# data[].attributes.body
Ik leg jou met veel plezier uit
hoe je aan de slag gaat.

# data[].attributes.attachment_link.title
Versterk de veerkracht van jouw leerlingen_instructie Padlet

# data[].attributes.body
Een positieve relatie tussen leerkracht en leerling draagt bij tot een hoger welbevinden.

Hoe beter een leerling zich voelt, hoe veerkrachtiger hij wordt, waardoor hij beter kan omgaan met toekomstige tegenslagen.

# data[].attributes.headline
Hoe kan ik leerlingen motiveren in de klas?

# data[].attributes.subject
Hoe kan ik leerlingen motiveren in de klas?

# data[].attributes.body
Een leerling die zich goed in zijn vel voelt, komt beter tot leren en omgekeerd.

Bovendien daalt het risico op problematisch gedrag wanneer een leerling gemotiveerd is.
Er is een duidelijke link tussen motivatie en mentaal welbevinden.

Hoe pak je dit aan in de klas?
Door jouw eigen gedrag te veranderen kan je het gedrag van je leerlingen beïnvloeden.

# data[].attributes.body
Mentaal welzijn is een hot topic. Uit de bevraging van Waddist uit 2022 geeft 74% van de jongeren aan dat ze meer info willen over mentaal welzijn via school.
Meer lezen? Klik hier.

Een verminderd mentaal welbevinden op school heeft een invloed binnen de verschillende domeinen.  (Dejonckheere, 2019).

We zien een toename van psychische klachten wanneer jongeren zich niet goed voelen.
Studies tonen aan dat een laag welbevinden  gerelateerd is aan meer gedragsproblemen, psychologische en sociale problemen, waardoor jongeren in een negatieve spiraal terechtkomen (Bradt, Pleysier, Put, Siongers & Spruyt, 2019).

Op schools gebied kan de motivatie afnemen en schoolmoeheid toenemen. Deze tekenen kunnen resulteren in eventuele schooluitval. Bovendien kunnen er ten gevolge van latere psychische problemen ernstige gevolgen zoals alcohol- en drugsmisbruik, automutilatie en zelfmoord opduiken (Bradt, Pleysier, Put, Siongers &  Spruyt, 2019).

Hoe vroeger problemen worden gedetecteerd, hoe beter. Helaas zijn er momenteel lange wachtlijsten voor gepaste psychische hulp. Meer lezen? Klik hier.

Preventie verkleint de nood aan tweedelijnshulp.
Door te werken aan mentale weerbaarheid worden leerlingen veerkrachtiger en zelfredzamer.

# data[].attributes.body
Hieronder vind je een beperkt aanbod van mogelijke spelmaterialen om in de klas te gebruiken. Sommige materialen kan je zowel in groep als individueel gebruiken.

Een deel van het materiaal is gratis beschikbaar. Sommige materialen kan je enkel aankopen.
Daarnaast zijn er ook heel wat mogelijkheden om educatief materiaal uit te lenen bijvoorbeeld via de Vlaamse Logo's of in de mediatheek van de Arteveldehogeschool. Specifiek voor het secundair onderwijs vind je het meeste materiaal op de Campus Kattenberg. Je kan de catalogus online raadplegen.

# data[].attributes.body
Gebruik de zoekfunctie in de rechterbovenhoek. Typ het onderwerp of het materiaal in waarnaar je op zoek bent. Enkel het gevraagde materiaal wordt weergegeven. Scroll van links naar rechts doorheen de verschillende kolommen. Hopelijk vind je zo snel je weg doorheen alle informatie.

# data[].attributes.body
Een zelfbeeld ontstaat en verandert door de ervaringen en de mensen waarmee je in contact komt.
Die ervaringen kunnen zowel een positieve als een negatieve invloed hebben.

Ook de manier waarop jij denkt dat anderen over jou denken, heeft een invloed op hoe jij uiteindelijk over jezelf denkt.
Dit is zeker het geval als je meer dan eens dezelfde opmerking hoort.
Je neemt dit dan voor waar aan en neemt de meningen van anderen over.

Vandaar nogmaals het belang van de manier waarop we omgaan met jongeren. Wat we zeggen en hoe we het zeggen.

# data[].attributes.headline
Hoe help ik leerlingen hun talenten ontdekken en ontwikkelen?

# data[].attributes.subject
Hoe help ik leerlingen hun talenten ontdekken en ontwikkelen?

# data[].attributes.body
'Het maatschappelijke stigma op bso heeft een niet te onderschatten impact.
Zo blijkt uit de ongemakkelijke stilte als de leerlingen een talent moeten benoemen' uit De Standaard.

Talenten kun je zien als zaadjes die we bij onze geboorte al bij ons hebben. Net als zaadjes kunnen talenten groeien.
Hoe kunnen wij leerlingen hierbij helpen?

# data[].attributes.headline
1. Leerlingen motiveren    Hoe begin ik eraan

# data[].attributes.subject
1. Leerlingen motiveren    Hoe begin ik eraan

# data[].attributes.headline
Leerlingen motiveren: 8 vragen aan expert Maarten Vansteenkiste.

# data[].attributes.subject
Leerlingen motiveren: 8 vragen aan expert Maarten Vansteenkiste.

# data[].attributes.body
Maarten Vansteenkiste, professor aan de vakgroep ontwikkelings-, persoonlijkheids- en sociale psychologie (UGent), beantwoordt 8 vragen waar leraren, directeurs en CLB-medewerkers … mee rondlopen.

Moet elke leerling voor elk vak gemotiveerd zijn?
Waarop kan ik inzetten om leerlingen te motiveren?
Welk effect hebben punten op motivatie?
Kan mijn feedback nefast zijn voor motivatie?
Hoe maak ik mijn klaslokaal motiverend?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Werken beloningsstickers? En is intrinsieke motivatie altijd beter? Maarten Vansteenkiste, professor aan de vakgroep ontwikkelings-, persoonlijkheids- en sociale psychologie (UGent), beantwoordt 8 vragen waar leraren, directeurs en CLB-medewerkers ... mee rondlopen.

1. Moet elke leerling voor elk vak gemotiveerd zijn?

Maarten Vansteenkiste: "Nee, dat hoeft niet. Maar ook leerlingen die niet meteen enthousiast of intrinsiek gemotiveerd zijn voor je vak, kan je toch proberen te motiveren. Door de relevantie, nutswaarde en persoonlijke betekenis van de leerstof zo groot mogelijk te maken."

"Koppel daarom je les aan de leefwereld van de kinderen. Geef niet zelf de theorie over fairtrade of economie, maar haal een lokale boer voor de klas die vertelt hoe hij appels teelt of een fietsenmaker uit de buurt die uitlegt hoe hij zijn zaak runt. Probeer een thema te concretiseren en waardevol te maken voor de leerlingen, bijvoorbeeld door te vertrekken van een probleem dat de ze zelf ook ervaren."

2. Waarop kan ik inzetten om leerlingen te motiveren?

Soms maken leerlingen 300 toetsen per jaar. Stel dat je volwassen werknemers even vaak evalueert, hoe graag kom je dan nog werken?
Maarten Vansteenkiste
UGent

"Sluit met je lessen aan bij de actualiteit en gebruik spelelementen, bijvoorbeeld bij het remediëren. Laat leerlingen zelf op zoek gaan naar de meest gemaakte fouten op een schrijftaak. Dan trekken ze op ontdekkingstocht, spelen ze zelf leraar en staan ze aan het roer van hun leerproces. Dat motiveert en helpt ze om inzicht te krijgen in welk type fouten ze maken."

3. "Ik overweeg beloningsstickers. Is dat een goede methodiek om extra te motiveren?"

"Ik heb mijn twijfels. Zolang je met stickers strooit, zal je gewenst gedrag krijgen. Maar zodra je stopt, kan dat meteen wegvallen. Maarten Vansteenkiste: En cours de route fnuik je ook het plezier en interesse die een kind mogelijk had voor je lesinhoud."

"Met beloningsstickers verleg je de focus op de beloning. Vaak gaat zo'n sticker ook samen met positieve feedback: 'Je deed het echt goed, Mila, en daarom verdien je een sticker', maar een verbale schouderklop heeft hetzelfde competentieversterkende effect zonder de nadelen van de sticker. Zet dan niet alleen het resultaat in de verf, maar ook de vooruitgang die een leerling maakt."

"Als een vader voetbaltickets belooft als zijn zoon 3 keer goede cijfers voor wiskunde haalt, hebben leraren toch sterke twijfels bij die manier van motiveren? Dat geldt eigenlijk ook voor beloningsstickers. We riskeren zelfs dat zo'n kind cijfers of kleuren uitgomt of vervalst om de tickets binnen te halen. Of spiekt. Hoeveel leerrendement heb je dan gehaald?"

4. "Welk effect hebben punten op motivatie?"

"Scholen zitten soms in een doorgeslagen testcultuur. Ik hoorde dat leerlingen secundair soms tot 300 toetsen per jaar maken. Dat zorgt voor veel stress. VSK klaagde dat ooit terecht aan. Stel dat je volwassen werknemers 300 keer evalueert op hun job. Hoe graag kom je dan nog werken? Dan smeek je je baas toch om je met rust te laten zodat je gewoon je job kan doen."

5. "Kan mijn feedback nefast zijn voor motivatie?"

Als je zelf gepassioneerd bent door een thema, is je voorbereiding grondiger en creatiever
Maarten Vansteenkiste
UGent

"Geef ze tijd om 2 vragen voor te bereiden en zit dan samen voor een goed gesprek. Inzetten op de persoonsgebonden ontwikkeling van het kind is een fundamenteel onderdeel van lesgeven. Als je met die gesprekken ook echt iets doet, win je die 'verloren' tijd ruim terug aan verhoogd leerrendement."

6. "Is intrinsieke motivatie altijd beter?"

7. "Is motivatie besmettelijk? Thema's die mij enthousiast maken, motiveren die mijn kleuters meer?"

8. "Hoe maak ik mijn klaslokaal motiverend?"

"Vanaf het eerste leerjaar wijzen leraren sneller naar het leerplan: 'We hebben geen tijd voor extra's'. Terwijl er veel kansen onbenut blijven. Misschien meer dan ooit met de culturele rijkdom in je klas."

Bart De Wilde

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerlingen motiveren: vragen aan expert Maarten Vansteenkiste

# data[].attributes.attachment_link.description
Is intrinsieke motivatie altijd beter? En werken beloningsstickers? Expert Maarten Vansteenkiste beantwoordt 8 vragen over motivatie van leerlingen.

# data[].attributes.body
De Leerkuil is een tool die het aangaan van een leerproces met uitdaging(en) duidelijk zichtbaar maakt. Het geeft de verschillende fases van leren weer.

Het beeld van de leerkuil lijkt voor elke leraar en leerling herkenbaar.
Het is een metafoor die visueel maakt dat leren moeite kost.

Meer lezen?

# data[].attributes.headline
Video: Hoe werken de hersenen bij een negatief zelfbeeld?

# data[].attributes.subject
Video: Hoe werken de hersenen bij een negatief zelfbeeld?

# data[].attributes.body
Hoe werken negatieve gedachten?
Waarom verdeelt ons brein alles in hokjes?
Negatieve gedachten versterken een negatief zelfbeeld.
Wat gebeurt er juist in ons hoofd?
Wat kan je er tegen doen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Werken aan je zelfbeeld   uitleg hersenen

# data[].attributes.headline
Video 'Wat is motivatie?' De zelfdeterminatietheorie eenvoudig uitgelegd

# data[].attributes.subject
Video 'Wat is motivatie?' De zelfdeterminatietheorie eenvoudig uitgelegd

# data[].attributes.body
Wat is motivatie? Wat is de zelfdeterminatietheorie?
Wat betekenen autonomie, betrokkenheid en competentie nu juist? Hoe ziet dat er in de klas uit?

De video legt het concept eenvoudig uit en geeft bij elk onderdeel een aantal tips mee om toe te passen in de klas.

# data[].attributes.attachment_link.title
Motivatie en de zelfdeterminatietheorie - Barend legt uit

# data[].attributes.headline
Artikel 'Je leerlingen een schooljaar lang motiveren? Start met ABC'.

# data[].attributes.subject
Artikel 'Je leerlingen een schooljaar lang motiveren? Start met ABC'.

# data[].attributes.body
Motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste geeft tekst en uitleg bij elke letter van de ABC-theorie.

Wil jij je graag verder verdiepen?
Onder elke blokje uitleg staan enkele nuttige links.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Elke dag gemotiveerd in de les zitten, is voor veel leerlingen een zware dobber. Hoe je het tij keert en de motivatie van je leerlingen opkrikt met A, B en C: motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste.

Maarten Vansteenkiste: "Leerlingen hebben steeds dezelfde basisbehoeftes om tot leren te komen: het ABC van Autonomie, Betrokkenheid en Competentie - even noodzakelijk als ademen, eten en slapen. Een vertrouwd recept dat we moeten blijven bovenhalen."

B is de eerste letter van het alfabet

Maarten Vansteenkiste: "Beginnen doe je altijd met de B van betrokkenheid. Of het een goed idee is om tijd te maken voor verbinding als de leerachterstand in je nek hijgt? Soms moet je vertragen om daarna te kunnen versnellen. Het is nooit welbevinden óf presteren, maar altijd een verhaal van beide. Als jongeren het zwaar te verduren krijgen, kan je hun mentaal welzijn niet negeren."

"Een authentieke, oprechte ' hoe is 't?' is een heel intieme vraag. En de drempel om te antwoorden is hoog. In een veilig klasklimaat kan je erover praten in groep. Lukt dat niet, probeer dan ruimte te maken voor individuele gesprekken. Ook leraren voelen zich daar niet altijd comfortabel bij. Een werkvorm kan je houvast bieden."

"Benut ook de kracht van de groep. Leerlingen halen veel energie uit het sociaal contact en uit de leuke momenten. Demotivatie is besmettelijk, maar motivatie gelukkig ook. En als jij gemotiveerd en positief voor je klas staat, werkt dat net zo."

De A van Autonomie, niet van Alleen

Maarten Vansteenkiste: "Jongeren hebben vaak het gevoel dat de lijst met wat moet eindeloos is, en ze op hun 2 handen kunnen tellen wat mag. Zet die keuzes in de verf. En leg het waarom van de grenzen uit, zodat ze toch eigenaarschap ervaren."

"Je leerlingen hebben ondersteuning en voldoende structuur nodig in hun leerproces. Inzetten op zelfsturing is dus niet hetzelfde als je leerlingen aan hun lot overlaten. Werk met een duidelijk kader waarin je vrijheid biedt. Zorg voor overzicht met duidelijke deadlines en voldoende tussentijdse checks, maar laat je leerlingen eens zelf de volgorde van taken bepalen.

"Durf je leerlingen ook bevragen: wat loopt goed tijdens je lessen, wat niet? Inspraak leidt tot dialoog. En dialoog leidt tot betrokkenheid."

