# data[].attributes.headline
1. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІ ӘЛЕМДІК БІЛІМ БЕРУ КЕҢІСТІГІНДЕ

# data[].attributes.subject
1. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІ ӘЛЕМДІК БІЛІМ БЕРУ КЕҢІСТІГІНДЕ

# data[].attributes.body
Әлемде болып жатқан өзгермелі жағдайлар білім беру жүйесіне де әсерін тигізіп отырғаны белгілі. Елімізде жүргізіліп жатқан білім беру жүйесі әлемдік білім кеңістігімен ықпалдасуға бағдарланған. Білім — қоғамды әлеуметтік, мәдени-ғылыми прогреспен қамтамасыз ететін ғажайып құбылыс, адам үшін де, қоғам үшін де ең жоғары құндылық. Оның ең негізгі қызметі — адамның менталитетін, адамгершілігін, шығармашылық қабілетін қалыптастыру,  дамыту.

Әлемдік білім кеңістігіндегі жалпы білім берудің басымдылық мақсаты-өзгермелі өмір жағдайына тез бейімделетін, өз жолын дұрыс таңдай білетін, оң шешім қабылдай алатын тұлға дайындау болып отыр. АҚШ,  Ұлыбритания, Франция, Жапония сияқты әлемдегі дамыған елдерді мысалға алсақ, республикамыздың ғылыми жетістіктер мен жаңалықтары жағынан артта қалғандығын байқаймыз. Сонымен қатар, біздің өмір сүріп жатқан кезеңіміз – ақпараттық технологиялар кезеңі, соған байланысты адамдардың қоғам, табиғат және ғылым салаларында жеткен жетістіктеріне байланысты оқу үдерісінің мазмұны мен оқытудың әдіс-тәсілдері  жаңартуды қажет етеді. Сондықтан басқа мемлекеттермен қатар біздің мемлекетіміздің білім саласы да оқытудың инновациялық әдістерімен қатар түрлі технологияларды  пайдалануда.

Қазіргі кезде Республикамызда білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда.  Бұл педагогика теориясы мен оқу-тәрбие үрдісіндегі елеулі өзгерістерге байланысты болып отыр, білім берудің жаңа мазмұны пайда болуда:

# data[].attributes.headline
білім мазмұны жаң

# data[].attributes.body
білім мазмұны жаңа біліктермен, ақпараттарды қабылдау қабілеттерінің дамуымен,  ғылымдағы шығармашылық және нарық жағдайындағы білім беру бағдарламаларының нақтылануымен байи түсуде;

ақпараттық дәстүрлі әдістері – ауызша және жазбаша, телефон және радиобайланыс – қазіргі заманғы компьютерлік құралдарға ығысып орын беруде;

баланың   жеке   басын   тәрбиелеуде,   оның   жандүниесінің    руханибаюына,  азамат,  тұлға  ретінде қалыптасуына көңіл бөлінуде;

мектеп, отбасы мен қоршаған әлеуметтік ортаның бала тәрбиесіндегі бірлігіне ұмтылыс жасалуда;

қоғамдық біліммен бара-бар педагогикалық технологияның кеңінен қолданылуына және ғылымның рөліне мән берілуінде.

# data[].attributes.headline
Қазақстан Республика

# data[].attributes.body
Қазақстан Республикасының «Білім туралы Заңында» көрсетілген білім беру жүйесінің негізігі міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық, ғаламдық коммуникациялық желілерге шығуды көздейді.  Бұл міндеттерді жүзеге асыру барысында білім ордаларында жаңа педагогикалық технологияларды пайдаланудың негізгі мақсатын айқындап алуда және оқытудың тиімділігін, сапасын көтеруде. Оқыту технологиясы білім берудің тиімді жолдарын зерттейтін ғылым ретінде оқыту үрдісінде қолданылатын тәсілдер, принциптер мен айқындаушы жүйе, нақты оқыту процесі ретінде  сипатталады. Осыған байланысты еліміздің орта мектебін әдіснамалық құрылымдық  және мазмұндық тұрғыдан түгелдей қайта құру ұсынылуда.

