# data[].attributes.headline
Info1 ความสำคัญ และกิจกรรมในวันสงกรานต์ 6305665 อภิญญา รักศรี

# data[].attributes.subject
Info1 ความสำคัญ และกิจกรรมในวันสงกรานต์ 6305665 อภิญญา รักศรี

# data[].attributes.headline
Info2 เปิงสงกรานต์ 6406656 ศุภมาส สุขเกิด

# data[].attributes.subject
Info2 เปิงสงกรานต์ 6406656 ศุภมาส สุขเกิด

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณีเปิงสงกรานต์1

# data[].attributes.headline
Info4 กาละแม และประเพณีขนทรายเข้าวัด 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.subject
Info4 กาละแม และประเพณีขนทรายเข้าวัด 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.attachment_link.title
กาละแมและขนทรายเข้าวัด

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง1 ความสำคัญ และกิจกรรม ในวันสงกรานต์

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง1 ความสำคัญ และกิจกรรม ในวันสงกรานต์

# data[].attributes.body
6305665 อภิญญา รักศรี

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ธนวินท์ สินอุดมเดช

# data[].attributes.attachment_link.title
Mv. WatProk (วัดปรก) สงกรานต์ชาวมอญ

# data[].attributes.attachment_link.title
เทศกาลสงกรานต์

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง2 เปิงสงกรานต์ 6406656  ศุภมาส สุขเกิด

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง2 เปิงสงกรานต์ 6406656  ศุภมาส สุขเกิด

# data[].attributes.attachment_link.title
เสียงบันทึกใหม่ 2

# data[].attributes.attachment_link.metadata.title
เสียงบันทึกใหม่ 2

# data[].attributes.body
https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hsudru/article/view/183586/162022

# data[].attributes.attachment_link.title
ดูจาก การศึกษาตำรับข้าวสงกรานต์ชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

# data[].attributes.attachment_link.description
นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

# data[].attributes.headline
กำหนดการทำรายงาน

# data[].attributes.subject
กำหนดการทำรายงาน

# data[].attributes.body
1️⃣ใส่ รหัส/ชื่อ _สมาชิกกลุ่ม เรียงตามลำดับรหัส
2️⃣นำ portfolio ของสมาชิกกลุ่มแต่ละคน จัดวางไว้ใต้ รหัส/ชื่อ _สมาชิกกลุ่ม
3️⃣ สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับหัวข้อโครงงาน 3 ชิ้น คือ 1 clip & 2 บทความ (บทความให้ copy url แล้ว upload ไว้ในกล่องข้อความ) ใต้porfolio ของตน
4️⃣ สรุปสาระสำคัญ ข้อมูลทั้ง 3 ชิ้น ไว้ในกล่องข้อความที่จัดเก็บข้อมูลนั้น ๆ
5️⃣ กำหนดส่งภายใน 23 ต.ค. 65

# data[].attributes.headline
รายชื่อสมาชิก

# data[].attributes.subject
รายชื่อสมาชิก

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณีสงกรานต์ วันไหล-สงกรานต์มอญ - Springnews

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณีการหุงข้าวแช่ (เปิงสงกรานต์ )

# data[].attributes.attachment_link.description
เป็นประเพณีสงกรานต์ข้าวแช่ของชาวไทยรามัญ(มอญ) มีการนำข้าวสุกแช่ลงในน้ำเย็นลอยดอกมะลิพร้อมกับจัดอาหารคาวหวานจัดเป็นสำรับแล้วนำออกขบวนแห่ไปถวายพระและญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือในวันสงกรานต์ พอตอนบ่ายก็จะมีการก่อพระทรายและร่วมปล่อยนกปล่อยปลานำน้ำหอมไปสรงน้ำพระขอพรจากพระและยกขบวนไปรดน้ำอวยพรผู้ใหญ่ตามขนบธ…

# data[].attributes.attachment_link.title
ชาวไทยเชื้อสายมอญ ปรับวิถีทำบุญสงกรานต์ (15 เม.ย. 65)

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
จังหวัดกาญจนบุรี (จ.กาญจนบุรี)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ประเพณียกยอดฉัตรเจดีย์ทราย

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณียกยอดฉัตรเจดีย์ทราย

# data[].attributes.attachment_link.description
ก่อเจดีย์ทราย-ยกฉัตร เอกลักษณ์สงกรานต์มอญ สังขละบุรี ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ชาวมอญที่ตำบลนครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี จะทำข้าวแช่ในงานสงกรานต์ซึ่งปกติจัดขึ้นตั้งแต่ตี 4 ของวันที่ 13 เมษายน ชาวบ้านที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านและพวกที่กลับมาเยี่ยมบ้านในวันสงกรานต์ จะตื่นขึ้นมาทำข้าวแช่เพื่อนำไปไหว้นางสงกรานต์ ทำบุญที่วัด และไว้รับประทานเอง

ข้าวแช่ หรือข้าวสงกรานต์ที่คนมอญเมืองไทยเรียกว่า "เปิงซังกราน" ส่วนมอญแท้ ๆ นิยมเรียก "เปิงด้าจก์" ที่แปลตรงตัวว่า ข้าวน้ำ ข้าวแช่ไม่ได้เป็นอาหารในชีวิตประจำวัน แต่เป็นอาหารสำหรับพิธีกรรมของชาวมอญ เป็นหัวใจของประเพณีสงกรานต์ เพราะเชื่อกันว่าข้าวแช่เป็นอาหารวิเศษ สะอาด บริสุทธิ์กว่าอาหารอื่นใด ปรุงเพื่อบูชาเทวดา แสดงความกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษ และสร้างบุญสร้างกุศล (องค์ บรรจุน, 2553: 75 ; ศิริศักดิ์ คุ้มรักษา, 2539: 40)