Competentie komt stap voor stap

Maarten Vansteenkiste: "Als er weinig rek zit op de veerkracht van je leerlingen, dans je als leraar op een slappe koord. Leerlingen hebben een uitdaging nodig, maar die moet wel haalbaar aanvoelen. Wie al 10 taken niet indiende, kijkt tegen een hopeloze berg werk aan en geeft op. Bespreek wat wél lukt. Werk stap voor stap. En waardeer successen, hoe klein ook. Dat betekent maatwerk. Tijdrovend voor de leraar, maar het loont."

"Doorheen een schooljaar krijgen leerlingen heel wat toetsen voorgeschoteld. Die constante controle doet hun motivatie geen goed: ze leren nog louter voor de punten. We moeten bewust omspringen met evalueren. Maak de afweging: kan je vaker zonder 'harde' evaluatie meten waar je leerlingen staan? Gerichte feedback motiveert meer dan een droog cijfer."

Een ABC met impact

Maarten Vansteenkiste: "Leraren doen hun stinkende best. Logisch dat je teleurgesteld reageert als een leerling het laat afweten. 'Hij moet meer zijn best doen' of 'Als ze zelf niet wil, wat kan ik dan nog doen?' Probeer op zulke momenten afstand te nemen en draai de zaak eens om. Wat kan jij veranderen om het gedrag van je leerlingen te beïnvloeden?"
"Want dat is het goede nieuws in dit verhaal: jouw keuzes als leraar maken een verschil. Als jij je leerlingen autonomie, betrokkenheid en competentie kan schenken, blijft je impact groot. En al laten ze het je niet meteen weten of vang je de signalen niet op: voor je leerlingen betekent dat bijzonder veel."

Seppe Goossens

# data[].attributes.attachment_link.title
Je leerlingen een schooljaar lang motiveren? Start met ABC

# data[].attributes.attachment_link.description
Zit de motivatie van je leerlingen op een dieptepunt? Keer het tij met A, B en C: tips van motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste.

# data[].attributes.body
Hoe motiveer je jongeren om naar school te gaan?
Geen makkelijke vraag, maar wel een die cruciaal is als we meer leerlingen met een diploma of kwalificatie willen laten afstuderen.

In deze aflevering ontdek je onder andere hoe je ABC kan vertalen in concrete en succesvolle acties op school, ook krijg je concrete tips over wat nu net het verschil kan maken.

Jessie De Naeghel vertelt in dit gesprek hoe Onderwijscentrum Gent dit model gebruikte om een inspiratietraject op te starten.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jongeren zijn gemaakt om te leren by Onderwijscentrum Gent

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe motiveer je jongeren op een positieve manier om naar school te gaan? Geen makkelijke vraag, maar wel een die cruciaal is als we meer leerlingen met een diploma of kwalificatie willen laten afstuderen.

Het ABC-model van motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste biedt handvaten voor het creëren van een leer- en leefomgeving waarin jongeren op een positieve manier gemotiveerd worden en dus ook “goesting” krijgen om te leren. Jessie De Naeghel vertelt in dit gesprek hoe Onderwijscentrum Gent dit model - dat focust op autonomie, verbondenheid en competentie - gebruikte om een inspiratietraject op te starten. Samen met partners als Ludo Heylen van het Centrum voor Ervaringsgericht Onderwijs, Schoolmakers en het Steunpunt Diversiteit en Leren werden scholen aan de hand van een online leeromgeving en live intervisiesessies geïnspireerd om een schoolspecifiek actieplan uit te werken. An Schepens, van OLVI Gent (PAV-leerkracht en GOK-coördinator) en Sofie Van Landuyt van Don Bosco SDW, school voor wetenschap en techniek (leerkracht en lid van het GOK-team) vertellen over de impact van dit traject in hun school.

In deze aflevering ontdek je onder andere hoe je ABC kan vertalen in concrete en succesvolle acties op school, hoe je ook in coronatijd kan inzetten op verbinding met jongeren en krijg je concrete tips over wat het verschil kan maken voor jongeren in die cruciale stap naar het behalen van een kwalificatie.

Operatie Geslaagd is een podcast van Onderwijscentrum Gent, Stad Gent.

# data[].attributes.headline
9 frisse ideeën om je leerlingen inspraak te geven.

# data[].attributes.subject
9 frisse ideeën om je leerlingen inspraak te geven.

# data[].attributes.body
Autonomie is één van de drie basisbehoeften van de ABC-theorie.
Leerlingen willen zelf keuzes kunnen maken. Ze willen het gevoel hebben dat ze inspraak krijgen, gehoord worden en het gevoel hebben dat ze er toe doen.

Hoe kan je dit in de klaspraktijk brengen? Misschien kunnen deze tips jou inspireren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Luister naar ál je leerlingen. Want als hun mening meer is dan een welles-nietes over de frisdrankautomaat, stijgt hun leermotivatie. Plus: jij groeit door hun feedback." 9 kleine en wat grotere tips van VSK voor inspraak in de klas en op school.

Mount motivatie beklimmen

Laat elke leerling op de motivatiemeter aanduiden hoeveel zin ze hebben in je opdracht. Check waarom ze die score geven en wat kan helpen om net dat tikkeltje extra motivatie op te rapen. Is de structuur van je les duidelijk? Leg je de opdracht helder uit? Noteer alle ideeën op het bord en selecteer jullie favoriet.

Sollicileren

Betrek je leerlingen in de sollicitatieprocedure van een nieuwe directeur of leraar. Ze kunnen de drie beste favoriete sollicitatiebrieven selecteren en vragen bedenken om af te vuren. Leerlingen uitnodigen tijdens de sollicitatiegesprekken kan ook. Zo toon je je toekomstige collega hoe serieus jullie inspraak van leerlingen nemen.

Begroten voor beginners

Een restylede klasbib, nieuwe schoolbanken of een extra computer? Welke investering verkiezen je leerlingen? Achterhaal hun voorkeur met een poll. Met drie potten chocotoffs of mandarijnen (welke pot is het snelst leeg?) ontdek je hun favoriete keuze. Voor de durvers: geef de leerlingenraad een budget om autonoom te besteden.

Is je toets erdoor?

Jouw leerlingen kennen intussen alles van toetsen. Vraag ze om punten te geven op je toets, een emoji te omcirkelen of te feedbacken: welke vraag zou je behouden, welke schrappen en welke toevoegen? Of voeg een pechstrook toe waar ze één vraag mogen parkeren die ze niet beantwoorden. Vraag wel waarom.

#kiezenisleren

Laat je leerlingen het (jaar)thema, de opdracht van je projectwerk, het onderwerp van een opstel bepalen. Vraag om via een voorwerp, tekening, foto of video ideeën te geven. Etaleer alle voorstellen op de grond en nodig elke leerling uit om een (speelgoed)blokje te leggen bij hun favoriet. Het idee met de hoogste toren wint.

Op eigen leerkracht

Selecteer een hoofdstuk of thema uit je leerplan en leg je leerlingen uit wat ze op het einde van de les moeten kennen of kunnen. Laat hen kiezen hoe ze het doel van de les willen bereiken: via jouw uitleg, peer teaching, oefeningen of eigen onderzoek. Sta ook out of the box ideeën toe zoals een videocall met jonge ondernemers.

Dicht op afstand

Geef je leerlingen inspraak over de organisatie van afstandsonderwijs: op welk tijdstip is de focus het best? Wanneer past een pauze prima? Hoe lang? Smaakt deze inspraak naar meer? Doe volgend jaar dezelfde check rond huiswerk: mag het korter of langer, welke opdrachten maken ze het liefst?

Klasafspraken door kinderen

Klasafspraken hebben af en toe een groot onderhoud nodig. Orde en netheid? Smartphonegebruik? Klasopstelling? Daag je leerlingen uit om binnen de krijtlijnen van het schoolreglement voorstellen te doen. Overleg in kleine groepen of vraag om ideeën te noteren. Ook stille leerlingen wil je horen en inspraak geven.

Je klas als copywriter

Promoveer leerlingen een dag tot eindredacteur van je Smartschool-berichten. Projecteer enkele posts in de klas. Nodig je leerlingen uit om jouw communicatie te herschrijven, in een andere planning te gieten of op een ander tijdstip van de dag te verspreiden. Feedback om jouw aanpak te professionaliseren!

Cherline De Maeght

# data[].attributes.attachment_link.title
9 frisse ideeën om je leerlingen inspraak te geven

# data[].attributes.attachment_link.description
"Luister naar ál je leerlingen. Want als hun mening meer is dan een welles-nietes over de frisdrankautomaat, stijgt hun leermotivatie. Plus: jij groeit door hun feedback." 9 kleine en wat grotere tips van VSK voor inspraak in de klas en op school. Laat elke leerling op de motivatiemeter aanduiden hoeveel zin ze hebben in je opdracht.

# data[].attributes.headline
Video: Wat is de impact van de relatie tussen leerling en leerkracht op de onderwijsloopbaan?

# data[].attributes.subject
Video: Wat is de impact van de relatie tussen leerling en leerkracht op de onderwijsloopbaan?

# data[].attributes.body
Als leerkracht hebben we meer impact dan we denken.

Deze video toont enerzijds het belang aan van een goede relatie tussen de leerling en zijn leerkracht, anderzijds toont men het belang van de verwachting van de leerkracht naar de leerling toe.

# data[].attributes.attachment_link.title
http://pro.vanbasisnaarsecundair.be - Docu Gelijkspel. Plug & Play.

# data[].attributes.headline
Artikel Eos Wetenschap 'Leerkracht-leerling relaties verbeteren: Een blik op je eigen blik'.

# data[].attributes.subject
Artikel Eos Wetenschap 'Leerkracht-leerling relaties verbeteren: Een blik op je eigen blik'.

# data[].attributes.body
Hoe kijk ik als leerkracht naar mijn leerling?
Wat is de invloed hiervan op zijn welbevinden en prestaties?
Dit artikel geeft je een inzicht in de wisselwerking tussen de leerkracht en leerling.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Anne-Katrien Koenen Meer artikels van deze auteur

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerkracht-leerling relaties verbeteren: Een blik op je eigen blik

# data[].attributes.attachment_link.description
Lees meer over de onbewuste mentale representaties die leerkrachten ervaren tav hun leerlingen en hoe Leerkracht-Leerling Interactie Coaching hierbij een rol...

# data[].attributes.headline
Wat doe ik als een leerling het moeilijk heeft?

# data[].attributes.subject
Wat doe ik als een leerling het moeilijk heeft?

# data[].attributes.body
Bij iemand terecht kunnen wanneer het minder goed gaat kan een groot verschil maken.

Alles begint bij luisteren.
Jouw taken zijn: opmerken, doorverwijzen en ondersteunen.
Baken je eigen rol af. Een leraar is geen therapeut.

Onthoud dat je niet alles kan oplossen.
Geef op tijd aan wanneer de hulpvraag je petje te boven gaat, betrek je leerlingbegeleider en andere instanties.

# data[].attributes.headline
Onderzoeksresultaten bevraging 'Sterk in je schoenen staan'.

# data[].attributes.subject
Onderzoeksresultaten bevraging 'Sterk in je schoenen staan'.

# data[].attributes.body
In 2022 deed Arktos, in samenwerking met De Ambrassade (via hun platform Waddist), een bevraging bij 468 jongeren over sterk in je schoenen staan.

Via de link  kan je het volledige onderzoeksrapport downloaden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontdek nu alles over de bevraging en resultaten ervan!

# data[].attributes.body
Er zijn heel wat verschillende organisaties die zich richten op jongeren, werkzaam in Vlaanderen.
Welke is nu het meest geschikt?
Waar kan je een jongere naar doorverwijzen met automutilatie?
Waar vind je informatie over zwangerschap?
Via de website van WatWat krijg je een overzicht te zien.
Jij of de jongere kan zelf selecteren over welk onderwerp hij/zij meer informatie wil en eventueel via welk kanaal de organisatie te contacteren is. Klik hier om de website te raadplegen.

# data[].attributes.headline
Artikel De Standaard 22/03/23 'Tussen een noodkreet en een crisisopvang zijn er veel signalen.'

# data[].attributes.subject
Artikel De Standaard 22/03/23 'Tussen een noodkreet en een crisisopvang zijn er veel signalen.'

# data[].attributes.body
Dit artikel gaat over het belang van vroegdetectie van signalen die leerlingen uitsturen. Hoe vroeger signalen door leerkrachten worden opgepikt, hoe sneller jongeren kunnen worden geholpen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Brandon Bufkens en Lordana Cremery Foto: Fred Debrock

Volgens de Vlaamse Jeugdraad kan de geestelijke gezondheidszorg de hulpvraag van jongeren niet meer aan. De raad dringt in een nieuw advies aan op een nieuwe aanpak. 'Tussen een noodkreet en een crisisopname zijn er enorm veel alarmsignalen. Daar moeten we de focus op leggen.'

'Sinds mijn acht jaar werd ik van de ene instelling naar de andere geplaatst. Vanuit mijn eigen ervaring kan ik zeggen: je hebt een plek nodig waar je jezelf kunt zijn en leert hoe je wil praten over ...

# data[].attributes.attachment_link.title
'Mentaal welzijn van jongeren is zo lang genegeerd dat het nu ontploft'

# data[].attributes.attachment_link.description
Volgens de Vlaamse Jeugdraad kan de geestelijke gezondheidszorg de hulpvraag van jongeren niet meer aan. De raad dringt in een nieuw advies aan op een nieuwe aanpak. 'Tussen een noodkreet en een crisisopname zijn er enorm veel alarmsignalen. Daar moeten we de focus op leggen.'

# data[].attributes.headline
Artikel De Standaard 11/02/23 'Veel leerlingen voelen zich niet gehoord'.

# data[].attributes.subject
Artikel De Standaard 11/02/23 'Veel leerlingen voelen zich niet gehoord'.

# data[].attributes.body
Dit artikel laat leerlingen aan het woord. Hoe voelen zij zich op school?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Uw reporter vond deze week een 'nota' in zijn schoolagenda. 'Hoi, praat je ook weleens met níét-toffe leerkrachten en modelleerlingen?'

Door Filip Rogiers Foto's Fred Debrock

zaterdag 11 februari 2023 om 3.25 uur

# data[].attributes.attachment_link.title
'Veel leerlingen voelen zich niet gehoord'

# data[].attributes.attachment_link.description
Uw reporter vond deze week een 'nota' in zijn schoolagenda. 'Hoi, praat je ook weleens met níét-toffe leerkrachten en modelleerlingen?' Door Filip Rogiers Foto's Fred Debrock zaterdag 11 februari 2023 om 3.25 uur

# data[].attributes.body
Dit zijn posters met een overzichtelijke weergave van belangrijke jongerenorganisaties (Awel, JAC, de zelfmoordlijn, Lumi, Merhaba,..).
De posters zijn ideaal om op te hangen in de toiletten, de gang(en) of in de klas.
Je kan de poster rechtstreeks downloaden door te klikken op de afbeelding of via Klascement.