Қазақстанда Дүниежүзілік банктің қатысуымен ҚР Білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асырудың ажырамас бөлігі болып табылатын кәсіптік-техникалық білім беруді жаңғырту жобасы іске қосылды.  Қазір республикада  Атырау,  Екібастұз,  Өскемен қалаларында үш өңіраралық орталықтың және Астана қаласы мен  Оңтүстік Қазақстан облысының Шаян ауылында екі кәсіптік лицейдің құрылысы жүргізілуде. Оған 600 млн теңге қарастырылған.  Даму стратегиясында Астана,  Алматы, Шымкент және Ақтөбе қалаларында әлемдік деңгейдегі 4 колледж салу қарастырылған. Қазіргі таңда білім беру саласын жетілдіру мақсатында       «E-learning» электронды оқытуды дамыту жобасына 600-ге жуық мектеп қосылды.  Бұл жоба 2020 жылы мектептердің 90%-ын қамтитын болады. Алайда,  мұндай оқудың тез дамитынын ескеріп,  әлемдік трендтерді үнемі қадағалап,  уақытылы түзетулер енгізіп, заманға сай жаңа білім беру жүйесіне келу қажет.

# data[].attributes.headline
Еліміздің орта мекте

# data[].attributes.body
Еліміздің орта мектептеріндегі оқыту мазмұнын өзгерту үшін жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдеріне онлайн семинарлар өткізу жобалары іске асырылуда. Семинарларды  Интеллектуалдық мектептердің  мұғалімдері  өткізетін болады.  Жыл бойы 48 семинар өткізіледі.  2011-2012 оқу жылдары семинарлардың тақырыбы «Критерийлік бағалау»,  2012-2013 оқу жылдары «Сыни тұрғыдан ойлау» деп белгіленген.    Жалпы орта мектептер базасында электрондық оқытудың жаңа білім жобалары іске қосылуда. 7-11 сынып оқушылары үшін жаратылыстану-математика сабақтары бойынша  онлайн-сабақтар ұйымдастырылып, сабақтар оқушылардың білімін тереңдетуге бағытталынады.  Жыл бойы Интеллектуалдық мектептердің мұғалімдері  340 онлайн-сабақтар өткізеді.

Қазақстанда жоғары білім мәселесі экономикалық жағдайға тікелей байланысты. Бірақ, бұл мәселені шешуде тек қаржылық-экономикалық жағдаятқа ғана сүйенуге болмайды. Білімді реформалауға кешенді түрде қарап,  әлеуметтік,  экономикалық және мәдени факторларды да ескеру қажет.  Қазақстанда жоғары білім беру жүйесінде 147 ЖОО жұмыс істейді, онда 620 мың студент оқиды.  Биыл республикалық бюджет есебінен  350 магистрант  ТМД,  Еуропа,   Азияның Оңтүстік Шығысына барады.  Сондай-ақ,  биыл 1493 шетел ғалымы және оқытушылары  Қазақстанның 27 жоғары оқу орнына жұмысқа тартылады.

Білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін арттыру негізі болып табылады. Білім беруді дамыту бағдарламасын іске асыру-бәсекеге қабілетті сапалы адамзат капиталын құруды қамтамасыз ететін жүйені жасауға мүмкіндік береді.  Жоғары білімді қазақстандықтардың жаңа буыны онжылдықтардың күрделі мәселелерін шешуге қабілетті болады.

# data[].attributes.headline
Қазіргі таңдағы адам

# data[].attributes.body
Қазіргі таңдағы адамзаттың тіршілігінің негізгі міндеттерінің бірі білім алу болып табылады. Тәуелсіздік алғалы бері жыл  сайын жүргізіліп, білім жүйесіне  енгізіліп отырған реформалар біздің  болашағымызға салынып жатқан даңғыл жол деп ай туымызға болады. Себебі, қай мемлекеттің болсын даму жолы, яғни экономикалық-әлеуметтік жағдайына тікелей апарар  жол – сол елдің білімінің деңгейімен байланысты.  Яғни,  болашақта бәсекеге қабілетті  мемлекеттер қатарына  ену міндеті бәсекеге қабілетті жас  маман  мойнына жүктелетін абыройлы да, жауапты міндет болып отыр. Бүгінгі жас ұрпақ – ертеңгі мемлекет тұтқасын  ұстаушы  білікті маман,  ел тағдырын  шешуші азамат.Сондықтан да ел азаматтарының білім алуына мемлекет бей-жай қарамауы тиіс.