คมสรร จับจุ รองสภาวัฒนธรรมตำบลนครชุมน์ ท่านมีเชื้อสายมอญตั้งแต่กำเนิด ได้เล่าเรื่องการทำข้าวแช่ว่า ตัวเองโตมาก็ได้กินข้าวแช่แล้ว โดยสมัยก่อนคนมอญจะแบกกระบุงไปจ่ายตลาดเพื่อไปซื้อกับข้าวเตรียมมาทำข้าวแช่ช่วงเทศกาลสงกรานต์ จะต่างกับปัจจุบันที่การเดินทางสะดวกมากขึ้น ซึ่งจะเรียกว่า "กราน" บางบ้านจะกราน 2 วัน บางบ้านก็จะกราน 3 วัน หมายถึงการเตรียมเครื่องเคียงเพื่อจะนำไปทำบุญ และเพื่อยกสำรับไปตั้งทำบุญตรงแท่งบวงสรวงหรือแท่นสังเวยเทวดาสงกรานต์ ซึ่งจะต้องมีทุกบ้านที่กราน บ้านไหนกรานก็จะตั้งศาลเพียงตา กางร่ม นุ่งผ้าขาว เสียบดอกไม้สีเหลือง หรือดอกคูน ส่วน พัชรินทร์ สมหอม, (2554: 124) ได้ให้ความหมายว่า ดอกไม้สีเหลืองที่คนมอญเรียกว่า "ปะกาวซังกราน" หรือดอกสงกรานต์ คำว่า "ปะกาว" แปลเป็นไทยว่า "ดอกไม้" ส่วนคำว่า "ซังกราน" แปลว่า "สงกรานต์" เรียกรวมคำจึงแปลว่า "ดอกสงกรานต์" นั้นเอง จากนั้นปักธูปเทียนประดับ คนมอญที่นครชุมน์เป็นชุมชนใหญ่ มีวัดเป็นศูนย์รวมใจ ช่วงเช้าก่อนเวลา 9.00 น. ของวันสงกรานต์เด็ก ๆ และชาวบ้านจะแต่งกายสวยงามเพื่อนำสำรับข้าวแช่ไปทำบุญ โดยสมัยก่อนใช้กระทงใบตองเนื่องจากกลัวตกแตก ปัจจุบันได้เปลี่ยนภาชนะมาเป็นถ้วยชามที่สวยงาม นำไปทำบุญที่วัดใกล้บ้าน เช่น วัดใหญ่นครชุมน์ วัดม่วง วัดท่ามะขาม เป็นต้น ซึ่งมีความเชื่อว่าถ้าได้นำสำรับไปถวายจำนวนหลาย ๆ วัด ก็จะยิ่งได้บุญมาก และบางคนอาจนำไปส่งญาติผู้ใหญ่ตามบ้าน เพราะอากาศร้อน ๆ เช่นนี้ ผู้คนส่วนใหญ่จะอยู่กันแต่ในบ้าน และจะกลับมารับประทานอาหารพร้อมกันที่บ้าน โดยไม่ได้รับประทานอาหารที่วัด

วิธีการทำข้าวแช่ เริ่มจากการหุงข้าว ด้วยการเลือกใช้ข้าวหอมมะลิเก่า เพราะข้าวใหม่จะมียางมากจะนิ่ม นำข้าวสารไปซาวน้ำหลาย ๆ ครั้ง เพื่อให้ยางข้าวหมด จากนั้นเตรียมหุงข้าว โดยใส่น้ำตั้งไฟ พอน้ำเดือด หมั่นดูข้าวเพื่อไม่ให้ข้าวแตกเม็ดเป็นข้าวต้ม ให้เม็ดข้าวสุกพอเป็นไต ๆ เมื่อข้าวสุกให้รีบยกจากเตา รินน้ำทิ้ง แล้วตักข้าวใส่กระบุงไม้ไผ่ตาถี่ ๆ เพื่อให้น้ำไหลออกไปได้ เพราะต้องตักน้ำราดลงบนเม็ดข้าว จากนั้นร่อนกระบุงเพื่อขัดเม็ดข้าว จนได้เม็ดข้าวสวยไม่แตก แล้วตั้งไว้ให้สะเด็ดน้ำ เทใส่หม้อดินเผา ส่วนน้ำที่จะรับประทานร่วมกับข้าวแช่นั้น ใช้น้ำสะอาดต้มสุก ลอยด้วยดอกไม้หอม เช่น ดอกมะลิ เป็นต้น สมัยก่อนใช้แกลบรมควันเพื่อให้มีกลิ่นหอม