# data[].attributes.headline
Opniestuk Knack 30/01/23 ‘Hoeveel noodkreten over mentale gezondheid bij jongeren moeten er nog klinken?’

# data[].attributes.subject
Opniestuk Knack 30/01/23 ‘Hoeveel noodkreten over mentale gezondheid bij jongeren moeten er nog klinken?’

# data[].attributes.body
Dit opiniestuk werd geschreven door 5 studenten orthopedagogie aan de Karel de Grote hogeschool. Zij ondervroegen leerkrachten en leerlingen, en reiken een aantal oplossingen aan om meer in te zetten op het welzijn van jongeren in het secundair onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.title
‘Hoeveel noodkreten over mentale gezondheid bij jongeren moeten er nog klinken?’

# data[].attributes.attachment_link.description
Vorige week bereikte ons het nieuws dat de 14-jarige Daan uit het leven stapte. Een pril mensenleven dat eigenlijk nog echt moest beginnen, kwam abrupt

# data[].attributes.body
Wat is veerkracht?
Hoe bouw je aan meer veerkracht?
Wat heeft veerkracht te maken met mentaal welbevinden?  Meer weten? Verdiep je helemaal in het thema via deze link.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is veerkracht? Experte Elke Van Hoof legt uit

# data[].attributes.body
Welke tools kan ik als leerkracht gebruiken om te werken rond veerkracht in de klas?
Breinfijn onderwijs zet er een aantal op een rij.
Klik hier.

# data[].attributes.headline
Hoe zou de wereld eruitzien zonder vakmensen?

# data[].attributes.subject
Hoe zou de wereld eruitzien zonder vakmensen?

# data[].attributes.body
Onze leerlingen uit de B-stroom zijn de vakmensen van morgen. Daarom moeten wij op een waarderende manier naar hen kijken en ze overtuigen van de unieke kwaliteiten die zij bezitten.

# data[].attributes.headline
Daag jezelf uit. Bundel met 33 uitdagingen om jouw veerkracht te versterken.

# data[].attributes.subject
Daag jezelf uit. Bundel met 33 uitdagingen om jouw veerkracht te versterken.

# data[].attributes.body
In de bundel van Idewe kom je enkele tips en

opdrachten tegen die je kunnen helpen om je veerkracht te

versterken. Zo kan je aan jouw eigen veerkracht werken of enkele tips gebruiken in de klas.

De thema's die aan bod komen zijn:
- zorg voor evenwicht en energie

- ga bewust om met tijd en kwaliteit

- luister naar jezelf

- verzorg je lichaam

- denk je sterk

- mindfulness

# data[].attributes.body
Dit gedicht van Ruth Lasters werd geschreven samen met enkele leerlingen uit het voormalige beroepsonderwijs. Er ontstond ophef aan het begin van dit schooljaar omdat het stadsbestuur van Antwerpen het gedicht niet wou publiceren. Het gedicht is pijnlijk confronterend en beschrijft hoe wij nog veel te vaak naar leerlingen in de B-stroom kijken.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Gedicht losgeld - Ruth Lasters, dichteres en schrijfster

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de website van Ruth Lasters dichteres en schrijfster uit Antwerpen. Bekijk hier de pagina "Gedicht losgeld".

# data[].attributes.body
De Geluksdriehoek is een veel gebruikte methodiek wanneer je wil werken rond mentaal welbevinden.
De  driehoek is gebaseerd vanuit wetenschappelijk onderzoek.
Het filmpje geeft je de nodige uitleg over hoe het juist in elkaar zit.
Meer lezen? Klik hier.

# data[].attributes.attachment_caption
Gelukkige leraren zorgen voor gelukkige leerlingen

# data[].attributes.headline
Artikel van Klasse.be van 26/11/2019 'Wat houdt positive education precies in?'

# data[].attributes.subject
Artikel van Klasse.be van 26/11/2019 'Wat houdt positive education precies in?'

# data[].attributes.body
Positive education stimuleert welbevinden en leerprestaties. Het belangrijkste voordeel is dat het aan beide kanten van de lessenaar werkt. Het heeft invloed op zowel leerlingen als leerkrachten. Dit artikel geeft jou een beknopt overzicht van wat positive education precies inhoudt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Positive education stimuleert welbevinden en leerprestaties, wapent leerlingen en leraren tegen depressies en burn-outs. "Want jong geleerd, is oud gedaan." Heeft de geluksindustrie zijn weg gevonden naar het onderwijs?

Pedagoog Rinka van Zundert richt na haar doctoraat een master Positieve Psychologie op aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze volgt hoe grondlegger van de positieve psychologie Martin Seligman zijn wetenschappelijke inzichten toepast op onderwijs. Positive education is geboren en even later richt van Zundert Leer- & Veerkracht op om scholen te begeleiden in positief onderwijs. En als het regent in Nederland ...
Wat trekt jou zo aan in positive education?
"Positieve psychologie is een stroming die eind jaren 90 geïnitieerd werd door Martin Seligman, een vooraanstaand Amerikaans psycholoog. Hij wilde de balans in psychologie herstellen van een eenzijdige focus op geestelijke ziekte naar meer aandacht voor geestelijke gezondheid. Die nieuwe wetenschap van positieve psychologie ontwikkelde wetenschappelijke inzichten en tools om mensen mentaal gezond te hóuden. Positieve psychologie en positief onderwijs bieden je veerkracht en welbevinden. Je ontwikkelt je vermogen om in balans te blijven in voor- en tegenspoed. Wat heb je nodig om terug te veren en overeind te blijven als je problemen hebt? En als alles goed loopt, wat heb je nodig om te floreren?"
Staat positive education in functie van leerprestaties?
"Leraren ervaren elke dag dat welbevinden en leren samenhangen. De wetenschap bevestigt dat dus. Als je positieve emoties ervaart, gaat je prefrontale cortex sterker functioneren. Maar bij stress schakelt dat deel van je brein over op de primaire hersendelen met je fight or flight reacties. Dan blijft er weinig ruimte over voor je executieve functies. Als je niet lekker in je vel zit, neem je bijvoorbeeld minder informatie op of maak je minder contact met anderen."

Je mag positief onderwijs niet als lapmiddel gebruiken.
Rinka van Zundert
pedagoog

"Toch staan voor mij positive education en welbevinden niet alleen in functie van betere leerprestaties. Directeurs kloppen niet bij onze organisatie aan om de leerprestaties te laten stijgen, maar omdat ze zich zorgen maken om hun leerlingen én teamleden. De werkdruk is hoog en wie zorgt er voor de leraar? Door schoolbreed te werken aan veerkracht en welbevinden zorg je voor je leerlingen via je leraren. En tegelijkertijd mag je een training in veerkracht niet als lapmiddel gebruiken. Overbelaste onderwijsprofessionals een cursus mindfulness geven zodat ze langer kunnen doorgaan, is niet oké."
Wat zijn nog effecten van positief onderwijs op leerlingen?
Rinka van Zundert: "De Nicolaasschool, die wij begeleiden, heeft geen trainingen meer nodig rond faalangst en sociaal-emotionele vaardigheden. De leerlingen vinden de klassfeer veiliger, kunnen beter sterke kanten benoemen van zichzelf en anderen, maken gemakkelijker vrienden, kunnen belemmerende gedachten herkennen en veranderen, lossen conflicten beter op en werken beter samen op basis van kwaliteiten."

"Ook uit onderzoek blijkt dat een sterk mentaal kapitaal van cognitieve, emotionele en sociale vaardigheden rendeert voor het individu en de maatschappij. Een sterk mentaal kapitaal hangt samen met betere schoolprestaties, minder schooluitval, hogere intrinsieke motivatie om te leren en minder risico op geestelijke en gedragsstoornissen. Op langere termijn hebben jongeren met sterke mentale vaardigheden meer kans op een beter inkomen, succesvolle loopbaan en maatschappelijke betrokkenheid. Niet zo weerbare jongeren hebben meer kans op gedragsproblemen, werkloosheid, echtscheiding, verslaving en crimineel gedrag."
Hoe verandert positief onderwijs een lerarenkamer?
"Ook uit onderzoek blijkt dat het welbevinden van leraren invloed heeft op leerlingen, zelfs zonder dat je iets speciaals doet. Je kan dat neurologisch verklaren. Een leraar die ruimte in zijn hoofd heeft, reageert geduldiger en minder reactief, interpreteert gedrag sneller positief. Er zijn steeds meer geluksprogramma's voor leerlingen, maar voor leraren is er weinig. Directeurs en leraren zijn dan ook blij als ze horen dat positive education ook voor leraren is bedoeld."
Start je dan beter met de klas of met het lerarenteam?
Rinka van Zundert: "Idealiter bij allebei. Als de leraar bepaalde technieken beheerst, kan hij ze doorgeven aan zijn leerlingen. Maar leraren moeten niet wachten tot ze alle technieken perfect beheersen. Als ze hun eerste kneepjes meteen toepassen op hun leerlingen, voelen ze dat het werkt. Dat motiveert hen om zich verder te verdiepen in de thema's van positief onderwijs. Als je team of directeur niet mee willen, start dan vooral al in je eigen klas met kleine, concrete toepassingen. Dat kan een opstap zijn naar meer geïnteresseerde collega's."

"We begeleiden scholen het liefst op alle niveaus met een whole school approach. In een traject van 3 jaar kunnen leraren zich na de introductiecursus elk verdiepen in een onderdeel van positive education: growth mindset, mindfulness, gedachte-onderzoek, geweldloze communicatie en groepsdynamiek. Tussendoor werken we aan alle aspecten van ons holistisch wetenschappelijk model."

"Een lerarenteam kan net zoals leerlingen heel concreet aan de slag. Je kan bijvoorbeeld elkaars kwaliteiten benoemen en gebruiken om samen te werken. Een functioneringsgesprek kan je doen volgens de principes van appreciative inquiry of waarderend onderzoeken. Heel wat van onze scholen starten een vergadering met een kleine opdracht: een succes delen, wat was er fijn vandaag, waar loop je tegenaan ... Teamleden stellen ook persoonlijke doelen en bevragen elkaar met oplossingsgerichte steekkaarten. Je kan elkaar verrassen met complimentenbriefjes. Natuurlijk is er een kernteam dat de initiatieven levendig houdt en structureert."
Hoe werk je heel concreet aan positive education in de klas?
"Na de speeltijd kan je een korte mindfulnessoefening doen voor meer focus. Op het einde van de dag schrijf je met de klas 3 fijne dingen van de dag op. Leerlingen kunnen ook in een individueel dankbaarheidsdagboek schrijven of tekenen. Met emotiekaartjes breid je hun emotiewoordenschat uit. Ze leren een mindere toets omdenken naar oplossingen. Met het G-schema onderzoeken ze hun gedachten: wat is er gebeurd, wat dacht je, wat voelde je, wat deed je en wat gebeurde er toen?"
Kan ook een leraar wiskunde aan positive education werken?

Kinderen moeten niet de hele tijd gelukkig zijn.
Rinka van Zundert
pedagoog

"Naast concrete oefeningen is de houding van de leraar ook belangrijk. En dat kan in elke les of op elke leeftijd. Als je focust op een groeimindset stel je andere vragen en ontwikkel je een andere relatie met je leerlingen. Als je waarderend kijkt naar wat er goed gaat, laat je leerlingen floreren."
Bestaat het gevaar dat positive education als 'pretpedagogie' bestempeld wordt?
"Er bestaan ook heel wat vooroordelen over geluk en positieve psychologie. Tuurlijk krijg je binnen positive education typische gelukslessen, maar kinderen moeten niet de hele tijd gelukkig zijn. Je leert ook omgaan met moeilijke emoties en belemmerende gedachten. Je creëert geen sterke kinderen door ze te veel te behoeden voor tegenslag. Positive education creëert ook geen egocentrische mensen. Onderzoek wijst net uit dat mensen die zich goed voelen, meer altruïstisch zijn en elkaar meer steunen. En nog een misverstand: rekenen en taal worden geen buitenschoolse activiteit, dat blijft de core business van onderwijs."
Bereidt positive education jongeren voor op een wereld in verandering waarin veerkracht belangrijk is?
Rinka van Zundert: "Als je dit op school leert zoals als taal en rekenen, neem je het meer aan dan dat je ouders iets tegen je zeggen. Hoe vroeger je technieken van positieve psychologie leert, hoe beter. Iets nieuws leren is zoals een klein paadje in je hersenen. Hoe vaker je oefent, hoe groter dat paadje wordt en hoe sterker die hersenverbindingen worden. Maar dat realiseer je niet in een paar gelukslesjes."

"Positive education heeft de potentie om onderwijs en de maatschappij te veranderen. Maar dan hebben we genoeg tijd en middelen nodig om er structureel aan te werken. En dat doen we het best met een holistisch model van mentale gezondheid en met een intensievere hele-schoolbenadering. Het goede nieuws is dat het kan. We weten al heel veel uit de wetenschap hoe je veerkracht kan versterken en mensen voelen ook steeds meer de noodzaak daarvan. Rest ons alleen de vraag: zijn we bereid onze schouders eronder te zetten en onszelf én onze leerlingen dit te gunnen?"
Ontdek hoe juf Nicky positive education toepast in haar klas en probeer zelf ook concrete toepassingen uit in jouw klas en school.
Sara Frederix

# data[].attributes.attachment_link.title
Positive education: gelukkige leraren zorgen voor gelukkige leerlingen

# data[].attributes.attachment_link.description
Positive education stimuleert welbevinden en leerprestaties, wapent leerlingen en leraren tegen depressies en burn-outs. "Want jong geleerd, is oud gedaan."

# data[].attributes.headline
Video Positive Education in de praktijk. 

# data[].attributes.subject
Video Positive Education in de praktijk. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Positief Onderwijs: Een dag in de klas van juf Nicky

# data[].attributes.headline
Positive education in de klas: 10 oefeningen.

# data[].attributes.subject
Positive education in de klas: 10 oefeningen.

# data[].attributes.body
Positive education stimuleert zowel het welbevinden als de leerprestaties. Deze 10 oefeningen kan je meteen uitproberen in de klas.
De onderste 5 oefeningen passen bij het waarderend lesgeven.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Positive education maakt je als leerling én als leraar sterker. Je zit (of staat) met een goed gevoel in de klas en je floreert. Deze 10 oefeningen zetten je op weg. Je kan ze meteen uitproberen met je leerlingen in de klas.

Ontdek elkaars sterke kanten

Dromerig, creatief, doelgericht, optimistisch ... Laat je leerlingen elkaars sterke kanten ontdekken. Zo worden ze bewuster van welke kwaliteiten er allemaal bestaan. Ze oefenen hun opmerkzaamheid en geven complimentjes.

Laat je leerlingen al hun kwaliteiten verzamelen op een kaartje. Ze willen die achteraf zo veel mogelijk laten zien.