# data[].attributes.headline
2. БІЛІМ БЕРУДІ РЕФОРМАЛАУДЫҢ ҚАҒИДАЛАРЫ

# data[].attributes.subject
2. БІЛІМ БЕРУДІ РЕФОРМАЛАУДЫҢ ҚАҒИДАЛАРЫ

# data[].attributes.body
1. Білім беруді гуманитаризациялау

2. Білім беруді демократияландыру

3. Білім беруді гуманизациялау

4. Білім беруді дифференцияциялау

5. Білім беруді стандарттау

6. Білім беруді диверсификациялау

7.  Білім берудің көпвариативтілігі

8.  Білім беруді ақпараттандыру

9.  Білім беруді іргелендіру

10. Білім берудің үздіксіздігі

11. Білім беруді кәсібилендіру

12.  Білім беруді жекелендіру

13. Білім берудің болжамдық сипаты

14.  Білім беруді демократияландыру

15. Ғылым мен білімді интеграциялау және интернационализациялау

16. Кәсіби элитаны қалыптастыру

17.  Білім берудің көпдеңгейлігі

# data[].attributes.headline
3. Қазақстандағы жоғары білімнің бағыттары

# data[].attributes.subject
3. Қазақстандағы жоғары білімнің бағыттары

# data[].attributes.body
Қазақстан Республикасындағы жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру құрылымы «Білім туралы» Заңмен (27.07.2007) реттеледі. 2010 жылы Болон декларациясына қол қоюмен Қазақстанда «бакалавр-магистр-доктор PHD» жоғары деңгейлі білім беру жүйесі енгізілуде. Бұл құрылым өзінің заңды растамасын «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңында тапты:

1) Жоғары базалық білім - бакалавриат бағдарламасы - оқу мерзімі 4 жыл;

2) Жоғары оқу орнынан кейінгі білім, оның ішінде оқытудың ғылыми-педагогикалық бағыты - магистратура - мамандандырылған магистратурада оқу ұзақтығы - 1 жыл, ғылыми-педагогикалық - 2 жыл;

3) Философия докторларын (PhD), бейіні бойынша докторларды даярлау бағдарламасы – докторантура – магистратура бағдарламаларын аяқтағаннан кейін. Оқу ұзақтығы-кем дегенде 3 жыл немесе одан көп.

Болон декларациясына сәйкес сынақ бірліктері немесе кредиттер жүйесін енгізу білім беру бағдарламаларын тануды қамтамасыз етеді. Оқытудың кредиттік технологиясын енгізу ұлттық білім беру бағдарламаларын халықаралық деңгейде тануға, студенттер мен оқытушылардың ұтқырлығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ білім беру сапасын арттыруға және жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің барлық деңгейлері мен сатыларының сабақтастығын қамтамасыз етуге елеулі үлес болып табылады. Демек, еліміздің барлық жоғары оқу орындары ECTS типі бойынша әзірленген кредиттерді қайта есептеудің қазақстандық моделін пайдаланады

# data[].attributes.headline
4. Жоғары білім беру субьектілері және олардың функционалдық қызметтері.Жоғары оқу орындары және оларға сипаттама

# data[].attributes.subject
4. Жоғары білім беру субьектілері және олардың функционалдық қызметтері.Жоғары оқу орындары және оларға сипаттама

# data[].attributes.body
Ең алдымен мәселелік білім беруді қарастырмас бұрын, оқытудың мақсатын анықтау қажет. Мысалы, философия және психология ғылымдары секілді. Кµптеген студенттер сеніміндегі мақсат бұл - философиялық немесе психологиялық теориядан және емтиханда жоспарланған материалдардан ауызша түсінік айту, оқулықтардан шығарма жазу, ғылыми еңбектерді немесе оқытушының лекцияда айтқандарын танып білу. Әзірге мұндай түсінікке қарсылық білдірмейміз, бірақ, басқаша сұрақ қойсақ: Қандай мақсатпен адам мұның бәрін білуі керек? Шынымен оқу теориясы - µзіндік мақсат па? «Жоқ, әрине», - деп қарапайым ғана жауап береді. Барлық оқудың әртүрлі ғылыми дисциплинаның зерттелуінде қандай шынайылық бар? Қандай мақсатпен студент психология саласындағы теориялық оқуларды иемдене алады.

Жауап түсінікті: балалардың жақсы оқуына оқыту – тәрбиелеу және ұйымдастыру – басқару қызметтері тиімді әсер ете білуі керек. Онда оның педагогикалық жоспарын және жүйеленген практикалық сипаттаманың ұйымдасқан әдістемесін қаруландыру қажет пе? Барлығы жай ғана сұрақ болып кµрінгенімен, жауап барлығына да айқын емес.