สำหรับเครื่องข้าวแช่ กับข้าว หรือเครื่องเคียง ที่รับประทานกับข้าวแช่ ส่วนใหญ่รสชาติมักออกไปทางรสเค็ม ๆ หวาน ๆ ได้แก่
ปลาผัดหวาน หรือ ก๊ะเจีย ใช้ปลาช่อนทะเลแดดเดียวตำให้ละเอียดนำไปผัด ใส่หอมแดง ผัดจวนกรอบ จึงใส่น้ำตาลปี๊บ, หัวผักกาดผัดกะทิ หรือ ดั๊บร่าย นำผักกาดเค็มหรือหัวไชโป๊วหั่นฝอยมาผัดกับน้ำมัน เจียวหอมแดง เติมกะทิ น้ำตาลปี๊บ ผัดจนแห้งเหนียว, หมูผัดหวาน หรือ ซุนเจีย โดยหั่นหมูแดดเดียวเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วผัดในน้ำมันจนเหลืองใส่หอมแดงหั่นฝอย น้ำปลา กะทิ เติมน้ำตาลปี๊บ โรยใบมะกรูด, ยำมะม่วง หรือ อะว้อดเกริ๊ก ใช้มะม่วงสับ ใส่มะพร้าวคั่ว น้ำตาลปี๊บ หอมแดง พริกแห้ง เติมเครื่องปรุงทำให้รสชาติกลมกล่อม และ ยำขนุนอ่อน หรือ อะว้อดอะเนาะ เริ่มจาก ต้มลูกขนุนอ่อนให้สุก ใส่มะพร้าวคั่ว ตะไคร้ กระเทียม หอมแดง พริกแห้ง น้ำตาลปี๊บ น้ำปลาร้า โรยใบมะกรูด และ ลูกกะปิชุบไข่ทอด หรือ ฮะร็อคฮะแหม่งคะนา ปัจจุบัน ชาวบ้านในชุมชนนครชุมน์มีทำบ้างแต่น้อย เนื่องจากวัตถุดิบและการทำหลายขั้นตอน เครื่องปรุงมีกระชาย หอมแดง ตะไคร้ ปลาดุกย่าง กะปินำมาโขลกให้ละเอียด ตั้งกระทะ ใส่กะทิ ใส่เครื่องที่โขลกไว้ ปรุงรสด้วยน้ำตาลปี๊บ ผัดจนแห้ง ตั้งให้เย็น นำมาปั้นเป็นก้อน กลม ๆ เล็ก ๆ นำไปชุบกับไข่ ทอดให้เหลืองกรอบ

สำหรับวิธีรับประทานเริ่มจากตักข้าวใส่ถ้วย ตักน้ำที่ลอยดอกมะลิลงในถ้วยพอประมาณ บางคนจะเติมน้ำแข็งด้วยเพื่อให้เย็นชื่นใจ ตามด้วยกับข้าว หรือเครื่องเคียงใส่ถ้วยตามต้องการ อาหารที่มีน้ำแถมยังหอมเย็นชื่นใจ ดับร้อน และเป็นการผ่อนคลายอารมณ์

สำหรับสงกรานต์ปี 2565 นี้ ทุกคนสามารถไปชิมข้าวแช่และอาหารชาวมอญแบบสงกรานต์นี้ได้ที่วัดใหญ่นครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี โดยเริ่มงานตั้งแต่วันที่ 13-15 เมษายน และวันที่ 16 เมษายน มีการทำบุญใหญ่ยกพระเกศรัศมี พระประธานในโบสถ์ และมีการบังสุกุลทุกวัน

แหล่งข้อมูล
คมสรร จับจุ (การสื่อสารส่วนบุคคล, 3 เมษายน 2565)
พัชรินทร์ สมหอม. (2554). ประเพณีปะลองเปิงด้าจ์ก (บุญส่งข้าวแช่) : ความหมาย บทบาท และปัจจัยการดำรงอยู่ในสังคมไทย. [วิทยานิพนธ์, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. SURE.
http://www.sure.su.ac.th:8080/xmlui/handle/123456789/1697
ศิริศักดิ์ คุ้มรักษา. (2539). อิ่ม (บุญ) ข้าวแช่ ในวันสงกรานต์มอญที่บ้านม่วง. สารคดี, 12(135), 40-41.
หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์. (2564, เมษายน 10). เปิงซังกราน. [ภาพประกอบ] [อับเดตสถานะ]. Facebook.
https://www.facebook.com/suslibrary/photos/a.838110082942613/3970143703072553/
องค์ บรรจุน. (2553). ข้าวแช่ : ติดสินบนเทวดาขอให้ได้ลูก. ศิลปวัฒนธรรม, 31(11), 74-78.