Leer uit lastige situaties

Lastige situatie opgelost? Leer eruit. Wat deed je precies om die situatie op te lossen? Welke sterke kanten heb je ingezet? Wie hielp? Wat heeft jou geholpen? Wat kan je volgende keer doen? Door stil te staan bij wat wél goed werkte, leer je oplossingsgericht denken.

Wissel goede voorbeelden uit

Samenwerken in de klas verloopt moeizaam? Wissel eens een aantal voorbeelden met elkaar uit van situaties waarbij jullie de samenwerking beter vonden verlopen dan anders. Wat werkte dan wel en waarom? Bespreek daarna wat de eerste stap is die jullie gaan zetten om de samenwerking te verbeteren.

Plan dagboek-tijd

Hou samen met je leerlingen elk gedurende 30 dagen een ochtend- en avonddagboek bij. Beantwoord deze vragen: wat ga ik vandaag doen waar ik blij van word? Wat hoop ik dat vandaag gebeurt? Wanneer vind ik mijzelf het leukst? Waarom verdien ik respect? Wie wil ik vandaag graag zien? Waarom? Wie of wat maakt mij gelukkig?

Voor je avonddagboek wordt dat: wat heb ik vandaag gedaan waar ik blij van werd? Wat heb ik vandaag voor iemand anders gedaan? Wat heb ik vandaag geleerd? Wat was het beste moment van de dag? Waarvoor kan ik anderen vandaag dankbaar zijn? Waarvoor kan ik mezelf vandaag dankbaar zijn?

Denk vervelende momenten om

Vervelend moment meegemaakt? Buig het om naar iets goeds. Erken dat je veel last hebt van de vervelende gebeurtenis. Bedenk dan iets wat je deed tijdens de gebeurtenis waar je toch trots op bent.

Bekijk daarna hoe je gegroeid bent als gevolg van de nare gebeurtenis. Heb je iets nieuws geleerd? Bedenk hoe de negatieve gebeurtenis je band met de mensen om je heen positief heeft beïnvloed.

Stel doelen

Een doel hebben geeft hoop. Stel dus doelen en bekijk hoe je ze kan bereiken. Zo leer je hoopvol denken. Jijzelf en je leerlingen schrijven doelen op voor de komende periode. Mik op 1 doel voor vandaag, enkele doelen voor de week en een groot doel voor dit jaar. Misschien zelfs al doelen voor later?

Welke babystapjes kan je zetten om je doel te bereiken? Wanneer ga je die stapjes maken? Wie in de klas heeft hetzelfde doel? Werk samen.

Daag je negatieve gedachten uit

Schrijf een negatieve gedachte op. Beantwoord vervolgens deze vragen: wat is het bewijs voor deze gedachte? Wat is het bewijs tegen deze gedachte? Wat zou mijn beste vriend zeggen als hij/zij deze gedachte zou horen? Wat zou mijn leraar zeggen als hij/zij deze gedachte zou horen?

Wat zou ik tegen mijn beste vriend zeggen als hij/zij deze gedachte zou hebben? Wat zou ik ervaren zonder deze gedachte? Maak ik denkfouten, bijvoorbeeld een probleem groter maken dan het is, mezelf de schuld geven, mijn sterke kanten vergeten of fouten voorspellen?

Doe de stoeloefening: van piepklein naar supergroot

Lang stilzitten is ongezond. Laat je leerlingen met de ogen dicht zo klein mogelijke bewegingen maken op hun stoel. "Dat kan nog kleiner!" Vervolgens daag je ze uit om de bewegingen steeds groter te maken zonder van hun stoel af te komen of geluid te maken. Wat is de grootste beweging die ze kunnen maken terwijl ze blijven zitten? Moedig de leerlingen aan en stimuleer creatieve ideeën.

Laat de leerlingen vervolgens de beweging weer steeds kleiner maken, tot de kleinst mogelijke beweging. Adem samen diep in door de neus en diep uit met een zucht door de mond. Opnieuw rust in de hoofden. Dit is een oefening in het richten van focus en aandacht.

Maak een klassfeer-weerbericht

Leraren en kinderen samen bepalen de sfeer in de klas. Hang levels uit. Bij 1 is de sfeer rot, bij 5 top. Wedden dat je leerlingen de sfeer goed kunnen benoemen? Als ze zien hoe de sfeer zit, zijn ze eerder uit zichzelf geneigd om hun verantwoordelijkheid te nemen. Is de sfeer rot? Dat is het startsein om iets uit te praten.

Of doe deze oefening. Vraag de leerlingen: hoe voel jij je nu? Welk cijfer hoort daarbij? Hoe voelt de klas zich als geheel? Welk cijfer hoort daarbij? Is er verschil? Wissel de ervaringen uit.

5 positieve attitudes

Met deze positieve attitudes laat jij je leerlingen, je collega's én jezelf floreren. Deze tips komen uit het boek 'Waarderend Leren in het voortgezet onderwijs' van Annechien van Buurt, Eefje Teeuwisse en Nina Timmermans.

1. Waardeer wat is

Benut de kansen die rapport-tijd je bieden. Zit een leerling met een tegenvallend rapport? Sta eerst samen stil bij een aantal goede cijfers op het rapport en bespreek waarom die wel goed zijn. Bekijk nu de vakken waar de leerling moeite heeft. Welke onderdelen van de stof beheerst hij al? Hoe kan hij die benutten voor de zaken die hij lastig vindt?

Met dit gesprek verhoog je het zelfvertrouwen van je leerling of komt hij tot nieuwe ideeën om mee aan de slag te gaan.

2. Ga op onderzoek uit

Komt er een leerling klagen over een probleem? Stel je eerste advies even uit. Stel open, onderzoekende vragen: Waar heb je last van? Wat maakt het belangrijk voor je dat hier een oplossing voor komt? Hoe zou het eruit zien als het wél goed loopt? Welke talenten heb je in huis die je hierbij kunnen helpen?

Zo krijg je een helder beeld van wat de leerling graag wil en kan je samen onderzoeken wat voor hem een passende oplossing is.

3. Zet in op de relatie

Geef aandacht en versterk de relaties onderling. Blijf authentiek en maak het gezellig. Door met elkaar in gesprek te gaan over kwaliteiten, interesses en dromen, leren leerlingen en leraren elkaar kennen en waarderen.

4. Maak energie los

Wie succeservaringen deelt, maakt energie los. Vakoverleg? Reserveer de eerste 5 minuten voor positieve ervaringen van de afgelopen tijd. Vertel over die leuke les of een toffe reactie van een leerling. Zo'n rondje successen zet een prettige en productieve sfeer voor de rest van het overleg.

5. Zet kleine stappen

Vooruitgang boeken. Daar word je gelukkig van. Belangrijk is dat je volhoudt. Maak de eerste stappen in de richting van je droom haalbaar en klein. Dan is de kans op een succeservaring groter, waardoor je sneller geneigd bent een volgende stap te zetten.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Rinka van Zundert van leerenveerkracht.nl Ze coachte het team van de Nicolaasschool. Het interview met Rinka lees je hier.

Stijn Govaerts

# data[].attributes.attachment_link.title
Positive education in de klas. 10 oefeningen met je leerlingen

# data[].attributes.attachment_link.description
Positive education maakt je als leerling én als leraar sterker. Je zit (of staat) met een goed gevoel in de klas en je floreert. Deze 10 oefeningen zetten je op weg. Je kan ze meteen uitproberen met je leerlingen in de klas. Dromerig, creatief, doelgericht, optimistisch ...

# data[].attributes.headline
Artikel Positieve psychologie in het onderwijs van EOS Wetenschap 19/11/2018.

# data[].attributes.subject
Artikel Positieve psychologie in het onderwijs van EOS Wetenschap 19/11/2018.

# data[].attributes.body
Wat is positieve psychologie? Hoe werkt het?
De link met een verhoogd welbevinden wordt opnieuw gemaakt. Er wordt ook ingezoomd naar het perspectief van de leerkracht. Het welbevinden van de leerkracht verhogen is een vereiste om het welbevinden van leerlingen te verhogen.
Positieve psychologie betekent niet dat je elke dag met een glimlach hoeft rond te lopen.
Het gaat eerder over flexibel leren omgaan met problemen die op jouw pad komen.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Isabel ten Bokkel Meer artikels van deze auteur

# data[].attributes.attachment_link.title
8 goed of 2 fout? Positieve psychologie in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Op een positieve manier naar eigenschappen van leerlingen kijken, kan hun optimaal functioneren en welbevinden verhogen.

# data[].attributes.headline
Wat is waarderend lesgeven? De zes principes van waarderend leren.

# data[].attributes.subject
Wat is waarderend lesgeven? De zes principes van waarderend leren.

# data[].attributes.body
Hoe versterk je talent, plezier en motivatie op school?
Eén van de methodieken die kunnen worden gebruikt is die van het waarderend leren.
Op welke manier kan je als leerkracht waarderend lesgeven?
De zes principes van waarderend lesgeven worden besproken.
Op het einde staan er nuttige links die jou verder op weg zetten als jij je graag wil verdiepen.
Meer lezen? Klik hier.
Bron

# data[].attributes.headline
Hoe zijn waarderend leren en beoordelen te verbinden?

# data[].attributes.subject
Hoe zijn waarderend leren en beoordelen te verbinden?

# data[].attributes.body
Stel jij je soms de vraag hoe je op een eerlijke manier beoordelen kan doen samengaan met waarderend leren? Deze blogpost van Eefje Teeuwisse geeft jou enkele praktische tips en handvaten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de praktijk merk ik vaak dat mensen het lastig vinden om het waarderend perspectief overeind te houden binnen de context van een beoordeling. Of het nu gaat om cijfers, toetsen, visitaties, inspectiebezoeken, audits of beoordelingsgesprekken. Daar lijkt het waarderend leren op scherp te staan en niet altijd makkelijk te verbinden met zaken als waardering, intrinsieke motivatie en veranderbehoefte. Op FRIS! heb ik vier strategieën gedeeld over hoe je in mijn optiek met deze spanning om kan gaan.

Kort samengevat komt het erop neer dat je:

1. Niets verandert aan de norm zelf of de manier waarop er aan het behalen van de norm gewerkt wordt, maar wel nadenkt over de manier waarop je het behaalde niveau zo waarderend en leergericht mogelijk bespreekbaar maakt.

2. Niets verandert aan de norm zelf, maar in de manier waarop de gestelde norm behaald kan worden voldoende ruimte laat voor eenieder om de doelstelling te behalen vanuit talent, interesse en ervaring.

3. Vanuit meer waarderende opvattingen over beoordelen tot een nieuwe norm komt die specifiek voor een bepaalde context geldt. We hebben vaak bewust of onbewust bepaalde vaste overtuigingen over hoe we tot een norm behoren te komen en waar de norm over zou moeten gaan. Op het moment dat je deze overtuigingen samen onderzoekt en waar gewenst met de mensen voor wie de norm geldt aanpast, ontstaat er eigenaarschap en ruimte.

4. De norm helemaal loslaat en nadenkt over andere manieren waarop je dezelfde onderliggende doelstellingen kunt behalen. Stel je bijvoorbeeld een norm omdat je mensen wilt uitdagen zichzelf te verbeteren? Bedenk dan wat andere motivatoren zijn, behalve een extern oordeel, op basis waarvan mensen leren en beter worden in dat wat ze doen.

In het vervolg van deze blog vind je in aansluiting op elke strategie een aantal praktische handvatten.

Strategie 1 - Geef waarderende feedback

Op het moment dat je niets kunt (of wilt) veranderen aan de gestelde norm en de manier waarop deze norm behaald wordt, dan is er nog steeds ruimte om er zo waarderend mogelijk mee om te gaan. Het is in dit geval vooral de kunst om er een leergericht proces van te maken. Op het moment dat mensen het resultaat van een bepaald proces niet als een vaststaand gegeven beschouwen, maar als groeiperspectief zien én vertrouwen hebben in hun eigen kunnen, dan is de kans groot dat een norm juist het leerproces ondersteunt in plaats van in de weg zit.

Enkele praktische tips:

Geef regelmatig (informatieve) complimenten als je iemand iets positiefs ziet doen in de richting van de gestelde norm. Complimenten versterken wat werkt en zijn daarmee een hele fijne manier om gedrag in een bepaalde richting te 'sturen'.

Probeer tegenvallende resultaten te zien als een kans om te leren. Een mooi voorbeeld vind je in dit filmfragment waar een lerares een kind een 2+ voor een toets geeft (in plaats van een 18-), als de leerling 18 fout op 20 vragen heeft. Het lijkt een klein verschil, maar het is een hele andere boodschap.

Spreek het vertrouwen uit dat het de ander in de toekomst gaat lukken om de gestelde norm te halen. Onderzoek laat zien dat mensen zich vaak gaan gedragen naar de verwachting die er van hen is. Hoe positiever deze verwachting, hoe groter het geloof in eigen kunnen, hoe hoger de motivatie om de eigen prestatie te verbeteren.

Strategie 2 - Meerdere wegen leiden naar Rome...

Als er niets te veranderen valt aan de gestelde norm (het wat staat dus vast), dan kan een tweede waarderende strategie zijn om juist wel veel vrijheid te bieden in de manier waarop mensen deze norm kunnen behalen (er is ruimte op het hoe). Werken aan een bepaald doel vanuit talent, expertise en interesse verhoogt het eigenaarschap en vertrouwen in eigen kunnen.

Enkele praktische tips:

Maak duidelijke afspraken tijdens functionerings- en/of beoordelingsgesprekken over de verwachte output. Welke resultaten moeten behaald worden? Wat is goed functioneren? Hoe ziet dat er uit? Wanneer is het jaar een succes geweest? Wat is er dan in gang gezet, gedaan, verandert etc. Laat iemand vervolgens alle vrijheid om hier op eigen wijze aan te werken. Lees het boek 'Mijn baas kiest voor mijn talent' van Luk Dewulf en Peter Beschuyt als je hier meer over wilt weten.

Probeer zo veel mogelijk te differentiëren. In het onderwijs is differentiëren de manier om aan deze tweede strategie recht te doen. Geef de leerling meer autonomie. Laat ze bijvoorbeeld kiezen of ze door middel van klassikale instructie, zelfstandig werken of samenwerken richting de toets willen werken.

Strategie 3 - Stel samen de norm vast

Lang niet altijd zit je met een extern opgelegde norm waar niets aan valt te veranderen. Veel vaker is er wel degelijk ruimte om samen na te denken over de norm. Het voordeel hiervan is dat de 'nieuwe' norm daarmee veel meer betekenis krijgt voor alle betrokkenen en dat mensen daardoor sneller geneigd zullen zijn om hun uiterste best te doen om de norm te behalen.

Enkele praktische tips:

In de context van de gesprekkencyclus bijvoorbeeld zouden we veel meer ruimte kunnen creëren om het met elkaar te hebben over wat goed werk is, terwijl het nu toch nog vaak een kleine groep leidinggevenden en/of beleidsmedewerkers zijn die vaststellen wat goed presteren is. Terwijl juist het samen voeren van gesprekken over waar je met elkaar naartoe wilt en hoe ieder daar een bijdrage aan kan leveren, hele boeiende gesprekken oplevert.