Оқудағы формализм – оқу ісінің сапасы бұл студентті бағалаудың ең бастысы білімнің бар болуын ерекше кµрсету. Студенттің бұл оқуды ұзақ уақыттық меңгеру дәрежесі қандай және күнделікті µзіндік қабылдау ісі қандай? Істің мұндай маңызды жақтары кµбіне болашақ практиканың үлесіне қалдырылады: егер µмір талап етсе, онда ЖОО – н бітіруші µзінің оқуда қабылдаған ептілігін кµрсете алады. Оқу уақтылы есте сақтау дәрежесін тексереді.

Бұл ең алдымен белгісіз нығайтуларды, әсіресе теориялық білімді шебер қабылдауда байқалады. Мұнда µзіндік талапты психологиялық теорияны практика жүзінде қабылдау нақты емес және белгісіз болып қалуына үйретеді.

Білімді теория арқылы іске асыру практикада ойлау шеберлігі және бұл ойлау арқылы теория немесе ұйымдастыру студенттің ойлау дәрежесі мен қабілеттілігін дамытады.

Біз психологиялық мақсаттардың негізгі кµзқарасынан студенттердің құрамын жай ғана білім алумен емес, адамзаттың психикалық кµрінісін психологиялық талдау және бағалау негізінде бақылауға болады. Психологиялық ойланудың дағдысы біреу арқылы немесе сабақтан сабаққа бір ғана оқыған кітап немесе мақала арқылы мамандықты қалыптастырады.

Егер әрбір оқудың мақсаты – ойлаудың құрылуы, білім алу оқу мақсатының соңы болып тоқтатылса, ал материалдарды ой арқылы талдау немесе ойланудың операциялық құралы және ойлаудың шешуші ісі жүзеге асады. Алғашқыда студент тек дайын білімді ала алады (теориялық түрде), µзіне таныс кµзқарастарды талдап, алғашқы қабылданған принцип, идея және теорияларды ол µзінің талдауы арқылы қорытындылап,жаңа кµзқарас қалыптастырады. Осыдан барып кітаптан тікелей қабылдауға дағдыланбайды. Оған таныс принцип, идея, теориялар сол уақытта ескі білім ретінде қарастырылады да, жаңа білімді арттырудағы басты құрал ойлау ісі болып табылады. Студенттің µзіндік ойлау қызметі арқылы алынған жаңа білім µзіндік субъективті маңыздылығына қарай ғылыми ашулар болып саналады. Студенттің жаңа білімді тікелей дайын түрде оқытушыдан немесе кітаптан алмай, µзіндік ойлау қызметінің процесі мінезінің зерттелуіне жақын.

Яғни, студенттің оқуы – ескі және жаңаларды тауып алушы – ойлаудың атрибуттық пайда болуы. Дәл қазіргі уақытта кез – келген оқу есте сақтау қызметінің шешімінің негізінде ғана қатынаса алады. Оқытудың басты орны енді ойлану процесімен емес, еске түсіру арқылы жүзеге асады. Мысалы, ешқашан шығармашылық бола алмайтын, әрқашан тек дайын материалдармен немесе ойдың талап етуінен байқалады.Егер білім тек жатталған түрде болса, онда қайта еске түсіруге пайдаланылады, тек практикалық істің құралы ретінде емес.Білімді қайта құруды талап етуі бұл психологиялық заңдардан алынған білімді шолуды немесе оқытудың маңызды (немен оқу) және материалдық (қалай оқу) жағын білу болып табылады.

Кейде білімді аталған екі аспекті негізінде қайта құру іс жүргізудің нақтырақ талдануын талап етеді. Оны типі жағынан қарастыратын болсақ: студенттің оқу материалдарын қабылдау процесі қалай жүріп жатқандығы – еске түсіру немесе ойлау жолдары неліктен ойлану нәтижеге жақындау және ең бастысы ойлануды қалай ЖОО-ң оқыту жүйесінде нәтижелі орынға дамытуға болады.