Blockdit: https://www.blockdit.com/posts/6256b100911f7317264b0b63

# data[].attributes.attachment_link.title
สงกรานต์ปีนี้กับข้าวแช่มอญ - CreativeMatters

# data[].attributes.attachment_link.description
เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ชาวมอญที่ตำบลนครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี จะทำข้าวแช่ในงานสงกรานต์ซึ่งปกติจัดขึ้นตั้งแต่ตี 4 ของวันที่ 13 เมษายน ชาวบ้านที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านและพวกที่กลับมาเยี่ยมบ้านในวันสงกรานต์ จะตื่นขึ้นมาทำข้าวแช่เพื่อนำไปไหว้นางสงกรานต์ ทำบุญที่วัด และไว้รับประทานเอง ข้าวแช่ หรือข้าวสงกรานต์ที่คนมอญเมืองไทยเรียกว่า "เปิงซังกราน" ส่วนมอญแท้ ๆ นิยมเรียก "เปิงด้าจก์" ที่แปลตรงตัวว่า ข้าวน้ำ ข้าวแช่ไม่ได้เป็นอาหารในชีวิตประจำวัน แต่เป็นอาหารสำหรับพิธีกรรมของชาวมอญ เป็นหัวใจของประเพณีสงกรานต์ เพราะเชื่อกันว่าข้าวแช่เป็นอาหารวิเศษ สะอาด บริสุทธิ์กว่าอาหารอื่นใด ปรุงเพื่อบูชาเทวดา แสดงความกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษ และสร้างบุญสร้างกุศล (องค์ บรรจุน, 2553: 75 ; ศิริศักดิ์ คุ้มรักษา, 2539: 40) คมสรร จับจุ รองสภาวัฒนธรรมตำบลนครชุมน์ ท่านมีเชื้อสายมอญตั้งแต่กำเนิด ได้เล่าเรื่องการทำข้าวแช่ว่า ตัวเองโตมาก็ได้กินข้าวแช่แล้ว โดยสมัยก่อนคนมอญจะแบกกระบุงไปจ่ายตลาดเพื่อไปซื้อกับข้าวเตรียมมาทำข้าวแช่ช่วงเทศกาลสงกรานต์ จะต่างกับปัจจุบันที่การเดินทางสะดวกมากขึ้น ซึ่งจะเรียกว่า "กราน" บางบ้านจะกราน 2 วัน บางบ้านก็จะกราน 3 วัน หมายถึงการเตรียมเครื่องเคียงเพื่อจะนำไปทำบุญ และเพื่อยกสำรับไปตั้งทำบุญตรงแท่งบวงสรวงหรือแท่นสังเวยเทวดาสงกรานต์ ซึ่งจะต้องมีทุกบ้านที่กราน บ้านไหนกรานก็จะตั้งศาลเพียงตา กางร่ม นุ่งผ้าขาว เสียบดอกไม้สีเหลือง หรือดอกคูน ส่วน พัชรินทร์ สมหอม, (2554: 124) ได้ให้ความหมายว่า ดอกไม้สีเหลืองที่คนมอญเรียกว่า "ปะกาวซังกราน" หรือดอกสงกรานต์ คำว่า "ปะกาว" แปลเป็นไทยว่า "ดอกไม้" ส่วนคำว่า "ซังกราน" แปลว่า "สงกรานต์" เรียกรวมคำจึงแปลว่า "ดอกสงกรานต์" นั้นเอง จากนั้นปักธูปเทียนประดับ คนมอญที่นครชุมน์เป็นชุมชนใหญ่ มีวัดเป็นศูนย์รวมใจ ช่วงเช้าก่อนเวลา 9.00 น.

# data[].attributes.body
เทศกาลสงกรานต์ ถือเป็นงานบุญยิ่งใหญ่ประจำปีที่สืบทอดมายาวนานของชาวไทยเชื้อสายมอญ
ประเพณียกยอดฉัตรเจดีย์ทราย ตลอด 5 วันของการจัดงาน จะมีชื่อเรียกแตกต่างกัน ได้แก่ วันสงกรานต์ลง, วันคาบปี, วันสงกรานต์ขึ้น, วันสรงน้ำพระ และ วันยกฉัตรเจดีย์
ประเพณีการหุงข้าวแช่ กระทำเพื่อเป็นสิริมงคล ความสุขความเจริญของครอบครัว และวงศ์ตระกูล ตลอดจนเป็น การแสดงความกตัญญูกตเวทิตาคุณ

# data[].attributes.body
สรุปสาระสำคัญ
เป็นเทศกาลสำคัญประจำปีของชาวมอญ จะมีการทำบุญเฉลิมฉลองกันอย่างมโหฬารในทุกหมู่บ้านของชุมชนคนมอญ เทศกาลนี้ใช้ระยะเวลาหลายวัน โดยจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 13 เมษายน ไปจนถึงต้นเดือนพฤษภาคมของทุกๆ ปี

เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ชาวมอญ จะทำข้าวแช่ในงานสงกรานต์ซึ่งปกติจัดขึ้นตั้งแต่ตี 4 ของวันที่ 13 เมษายน ชาวบ้านที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านและพวกที่กลับมาเยี่ยมบ้านในวันสงกรานต์ จะตื่นขึ้นมาทำข้าวแช่เพื่อนำไปไหว้นางสงกรานต์ ทำบุญที่วัด และไว้รับประทานเอง

# data[].attributes.body
ประเพณีมอญในเทศกาลสงกรานต์
วัตถุประสงค์ เห็นภาพรวมของกิจกรรมในเทศกาลสงกรานต์ ทำความเข้าใจ ที่มา ความหมาย ความสำคัญของประเพณีที่เลือกทำ
ประเด็นที่น่าสนใจ
ความสำคัญของเทศกาลสงกรานต์
กิจกรรมในเทศกาลสงกรานต์ 13-14-15 เมษายน
ประเพณีเปิงสงกรานต์
ข้าวแช่
กาละแม
ประเพณีขนทรายเข้าวัด
ประเพณีแห่หางหงส์ธงตะขาบ
มอญรำ
การเล่นสะบ้า
ทะแยมอญ
หมายเหตุ สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามคำแนะนำของที่ปรึกษา

# data[].attributes.attachment_link.title
เทศกาลสงกรานต์ ร่าง 2

# data[].attributes.headline
Info5 ประเพณีหางหงส์ธงตะขาบ และมอญรำ 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.subject
Info5 ประเพณีหางหงส์ธงตะขาบ และมอญรำ 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.attachment_link.title
หางหงส์ธงตะขาบและมอญรำ