Een andere praktische invulling van deze strategie is om leerlingen of professionals elkaar te laten 'beoordelen', in plaats van dit alleen door een docent, leidinggevende of objectieve externe te laten doen. Mooie voorbeelden hiervan zijn een waarderende 360 graden feedback, waar collega's elkaar complimenten geven en meedenken over waar nog ontwikkelruimte zit. En een vorm van Waarderend Auditeren, waar niet een inspectie een oordeel velt, maar juist collega-organisaties als een 'kritische vriend' meekijken en een waarderende spiegel voorhouden.

In dit filmfragment laat Benjamin Saunders zien waarom hij al zijn leerlingen een A geeft aan het begin van het jaar en hoe dit de relatie die hij met de leerling heeft transformeert. Hij noemt dit 'The art of possibility'. Waar de norm niet een verwachting is waar je aan moet voldoen, maar veel meer een aantrekkelijk doel waar je naartoe kunt groeien.

Strategie 4 - Laat de beoordeling los

Soms zitten we echt vast aan een boordeling, met een extern gestelde norm. Als we scholen bijvoorbeeld onderling willen vergelijken op het niveau van het onderwijs, dan moet het op voorhand vaststaan waar je op iedere school naar kijkt en hoe je dat wat je ziet beoordeelt. Als het je echter niet gaat om het onderling vergelijken van personen of systemen, of niet alleen daarom gaat, dan zijn er vaak ook andere manieren om hetzelfde doel te bereiken. Werk je bijvoorbeeld met cijfers, omdat je hoopt dat dit leerlingen motiveert om hun best te doen voor je vak, dan is het de moeite waard om stil te staan bij andere motivatoren (die misschien wel duurzamer zijn) om leerlingen uit te dagen te leren en het beste uit zichzelf te halen. Bijvoorbeeld door het vak echt leuk te maken en te verbinden aan zaken die voor de leerling van belang zijn.
Deze blog is geschreven door Eefje Teeuwisse

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe zijn waarderend leren en beoordelen te verbinden? - Take a Step

# data[].attributes.attachment_link.description
In de praktijk merk ik vaak dat mensen het lastig vinden om het waarderend perspectief overeind te houden binnen de context van een beoordeling. Of het nu gaat om cijfers, toetsen, visitaties, inspectiebezoeken, audits of beoordelingsgesprekken. Daar lijkt het waarderend leren op scherp te staan en

# data[].attributes.headline
Op zoek naar werkvormen passend bij waarderend leren?

# data[].attributes.subject
Op zoek naar werkvormen passend bij waarderend leren?

# data[].attributes.body
Op deze website vind je 8 mogelijke werkvormen die je kan uitproberen in de klas. Klik hier.
Wanneer je doorklikt kom je telkens uit op een afdrukbaar PDF-document. Superhandig.

# data[].attributes.headline
6 tips voor het stimuleren van de groeimindset.

# data[].attributes.subject
6 tips voor het stimuleren van de groeimindset.

# data[].attributes.body
Iedereen heeft zowel de vaste mindset als de groeimindset in zich.
Bij sommige leerlingen is de vaste mindset echter de stem die het luidst klinkt.
We kunnen leren om de groeimindset luider te laten klinken.

Hoe pak je dit aan? Misschien is één van deze tips wel iets voor jou.

# data[].attributes.body
Je kan deze poster in de klas ophangen om een groeigerichte mindset te verduidelijken aan je leerlingen.

# data[].attributes.headline
Poster 'Wat kan je doen als iets je (nog) niet lukt?'

# data[].attributes.subject
Poster 'Wat kan je doen als iets je (nog) niet lukt?'

# data[].attributes.body
'Ik kan het niet!' Dit krijg je waarschijnlijk vaak te horen in de klas.

Met dit kiesschema kan je je leerling helpen om dat kriebelende gevoel van 'niet kunnen' te relativeren.
Overloop de vragen samen, leg ze op de bank of geef ze mee naar huis.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dit kan je doen als het je NOG niet lukt

# data[].attributes.body
Ben je op zoek naar mogelijke werkvormen om toe te passen in deze klas? Deze website heeft enkele gratis downloads.
Misschien zijn helpende gedachtenkaartjes iets voor jou?
Of complimentenkaartjes?
Of wil je aan de slag met meditatie in de klas?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wanneer je naar deze site bent gelinkt, ben je waarschijnlijk geïnteresseerd in de Mindset theorie van Carol Dweck. Het is nu enkele jaren geleden dat de Mindset theorie ook mijn hart sneller heeft laten kloppen.

Ik heb de overtuiging dat iedereen een bepaalde kracht in zich heeft die ervoor kan zorgen dat zijn of haar kwaliteiten meer 'tot bloei' kunnen komen. Hieraan ligt de Mindset theorie van Carol Dweck en de basis van de cognitieve gedragstherapie ten grondslag. In mijn werk als orthopedagoog zoek ik samen met kinderen en jongeren naar deze kracht. Zodra je ervaart dat je met de juiste mindset veel meer kan bereiken, neemt je zelfvertrouwen toe en durf je sneller uitdagingen aan te gaan.
Mijn overtuiging probeerde ik reeds over te brengen door het ontwerpen van de Mindset gesprekskaarten, maar wil ik middels het lesplan Mindset nu ook klassikaal gaan overbrengen.
Ieder kind verdient de tools om het beste uit zichzelf te halen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Wanneer je naar deze site bent gelinkt, ben je waarschijnlijk geïnteresseerd in de Mindset theorie van Carol Dweck. Het is nu enkele jaren geleden dat de Mindset theorie ook mijn hart sneller heeft laten kloppen. Ik heb de overtuiging dat iedereen een bepaalde kracht in zich heeft die ervoor kan zorgen dat zijn of haar kwaliteiten meer 'tot bloei' kunnen komen.

# data[].attributes.body
Welke tools kan ik als leerkracht gebruiken om te werken rond groeidenken in de klas?
Breinfijn onderwijs zet een aantal werkvormen op een rij.
Klik hier.

# data[].attributes.body
Een toolbox met daarin negentien kant-en-klare werkvormen die de ontwikkeling van een groeimindset bij veertien- tot zestienjarige leerlingen stimuleren. Je kan de werkvormen eenvoudig afdrukken en lamineren.

Voor elke tool vind je:

de specifieke doelen voor zowel leraars als leerlingen

bronnen

een volledig stappenplan.

de vereiste materialen

de vereiste tijd.

Raadpleeg de volledige toolbox hier.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Binnen dit GRIT-project werd een toolbox ontwikkeld met daarin negentien tools die de ontwikkeling van een groeimindset bij veertien- tot zestienjarige leerlingen stimuleren. We geloven dat dit een belangrijke leeftijdscategorie is op vlak van het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten.

De tools zijn georganiseerd rond de vijf sleutelcomponenten van Dweck's Growth Mindset-concept, samen met de drie gerelateerde psychologische factoren, zoals getoond in Figuur 1.

Figuur 1. De vijf sleutelcomponenten en drie psychologische factoren in het Growth Mindset-concept
Voor elke tool vind je:

De specifieke doelen van de interventie voor zowel leraars als leerlingen.

De vijf relevante sleutelcomponenten van het Growth Mindset-concept, zoals hierboven vermeld, zijn vetgedrukt en komen terug in de inleidende mindmap. De tools verkennen hoe leerlingen omgaan met de vijf sleutelelementen van het concept en vijf verschillende kleuren werden gebruikt om terug te verwijzen naar de sleutelelementen in de mindmap.

Bronnen.

Een volledig stappenplan.

De vereiste materialen om de interventie uit te kunnen voeren.

De vereiste tijd.

Figuur 2. Opbouw van de toolbox
(Transversale) doelen van de toolbox

De GRIT-toolbox heeft verschillende doelen, voor zowel leraars als leerlingen. Specifieke doelen zijn opgenomen in de toolbox.

De belangrijkste transversale doelen voor leraars zijn:

inzicht verwerven in het type mindset van hun leerlingen

een groeimindset stimuleren bij leerlingen

positieve leraar-leerlingrelaties stimuleren.

De belangrijkste transversale doelen voor leerlingen zijn (zoals vermeld in figuur 1).

realistische doelen stellen

zich verbonden voelen met school

zelfregulerende vaardigheden ontwikkelen.

Er is ook een uitgebreide handleiding van de toolbox beschikbaar in project output IO2.

# data[].attributes.attachment_link.description
Binnen dit GRIT-project werd een toolbox ontwikkeld met daarin negentien tools die de ontwikkeling van een groeimindset bij veertien- tot zestienjarige leerlingen stimuleren. We geloven dat dit een belangrijke leeftijdscategorie is op vlak van het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten.

# data[].attributes.body
Via de link vind je een uitgebreid aanbod van degelijke en mooi uitgewerkte materialen rond de thema's mindset, veerkracht, groeitaal, complimenten, feedback geven,...

Deze site is echt de moeite waard om eens door te nemen.

# data[].attributes.body
Deze Padlet van Platform Mindset bevat een schat aan informatie. Als je op zoek bent naar interessante literatuur om je in te verdiepen vind je hier misschien wel de ultieme mindset boekentip.

# data[].attributes.headline
Hoe kan jij leerlingen stimuleren met groeitaal?

# data[].attributes.subject
Hoe kan jij leerlingen stimuleren met groeitaal?

# data[].attributes.body
47 suggesties om groeitaal in de praktijk te brengen.
Hoe kan jij groeigerichte feedback geven?
Handige tips om toe te passen in verschillende situaties.
Je kan het document gewoon afdrukken en lamineren.

# data[].attributes.headline
Tips voor een veilige omgeving om fouten te maken.

# data[].attributes.subject
Tips voor een veilige omgeving om fouten te maken.

# data[].attributes.body
Hoe je jezelf opstelt ten opzichte van fouten maken, heeft invloed op het feit of je al dan niet een groeigerichte of eerder een vaste mindset hebt ontwikkeld.

Alleen is het zo dat enkel weten hoe die theorie in elkaar zit er niet automatisch voor zorgt dat kinderen ook de groeigerichte mindset doorleven en dat fouten maken ‘ineens’ gemakkelijk wordt.

Een veilige omgeving om fouten te mogen maken is noodzakelijk om voor die groeigerichte mindset te gaan.
Via deze link vind je een aantal tips om een veilige omgeving te creëren in de klas.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De mindset theorie van Carol Dweck is ondertussen door heel wat scholen en ouders gekend. Het idee dat hoe je kijkt naar intelligentie, hoe je jezelf opstelt ten opzichte van fouten maken en dergelijke invloed heeft op het feit of je al dan niet een groeigerichte of eerder een vaste mindset hebt ontwikkeld komt vanuit deze theorie. Alleen is het zo dat enkel weten hoe die theorie in elkaar zit er niet automatisch voor zorgt dat kinderen ook de groeigerichte mindset doorleven en dat fouten maken 'ineens' gemakkelijk wordt. Een veilige omgeving om fouten te mogen maken is essentieel om voor die groeigerichte mindset te gaan.
Lees ook de leeruitdaging - de leerkuil
Tips voor een veilige omgeving om fouten te maken

De voorbeeldrol

Als ouder en als leerkracht heb je bijzonder veel invloed op kinderen. Als je wel zegt dat fouten maken oké is, maar je boos bent op jezelf als je een fout maakt of je enorm veel focus legt op resultaat, dan zullen de kinderen vooral dat laatste ervaren. De veilige omgeving om fouten te maken komt dan dus in het gedrang.
Als je echter als ouder je fouten benoemt, naar een oplossing zoekt en bespreekt wat je de volgende keer anders gaat doen, dan krijgen kinderen ook de boodschap dat fouten maken echt wel kan en mag. Zo zullen ze zich veiliger voelen om zelf ook een fout te begaan.

Sta experimenteren en proberen toe

Willen kinderen een eitje bakken of een vogelhuisje timmeren? Geef de ruimte en de middelen om dit te doen. Hier is het natuurlijk wel belangrijk dat de veiligheid van vingers verbranden of dergelijke wel goed in acht wordt genomen. Wees beschikbaar, ondersteun waar nodig, maak afspraken over wat de kinderen zelf al kunnen en mogen doen,...

Op school kan een leerkracht toelaten om eens een andere manier te gebruiken om tot een oplossing te komen. Belangrijk hier is dat er feedback en terugkoppeling komt. Waarom is de manier van de leerkracht bijvoorbeeld de meest efficiënte? Waarom is de manier van het kind fout gelopen of waar precies ging het in de loop van het proces fout?

Praat geen schuldgevoel aan.

Het is super belangrijk dat kinderen meekrijgen dat zij zelf niet de fout zijn. Als reacties of commentaar heel persoonlijk op het kind gericht zijn, kan dit echt heel schadend zijn voor het zelfvertrouwen.
"Wat ben jij toch een vervelend kind!" bijvoorbeeld is echt wel een zin die een schuldgevoel gaat aanpraten en die het kind het gevoel gaat geven dat ze zelf de fout zijn.
De boodschap moet altijd zijn dat het gedrag niet oké was en dat het kind het de volgende keer anders kan doen.

Vergelijk resultaten van een kind met het kind zelf

Geef kinderen mee dat ze kunnen groeien en dat ze zeker nog niet alles "juist" moeten doen of kunnen weten. Ook wij als volwassenen weten niet alles, staan niet boven alles en kunnen nog alle dagen leren. Als je kinderen meegeeft dat het gaat over hun eigen groei en niet over de vergelijking met anderen, kan dat helpen om in te zien dat fouten maken oké is en dat het gaat om (bij)leren.
Wat ging er niet goed? Hoe kwam dat? Wat heb je nodig om het de volgende keer beter te doen? Ga in gesprek en doe iets met de fout, werk eraan.

Laat kinderen dingen zelf doen

Als jij als volwassene alles voor je kind doet, krijgt het vooral de boodschap dat jij het beter kan, dat het precies toch meteen goed moet zijn en dat fouten maken niet oké is.
Geef dus vertrouwen en blijf in de buurt om dingen te ondersteunen indien nodig. Hulp vragen moet ook altijd oké blijven en dat is ook een boodschap die kinderen mee moeten krijgen.

Meer lezen?

Gratis poster: "Als ik iets fout heb gedaan dan...."

Om kinderen te helpen inzicht krijgen in hoe ze thuis of in de klas kunnen omgaan met fouten maken, kan je deze poster uithangen.
Het kan helpen een veilige omgeving voor fouten te maken te creëren, maar vergeet niet om zelf ook consequent te zijn bij de toepassing van groeigerichte feedback, de voorbeeldrol, het creëren van die veilige omgeving.
We hebben de poster ondertussen ook laten printen in A3 formaat in een goede kwaliteit. Je kan deze bestellen via onderstaande knop.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een veilige omgeving om fouten te maken is essentieel + gratis download

# data[].attributes.attachment_link.description
Een veilige omgeving of fouten te maken is essentieel om naar een groeigerichte mindset te evoluren als kind. Gratis download poster fouten.