# data[].attributes.headline
Жоғары оқу орындары және оларға сипаттама

# data[].attributes.subject
Жоғары оқу орындары және оларға сипаттама

# data[].attributes.body
Мысалы І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің Білім беру бағдарламалары топтарының коды және атауыБілім беру бағдарламалары коды және атауы
6B01 Педагогикалық ғылымдар | 6B011 Педагогика және психология | В001 Педагогика және психология | 6B01101  Педагогика және психология
6В012 Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту педагогикасы | В002 Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу | 6В01201 Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу
6В013 Пәндік мамандандырылмаған мұғалімдерді даярлау | В003 Бастауышта оқыту педагогикасы мен әдістемесі | 6В01301 Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі
6В014 Жалпы дамудың пәндік мамандандырылған мұғалімдерін даярлау | В004 Бастапқы әскери дайындық мұғалімдерін даярлау | 6В01401 Бастапқы әскери дайындық
В005 Дене шынықтыру мұғалімдерін даярлау | 6B01408 Бастапқы әскери дайындық және дене шынықтыру
6В01402  Дене шынықтыру және спорт
В006 Музыка мұғалімдерін даярлау | 6В01403 Музыкалық білім
В007 Көркем еңбек және сызу мұғалімдерін даярлау | 6В01406 Көркем еңбек, графика және жобалау
6В01405 Кәсіптік оқыту
6В015 Жаратылыстану пәндері бойынша мұғалімдер даярлау | В009 Математика мұғалімдерін даярлау | 6В01501  Математика
6В01502 Математика-Информатика
В010 Физика мұғалімдерін даярлау | 6В01503  Физика
6В01504 Физика-Информатика
В011 Информатика мұғалімдерін даярлау | 6В01505  Информатика
В012  Химия мұғалімдерін даярлау | 6В01506  Химия
6В01507  Химия-Биология
В013 Биология мұғалімдерін даярлау | 6В01508  Биология
В014 География мұғалімдерін даярлау | 6В01509 География
6В01510 География-Тарих
6В016 Гуманитарлық пәндер бойынша мұғалімдер даярлау | В015 Гуманитарлық пәндер мұғалімдерін даярлау | 6B01511 География-Жаратылыстану
6В01601  Тарих
6В017 Тілдер және әдебиет бойынша мұғалімдерді даярлау  | В016 Қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерін даярлау | 6В01701 Қазақ тілі мен әдебиеті
6В01702 Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті
В017 Орыс тілі мен әдебиеті мұғалімдерін даярлау | 6В01703  Орыс тілі мен әдебиеті
6В01704  Орыс тілінде оқытпайтын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті
В018 Шет тілі мұғалімдерін даярлау | 6В01705  Шетел тілі: екі шетел тілі
6В019 Арнайы педагогика | В020 Арнайы педагогика | 6В01902  Арнайы педагогика
6В01901 Дефектология
6B02Өнер және гуманитарлық ғылымдар | 6B021 Өнер | В031 Сән, дизайны | 6В02101 Дизайн
6B023 Тілдер және әдебиет | В036 Аударма ісі | 6В02301 Аударма ісі
В037 Филология | 6В02302 Филология
6B03Әлеуметтік ғылымдар, журналистика және ақпарат | 6B032 Журналистика және ақпарат | В042 Журналистика және репортер ісі | 6B03201 Журналистика
6B03202 Қоғаммен байланыс
6B04Бизнес, басқару және құқық | 6B041Бизнес және басқару | В044 Менеджмент және басқару | 6B04101 Экономика
6B04102  Мемлекеттік және жергілікті  басқару
6B04103 Менеджмент
6В04105 - Ақпараттық ресурстарды басқару
В045 Аудит және салық салу | 6B04104 Есеп және аудит
В046 Қаржы, экономика, банк және сақтандыру ісі | 6B04106 Қаржы
6B04107 Бағалау
6B04108 Қаржы және есеп
6B04109 Экономика және басқару
6B042 Құқық | В049 Құқық | 6B04201  Құқықтану
6B05Жаратылыстану ғылымдары, математика және статистика | 6B052 Қоршаған орта | В051 Қоршаған орта | 6B05201 Экология
6В05202  Ауылшаруашылық экологиясы
6B06Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар | 6B061 Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар | В057 Ақпараттық технологиялар | 6B06101 Информатика
6B06102 Ақпараттық жүйелер
6В06103 Ақпараттық жүйелердің архитектурасы
6B07Инженерлік, өңдеу және құрылыс салалары | 6B075 Стандарттау, сертификаттау және метрология (салалар бойынша) | В076 Стандарттау, сертификаттау және метрология (сала бойынша) | 6B07501  Стандарттау және сертификаттау (салалар бойынша)