# data[].attributes.attachment_link.title
เสียงบันทึกใหม่ 3

# data[].attributes.attachment_link.metadata.title
เสียงบันทึกใหม่ 3

# data[].attributes.headline
ตำรับข้างสงกรานต์ ศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.subject
ตำรับข้างสงกรานต์ ศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ชลธิชา ปริวันตา, วิชิตา บุญเสริม, อุไลมาศ ทั่งรื่น และจุรีมาศ ดีอำมาตย์. (2560). การศึกษาตำรับอาหารพื้นบ้านชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี. ใน รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างสถาบัน ครั้งที่ 5. หน้า 171-176. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสยาม.
Pariwanta, C., Bunsroem, V., Thangruen, U., & Deeammart, J. (2017). The Study Set Menu in Mon Cuisine from Mooban Saladaengnur, District Samkhok at Pathum Thani Province. The 5th Academic Science and Technology Conference 2017. 171-176. Bangkok: Siam University. (in Thai)

พัชรินทร์ สมหอม. (2554). ประเพณีปะลองเปิงด้าจ์ก (บุญส่งข้าวแช่) : ความหมาย บทบาท และปัจจัยการดำรงอยู่ในสังคมไทย. ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชามนุษยวิทยา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Somhom, P. (2011). Palong Puerndark (Boon Song Khao Chae) Tradition: Meanings, Roles and Factors for Its Continuity in Thai Society. Master of Arts Program in Anthropology. Graduate School, Silapakorn University. (in Thai)

วศินา จันทรศิริ. (2549). พลิกตำนานอาหารพื้นบ้านไทย-รามัญ. กรุงเทพฯ: สุพีเรียพริ้นติ้งเฮ้าส์.
Chandrasiri, V. (2006). The Legend of Thai-Raman Cuisine. Bangkok: Supeeria Printinghouse. (in Thai)

ศรุดา นิติวรการ. (2557). สำรับอาหารมอญเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารกระแสวัฒนธรรม. 15(28), 39-58.
Nitiworakarn, S. (2015). Mon Food Set Menus at Kohkred Community, Nontaburi Province. Journal of Cultural Approach, 15(28), 39-58. (in Thai).

# data[].attributes.attachment_link.title
การศึกษาตำรับข้าวสงกรานต์ชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

# data[].attributes.attachment_link.description
ชลธิชา ปริวันตา, วิชิตา บุญเสริม, อุไลมาศ ทั่งรื่น และจุรีมาศ ดีอำมาตย์. (2560). การศึกษาตำรับอาหารพื้นบ้านชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี. ใน รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างสถาบัน ครั้งที่ 5. หน้า 171-176. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสยาม. Pariwanta, C., Bunsroem, V., Thangruen, U., & Deeammart, J. (2017). The Study Set Menu in Mon Cuisine from Mooban Saladaengnur, District Samkhok at Pathum Thani Province.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
วารสารวิชาการนายเรืออากาศ มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ นายเรืออากาศ

# data[].attributes.attachment_link.title
View of Food and Mon Cultural Tourism, Case Study in Mon community, Bang Luang Municipality, Mueang District, Pathum Thani.

# data[].attributes.attachment_link.description
Return to Article Details Food and Mon Cultural Tourism, Case Study in Mon community, Bang Luang Municipality, Mueang District, Pathum Thani.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
ห้องสมุด มสธ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Skip to content

ห้องสมุดใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

# data[].attributes.attachment_link.title
บรรณสารฯ ติดเล่า Podcast EP. 3 ข้าวแช่ สินบนเทวดาในวันสงกรานต์สู่อาหารชาววัง | ห้องสมุด มสธ.

# data[].attributes.attachment_link.description
ในวันสงกรานต์นี้นอกจากจะสาดน้ำคลายร้อนแล้วก็ยังมีอาหารที่ช่วยคลายร้อนที่เกิดจากภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อนอย่างเช่น "ข้าวแช่" อาหารชาวมอญที่มีตำนานเกี่ยวกับวันสงกรานต์ และกลายเป็นอาหารของชาววัง ...

# data[].attributes.body
https://youtu.be/cTt0OZtkBIM

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ท่องเที่ยวสะดุดตา sadoodta

# data[].attributes.attachment_link.title
ขบวนแห่ทำบุญวันสงกรานต์ของชาวมอญสังขละบุรี

# data[].attributes.body
https://nakornnont.go.th/tradition/detail/5

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
เทศบาลนครนนทบุรี

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
เป็นเทศกาลสำคัญประจำปี ของชาวมอญ จะมีการทำบุญเฉลิมฉลอง กันอย่างมโหฬารในทุกหมู่บ้านของ ชุมชนคนมอญ โดยจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 13 เมษายนไปจนถึงต้นเดือน พฤษภาคม ของทุกปี มีขบวนแห่และการละเล่น แบบมอญ กิจกรรมประกอบด้วย การแห่ ข้าวแช่ แห่น้ำหวาน ปล่อยปลา แห่ สงกรานต์ และจบลงด้วยการทำบุญ กลางบ้าน และรำเจ้า ประจำปีของแต่ละ หมู่บ้าน