# data[].attributes.headline
Mentaal welbevinden: lesgeven alleen is onvoldoende.

# data[].attributes.subject
Mentaal welbevinden: lesgeven alleen is onvoldoende.

# data[].attributes.body
Het is onvoldoende om enkel in een projectdag of les te werken rond mentaal welbevinden. Er is nood aan een weldoordacht welbevindenbeleid. Deze website geeft je enkele mogelijke manieren om dit beleid vorm te geven.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoewel educatie een belangrijk onderdeel is van een welbevindenbeleid, is dit alleen onvoldoende om te spreken over een echt welbevindenbeleid. Dat is één van de uitgangspunten van de heleschoolbenadering waar Gezonde School voor staat.

Wil je evolueren naar een gedragen en samenhangend welbevindenbeleid, dan is actie op verschillende vlakken en niveaus nodig.

Deze drie tools van Gezonde School helpen je -stap voor stap- evolueren naar een samenhangend en gedragen welbevindenbeleid:

# data[].attributes.attachment_link.title
Lesgeven alleen is onvoldoende voor een welbevindenbeleid | Gezond Leven

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoewel educatie een belangrijk onderdeel is van een welbevindenbeleid, is dit alleen onvoldoende om te spreken over een echt welbevindenbeleid. Dat is één van de uitgangspunten van de heleschoolbenadering waar Gezonde School voor staat. Wil je evolueren naar een gedragen en samenhangend welbevindenbeleid, dan is actie op verschillende vlakken en niveaus nodig.

# data[].attributes.headline
Hoe zit het met het welbevinden op jouw school?

# data[].attributes.subject
Hoe zit het met het welbevinden op jouw school?

# data[].attributes.body
Appwel is een hulpmiddel via een app dat het schoolwelbevinden van leerlingen opvolgt. Het is een app om het welbevinden van leerlingen te meten en te verhogen. De app is gratis. Meer informatie vind je hier.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
☰

Een APP die het schoolwelbevinden van leerlingen meet en opvolgt.

PXL Appwel is een ideaal hulpmiddel voor scholen om het schoolwelbevinden van leerlingen systematisch op te volgen. Het is een app om het welbevinden van leerlingen te meten en te verhogen. Door in te spelen op de huidige technologie en een snelle, laagdrempelige aanpak van de uitdagingen hoopt Appwel het verschil te kunnen maken voor ELKE leerling! Leerlingen met een laag welbevinden geven aan dat een specifieke hulpvraag uiten via Appwel de stap naar hulp vragen kleiner maakt.

PXL Appwel is gratis beschikbaar voor alle Vlaamse lagere en secundaire scholen.

De school krijgt snel een genuanceerd beeld van het welbevinden van hun leerlingen via een online vragenlijst die ingevuld wordt door de leerlingen.

Vragenlijst met vier deelconstructen van schoolwelbevinden zoals ook geformuleerd door de Vlaamse onderwijsinspectie.

Naast het meetinstrument is er ook een toolkit voor leerlingbegeleiders/zorgleerkrachten waarop ze hun begeleiding kunnen enten.

Waarom PXL Appwel gebruiken?

Schoolwelbevinden zou één van de prioriteiten van elke school moeten zijn. Het is namelijk een onmisbare voorwaarde om te kunnen leren. Het is dus een absolute noodzaak om het schoolwelbevinden van leerlingen te monitoren en te stimuleren. De onzekerheid en angst waar kinderen en jongeren vandaag de dag mee geconfronteerd worden, maakt dat het voor hen bijzonder moeilijk is om het hoofd mentaal boven water te houden.

In 2018 startten we met een kleinschalig project met hogeschool PXL, in december 2020 rolden we Appwel Vlaanderenbreed uit en in 2023 is er een opstart voor lager onderwijs.

In september 2022 startte een grootschalige samenwerking met de Vlaamse overheid en Fonds GavoorGeluk om op die manier nog veel meer scholen te bereiken en voor nog meer leerlingen het verschil te kunnen maken.

Van start gaan

professional

Elke Vlaamse lagere of secundaire school kan instappen in PXL Appwel.

Online vorming voor leerlingbegeleiders/zorgleerkrachten over de werking van PXL Appwel na inschrijving.

Na een GDPR- toestemming kunnen de leerlingen de app installeren op hun smartphone of tablet. De leerlingen kunnen de vragenlijst ook invullen in de webbased versie op een pc, laptop of tablet.

Er zijn minimum twee en maximum vijf meetmomenten (die de school zelf flexibel kan plannen) waarop het schoolwelbevinden gemeten wordt via de app of de webbased versie.

De leerlingbegeleider/zorgleerkracht krijgt toegang tot de geanalyseerde data via het PXL Appwel-dashboard.

Getuigenis leerlingbegeleiders
leerling

Je kan de app PXL Appwel gratis en veilig downloaden op je smartphone of tablet (IOS/ Android). of je gebruikt de vragenlijst in de webbased versie op een pc, laptop of tablet.

Na het ondertekenen van een toestemmingsformulier, dat je verkrijgt via je school, kan je met een unieke activatiecode of je Smartschoolgegevens (indien de school hiervoor kiest) inloggen.

Via het menu van Appwel zie je de vragenlijst, je persoonlijk profiel, een overzicht van je antwoorden en een knop met veel voorkomende vragen.

Getuigenis leerlingen
ouder

De app is gratis, volledig veilig en werkt op elke smartphone of tablet. De vragenlijst kan ook ingevuld worden in de webbased versie op een pc, laptop of tablet.

We meten het schoolwelbevinden van uw kind via een online vragenlijst.

Indien u dit wenst, zal de leerlingbegeleider/zorgleerkracht helpen om het welbevinden te verhogen.

De leerlingbegeleider/zorgleerkracht gaat vertrouwelijk om met de antwoorden.

Het is vanzelfsprekend dat we niet aan de slag gaan met de app zonder uw toestemming.

Voor dit onderzoek werd er een gunstig advies verkregen van de Sociaal-Maatschappelijke Ethische Commissie van UHasselt. Meer informatie hierover kan steeds verkregen worden via de onderzoekers: info@appwel.be

De volledige privacy policy kan u raadplegen via de knop 'support'.

Hoe werkt het?

Elke Vlaamse school voor lager en secundair onderwijs kan instappen in PXL Appwel door het invullen van het 'van start gaan'-formulier. De leerlingbegeleiders/zorgleerkrachten van iedere school worden opgeleid via een online vorming.

Na een GDPR- toestemming kunnen de leerlingen de app installeren op hun smartphone of tablet. Ze kunnen de vragenlijst ook invullen in de webbased-versie op een pc, laptop of tablet.

Via een online vragenlijst in de app wordt het individueel schoolwelbevinden van de leerlingen twee tot vijf keer per schooljaar gemeten worden. De leerlingbegeleider/zorgleerkracht krijgt toegang tot de geanalyseerde data via het PXL Appwel-dashboard.

Appwel gebruiken Meer informatie

De wetenschappelijke basis van dit instrument zit goed. Tegelijk is PXL Appwel praktisch hanteerbaar en gebruiksvriendelijk voor leerlingen en informatief voor scholen. Ook wetenschappelijk kan het instrument nog relevante inzichten bieden over het dynamische karakter van welbevinden doorheen het schooljaar en schoolloopbanen, evenals hernieuwde inzichten over de samenhang met studenten scores. Benieuwd naar het vervolg... Prof. Dr. Katrien Struyven UHasselt

Een veilig pedagogisch klimaat met aandacht voor een positief zelfbeeld, welbevinden en betrokkenheid laat leerlingen diepgaander leren, vertonen meer inzet en gaan gemotiveerder uit zichzelf aan de slag. Met betere leerresultaten op lange termijn. Christel Moors, directeur GO! Atheneum Bree

Weet jouw school hoe je je voelt? De mijne wel want Ik heb het ge-appt, en dat deed me "wel" goed. Carine Stans, leerlingbegeleider Middenschool H. Hartinstituut Bree

Met PXL Appwel is het mogelijk geworden om op een laagdrempelige manier álle leerlingen te horen over hun welbevinden. Dat de resultaten digitaal verwerkt worden en dus quasi onmiddellijk bij de leerlingenbegeleiders terechtkomen, zorgt voor een snelle en adequate opvolging. PXL Appwel is een professioneel ontwikkelde app die de juiste vragen stelt en makkelijk is in gebruik voor leerlingen. We kijken alvast uit naar de versie voor de derde graad. Joris Verboven, directeur Spectrumcollege Lummen

PXL Appwel is een krachtige applicatie op maat van de leerling, waarbij we hun welbevinden op leerlingniveau, klasniveau en schoolniveau kunnen opvolgen. Een schat van informatie, niet alleen op beleidsmatig vlak, maar ook dagdagelijks voor onze zorgcoaches die de leerlingen opvolgen. De gebruiksvriendelijkheid en gerichte feedback maken het gebruik ervan eens zo laagdrempelig. Rembert Henderix, directeur Hast Katholiek Onderwijs Hasselt

We kozen en blijven kiezen voor PXL Appwel omdat we er ons maar al te zeer van bewust zijn dat een kind niet tot leren komt als het zich niet goed voelt. We zetten op school sterk in op het welbevinden en PXL Appwel geeft ons een extra kanaal om mee dat welbevinden in kaart te brengen. Nia Ponsaerts, leerlingbegeleider PTS Maasmechelen

PXL Appwel is een kans om te groeien
voor de leerling én de school.Els Peeters, leerlingbegeleider Sint-Martinusscholen Herk- de- Stad

PXL Appwel is voor onze school een handige tool om het welbevinden van leerlingen in kaart te brengen. We gebruiken deze bevraging als aanvulling op andere acties in onze school om zo meer aandacht te hebben voor het thema welbevinden. Sofie Bylois, pedagogisch directeur junior Atlas College Genk

Als leerling van Hast kan ik door PXL Appwel makkelijk aangeven wat goed en minder goed loopt voor mij. De app is gemakkelijk in gebruik, en ik vind het fijn dat de school mijn mening wil horen en oog heeft voor ons welbevinden, zeker nu bij corona en afstandsonderwijs. Leerling Hast Katholiek Onderwijs Hasselt

# data[].attributes.body
Take Off is een lessenpakket over geestelijke gezondheid. Met antwoorden op vragen waar jongeren écht mee zitten. Take off helpt geestelijke gezondheid bespreekbaar maken in de klas.

Het lessenpakket is gratis, wetenschappelijk onderbouwd en zit boordevol info, tips en bruikbare methodieken voor alle leerkrachten van het secundair onderwijs.
Het helpt om geestelijke gezondheid bij jongeren bespreekbaar te maken en legt de nadruk op positieve en beschermende waarden.

Take off bestaat voor:

12-15-jarigen

15-plussers

Het  lessenpakket is hier te downloaden.

# data[].attributes.body
Lessenreeks rond weerbaarheid uitgewerkt door Awel voor leerlingen in de 1ste graad secundair onderwijs.

Mentale weerbaarheid bij kinderen en jongeren stimuleren, betekent werken aan volgende bouwstenen: een positief zelfbeeld, zelfvertrouwen, het voelen en kennen van je eigen grenzen en het kunnen inzetten van je innerlijke kracht. Hierdoor voelen kinderen en jongeren zich beter in hun vel en krijgen ze meer vertrouwen in hun eigen mogelijkheden.

3 thema's komen aan bod:

omgaan met gevoelens

grenzen stellen

zelfbeeld

# data[].attributes.headline
Hoe bouw je een goede band op met je leerlingen?

# data[].attributes.subject
Hoe bouw je een goede band op met je leerlingen?

# data[].attributes.body
Jelle Koopman bedacht de RAKIS-methode: Relatie, Afspraken, Kennis, Inzicht en Samen. Hij legt de methode kort uit in het artikel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leerlingen leren meer en gedragen zich beter als ze een goede band met hun leraar hebben. Maar hoe bouw je zo'n band eigenlijk op? Jelle Koopman, begeleider passend onderwijs en trainer, gaat scholen langs om uit te leggen hoe leraren zijn RAKIS-aanpak kunnen gebruiken.

Jelle werkt zelf op twee 'moeilijke' scholen in Amsterdam, waar hij veel probleemgedrag tegenkomt. Hij werkt volgens de door hem zelf bedachte RAKIS-methode: Relatie, Afspraken, Kennis, Inzicht en Samen. Hij vindt dat leraren veel meer aandacht kunnen besteden aan de band met hun leerlingen. Hieronder licht Jelle de 5 onderdelen uit de RAKIS-methode nader toe:

1. Relatie

Leerlingen die een goede band hebben met hun leraar hebben meer zelfvertrouwen. De sfeer in de klas is beter en ze zijn meer betrokken. Maar hoe bouw je deze band op? Het begint met goed observeren en kijken naar wat een leerling nodig heeft. Is een leerling lastig? Misschien heeft hij dan behoefte aan een schouderklopje of bemoediging. 'Vraag jezelf af of je leerlingen zich veilig voelen', zegt Jelle. 'Kunnen ze zichzelf zijn? Mogen ze fouten maken? Of is je ultieme doel het slagen van je les?'. Dat geldt niet alleen in het klaslokaal. Maar ook erbuiten. 'Leerlingen willen gezien worden. Kijk ze aan als je ze tegenkomt. Groet even. Maak een praatje tijdens het surveilleren. Zorg dat je iets weet van hun hobby's, en kom terug op dingen die ze vertellen. Dit alles kan al het verschil maken.'

2. Afspraken

Een goede relatie is het fundament van een goede band. Maar het is niet het enige dat nodig is. Voor de structuur ervan zijn ook duidelijke afspraken nodig. Jelle: 'Dat is voor de meeste docenten geen nieuwe kennis, maar in de praktijk is dit toch niet altijd makkelijk.' Structuur betekent ook dat iedereen zich aan gemaakte afspraken houdt. Ook de leraar. 'Als een stilteblok tien minuten duurt, dan moet het ook tien minuten duren. Dat geeft leerlingen veiligheid en houvast.'

3. Kennis

Daarnaast is het belangrijk dat je als leraar kennis hebt van wat er speelt in je klas. 'Weet welke kinderen autisme hebben, of ADHD. Maar ook dat je weet waarom iemand te laat kwam. Zorg dat je vragen stelt, zodat je op de hoogte blijft.' Jelle vindt dat leraren daarnaast iets moeten weten van het brein van de kinderen die ze les geven: denk bijvoorbeeld aan het puberbrein of het denkvermogen van kleuters. 'Pubers worden bijvoorbeeld vaak overvraagd, omdat ze nog niet goed zijn in dingen als plannen. Logisch dat ze soms afhaken. Als leraar hoef je geen gedragsspecialist te zijn, maar je moet hier wel iets van afweten.'

