος;

Γιάννης: Ρωτάει τι ώρα φεύγω. (ρήμα εξάρτησης: ενεστώτας, ρήμα πλ. λ. ενεστώτας) ή

Γιάννης: Ρωτάει τι ώρα θα φύγω. (ρήμα εξάρτησης: ενεστώτας, ρήμα πλ. λ. μέλλοντας συνοπτικός)

Ελένη: Τι ρωτούσε ο Γιώργος;

Γιάννης: Ρωτούσε τι ώρα φεύγω. (ρήμα εξάρτησης: παρατατικός, ρήμα πλ. λ. ενεστώτας) ή

Γιάννης: Ρωτούσε τι ώρα θα φύγω. (ρήμα εξάρτησης: παρατατικός, ρήμα πλ. λ. μέλλοντας συνοπτικός)

Ελένη: Τι ρώτησε ο Γιώργος;

Γιάννης: Ρώτησε τι ώρα φεύγω. (ρήμα εξάρτησης: αόριστος, ρήμα πλ. λ. ενεστώτας) ή

Γιάννης: Ρώτησε τι ώρα θα φύγω. (ρήμα εξάρτησης: αόριστος, ρήμα πλ. λ. μέλλοντας συνοπτικός)

Ελένη: Τι έχει ρωτήσει ο Γιώργος;

Γιάννης: Έχει ρωτήσει τι ώρα φεύγω. (ρήμα εξάρτησης: παρακείμενος, ρήμα πλ. λ. ενεστώτας) ή

Γιάννης: Έχει ρωτήσει τι ώρα θα φύγω. (ρήμα εξάρτησης: παρακείμενος, ρήμα πλ. λ. μέλλοντας συνοπτικός)

Ελένη: Τι είχε ρωτήσει ο Γιώργος;

Γιάννης: Είχε ρωτήσει τι ώρα φεύγω. (ρήμα εξάρτησης: υπερσυντέλικος, ρήμα πλ. λ. ενεστώτας) ή

Γιάννης: Είχε ρωτήσει τι ώρα θα έφευγα. (ρήμα εξάρτησης: παρατατικός, ρήμα πλ. λ. δυνητική οριστική: θα+παρατατικός)
Ποιες αλλαγές διαπιστώνουμε στους επιρρηματικούς προσδιορισμούς; 1. Οι χρονικοί επιρρηματικοί προσδιορισμοί
Παραδείγματα:

1.

Ευθύς λόγος: Εχτές έβρεξε στην κεντρική Ελλάδα.

Πλάγιος λόγος: Είπε ότι εχτές έβρεξε στην κεντρική Ελλάδα.

2.

Ευθύς λόγος: Αύριο θα βρέξει στην κεντρική Ελλάδα.

Πλάγιος λόγος: Είπε ότι αύριο θα βρέξει στην κεντρική Ελλάδα.

3.

Ευθύς λόγος: Σήμερα /τώρα βρέχει στην κεντρική Ελλάδα.

Πλάγιος λόγος:

α. Λέει ότι σήμερα / τώρα βρέχει στην κεντρική Ελλάδα ή

β. Είπε ότι σήμερα / τώρα βρέχει στην κεντρική Ελλάδα ή

γ. Είπε ότι εκείνη τη μέρα / τότε έβρεχε / έβρεξε στην κεντρική Ελλάδα ή

γ. Είχε πει πριν από καιρό ότι εκείνη τη μέρα / τότε θα έβρεχε στην κεντρική Ελλάδα.

Όπως φαίνεται από τα παραδείγματα οι χρονικοί επιρρηματικοί προσδιορισμοί τις περισσότερες φορές δεν αλλάζουν. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις (πρδγ. 3γ) στις οποίες ο χρονικός προσδιορισμός μπορεί να αντικατασταθεί από μια παρόμοια έκφραση (σήμερα, τώρα / εκείνη τη μέρα, τότε), ώστε να διατηρηθεί η χρονική ακολουθία.
Οι τοπικοί επιρρηματικοί προσδιορισμοί
Παραδείγματα:

4.

Ευθύς λόγος: Θανάση, έλα εδώ.

Πλάγιος λόγος: Μου είπε να πάω εκεί.

5. Ευθύς λόγος: Θανάση, έλα πάνω.

Πλάγιος λόγος: Μου είπε να πάω πάνω.

6.