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
งานสงกรานต์ของชาวมอญ

# data[].attributes.attachment_link.title
งานสงกรานต์ของชาวมอญ

# data[].attributes.attachment_link.description
เป็นเทศกาลสำคัญประจำปี ของชาวมอญ จะมีการทำบุญเฉลิมฉลอง กันอย่างมโหฬารในทุกหมู่บ้านของ ชุมชนคนมอญ โดยจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 13 เมษายนไปจนถึงต้นเดือน พฤษภาคม ของทุกปี มีขบวนแห่และการละเล่น แบบมอญ กิจกรรมประกอบด้วย การแห่ ข้าวแช่ แห่น้ำหวาน ปล่อยปลา แห่ สงกรานต์ และจบลงด้วยการทำบุญ กลางบ้าน และรำเจ้า ประจำปีของแต่ละ หมู่บ้าน

# data[].attributes.body
https://travel.kapook.com/view115433.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ขอเชิญร่วมงาน "ประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี" ประเพณีดั้งเดิมของชาวมอญในจังหวัดกาญจนบุรี ที่จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13 ถึง 18 เมษายน 2558 ณ วัดวังก์วิเวการาม (วัดหลวงพ่ออุตตมะ) และที่บริเวณเจดีย์พุทธคยา อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

สำหรับ "งานประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี" ถือเป็นประเพณีเก่าแก่ของชาวมอญที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่เหมือนที่อื่น ๆ อาทิ พิธีสรงน้ำพระผ่านรางกระบอกไม้ไผ่ ซึ่งชาวบ้านจะช่วยกันตัดไม้ไผ่ในป่ามาทำเป็นรางน้ำยาวหลายสิบเมตรเพื่อสรงน้ำพระ และช่วงเทศกาลสงกรานต์พระสงฆ์จะเดินแถวออกมาจากองค์เจดีย์โดยเดินเหยียบไปบนหลังชาวบ้านผู้ชายที่นอนราบกับพื้น โดยมีความเชื่อว่าการอุทิศตนให้พระสงฆ์เหยียบหลังจะเป็นการเสริมสิริมงคลแก่ตัวเอง พร้อมทั้งมีพิธีแห่กองผ้าป่า ยกฉัตรเจดีย์ทราย และทำบุญกรวดน้ำสงกรานต์อีกด้วย

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี ที่วัดวังก์วิเวการามหรือวัดหลวงพ่ออุตตมะจะกลายเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวไทยเชื้อสายมอญในอำเภอสังขละบุรี และถือเป็นงานทำบุญใหญ่ที่ต้องจัดขึ้นเป็นประจำทุก ๆ ปี รวมระยะเวลาการจัดงานทั้งหมด 5 วัน และในแต่ละวันจะมีชื่อเรียกที่แตกต่าง ได้แก่ วันสงกรานต์ลง, วันคาบปี, วันสงกรานต์ขึ้น, วันสรงน้ำพระ และวันยกฉัตรเจดีย์ (หรือวันกรวดน้ำ) โดยใน 3 วันแรก ชาวมอญผู้สูงอายุจะไปถือศีลนอนอยู่ที่วัด เพื่อทำจิตใจให้ผ่องใสต้อนรับปีใหม่ที่กำลังมาถึง และลูกหลานจะเป็นผู้นำอาหารมาส่งให้ที่วัด ตั้งแต่ช่วงเช้ามืดของทุกวัน

ซึ่งในเช้าช่วงเทศกาลสงกรานต์ เราจะได้เห็นพุทธศาสนิกชนทั้งหญิง-ชาย แต่งกายด้วยชุดชาวมอญอย่างสวยงาม เดินทางไปทำบุญที่วัด โดยผู้หญิงชาวมอญจะเดินทูนถาดอาหารคาว-หวานวางไว้บนศีรษะ เพื่อนำไปถวายพระ ช่วงประมาณ 4-5 โมงเย็น ชาวบ้านหนุ่มสาว และเด็ก ๆ จะบรรทุกน้ำจากบ้านใส่มาในรถ เพื่อพากันไปอาบน้ำให้พ่อแม่ หรือปู่ย่าตายายที่ไปถือศีลอยู่ที่วัด เป็นการแสดงความกตัญญู จากนั้นชาวมอญจะพากันขนทรายเข้าวัดไปร่วมกันก่อเจดีย์ทรายที่บริเวณต้นศรีมหาโพธิ์ใกล้กับเจดีย์พุทธคยา โดยการก่อเจดีย์ทรายของที่นี่จะมีลักษณะเฉพาะตรงที่เป็นเจดีย์องค์ใหญ่องค์เดียว ที่ก่อขึ้นไปเป็นชั้น ๆ มีการจุดธูปเทียนบูชาและปักธงสีประดับ ในช่วงเวลากลางวันชาวมอญในหมู่บ้านจะมีการเล่นสะบ้าและการฟ้อนรำรื่นเริงกันอีกด้วย

เมื่อถึงช่วงวันที่ 4 ของเทศกาลสงกรานต์ (ปี 2558 ตรงกับวันที่ 17 เมษายน) ซึ่งเป็นวันรองสุดท้ายของเทศกาลสงกรานต์ ชาวบ้านจะออกไปร่วมกันสรงน้ำพระ โดยเริ่มจากการสรงน้ำพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัดก่อน จากนั้นจึงเป็นการสรงน้ำพระภิกษุ และสามเณรทั้งวัด ซึ่งพิธีสรงน้ำพระนี้ชาวบ้านจะถือว่าพระสงฆ์ เป็นผู้บริสุทธิ์ ที่ไม่สมควรจะเหยียบย่ำหรือสัมผัสกับพื้นดิน ชาวมอญผู้ชายทั้งผู้ใหญ่ และเด็กวัยรุ่นที่มีจิตศรัทธาจึงพร้อมใจกันมานอนเบียดเรียงต่อกันเป็นแถวยาว เพื่อให้พระสงฆ์เดินเหยียบไปบนหลัง โดยชาวบ้านเชื่อกันว่าจะเป็นการช่วยขจัดปัดเป่าโรคร้าย หรือสิ่งที่ไม่ดีไม่งามออกไปจากชีวิตของตน