4. Inzicht

Inzicht in je eigen houding is ook noodzakelijk voor het opbouwen van een goede band met je klas. Volgens Jelle is dit onderdeel van de RAKIS-methode het minst populair, maar wel het belangrijkste. 'Als een leerling probleemgedrag vertoont, kijk je al snel alleen naar de leerling. Die is lui, het gaat moeilijk thuis, noem maar op. Maar het zou moeten gaan over jouw eigen aanpak. Wat doe je met je stem, met je blik? Hoe stel je je op tegenover je leerlingen?' Durf je kwetsbaar op te stellen en te laten zien dat je ook maar een mens bent. Door je fouten toe te geven en af en toe iets over jezelf te vertellen.

Je eigen aanpak onder de loep nemen, kan alleen door daar feedback op te krijgen. Van collega's én leerlingen. Zelf heeft hij wel eens van collega's te horen gekregen dat hij wat fel over kon komen. 'Dat was best wel schrikken.' Leerlingen lieten hem ook ooit weten dat ze het gevoel hadden dat hij sommige leerlingen voortrok. 'Ik was geneigd meer aandacht te besteden aan de kinderen met een grote mond. Terwijl juist de stillere kinderen aandacht nodig hebben. Dat was heel goed om te horen.'

5. Samen

Voor Jelle is het heel belangrijk dat leraren onderling bespreken hoe ze een goede band met hun leerlingen op kunnen bouwen. 'Sommige leraren denken daar individueel wel over na, maar tijdens teamvergaderingen is er nauwelijks aandacht voor.' Samen bereik je meer. Binnen een team is een deel van de docenten vaak heel goed in het opbouwen van relaties en een ander deel (nog) niet. Zorg daarom dat je elkaar stimuleert en van elkaar leert.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo bouw je een goede band op met je leerlingen - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Leerlingen leren meer en gedragen zich beter als ze een goede band met hun leraar hebben. Maar hoe bouw je zo'n band eigenlijk op? Jelle Koopman, begeleider passend onderwijs en trainer, gaat scholen langs om uit te leggen hoe leraren zijn RAKIS-aanpak kunnen gebruiken.

# data[].attributes.headline
10 tips voor een goede band met je leerlingen.

# data[].attributes.subject
10 tips voor een goede band met je leerlingen.

# data[].attributes.body
Op zoek naar inspiratie? Misschien is één van deze tips wel iets voor jou.

# data[].attributes.body
Met deze brievenbus creëer je een plaats in de klas waar leerlingen (anoniem) een boodschap kunnen achterlaten. Hierin kunnen ze vertellen wat hen echt dwars zit of hoe ze zich voelen. Op deze manier kan je als leraar voor elke leerling een luisterend oor bieden, ook voor diegene die zich niet vertrouwd voelen om zich bloot te geven in de klas.

# data[].attributes.body
We moeten meer naar onze jongeren luisteren, maar hoe doe je dat nu precies?
Waar moet je op letten om er een goed gesprek van te maken?
Awel, de luisterlijn voor kinderen en jongeren, bracht de podcast ‘Luister’ uit over in gesprek gaan met jongeren.
5 afleveringen met inspirerende tips om zelf uit te proberen.

Beluister alle afleveringen gratis via Spotify of Anchor Fm

# data[].attributes.headline
Gek van mezelf: Het mentale gezondheidsspel

# data[].attributes.subject
Gek van mezelf: Het mentale gezondheidsspel

# data[].attributes.body
100 vragen om op een laagdrempelige manier het gesprek over mentale gezondheid te starten.
Geschikt voor jongeren vanaf 16 jaar.

Met dit vragenspel leer je elkaar, op een andere manier, nog beter kennen. Naast gewone vragen zijn er ook dilemma’s en ‘Wat als …’ situaties waarover de spelers moeten nadenken. Door openheid te creëren rond het thema en te praten over de eigen mentale gezondheid gaan de spelers in verbinding met elkaar. Ze  voelen zich daardoor minder eenzaam en beter begrepen.

Bekijk de video voor meer informatie.

Aan te kopen via deze website.

# data[].attributes.body
Wat is verbindend communiceren?
Hoe kan je het inzetten in relatie met anderen?
Verbindende communicatie betekent rekening houden met jezelf en elkaar.

Interesse in het volgen van een vorming?
Zorg-saam vzw smolt samen met Ferm.
Daarnaast biedt Impuls vzw ook opleidingen aan rond verbindend communiceren.
Meer informatie? Klik hier.
Vonk en visie heeft een aantal vormingen specifiek voor het onderwijs waaronder verbindend communiceren.
Meer weten?

# data[].attributes.headline
Gewoon mezelf: Ik like mezelf, ook zonder filter.

# data[].attributes.subject
Gewoon mezelf: Ik like mezelf, ook zonder filter.

# data[].attributes.body
Met welke moeilijkheden hebben jongeren af te rekenen?

Via de website Gewoonmezelf, kunnen jongeren aan de hand van negen korte afleveringen, tips krijgen om hun mentaal welzijn op te krikken.
Die tips worden aangepast op basis van het antwoord dat ze na elk fragment geven op een vraag.

Je kan de video's en tips ook gebruiken in de klas.

# data[].attributes.headline
Hoe doe je dat, verbindend communiceren?

# data[].attributes.subject
Hoe doe je dat, verbindend communiceren?

# data[].attributes.body
Verbindend communiceren in de klas, met collega's, directie, ouders,... Hoe pak je dat aan?
Dit artikel uit Klasse vat alles beknopt samen.
Je kan ook een geheugensteuntje afdrukken. Handig, wanneer je het even niet meer weet.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Verbindend communiceren verbetert je gesprekken met leerlingen en ouders", zegt docent en adviseur Puck Lamers. "Maar op een drukke schooldag schiet het er vaak bij in." Gebruik daarom deze 6 ezelsbruggetjes als geheugensteuntje.

Puck Lamers: "Met deze ezelsbruggetjes maak ik leraren bewust van hun communicatiestijl. Iemands zin afmaken, meteen een oplossing geven ... is menselijk. Vaak komt het voort uit goede bedoelingen: we willen de ander helpen."

"Maar het geeft onduidelijke communicatie. We denken dan vanuit ons beeld van de leerling of ouder, in plaats van ze écht spreekruimte te geven. Waardoor zij zich onbegrepen voelen en het soms botst."

"Wie bewust communiceert, komt tot diepere gesprekken. In de klas, op het oudercontact en zelfs in de supermarkt."

Hoe communiceer je verbindend?

1. Wees een OEN: open, eerlijk en nieuwsgierig

"Natuurlijk kies je als leraar zelf hoeveel je prijsgeeft. Maar als je niet oprecht bent, voelen leerlingen dat direct. En door zelf nieuwsgierig te zijn, stimuleer je hun onderzoekende houding. Ook ouders willen graag een mens tegenover zich. Iemand die kwetsbaar is en geïnteresseerd in wat ze vertellen."

2. Smeer NIVEA: niet invullen voor een ander

"Je kan niet in het hoofd van een ander kijken. Dus weet je nooit 100% zeker wat die gaat zeggen. Maak daarom geen zinnen af. En stel geen suggestieve vragen, waarin het antwoord al verborgen zit. Die zijn gebaseerd op jouw aannames, niet op de persoon zélf."

"ANNA en NIVEA hangen samen. Vraag eerst na of je de ander goed hebt begrepen. Pas daarna vraag je door. Anders stuur je het gesprek in een bepaalde richting, met het gevaar dat je gesprekspartner en jij op 2 verschillende sporen belanden."

4. Laat OMA thuis: oordelen, meningen en adviezen

"Als je té snel oordeelt, sta je minder open voor wat de ander werkelijk zegt. Een oplossing werkt alleen als een leerling of ouder er zelf achter staat. En misschien zitten ze helemaal niet te wachten op jouw goede raad, maar willen ze gewoon een luisterend oor."

5. Maak je DIK: denk in kwaliteiten

"Als jij aan het woord bent, spreek dan positief en oplossingsgericht. Focus niet op wat misloopt, maar kijk wat wél lukt. En benoem dat expliciet. Dus niet: 'je hebt hard gewerkt', maar 'het was een goed idee om de leerstof samen te vatten'.'

6. Gebruik LSD: luisteren, samenvatten en doorvragen

"LSD vat de vorige stappen samen. Wie de ander laat uitpraten, onbevangen luistert, begrip checkt en oplossingsgerichte vragen stelt, communiceert verbindend."

Toen Puck Lamers als onderwijsadviseur actief was bij het Nederlandse adviesbureau Onderwijs Maak je Samen, werkte ze samen met Klasse aan dit artikel. De 6 ezelsbruggetjes komen aan bod in het boek Leergesprekken in een notendop, dat ze samen met collega Martine Creemers schreef.

Kyra Fastenau

# data[].attributes.attachment_link.description
Verbindend communiceren verbetert je gesprekken. Maar op een drukke schooldag schiet het er vaak bij in. Daarom 6 ezelsbruggetjes als geheugensteuntje.

# data[].attributes.body
Deze inspiratiebundel is opgebouwd rond zes concrete tips om met je klas aan de slag gaan rond het mentaal welzijn.

De tips die aan bod komen gaan over:

ontspanning

zelfvertrouwen

hulp vragen

piekeren

zelfzorg

meer veerkracht door te sporten

Klik hier voor meer info?
Bij deze lesbundel hoort ook een Padlet.

# data[].attributes.attachment_link.title
Inspiratiebundel 2.0 - 10 09 21 - DEFINITIEF

# data[].attributes.body
Het wel in je vel-spel is een uitbreiding van de les ‘Wel in je vel-spel’ uit het lespakket van de geluksdriehoek .

Het spel gaat over mentaal welbevinden, of kortweg: geluk. De leerlingen ontdekken hoe je kunt inspelen op lastige situaties. Ze leren zo bewust na te denken hoe je geluk in eigen handen kunt nemen.
Geschikt voor leerlingen in de eerste graad.

Je kan het lespakket en de kaartjes gratis downloaden of je kan het spel hier aankopen.

# data[].attributes.body
Happy Snacks is een uitgebreide toolbox om actief aan de slag te gaan met geluk in de klas.
De doos bevat 48 kaartjes met kant-en-klare werkvormen voor het secundair onderwijs en maakt gebruik van qr-codes.
Leerlingen leren reflecteren over zichzelf en ontdekken hoe ze geluk actief in handen kunnen nemen.
Elke leerkracht kan met zijn/haar leerlingen actief aan die competenties werken door regelmatig kleine gelukskes te snacken uit de Happy Snacks-doos!

Gratis te raadplegen in de Happy Snacks werkvormendatabank of je kan de doos hier aankopen.

# data[].attributes.headline
Laat leerlingen weten dat jij er voor hen bent.

# data[].attributes.subject
Laat leerlingen weten dat jij er voor hen bent.

# data[].attributes.body
Is een leerling wat stiller dan normaal? Laat jouw leerling weten dat hij bij jou terecht kan.
Deze handige kaartjes kan je gewoon afdrukken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je leerlingen tonen dat je er voor hen bent? Met deze warme HALLO-kaarten maak je duidelijk wanneer je tijd hebt voor een goed gesprek.

Een leerling in je klas die opvallend stil is, opeens slechtere punten behaalt, gepest wordt ...? Met deze kaartjes bied je subtiel een luisterend oor aan leerlingen die zich minder goed in hun vel voelen.
Aan de slag:

1. Print je favoriete 'HALLO'-postkaart staand en recto verso.

2. Vul op de achterkant in op welke manier je het best bereikbaar bent.

3. Geef de 'HALLO'-postkaart af aan de leerling: stop ze in de agenda of geef ze af tijdens de pauze of in de gang.

Natuurlijk is er nog veel meer nodig om op school te werken aan het mentale welbevinden van je leerlingen. Met de inspirerende ideeën van Het Vlaams Instituut Gezond Leven versterk jij de mentale veerkracht van je leerlingen.

Cherline De Maeght

# data[].attributes.attachment_link.title
Met HALLO-kaarten bied jij leerlingen een luisterend oor aan

# data[].attributes.attachment_link.description
Je leerlingen tonen dat je er voor hen bent? Met deze warme HALLO-kaarten maak je duidelijk wanneer je tijd hebt voor een goed gesprek. Een leerling in je klas die opvallend stil is, opeens slechtere punten behaalt, gepest wordt ...? Met deze kaartjes bied je subtiel een luisterend oor aan leerlingen die zich minder goed in hun vel voelen.

# data[].attributes.headline
Wil je leerlingen leren hoe zij een moeilijk gesprek kunnen voeren? 

# data[].attributes.subject
Wil je leerlingen leren hoe zij een moeilijk gesprek kunnen voeren? 

# data[].attributes.body
Jongeren ervaren soms een drempel om een gesprek aan te gaan met vrienden, leerkrachten of ouders.
Deze poster van Sidekick Sam Academie kan je afdrukken en je leerlingen een duwtje in de rug geven.

# data[].attributes.body
Silver is een wetenschappelijk onderbouwde, mobiele serious game. Dit is een game die op een speelse manier, nieuwe ‘serieuze’ zaken aanleert. Silver focust op het versterken van de mentale weerbaarheid bij jongeren tussen 12 en 16 jaar.

Silver is gebaseerd op elementen uit de cognitieve gedragspsychologie en werd onderzocht bij meer dan 1000 leerlingen uit 10 Vlaamse scholen.

Bij het spel hoort een lessenpakket en lerarenhandleiding.

Bekijk deze video voor meer informatie.
Het spel is gratis te downloaden.

# data[].attributes.body
NokNok is een website op maat van jongeren.
Jongeren kunnen er werken aan hun mentaal welbevinden. Ze kunnen er terecht voor informatie, tips en oefeningen.

Ook jij als leerkracht kan er terecht voor heel wat informatie en inspiratie. Je kan er bijvoorbeeld gratis materiaal bestellen, handleidingen raadplegen en doorklikken naar heel wat nuttige informatiebronnen. Meer lezen? Klik hier.

# data[].attributes.body
Het kant-en-klare pakket leert jongeren hun mentale veerkracht en geluk versterken.

‘De Gelukzoekers’ is geïnspireerd op de positieve psychologie. Via het spel en de bijhorende lessenreeks spoor je met je leerlingen langs zeven gelukslijnen en zet je hen aan om werk te maken van hun eigen geluk.

Dit pakket kost 38€ en is geschikt voor leerlingen van de 2de graad. Klik hier voor meer informatie.

Waar kan ik het pakket bestellen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ben je op zoek naar een manier om op school te werken aan de mentale veerkracht, het geluk en het welbevinden van je leerlingen? Zoek je tips om je geestelijk gezondheidsbeleid op school concreet gestalte te geven? Dan is het educatieve pakket 'De Gelukzoekers' van CM iets voor jou!