Ευθύς λόγος: Σήμερα θα κοιμηθούμε στο σπίτι μου ή στο σπίτι του Πέτρου.

Πλάγιος λόγος: Είπε ότι θα κοιμηθούμε στο σπίτι του ή στο σπίτι του Πέτρου.

Από το παράδειγμα 4 καταλαβαίνουμε ότι από τις εκφράσεις που δηλώνουν τόπο γενικά και αόριστα (π.χ. εδώ, εκεί) μπορούν να αντικασταθούν στον πλάγιο λόγο από μια αντίθετη έκφραση μόνο τα επιρρήματα εδώ, εκεί. Από τα παραδείγματα 5 και 6 συμπεραίνουμε ότι οι υπόλοιποι επιρρηματικοί προσδιορισμοί του τόπου παραμένουν αμετάβλητοι.
Ειδική περίπτωση
Ο ευθύς λόγος μπορεί να μεταφερθεί αυτολεξεί, δηλαδή όπως ακριβώς ειπώθηκε, βάζοντάς τον μέσα σε εισαγωγικά "", π.χ.

Ευθύς λόγος: Θανάση, έλα εδώ πάνω αμέσως.

Πλάγιος λόγος: ... και τότε μου είπε: "Θανάση, έλα εδώ πάνω αμέσως ".

Η περίπτωση αυτή ονομάζεται στις σύγχρονες γραμματικές ευθύς λόγος 1, ενώ στις παλαιότερες ατελής πλάγιος λόγος 2.

Υποσημειώσεις

1. Γραμματική ε' και στ' Δημοτικού

2. Αχιλλέας Τζάρτζανος, Νεοελληνική Σύνταξις (της κοινής δημοτικής) τ. Β, σελ. 122, § 278

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ευθύς και πλάγιος λόγος στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.attachment_link.title
Ευθύς και πλάγιος λόγος στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.attachment_link.description
Ευθύς και πλάγιος λόγος στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.headline
Δημιουργική Γραφή Ερωτόκριτος

# data[].attributes.subject
Δημιουργική Γραφή Ερωτόκριτος

# data[].attributes.headline
Να γράψετε μια σελίδα 

# data[].attributes.body
Να γράψετε μια σελίδα στο ημερολόγιο σας σαν να είστε ο Ερωτόκριτος και γράφετε μια ημέρα από τη ζωή σας. Τι βιώσατε; Ποια συναισθήματα έχετε; Ποιες σκέψεις κάνατε;

# data[].attributes.attachment_link.title
Ερωτόκριτος Κι αν τα μάτια σου Β. Παπακωνσταντίνου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα πάντα για τις ονοματικές προτάσεις στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.headline
Η Κρητική Λογοτεχνία άκμασε τον 17ο και 18ο αιώνα στην Κρήτη. Οι μεγάλοι λογοτέχνες της Κρητικής Λογοτεχνίας είναι ο Βιτσέντζος Κορνάρος και ο Γεώργιος Χορτάτσης. Την περίοδο εκείνη στην Κρήτη αναπτύσσεται η ποίηση και το Θέατρο.

# data[].attributes.subject
Η Κρητική Λογοτεχνία άκμασε τον 17ο και 18ο αιώνα στην Κρήτη. Οι μεγάλοι λογοτέχνες της Κρητικής Λογοτεχνίας είναι ο Βιτσέντζος Κορνάρος και ο Γεώργιος Χορτάτσης. Την περίοδο εκείνη στην Κρήτη αναπτύσσεται η ποίηση και το Θέατρο.

# data[].attributes.body
Ερωτόκριτος - Κρητική Λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιάννης Χαρούλης - Ερωτόκριτος - Live

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Ξυλούρης - Ερωτόκριτος

# data[].attributes.attachment_caption
Ο Θρύλος του Γεφυριού της Άρτας 3D - 720p

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Θρύλος του Γεφυριού της Άρτας 3D - 720p

# data[].attributes.headline
Παράταξη και Υπόταξη 

# data[].attributes.subject
Παράταξη και Υπόταξη 

# data[].attributes.headline
Παρατακτική και Υποτακτική Σύνδεση των προτάσων 

# data[].attributes.subject
Παρατακτική και Υποτακτική Σύνδεση των προτάσων 

# data[].attributes.attachment_link.title
Σύνδεση των προτάσεων στα νέα ελληνικά