สำหรับการสรงน้ำพระสงฆ์ก็จะเป็นการสรงแบบอาบทั่วทั้งตัว โดยในวันนี้ลูกเล็กเด็กแดงหนุ่มสาวเฒ่าแก่ จะพากันเตรียมน้ำอบน้ำปรุงที่ลอยด้วยดอกไม้มาจากบ้าน แล้วนำมาเทลงไปในรางไม้ ที่สร้างขึ้นมาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ รางไม้นี้ทำมาจากไม้ไผ่ผ่าครึ่งตามยาว แล้วนำมามัดรวมผูกต่อ ๆ กัน เพื่อให้เกิดเป็นทางน้ำ วางเรียงรายเป็นรูปลักษณะคล้ายพัด ในแต่ละรางจะมีสาขาแตกแผ่ออกไป เพื่อให้การสรงน้ำนี้เป็นไปได้อย่างทั่วถึง น้ำจากรางไม้ทั้งหมดนี้จะไหลไปรวมที่จุดเดียวกัน โดยมีฉากไม้ไผ่ที่ประดับตกแต่งด้วยดอกไม้เป็นฉากกั้น เพื่อให้พระสงฆ์ที่เดินมาบนหลังคน ได้ไปนั่งสรงน้ำที่บริเวณหลังฉากกั้นนั้น หลังจากสรงน้ำพระเสร็จชาวบ้านผู้ชายจะช่วยกันอุ้มพระไปส่งที่บันไดวัด เพื่อไม่ให้พระสงฆ์ต้องสัมผัสกับพื้นดิน เมื่อสรงน้ำพระทุกรูปเสร็จเรียบร้อยแล้ว ชาวมอญจึงนำน้ำที่เหลือจากการสรงน้ำพระ มาเล่นสาดน้ำกันอย่างสนุกสนานโดยไม่ถือสาหาความกัน

หลังวันสรงน้ำพระซึ่งเป็นวันสุดท้ายของเทศกาลสงกรานต์ (ปีนี้ตรงกับวันที่ 18 เมษายน) ชาวมอญจากซุ้มต่าง ๆ ในหมู่บ้าน จะพร้อมใจกันจัดกองผ้าป่าที่ตกแต่งเป็นรูปหงส์ (สัญลักษณ์ของชาวมอญ) สีเงิน-สีทองอย่างสวยงาม พร้อมด้วยเครื่องสังฆทาน สำรับอาหารคาว-หวาน และจตุปัจจัยไทยธรรม มารวมพร้อมกันที่หน้าตลาดวัดวังก์กลางหมู่บ้าน จากนั้นจะร่วมกันแห่กองผ้าป่า นำขบวนด้วยการฟ้อนรำตามแบบชาวมอญที่สนุกสนาน เดินเท้าเป็นแถวยาวไปยังศาลาการเปรียญของวัดวังก์วิเวการาม หลังจากที่นำกองผ้าป่าไปไว้ยังศาลาวัดเรียบร้อยแล้ว ชาวมอญทั้งหมดพร้อมด้วยพระสงฆ์ทั้งวัด จะมาตั้งแถวร่วมกันหามเสลี่ยงอัญเชิญยอดฉัตร 9 ชั้น จากวัดวังก์วิเวการามไปยังเจดีย์ทรายที่ชาวบ้านได้ร่วมกันก่อไว้ที่บริเวณหน้าเจดีย์พุทธคยา โดยจะใช้เชือกความยาวประมาณ 300 เมตร ผูกเชื่อมต่อจากตัวฉัตรมายังด้านหน้าของขบวน เพื่อให้ชาวบ้านได้ร่วมในพิธีอัญเชิญยอดฉัตรนี้ได้ครบทุกคน

เมื่อขบวนเคลื่อนมาถึงเจดีย์ทรายจะอัญเชิญยอดฉัตรเดินวนขวา 3 รอบ จากนั้นประธานในพิธีพร้อมด้วยเจ้าอาวาสวัดวังก์วิเวการาม ร่วมกันอัญเชิญฉัตรขึ้นไปประดิษฐานที่ยอดบนสุดของเจดีย์ทราย พระสงฆ์สวดเจริญพระพุทธมนต์ จบแล้วชวบ้านร่วมกันโปรยทาน เสร็จจากพิธียกฉัตรเจดีย์ทรายชาวมอญจะกลับมาที่ศาลาวัดอีกครั้ง เพื่อร่วมกันทำบุญกรวดน้ำอุทิศบุญกุศลไปให้ผู้อื่น เป็นอันจบสิ้นประเพณีสงกรานต์ของชาวมอญสังขละบุรีอย่างแท้จริง นับเป็นประเพณีที่เปี่ยมไปด้วยพลังแห่งศรัทธา แฝงไว้ด้วยความสมัครสมานสามัคคี และยังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมของชนชาติมอญไว้ได้อย่างน่าตื่นตา นักท่องเที่ยวจึงควรหาโอกาสมาเที่ยวชมและสัมผัสประเพณีนี้ด้วยตนเองสักครั้ง