Educatief pakket over geluk

Het kant-en-klare pakket leert jongeren hun mentale veerkracht en geluk versterken. Geluk kun je immers leren. En dat loont! Want wie gelukkig is, heeft betere schoolprestaties, meer energie en is minder vatbaar voor psychische problemen.

'De Gelukzoekers' is geïnspireerd op de positieve psychologie. Wetenschappelijk onderzoek toonde aan dat er strategieën zijn die je geluk en mentale fitheid kunnen bevorderen. Deze vormen de basis van de zeven gelukslijnen van het CM-geluksplan in het pakket. Via het spel en de bijhorende lessenreeks spoor je met je leerlingen langs die zeven gelukslijnen en zet je hen aan om werk te maken van hun eigen geluk.

'De Gelukzoekers' sluit aan bij de vakoverschrijdende eindtermen voor het secundair onderwijs en bij de Vlaamse gezondheidsdoelstellingen in het kader van suïcidepreventie. Het pakket is een samenwerking van CM, Uitgeverij Van In en het Centrum Informatieve Spelen.

Voor wie?

Tweede graad secundair onderwijs.

Wat?

Doelstellingen
Jongeren informeren en sensibiliseren om werk te maken van hun eigen geluk.

Leerkrachten de nodige handvatten en tips aanreiken om te werken aan de veerkracht van de leerlingen en aan een geestelijk gezondheidsbeleid op school.

Spel
Voor 8 tot 25 deelnemers gedurende twee lesuren.

Bijhorende lessenreeks

Zeven lesbrieven.

Elke lesbrief is gebaseerd op een gelukslijn en sluit aan bij de VOET. De lesbrieven zijn toepasbaar in een lesvak of in een vakoverschrijdend project.

Ondersteunend materiaal

Affiche van het geluksplan met de zeven gelukslijnen en tips.

Geluksplannetje met meer info over de gelukslijnen.

Kostprijs

Het spel en de lessenreeks worden in één pakket aangeboden tegen 38 euro (exclusief verzendingskosten).

Extra exemplaren van het ondersteunend materiaal zijn gratis bij te bestellen.

Als leerkracht kun je het spel zelf begeleiden of een beroep doen op een spelbegeleider van De Aanstokerij. De kostprijs voor spelbegeleiding vind je op www.aanstokerij.be.

Bestellen

School Mariagaarde uit Westmalle getuigt

# data[].attributes.attachment_link.description
Ben je op zoek naar een manier om op school te werken aan de mentale veerkracht, het geluk en het welbevinden van je leerlingen? Zoek je tips om je geestelijk gezondheidsbeleid op school concreet gestalte te geven? Dan is het educatieve pakket 'De Gelukzoekers' van CM iets voor jou!

# data[].attributes.body
Deze online videoreeks uitgebracht via het YouTube-kanaal van WatWat geeft je een inkijk in wat er zich afspeelt in de hoofden van jongeren.
De reeks telt 12 afleveringen.
De moeite waard om te bekijken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met Donkere gedachten wil WAT WAT het taboe rond mentaal welzijn doorbreken en jongeren tonen dat ze niet alleen zijn met hun donkere gedachten. 8 jongeren n…

# data[].attributes.body
Voelen leerlingen zich soms eenzaam?
Ervaren ze stress of faalangst?

Leerlingen denken vaak dat ze de enige zijn met donkere gedachten, maar dat is niet zo. Wat vaststaat is dat erover praten helpt.

WatWat, Awel, Zelfmoord1813 en Vlaams Instituut Gezond Leven werkten een kaartspel uit met 38 vragen of 'gespreksstarters'. Meer informatie? Klik hier.

De gesprekskaarten werden ook in de  YouTube-reeks gebruikt.

# data[].attributes.body
Verandering van spijs doet eten.

Dat is zeker zo voor onze leerlingen.
Meestal is het zo dat leerlingen in arbeidsmarktgerichte opleidingen voornamelijk gericht zijn op het doen en praktisch georiënteerd zijn.
Ze leren vanuit concrete situaties en aan de hand van authentieke contexten.

Ze leren het meest effectief aan de hand van opdrachten met een korte taakspanning.
Vandaar kan een uitgebreid aanbod van verschillende werkvormen misschien een oplossing bieden.
Bron

# data[].attributes.body
Werkvormendatabank van De Ambrassade. Handig omdat je kan zoeken via categorieën: brainstormen, discussiëren, energizers, evalueren en reflecteren, groepsverdelers, informeren, kennismaken, peilen naar beginsituatie, peilen naar verwachtingen, prikkelen voor het onderwerp, uitwisselen en vaardigheden oefenen. Zeker een bezoekje waard.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom op onze werkvormendatabank. Om het overzicht te bewaren kan je via categorieën zoeken. De categorieën zijn: brainstormen, discussiëren, energizers, evalueren en reflecteren, groepsverdelers, informerern, kennismaken, peilen naar beginsituatie, peilen naar verwachtingen, prikkelen voor het onderwerp, uitwisselen en vaardigheden oefenen.

# data[].attributes.body
De Vlaamse Scholierenkoepel bevroeg via een Instagram-campagne scholieren over mentaal welzijn op hun school. Zij formuleerden enkele tips voor een effectieve aanpak rond mentaal welbevinden op school. Lees verder

# data[].attributes.headline
Do-nut worry kaartjes: helpende gedachten.

# data[].attributes.subject
Do-nut worry kaartjes: helpende gedachten.

# data[].attributes.body
Kaartjes om niet-helpende gedachten om te zetten naar positieve helpende gedachten.

Veel kinderen en jongeren weten niet dat zij zich anders kunnen voelen door anders te denken. Gedachten kunnen een grote invloed hebben op hoe je je voelt.
Vaak is het niet de gebeurtenis op zich die maakt dat jij je slecht voelt, maar wat je denkt op dat moment. Deze kaartjes kunnen een eerste stap in de goede richting zijn.

Downloaden?

# data[].attributes.body
Jouw leerlingen wat sterker in hun schoenen laten staan? Dat kan met het lespakket over veerkracht met enkele Happy Snacks, educatieve video’s van NokNok, de Geluksdriehoek en de veerkrachttest.

Geschikt voor leerlingen van 12-16 jaar.

# data[].attributes.body
Samenwerkend leren ofwel leren met elkaar en van elkaar komt tegemoet aan de behoefte aan betrokkenheid/verbondenheid van het ABC-model.

Deze website geeft een aantal uitgewerkte mogelijkheden om toe te passen in de klas.
Bij elke werkvorm hoort een informatiefiche, een stappenplan dat je kan uithangen in de klas en één of meerdere filmpjes.

De website werd ontwikkeld voor het lager onderwijs, maar is zeker bruikbaar in het secundair onderwijs.
Voor de tweede/derde graad kan je eventueel de afbeeldingen vervangen.

# data[].attributes.body
Positieve, helpende gedachten kunnen negatieve gedachten uitdagen en vervangen: ik mag fouten maken, als ik mijn tijd neem lukt het, iedereen heeft wel eens een slechte dag, ik ben best oké.

Je kan een positieve gedachtenslinger samen met je klas maken of elke leerling een positieve gedachtenslinger laten maken voor thuis of een mini-slinger voor in de schoolagenda.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een toets, een ruzie op de speelplaats, een uitspraak van de leraar, cijfers op een rapport. Sommige leerlingen duiken in negatieve gedachten die hen blokkeren: ik kan dat niet, niemand vindt mij fijn, de leraar heeft een pik op mij, ik ben de domste ...

Positieve, helpende gedachten kunnen die negatieve gedachten uitdagen en vervangen: ik mag fouten maken, als ik mijn tijd neem lukt het, iedereen heeft wel eens een slechte dag, ik ben best oké.

Met deze slinger maak je die positieve gedachten zichtbaar in de klas. Je leerlingen kunnen ernaar kijken wanneer ze een belemmerende gedachte bij zichzelf herkennen. Knutsel jij hem samen met je klas? En kan je samen zelf nog meer helpende gedachten bedenken?

Klasse Magazine in je bus?

Word nóg beter in je job, dankzij de verhalen en tips van leraren en directeurs in Klasse Magazine. 4 keer per jaar, voor maar € 10.

Ik word abonnee

Michel Van Laere

# data[].attributes.attachment_link.description
Hang deze slinger vol helpende gedachten op in de klas. Leerlingen kunnen ernaar kijken wanneer ze met belemmerende gedachten zitten.

# data[].attributes.body
In elke klas zitten leerlingen die vaak piekeren en vast zitten in blokkerende gedachten.
Hoe ga je daar als leerkracht mee om?
Misschien kunnen deze 3 stappen en flipkaartjes jou inspireren?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In elke klas zitten leerlingen die vaak piekeren en vast zitten in blokkerende gedachten: 'Iedereen is tegen mij', 'Ik ben de domste', 'Niemand vindt mij leuk'... Hoe ga je daarmee om?

Stap 1

Wees oprecht geïnteresseerd, ga op zoek naar wat de leerling voelt. 'Vertel eens...' 'Wat voel je?', 'Is dat moeilijk voor je?' 'Wat doet dat met je?'

Stap 2
Stimuleer de leerling om na te denken:
- Breng hem aan het twijfelen over hoe hij over de dingen nadenkt. 'Klopt wat je zegt?' 'Is dat zo?' 'Kan dat?' 'Wat maakt dat je zo denkt?'

- Vraag ook of de gedachte hem vooruit helpt.

Gebruik het flipkaartje dat bij zijn uitspraak past en bekijk samen de helpende of uitdagende gedachten. Vindt hij er zelf nog één? Geef het kaartje mee als steuntje voor als de dwingende gedachte weer opspeelt.

Stap 3

Hou er rekening mee dat er misschien wel meer aan de hand is. Mogelijk zit er een moeilijke werkelijkheid achter zijn uitspraak. Overleg dan met de ouders en de CLB-medewerker van de school en zoek samen externe hulp.

Michel Van Laere

# data[].attributes.attachment_link.description
'Ik kan dat niet', 'Ik ben dom', 'Niemand wil mijn vriend zijn'. Deze flipkaartjes helpen om blokkerende gedachten om te zetten in positieve.

# data[].attributes.body
Talenten van je leerlingen zichtbaar maken in je klas kan door het maken van een talentenmuur.

Je kan leerlingen zelf hun talent laten benoemen of andere leerlingen dit laten doen.
Leerlingen kunnen hier creatief in zijn door bijvoorbeeld te tekenen of een tekstje te schrijven.

Nog een andere werkvorm uitproberen? Hier vind je er nog een heleboel om met talent aan de slag te gaan in jouw klas.

# data[].attributes.body
In deze les geef je de leerlingen inzicht in de Geluksdriehoek, een wetenschappelijk onderbouwd model over wat geluk is én hoe je er aan kunt werken.

Leerlingen verkennen in kleine onderzoeksgroepen korte verhalen van geluksmomenten. De groepen onderzoeken elk een bouwblok van geluk en presenteren hun inzichten. In de presentatie geven ze concrete acties en tips voor dagelijks gebruik.

Dit materiaal is geschikt voor leerlingen uit de eerste graad.

# data[].attributes.body
De leerlingen vormen in groepen een redactie van een online-magazine voor jongeren. Ze verzorgen een lezersrubriek over geluk. De redactie krijgt een snelcursus ‘geluk’ via de geluksdriehoek en gaan daarna met de vragen van lezers aan de slag.

Geschikt voor leerlingen vanaf 15 jaar.

# data[].attributes.body
De klas krijgt een challenge om aan de hand van getuigenissen van sporters, influencers en sterren na te denken over de competenties van geluk. Op die manier bouwen ze vanuit de voorbeelden de Geluksdriehoek op.

Geschikt voor leerlingen vanaf 15 jaar.

# data[].attributes.body
Laat leerlingen stilstaan bij het welbevindenbeleid op school.

Wil je als school graag input van je leerlingen over je welke obstakels ze zien, welke hulpbronnen ze kennen en gebruiken en met welke goede ideeën ze zitten rond welbevinden op school, dan is deze lessenreeks ideaal.
Als eindproduct krijg je een aandachtspuntenlijstje (een ‘spiegel’) dat leerlingen zelf opstellen voor jou als leerkracht, de leerlingenbegeleiding, het clb, de leerlingenraad of de directie.

Het spel en het materiaal is volledig gratis.
Je kan de handleiding, het spelbord, de kaartjes en bijhorende PowerPointpresentatie hier raadplegen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een lespakket voor leerkrachten die met hun middelbare klas spelenderwijs en participatief willen stilstaan rond het welbevindenbeleid op school.

Een welbevindenbeleid op school werkt als leerlingen er zich in kunnen vinden. Hoe kan je dit beter checken dan er met hen over te hebben? Dit kan met een bevraging of een formeel gesprek, maar dat kan met dit interactieve bordspel ook in een geanimeerd klasgesprek.

Wil je als school graag input van je leerlingen over je welbevindenbeleid, kom je graag te weten welke obstakels ze zien, welke hulpbronnen ze kennen en gebruiken en met welke goede ideeën ze zitten rond welbevinden op school, dan is deze lessenreeks ideaal. Als eindproduct krijg je een aandachtspuntenlijstje (een 'spiegel') dat leerlingen zelf opstellen voor jou als leerkracht, de leerlingenbegeleiding, het clb, de leerlingenraad of de directie. Geweldig om verder mee aan de slag te gaan.

Je leerlingen betrekken in je beleid vinden we als VSK, Vlaamse Scholierenkoepel, uiteraard bijzonder belangrijk. We zijn al meer dan 20 jaar expert in leerlingenparticipatie en geloven rotsvast dat dit werkt.
Het idee:
De leerlingen spelen een bordspel dat ze zelf eerst nog personaliseren: ze vullen zelf het bord met wat hun welbevinden boost, wat een domper op hun welbevinden op school kan zijn en wat hen helpt om zich goed of beter te voelen. Bij het spelen van het spel ontstaat er een boeiend gesprek over hoe zij het leven op school ervaren en waar er volgens hen nog kansen liggen. Terwijl sommigen de discussie voeren, houden anderen een aandachtspuntenlijstje bij voor (vooraf gekozen) personen die mee dit beleid maken.
Aan de slag:

# data[].attributes.attachment_link.description
Een lespakket voor leerkrachten die met hun middelbare klas spelenderwijs en participatief willen stilstaan rond het welbevindenbeleid op school.Een welbevindenbeleid op school werkt als leerlingen er zich in kunnen vinden. Hoe kan je dit beter checken dan er met hen over te hebben?

# data[].attributes.body
Gebruik deze kaartjes om samen met je leerlingen aan wederzijds respect te werken. De vragen zijn onderverdeeld in drie categorieën

verkennend gesprek

herstellend gesprek

versterkend gesprek

Start met de categorie die het beste past bij jouw huidige klassituatie. Maak op het einde van de les enkele minuutjes vrij om 1 à 2 vragen te beantwoorden.

Meer uitleg vind hier.

De klaskit is gratis aan te vragen. Stuur een mailtje naar onze anne.brusselaers@ap.be.