กิจกรรมภายในงาน

- การเข้าวัดถือศีล, อาบน้ำพ่อแม่ผู้สูงอายุยามเย็นที่วัด และการขนทรายไปร่วมก่อเจดีย์ของชาวมอญ

- พิธีสรงน้ำพระผ่านรางกระบอกไม้ไผ่ ชมขบวนพระสงฆ์เดินเหยียบไปบนหลังคน (มีเฉพาะวันที่ 17 เมษายน 2558 เวลาประมาณ 14.30 น. เป็นต้นไป)

- พิธีแห่กองผ้าป่า ยกฉัตรเจดีย์ทราย และทำบุญกรวดน้ำสงกรานต์ (เช้าวันที่ 18 เมษายน 2558)

ทั้งนี้สำหรับผู้สนใจเข้าร่วมงานสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ เลขาสภาวัฒนธรรมตำบลหนองลู โทรศัพท์ 08 9092 5140, 08 9514 2398, เทศบาลตำบลวังกะ โทรศัพท์ 0 3459 5093, ททท. สำนักงานกาญจนบุรี โทรศัพท์ 0 3451 1200, 0 3451 2500

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

ภาพประกอบข่าวโดย คุณศุภสวัสดิ์ เพียรธัญกรณ์, คุณสมบัติ พรหมจารีย์

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ประเพณีสงกรานต์มอญ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
สงกรานต์สังขละบุรี

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
วัดวังก์วิเวการาม

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
วัดหลวงพ่ออุตตมะ

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
เจดีย์พุทธคยา

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
อำเภอสังขละบุรี

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
จังหวัดกาญจนบุรี

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี ปี 2558

# data[].attributes.attachment_link.description
ขอเชิญร่วมงาน "ประเพณีสงกรานต์มอญสังขละบุรี" ประเพณีดั้งเดิมของชาวมอญในจังหวัดกาญจนบุรี ที่จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13 ถึง 18 เมษายน 2558 ณ วัดวังก์วิเวการาม (วัดหลวงพ่ออุตตมะ) ...

# data[].attributes.body
เทศกาลสำคัญประจำปี ของชาวมอญ จะมีการทำบุญเฉลิมฉลอง กันอย่างมโหฬารในทุกหมู่บ้านของ ชุมชนคนมอญ โดยจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 13 เมษายนไปจนถึงต้นเดือน พฤษภาคม ของทุกปี มีขบวนแห่และการละเล่น แบบมอญ กิจกรรมประกอบด้วย การแห่ ข้าวแช่ แห่น้ำหวาน ปล่อยปลา แห่ สงกรานต์ และจบลงด้วยการทำบุญ กลางบ้าน และรำเจ้า ประจำปีของแต่ละ หมู่บ้าน

# data[].attributes.body
http://utcc2.utcc.ac.th/utccjournal/393/151_163.pdf

# data[].attributes.body
พิธีกรรม เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย อาหาร ดนตรี การละเล่นและการแสดง งานสงกรานต์ดังกล่าวมีบทบาทในการสร้างและสืบทอดสำนึกทางชาติพันธุ์มอญและเป็นศูนย์รวมของชาวมอญในชุมชน อีกทั้งยังช่วยสร้างความภาคภูมิใจในความเป็นมอญ จึงกล่าวได้ว่า งานสงกรานต์มอญบ้านบางกระดี่ เป็นกลไกทางวัฒนธรรมในการสร้างพื้นที่ทางสังคมของชาวมอญในสังคมไทย,บทความชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะวิเคราะห์ในประเด็นการแสดงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์มอญในงานสงกรานต์ที่จัดขึ้นที่บางกระดี่ จังหวัดกรุงเทพมหานคร และวิเคราะห์บทบาทของงานสงกรานต์ที่มีต่อชาวมอญบางกระดี่ ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนมอญบางกระดี่ใช้งานประเพณีสงกรานต์เป็นพื้นที่ในการแสดงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ผ่านข้อมูลคติชนประเภทต่าง

# data[].attributes.headline
Info6 การเล่นสะบ้า & ทะแยมอญ   6401368 กชมน เลื่อนลอย 

# data[].attributes.subject
Info6 การเล่นสะบ้า & ทะแยมอญ   6401368 กชมน เลื่อนลอย 

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง4 กาละแม และประเพณีขนทรายเข้าวัด 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง4 กาละแม และประเพณีขนทรายเข้าวัด 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง5 ประเพณีหางหงส์ธงตะขาบ และมอญรำ 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์ 

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง5 ประเพณีหางหงส์ธงตะขาบ และมอญรำ 6406128 ณัฐธิดา ตันศยานนท์ 

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง6 การเล่นสะบ้า & ทะแยมอญ  6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง6 การเล่นสะบ้า & ทะแยมอญ  6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.headline
คลิปเสียง7 การประยุกต์ใช้ความรู้จากรายงาน  6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.subject
คลิปเสียง7 การประยุกต์ใช้ความรู้จากรายงาน  6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.headline
Info7 การประยุกต์ใช้ความรู้จากรายงาน   6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.subject
Info7 การประยุกต์ใช้ความรู้จากรายงาน   6401368 กชมน เลื่อนลอย

# data[].attributes.attachment_link.title
ประเพณีมอญในเทศกาลสงกรานต์